1945 - Wikipedia
Naar inhoud springen
Van Wikipedia
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1945
(MCMXLV) waor e
gewoen jaor
wat begós mit
maondig
op de
Gregoriaanse kalender
Gebäörtenisse
bewirk
brón bewèrke
januari
: De nui
Poolse
pro-sovjetregering weurt door
Josef Stalin
officieel erkind.
Winston Churchill
hèlt in
Zoneve
'n peersconferentie euver 't
Ardenneoffensief
12
: Groet offensief aon 't Oesfront door de
USSR
16
Adolf Hitler
trèk ziech trök in de Führerbunker in
Berlien
17
: De Sovjettróppe bezètte/bevrije
Warschau
20
Hongarije
gief ziech euver aon de Geallieerde.
20:
Franklin Delano Roosevelt
weurt veur de veerde keer es president vaan de
Vereinegde Staote
gekoze.
27
: De sovjetlegers treffe 't
Concentratiekamp Auschwitz-Birkenau
leeg aon.
30
: Drei Sovjetrussische torpedo's bringe 't Duits sjeep
Wilhelm Gustlof
mèt 10.000 soldaote en vlöchtelinge oet
Danzig
tot zinke.
februari
: Winston Chruchill, Franklin Delano Roosevelt en Josef Stalin beginne de
Conferens vaan Jalta
, die tot 11 februari zal dore.
13
: De
RAF
bombardeert
Dresden
19
: De
Slaag bij Iwo Jima
tösse
Japan
en de VS begint. Ze zal gewonne weure door de VS, mèt 20.000 doeje aon Japanse kant.
23
Manila
weurt door de Amerikane bevrijd.
23:
Poznań
weurt door de Sovjetrusse en Pole bevrijd.
miert
: De
Natter
, de ierste bemaande rakèt, weurt door de Duitsers in
Stetten am kalten Markt
gelanceerd. De lancering mislök en de piloet kump um.
Finland
verklaort de Asmachte d'n oorlog.
: In
Roemenië
weurt 'n communistische regering ingestèld.
: De Amerikane vereuevrde de brögk euver de
Rien
bij
Remagen
. Heidoor ligk 't Duits achterland ope en kin 't indoffensief beginne.
: In
Joegoslavië
weurt 'n communistische regering ingestèld oonder
Josip Broz Tito
10
: De Amerikane bombardere
Tokio
. 100.000 börgers koume heibij um.
18
: Zwoer Amerikaans bombardemint op
Berlien
19
: Adolf Hitler beveelt tot alle industriewerke in Duitsland verneteg mote weure.
21
Mandalay
Birma
) weurt door de Britte bevrijd.
22
: De
Arabische Liga
weurt in
Cairo
gevörmd.
30
: Russische tróppe neme
Wene
in.
aprèl
: Mèt lochlandinge op
Okinawa
begint de
Slaag um Okinawa
: De Amerikane bevrije vernetegingskamp
Ohrdruf
: 't Japans slaagsjeep
Yamato
, op weeg veur 'n
kamikazeactie
, weurt 200 km vaan slaagveld Okinawa tot zinke gebrach.
10
: De Amerikane bevrije concentratiekamp
Buchenwald
12
: Nao de plotsen doed vaan Roosevelt volg
Harry S. Truman
häöm es woernummende president op.
14
: Slaag um
Greuninge
15
: Kamp
Bergen-Belsen
weurt bevrijd.
25
: Amerikaanse en Sovjetrussische tróppe treffe ziech aon de Elbe. 't Gebeed oonder nazi-bevel weurt zoe in twie stökker gesplete.
28
: D'n Italiaansen dictator
Benito Mussolini
en zien maitres
Clara Petacci
weure gefusilleerd.
29
: Bove bezat
Nederland
weurt
Operatie Manna
begós: oet vleegmesjiene weurt ete nao onder gedrop um de bevolking oet d'n hoonger te helpe.
30
: Hitler en zien nui vrouw
Eva Braun
plege suïcied.
Joseph Goebbels
en
Karl Dönitz
volge häöm op es
kanseleer
resp.
president
mei
: Ouch
Joseph Goebbels
pleeg suïcied mèt zien vrouw.
: Berlien valt in hen vaan de Sovjettróppe.
: D'n Duitse rakètgelierde
Wernher von Braun
gief ziech mèt 120 vaan zien employees euver. Heer zal in deens trejje vaan de Amerikane.
: In
Wageningen
, in
Hotel De Wereld
, teikene de Duitse bevelhöbbers in Nederland de capitulatie. Ouch Noord-Nederland is heimèt bevrijd.
Anton Mussert
weurt gefusilleerd.
: De Duitser geve ziech mèt de haandteikening vaan
Alfred Jodl
d'n daag deveur oonveurweerdelik euver. Dit is V-Day, 't ind vaan d'n
Twiede Wereldoorlog
in
Europa
: Versjèllende losse Duitse legers in Europa geve ziech ouch officieel euver.
20
Tessel
weurt bevrijd. Hei had ziech e garnizón Duitsere nog stoonde gehawwe.
23
Karl Dönitz
en zien regering weure door de Britse bezèttingsmach gearresteerd.
juni
: De geallieerde militair bezèttingsmach in Duitsland weurt officieel geïnstalleerd.
21
: De Slaag bij Okinawa weurt gewonne door de Amerikane.
24
: 't Nederlands
kabinet-Schermerhorn-Drees
trejt aon.
26
: 't
Sjarter
vaan de
Vereinegde Naties
weurt oonderteikend.
juli
: Bezat Duitsland weurt door de geallieerde in bezèttingszaones verdeild.
: Inoch vaan keuningin
Wilhelmina
in
D'n Haog
15
: Keuning
Leopold III
wèlt e referendum laote hawwe euver of 'r moot aoftrejje.
16
: In de weuste vaan
New Mexico
weurt de ierste atoompreuf gehawwe.
17
Conferens vaan Potsdam
, tösse de geallieerde bezèttingsmachte.
26
: Churchill zien conservatief partij verluis oonverwach de verkezinge vaan de arbeierspartij oonder
Clement Attlee
26: de Conferens vaan Potsdam eis Japan zien oonveurweerdelike euvergaaf.
31
Pierre Laval
, aajd-leismaan vaan 't
Vichy-Fraankriek
, gief ziech euver in Oosteriek.
augustus
: Atoombom op
Hiroshima
: De Sovjet-Unie verklaort Japan d'n oorlog.
: Atoombom op
Nagasaki
15
Keizer Hirohito
verklaort de capitualtie vaan Japan op de radio.
15:
Korea
weurt oonaofhenkelik es gevolg vaan de capitulatie vaan Japan.
17
Soekarno
en
Mohammed Hatta
rope de Republiek
Indonesië
oet.
19
: In
Vietnam
koume de communiste aon de mach.
september
: Japan teikent de euvergaaf aon boord vaan 'n Amerikaans slaagsjeep. Ind vaan d'n Twiede Wereldoorlog.
: Korea weurt in 't zuie door de Amerikane, in 't noorde door de Sovjetrusse bezat. Begin vaan de verdeiling vaan Korea.
12
: De Japanse tróppe in
Singapore
geve ziech euver.
20
Mahatma Gandhi
en
Jawaharlal Nehru
eise tot de Britte ziech oet
India
tröktrèkke.
oktober
15
: Pierre Laval weurt gefussilleerd.
24
: De Vereinegde Naties weure opgeriech.
november
13
: Generaol
Charles de Gaulle
weurt tot hoof vaan de veurluipege Franse regering gekoze.
20
: De
Processe vaan Neureberg
beginne.
29
: De Socialistische Federaol Republiek Joegoslavië weurt oetgerope. Maarsjalk Tito weurt president.
december
: In
Athene
demonstere communiste - begin vaan d'n aonloup nao de Griekse Börgeroorlog.
Nobelprieze
bewirk
brón bewèrke
Natuurkunde
Wolfgang Pauli
"um de oontdèkking vaan 't oetsletingsbeginsel, ouch
Paulibeginsel
geneump."
Sjemie
Artturi Ilmari Virtanen
"um zien oonderzeuk en oetvindinge umtrint de landbouw- en veujingssjemie, in 't bezunder zien conservatiemethode vaan biestevoor."
Geneeskunde
Alexander Fleming
Ernst Boris Chain
en
Howard Walter Florey
"um hun oontdèkking vaan
penecilline
en häör genezend effek in diverse infectiekrenkdes."
Literatuur
Gabriela Mistral
"veur häör lyrische poëzie, geïnspireerd door krachtege emoties, die häör tot e symbool vaan de idealistische aspiraties vaan de ganse Latiens-Amerikaanse wereld höbbe gemaak."
Vrei
Cordell Hull
"[um] zie gevech binnelands tegen
isolationisme
, zien inspanninge um e vreidesblok vaan staote op 't Amerikaans continent te make en zie werk veur de
Vereinegde Naties
."
Maan vaan 't Jaor
bewirk
brón bewèrke
Harry S. Truman
Gebore
bewirk
brón bewèrke
6 januari
Anja Meulenbelt
Nederlandse
politica
26 januari
Jacqueline du Pré
Britse
celliste (gestorve
1987
29 januari
Lennaert Nijgh
, Nederlandsen teksdiechter (gestorve
2002
3 februari
Willeke Alberti
, Nederlandse zengeres
6 februari
Bob Marley
Jamaicaanse
zenger (gestorve
1981
22 februari
Henk Helmantel
, Nederlandse sjilder
14 miert
Herman van Veen
, Nederlandse zenger en cabaretier
30 miert
Eric Clapton
, Britse gitaris en zenger
3 april
Wim Deetman
, Nederlandse politicus
21 april
Ana Lúcia Torre
Braziliaanse
actries
25 april
Björn Ulvaeus
Zjwaedse
popmusicus
4 mei
Jan Mulder
, Nederlandse vootballer en columnis
18 mei
Maarten van Traa
, Nederlandse politicus (gestorve
1997
29 mei
Jean-Pierre van Rossem
Belzjen
econoom en politicus (gestorve
2018
31 mei
Rainer Werner Fassbinder
Duutsje
rezjisseur en toneelsjriever (gesjtorve
1982
4 juni
Anthony Braxton
Amerikaanse
muzikant
17 juni
Eddy Merckx
, Belzje fietserenner
19 juni
Aung San Suu Kyi
Birmese
politica
24 juni
Betty Stöve
, Nederlandse tennisster
13 juli
Ivo de Wijs
, Nederlandse sjriever en plezeerdichter
19 juli
Anna Enquist
, Nederlandse sjriefster
31 augustus
Van Morrison
, Britse zenger
11 september
Franz Beckenbauer
, Duutsje vootballer
15 september
Jessye Norman
, Amerikaanse operazengeres (gestorve
2019
13 oktober
Desi Bouterse
Surinaamse
militair en politicus
12 november
Neil Young
Canadese
musicus
27 november
Phil Bloom
, Nederlandse kunsteneres
Gesjtorve
bewirk
brón bewèrke
8 januari
Jac. P. Thijsse
, Nederlandse natuurbesjermer (79)
1 februari
Johan Huizinga
, Nederlandsen historicus (72)
12 februari
Walraven van Hall
, Nederlandse bankeer en verzètsmaan (39)
22 februari
Jan van Hout
, Nederlandse fietserenner en verzètsmaan (36)
3 miert
Koos Speenhoff
, Nederlandse cabaretier (75)
12 miert
Anne Frank
, Juuds-Nederlandse oonderduukster (15)
12 april
Franklin Delano Roosevelt
, Amerikaanse politicus (63)
17 april
Hannie Schaft
, Nederlandse verzètsstrijster (24)
28 april
Benito Mussolini
, Italiaanse politicus (61)
30 april
Adolf Hitler
, Duutsje politicus (56)
1 mei
Joseph Goebbels
, Duutsje politicus (47)
23 mei
Heinrich Himmler
, Duutsje politicus (44)
6 juni
Meinoud Rost van Tonningen
, Nederlandse politicus (51)
26 september
Béla Bartók
, Hongaarse componis (64)
Aafkomstig van Wikipedia, de Vriej Encyclopedie. "
Categorie
Twintigste iew
1945
Voog köpke toe