1945 - Wikipedia

1945 - Wikipedia
Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
1945
Eeuwen
19e eeuw
20e eeuw
21e eeuw
Decennia
1930-1939
1940-1949
1950-1959
Jaren:
<<
1944
1945
1946
>>
Maanden:
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Jaartelling in verschillende culturen
Ab urbe condita
2698
MMDCXCVIII
Armeense jaartelling
1394 – 1395
ԹՎ ՌՅՂԴ – ՌՅՂԵ
Chinese jaartelling
4641 – 4642
辛申 – 壬酉
Christelijke jaartelling
1945
MCMXLV
Ethiopische jaartelling
1937 – 1938
Hebreeuwse jaartelling
5705 – 5706
Hindoekalenders
Vikram Samvat
2000 – 2001
Shaka Samvat
1867 – 1868
Kali yuga
5046 – 5047
Iraanse jaartelling
1323 – 1324
۱۳۲۳ – ۱۳۲۴
Islamitische jaartelling
1364 – 1365
١٣٦٥ – ١٣٦٤
Maçonnieke jaartelling
5944 – 5945
1945 naar onderwerp
Lijst van landen
Geboren
Overleden
Auto's
Film
Sport (categorie)
Gregoriaanse kalender van 1945
Bioscoopjournaal uit 1945: De Duitsers bouwden in de Tweede Wereldoorlog te IJmuiden een zeer groot betonnen bouwwerk dat fungeerde als een tegen luchtaanvallen beschermde ondergrondse haven voor snelboten en onderzeeërs. Door aanvallen van de Royal Air Force met speciale bommen rest er niet meer dan geweldige puinhopen.
Bioscoopjournaal uit oktober 1945: Overzicht van de situatie op Walcheren vijf maanden na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het eiland staat grotendeels nog onder water na de aanval op de dijken door de Britse luchtmacht in oktober 1944. Een vaartocht over het ondergelopen gebied laat de aangerichte schade zien.
Neurenberg-processen
Bioscoopjournaal
uit december 1945. Nu de
Wieringermeer
weer droog is, wordt pas goed duidelijk welke schade het water heeft aangericht: dorpen zijn totaal vernield. Moderne boerderijen zijn veranderd in een bouwval.
Bioscoopjournaal
uit 1945. Promotiefimpje voor de
collecte
van het
Nederlands Volksherstel
dat tot doel had getroffenen van de
bezetting
repatrianten
van de Duitse
tewerkstelling
en
teruggekeerde Joden
van de noodzakelijke levensbehoeften te voorzien.
Bioscoopjournaal
uit mei 1945. Reportage van de voedselvoorziening aan de
Amsterdamse
burgers kort na de
bevrijding
Bioscoopjournaal
uit december 1945.
Veldloop
in
Rotterdam
Het jaar
1945
is een jaartal volgens de
christelijke jaartelling
Gebeurtenissen
bewerken
brontekst bewerken
Lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: 1945
januari
Operatie Bodenplatte
: De Duitse
Luftwaffe
voert een reeks luchtaanvallen uit op geallieerde vliegvelden in
België
Nederland
en Noord-
Frankrijk
. Op 38 vliegvelden in het westen van
Duitsland
worden 1.035 vliegtuigen verzameld. De geallieerden worden volledig verrast en verliezen veel vliegtuigen op de grond. Tijdens de operatie worden er ruim 800 geallieerde toestellen vernietigd. De Duitsers verliezen circa 100 vliegtuigen, ruim 300 vliegtuigen gaan verloren door eigen luchtafweergeschut.
1 -
Operatie Nordwind
: Duitse eenheden van
Heeresgruppe G
(onder bevel van generaal
Johannes Blaskowitz
) en
Heeresgruppe Oberrhein
(onder bevel van Reichsführer
Heinrich Himmler
) lanceren een offensief tegen de Amerikaanse frontlinie (ongeveer 110 kilometer lang) in de regio
Sarreguemines
. Duitse troepen van het
1e Leger
en het
19e Leger
(bestaande uit ongeveer 17 divisies) rukken op richting
Straatsburg
. Het Amerikaanse
7e Leger
wordt gedwongen zich terug te trekken.
Slag om Boedapest
: Duitse tankeenheden van het
4e SS-Pantserkorps
(onder leiding van generaal
Herbert Gille
) lanceren een offensief ten noordwesten van
Boedapest
, met als doel de Russische belegering van de stad te doorbreken. De belangrijkste Duitse troepen die bij het offensief betrokken zijn, zijn de
3e SS-Panzer-Divisie Totenkopf
en de
5e SS-Panzer-Divisie Wiking
(die zonder toestemming van
Heinz Guderian
, chef van de generale staf van het Duitse leger, uit de
OKH
-reserve achter
Warschau
zijn teruggetrokken). Russische eenheden van het
2e Oekraïense Front
(onder leiding van maarschalk
Rodion Malinovski
) worden ongeveer 30 kilometer teruggedreven.
2 - Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 1.000 vliegtuigen) vallen Duitse troepenconcentraties, communicatie- en aanvoerlijnen in het westen van Duitsland aan. Britse bommenwerpers (ruim 500 vliegtuigen) voeren een luchtbombardement uit boven de steden
Neurenberg
Ludwigshafen
en
Berlijn
. De oude stadskern van Neurenberg met historische gebouwen wordt voor 90% verwoest. Hierbij worden ruim 1.800 burgers gedood.
Slag om de Ardennen
: Duitse eenheden van het
5e Pantserleger
(onder leiding van generaal
Hasso von Manteuffel
) slagen erin om de corridor naar
Bastogne
onder druk te zetten, maar zij boeken geen vooruitgang. Amerikaanse troepen van het
3e Leger
(onder bevel van generaal
George Patton
en het
1e Leger
(onder leiding van generaal
Courtney Hodges
) vallen vanuit het zuiden en noorden aan richting
Houffalize
. Ondertussen in de
Elzas
wordt het Amerikaanse 7e Leger zwaar onder druk gezet in de omgeving van
Bitche
. Verder naar het zuiden vinden er hevige gevechten plaats bij Straatsburg.
- Amerikaanse eenheden van het 3e Leger slaan een Duitse tegenaanval bij Bastogne af. Ondertussen voeren geallieerde troepen van het Amerikaanse
8e Legerkorps
en het Britse
30e Legerkorps
hevige gevechten in de
Ardennen
. De restanten van het Duitse
6e Pantserleger
(onder bevel van generaal
Josef ("Sepp") Dietrich
) worden teruggetrokken en naar het
Oostfront
gestuurd. In de Elzas gaan de Duitse aanvallen in de omgeving van Bitche door.
4 - Amerikaanse
B-24 Liberator
bommenwerpers vallen het vliegveld van
Clark Air Base
op de
Filipijnen
aan. Tijdens het bombardement worden er circa 20 Japanse vliegtuigen op de grond vernietigd. De scheepvaart in de omgeving van
Luzon
wordt ook aangevallen, ruim 35 Japanse schepen worden tot zinken gebracht of ernstig beschadigd.
- Amerikaanse eenheden van het 3e Leger stabiliseren het front in de omgeving van Bastogne. Terwijl het Amerikaanse 1e Leger zijn aanvallen op de Duitse frontlinie voortzet. Duitse troepen van het 19e Leger voeren hevige gevechten ten noorden van Straatsburg.
Dwight Eisenhower
, opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten, besluit de frontsectoren rond Bastogne te verdelen tussen
Bernard Montgomery
en
Omar Bradley
5 - De Russische regering in
Moskou
erkent het
Poolse Comité van Nationale Bevrijding
formeel als de voorlopige regering van
Polen
. De
Verenigde Staten
en
Groot-Brittannië
verklaren hun voortdurende erkenning van de
Poolse regering in ballingschap
(onder leiding van president
Władysław Raczkiewicz
), gevestigd in
Londen
- Russische eenheden van het
3e Oekraïense Front
(onder bevel van veldmaarschalk
Fjodor Tolboechin
) treffen voorbereidingen om een Duitse ontsnapping uit Boedapest te voorkomen. Ze hebben verdedigingslinies met anti-tankgeschut gebouwd. Tolboechin geeft het bevel om de aanvallen op Boedapest te staken om meer Russische troepen vrij te maken. Zeven divisies (circa 80.000 man), een even groot aantal als alle Duitse en Hongaarse troepen in de hoofdstad, worden tussen
Zsámbék
en
Tinnye
(ruim 30 kilometer voor Boedapest) gestationeerd. In geval van een ontsnapping moeten de Duitsers eerst de corridor rond de stad doorbreken.
6 - Amerikaanse eenheden van het 1e Leger boeken terreinwinst in een aanval ten zuiden van
Stavelot
, waardoor de belangrijkste Duitse bevoorradingsroute van
La Roche
naar
St. Vith
wordt bedreigd.
Adolf Hitler
geeft het bevel om niet terug te trekken, nadat veldmaarschalk
Gerd von Rundstedt
, opperbevelhebber van het
Westfont
, heeft verzocht om Duitse troepen toe te staan zich terug te trekken uit de Ardennen vanwege de zware geallieerde druk.
6 - Premier
Winston Churchill
stuurt een persoonlijke boodschap aan
Jozef Stalin
met de vraag of er in januari een hervatting van een Russisch offensief langs de rivier de
Wisła
te verwachten is – gezien de geallieerde situatie aan het westelijk front. Hij stelt: "De situatie is lastig", aldus Churchill. Stalin geeft in een reactie aan dat het Russisch-tijdschema van een nieuw offensief niet later dan in de tweede helft van januari zal beginnen.
- In
Italië
vinden enkele beperkte operaties plaats door het Britse
8e Leger
(onder bevel van generaal
Richard McCreery
) om de geallieerde greep op de zuidoever van de rivier de
Reno
te voltooien. Het natte weer en het gebrek aan versterkingen (met extra voorraden) verhinderen de geallieerden om op dit moment een grootschalig offensief te lanceren. Veldmaarschalk
Harold Alexander
, opperbevelhebber van de geallieerde legers in Italië, gelast verdere offensieve operaties af.
7 - Duitse tankeenheden van het 4e SS-Pantserkorps heroveren
Esztergom
, circa 40 kilometer ten noordwesten van Boedapest, in een poging het Duits-Hongaarse garnizoen in de hoofdstad te ontzetten. Na verbeten weerstand bereiken Duitse troepen van de 5e SS-Panzer-Divisie "Wiking" de noordelijke buitenwijken van Boedapest. Ze zijn verspreid en kwetsbaar – generaal Herbert Gilles geeft het bevel om terug te trekken.
- Amerikaanse eenheden van het 3e Leger hebben ongeveer 14 kilometer van de Duitse bevoorradingsroute van La Roche naar St. Vith in handen. Ze veroveren
Flamierge
(gelegen ten noordwesten van Bastogne) aan de zuidelijke flank het Duitse 5e Pantserleger. In de Elzas gaan de gevechten door in de omgeving van Straatsburg. Amerikaanse troepen van het 7e Leger voeren hevige gevechten bij
Rimling
en
Gambsheim
. In Nederland schakelen geallieerde eenheden van het Britse
2e Leger
(onder bevel van generaal
Miles Dempsey
) de Duitse posities uit op de westoever van de rivier de
Maas
- Amerikaanse eenheden van het
6e Leger
(onder bevel van generaal
Walter Krueger
) landen op Luzon. Ze veroveren de stad
Lingayen
en de nabijgelegen landingsstrook. De Japanse
14e Legergroep
(onder leiding van generaal
Tomoyuki Yamashita
) heeft ruim 150.000 man gestationeerd in het noorden van het eiland. Yamashita heeft ongeveer 110.000 man beschikbaar ten zuiden van Manilla. De Amerikanen ondervinden weinig weerstand en rukken op richting Manilla.
10
- Amerikaanse eenheden van het 3e Leger voeren felle gevechten bij La Roche. Britse troepen van het 30e Legerkorps rukken vanuit het westen op naar
Samrée
. Britse parachutisten van de
6e Luchtlandingsdivisie
(ondersteund door een Belgische commando-eenheid) veroveren het dorp
Bure
. Duitse troepen van het 5e Pantserleger trekken zich in goede orde terug ten oosten van Bastogne. Onder druk van geallieerde aanvallen ontruimen de Duitsers de stellingen bij de Bastogne-corridor. Adolf Hitler stemt ermee in de Duitse troepen geleidelijk terug te trekken uit de Ardennen. Het dorp
St. Hubert
, ten westen van Bastogne, wordt geëvacueerd.
10 - Russische eenheden van het 2e Oekraïense Front voeren felle straatgevechten in Boedapest. Het eiland
Óbuda
, het noordelijke stadsdeel van de Hongaarse hoofdstad, wordt veroverd. De Russische opmars langs de noordoever van de rivier de
Donau
, bereikt de
Váh
(een zijrivier van de Donau) – gelegen ongeveer 130 kilometer van
Wenen
en minder dan 80 kilometer van
Bratislava
11
- Geallieerde eenheden van het 3e Leger en het 30e Legerkorps ontmoeten elkaar bij St. Hubert. Het Amerikaanse 8e Legerkorps neemt de oostelijke sector van Bastogne in. Tankeenheden ontruimen de bossen bij
Wardin
(hierbij worden 15 Duitse tanks vernietigd). In het zuiden gaan de gevechten van de Amerikaanse troepen van het 7e Leger in de omgeving van Bitche door, felle Duitse tegenaanvallen worden afgeslagen.
12
Weichsel-Oderoffensief
: Russische eenheden van het
1e Oekraïense Front
(onder bevel van maarschalk
Ivan Konev
) beginnen met een winteroffensief. Vanaf het
Sandomierz
-bruggenhoofd (hedendaagse Poolse grens) aan de westoever van de rivier de Wisła, voeren 5 legers in de frontlinie aanvallen uit. De verdedigende Duitse troepen bestaan voornamelijk uit
Heeresgruppe Mitte
(onder leiding van generaal
Hans Reinhardt
),
Heeresgruppe A
(onder bevel van generaal
Josef Harpe
), waarbij het Duitse
4e Pantserleger
het doorbraakgebied verdedigt. De Duitse troepen zijn door de Russen 'over-ruled' (5 keer zo sterk in manschappen) en zijn machteloos om de Russische opmars te weerstaan. Het Russische leger beschikt over meer dan 2 miljoen soldaten (verspreid over 170 divisies), 4.500 tanks en ruim 12.000 kanonnen.
12 - Duitse eenheden van het 4e SS-Pantserkorps lanceren een tweede aanval ten noordwesten van Boedapest om de Russische omsingeling te doorbreken. Duitse troepen proberen de luchthaven van Boedapest te heroveren in de hoop een vitale corridor te openen, voor het luchttransport van voorraden en versterkingen. Ze stuiten echter op hevig verzet van ingegraven Russische troepen die het gebied verdedigen. De Duitsers worden tegengehouden en gedwongen zich terug te trekken.
12 - Geallieerde eenheden van het Britse
14e Leger
(onder leiding van generaal
William Slim
) vestigen verscheidene bruggenhoofden over de rivier de
Irrawaddy
ten noorden van
Mandalay
. Ondertussen wordt er een afleidingsmanoeuvre uitgevoerd op de rechterflank, Britse commando's landen op kust van
Arakan
. De bevoorradingsroute van de Japanse
Legergroep Birma
, lopende van
Rangoon
naar Mandalay wordt bedreigd.
13
Oost-Pruisenoffensief
: Russische eenheden van het
3e Wit-Russische Front
(onder leiding van generaal
Ivan Tsjernjachovski
) beginnen een offensief in
Oost-Pruisen
. Ze krijgen opdracht om op te rukken richting
Koningsbergen
. De frontlinie wordt verdedigd door Duitse troepen van het
3e Pantserleger
(onder leiding van generaal
Erhard Raus
), het
2e Leger
en het
4e Leger
(ongeveer 600.000 man). Tijdens het offensief lijden Russische troepen zware verliezen terwijl ze 30 tot 60 kilometer doordringen in het oosten van
Polen
. De Duitse bevolking in Oost-Pruisen vlucht massaal naar het westen.
14
- Russische tankeenheden van het 1e Oekraïense Front veroveren het spoorwegknooppunt naar
Krakau
ten zuiden van
Kielce
. Hierdoor wordt de bevoorradingsroute voor de Duitse troepen in het zuiden bedreigd. Russische eenheden van het 5e Gardeleger rukken op richting
Częstochowa
, het Duitse
17e Leger
moet zich terugtrekken om niet omsingeld te worden door Russische troepen van het
4e Oekraïense Front
14 - Russische eenheden van het
1e Wit-Russische Front
(onder leiding van maarschalk
Georgi Zjoekov
) beginnen een offensief vanuit het bruggenhoofdgebied
Magnuszew
Puławy
(met een strijdmacht van een half miljoen soldaten). Tegen de avond zijn de Russische troepen ongeveer 30 kilometer de Duitse frontlinie binnengedrongen. De stad
Warka
wordt ingenomen en ze naderen
Radom
in Centraal-Polen.
14 -
Operatie Blackcock
: Britse eenheden van het
12e Legerkorps
onder leiding van generaal
Neil Ritchie
beginnen een offensief om de Duitse troepen van het
15e Leger
onder leiding van generaal
Gustav-Adolf von Zangen
te verdrijven uit de driehoek
Geilenkirchen
Roermond
Sittard
. De problemen met het slechte winterse weer vertraagd de opmars. De Duitse bevolking wordt geëvacueerd naar het pas ontruimde
Kamp Vught
15
- De Duitse
Heeresgruppe Nord
(onder bevel van generaal
Ferdinand Schörner
) zet haar laatste reserves (de
7e Pantserdivisie
en de
Pantsergrenadierdivisie Großdeutschland
) in. De tankeenheden worden direct ingezet en brengen hevige verliezen toe aan de Russische troepen van het
2e Wit-Russische Front
(onder bevel van maarschalk
Konstantin Rokossovski
). Kielce wordt ingenomen door Russische troepen van het 1e Oekraïense Front. In het centrum vallen Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front
Warschau
aan en rukken op naar het zuidwesten van de stad om de ontsnapping van het Duitse
9e Leger
tegen te houden.
16
- Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front veroveren Radom en bedreigen Warschau terwijl ze zich een weg door de stad vechten. Het Duitse
Oberkommando des Heeres
OKH
) besluit de stad en de restanten van het
46e Pantserkorps
te evacueren, en begint in de nacht met de terugtrekking. In de afgelopen twee dagen zijn Russische troepen ruim 60 kilometer opgerukt en hebben ze een bres in de Duitse linies geslagen van circa 120 kilometer lang.
16 - Britse tankeenheden van het 30e Legerkorps vallen aan bij Roermond, met als doel de Duitse saillant ten westen van de rivier de Maas te vernietigen. Ondertussen maken Amerikaanse troepen van het 1e en 3e Leger contact met elkaar bij Houffalize. Een geallieerd offensief begint met als doel bij Gambsheim het Duitse bruggenhoofd over de rivier de
Rijn
, circa 12 kilometer ten noorden van Straatsburg, uit te schakelen. Het Amerikaanse 7e Leger steekt ten zuidoosten van het bruggenhoofd de Rijn over, maar de Amerikanen trekken zich weer terug wanneer vijandelijk artillerievuur de bouw van een pontonbrug (voor de tanks) verhindert.
16 - In Berlijn trekt Adolf Hitler zich terug in de
Führerbunker
, in de tuin van de
Rijkskanselarij
. Hier voert hij het opperbevel over het Duitse leger en de stadsverdediging. Naast hooggeplaatste stafofficieren en Hitler's persoonlijke SS-lijfwacht, wordt de bunker bewoond door minister van propaganda
Joseph Goebbels
en zijn gezin. In de Hoofd bunker krijgen ze enkele kamers toegewezen, samen met Hitler's lijfarts
Theodor Morell
17
- De verwoeste stad Warschau wordt gezuiverd van Duitse weerstand door Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front. Poolse troepen die aan de zijde van het
Rode Leger
vechten, zijn betrokken bij de laatste aanvallen. In het noorden trekken Russische troepen van het 2e Wit-Russische Front
Modlin
binnen. Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front bereiken de Silezische grens en rukken op richting
Łódź
18
- Russische eenheden van het 2e Oekraïense Front veroveren het oostelijke stadsdeel van Boedapest. Hitler geeft de resterende Duitse troepen het bevel zich terug te trekken en het centrum van de hoofdstad te verdedigen tot de laatste man. De vijf bruggen over de rivier de Donau lopen vast met voertuigen, waardoor het moeilijk is de terugtrekkende troepen en burgers te evacueren. Later die dag vernielen Duitse genisten (onder protest van Hongaarse officieren) de bruggen, waaronder de beroemde 330 meter lange
Széchenyi-Kettingbrug
18 - Duitse tankeenheden van het 4e SS-Pantserkorps, onderdeel van
Heeresgruppe Süd
, voeren een tegenaanval uit richting
Székesfehérvár
. Ze boeken snelle vorderingen en overrompelen de Russische linies. In verwarring, dreigen de Russische troepen van het 3e Oekraïense Front omsingeld te worden. Een Duitse voorhoede van de 3e SS-Panzer-Divisie "Totenkopf" en de 5e SS-Panzer-Divisie "Wiking" (uitgerust met 376 tanks) rukt ruim 30 kilometer op en probeert door te breken richting het omsingelde Boedapest.
18 -
Holocaust
: Duitse SS-troepen beginnen met de evacuatie van concentratiekamp
Auschwitz
. Ruim 60.000 gevangenen, voornamelijk
Joden
, worden gedwongen naar het concentratiekamp
Groß-Rosen
in
Silezië
(voormalig
Pruisen
) te marcheren; maar liefst 15.000 sterven onderweg. Ongeveer 7.000 gevangenen die te ziek zijn om te verhuizen, worden achtergelaten zonder verzorging of voedsel.
19
- Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front veroveren
Włocławek
, gelegen aan de westoever van de rivier de Wisła. Russische troepen van het 1e Oekraïense Front nemen de steden Łodź,
Tarnów
en
Krakau
(de voormalige hoofdstad van Polen) in. Verder naar het zuiden wordt
Nowy Sącz
ingenomen door Russische troepen van het 4e Oekraïense Front. Duitse eenheden van het 4e SS-Pantserkorps bereiken de Donau bij
Dunapentele
, waardoor het 3e Oekraïense Front in tweeën worden gesplitst en een deel van de Russische troepen wordt omsingeld.
19 - Amerikaanse eenheden van het 6e Leger concentreren hun offensief ten zuiden van het bruggenhoofd op Luzon. Er worden voorbereidingen getroffen om Manilla aan te vallen. Op
Mindoro
ontstaat er weerstand tegen de Japanse overheersing, terwijl vijandelijke troepen proberen de Amerikaanse opmars naar
Calapan
te vertragen. Filipijnse guerrillastrijders zijn over op het eiland actief ter ondersteuning van de Amerikaanse troepen. Generaal
Tomoyuki Yamashita
geeft het bevel aan de Japanese troepen om zich terug te trekken naar de buitenwijken van Manilla.
20
Zak van Colmar
: Franse eenheden van het 1e Leger onder leiding van generaal
Jean de Lattre de Tassigny
beginnen bij
Colmar
een offensief in de
Vogezen
. Door zware tegenstand van het Duitse 19e Leger en hevige sneeuwstormen bereiken de Fransen op de eerste dag niet de gestelde doelen. In de Ardennen zetten de Amerikaanse troepen van het 3e Leger de opmars voort, het dorp
Brandenburg
wordt ingenomen.
21
- Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front dringen in Oost-Pruisen tot ruim 20 kilometer door in de Duitse linies. Ze veroveren
Tannenberg
(de beruchte plek waar de
Slag bij Tannenberg
in
1914
heeft plaatsgevonden). Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front bereiken
Konin
– op bijna 320 kilometer afstand van Berlijn – via de weg vanuit Warschau. Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front zijn ongeveer 30 kilometer Silezië binnengedrongen. Ze bedreigen de steden
Breslau
en
Oppeln
21 -
Operatie Hannibal
: Admiraal
Karl Dönitz
geeft het bevel voor een grootscheepse evacuatie over zee van Duitse troepen en burgers uit de
Koerland
-corridor in Oost-Pruisen en de Poolse-corridor. Naar schatting worden circa 800.000–900.000 Duitse burgers en ruim 350.000 soldaten geëvacueerd voor de oprukkende Russische troepen.
22
- Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front bedreigen de Duitse frontlinie in Oost-Pruisen. Ze rukken op richting de steden
Elbing
en
Danzig
. Russische troepen van het 3e Wit-Russische Front nemen
Insterburg
in. Tijdens de opmars in het zuiden veroveren Russische tankeenheden van het 1e Wit-Russische Front
Gniezo
en rukken ze op richting
Poznań
. In Hongarije, rukken Duitse tankeenheden van het 4e SS-Pantserkorps verder op (slechts 24 kilometer verwijderd van Boedapest).
22 - Na vijf dagen van hevige gevechten hebben geallieerde eenheden de snelweg ten zuiden van Arakan afgesneden. Dit is enige ontsnappingsroute voor de Japanners naar Rangoon. Ondertussen rukken Indiase troepen van het 14e Leger op richting Mandalay. De Japanse Legergroep Birma blijft de geallieerde bruggenhoofden bedreigen.
23
- In
Düsseldorf
komen meer dan dertig Nederlandse dwangarbeiders om het leven tijdens een geallieerd luchtbombardement. In twintig minuten tijd komen er ongeveer 500
brandbommen
neer op de Duitse stad. Afkomstig uit negen verschillende landen, zijn er meer dan 150 slachtoffers te betreuren. De Nederlandse dwangarbeiders die bij het luchtbombardement gedood worden, zijn in november 1944 opgepakt bij razzia's. Daarna zijn ze afgevoerd naar verschillende plaatsen in Duitsland om te werken voor de
Arbeitseinsatz
24
- Heinrich Himmler, leider van de
Waffen-SS
, wordt door Adolf Hitler benoemd tot bevelhebber van
Heeresgruppe Weichsel
, verantwoordelijk voor de verdediging van de Duitse frontlinie van
Glogau
tot Elbing. Hij mobiliseert zijn
Ersatzheer
, bestaande uit jongens en mannen tot 60 jaar oud (ook wel de
Volkssturm
genoemd). Himmler heeft geen ervaring en ook geen enkele aanleg voor een operationeel bevel. Zijn benoeming, argwanend bekeken door de generale staf, wordt algemeen beschouwd als een belediging voor het Duitse opperbevel (
OKH
).
25
Hongerwinter
: Rijkscommissaris
Arthur Seyss-Inquart
stelt meer voedseltransporten in het vooruitzicht naar hongerend West-Nederland als de treinen weer gaan rijden. Ongeveer 40.000 stadskinderen worden geëvacueerd naar
Overijssel
Drenthe
Friesland
en
Groningen
. Met vrachtschepen, autobussen, vrachtwagens, treinen en soms zelfs lopend of fietsend vertekken de kinderen 'naar de boeren'. Daar worden ze na aankomst opgenomen in pleeggezinnen.
26
Omsingelingsslag van Heiligenbeil
: Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front bereiken de
Oostzee
ten noorden van Elbing. Ze snijden de Duitse troepen van
Heeresgruppe Nord
in Oost-Pruisen af. Restanten van het 3e Pantserleger en het 4e Leger (ongeveer 150.000 man) worden omsingeld. Generaal
Friedrich Hossbach
(bevelhebber van het 4e Leger) probeert uit te breken met acht divisies en begint een tegenaanval ten westen van Elbing. Duitse troepen dringen bijna 20 kilometer de Russische frontlinie binnen en heroveren
Miłakowo
26 - De 19-jarige
Audie Murphy
, een Amerikaanse sergeant, levert een heldhaftig gevecht bij
Holtzwihr
, waar hij één uur lang Duitse troepen tegenhoudt in de
Zak van Colmar
. Daarna voert Murphy een succesvolle tegenaanval uit en drijft de Duitsers terug (terwijl hij gewond is). Hiervoor wordt Murphy onderscheiden met de
Medal of Honor
. De hoogste Amerikaanse
militaire onderscheiding
voor heldhaftig of bijzonder gedrag.
27
- Russische eenheden van het
1e Baltische Front
(onder leiding van maarschalk
Ivan Bagramjan
) veroveren de havenstad
Memel
en voltooien de bevrijding van
Litouwen
. Het Duitse garnizoen trekt zich richting
Koningsbergen
terug. In Polen, maken Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front een omtrekkende beweging bij Poznań – waar het Duitse garnizoen standhoudt. Ze rukken op richting de steden
Toruń
en
Bydgoszcz
. In het zuiden, vestigen Russische troepen van het 1e Oekraïense Front twee bruggenhoofden over de rivier de
Oder
. De industriesteden
Gleiwitz
en
Katowice
worden door de Russen ingenomen.
27 - Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front bevrijden het inmiddels grotendeels verlaten concentratiekamp
Auschwitz
in Opper-Silezië. Ze treffen daar ongeveer 7.000 gevangenen aan, de meesten zijn uitgehongerd of ziek door de gevolgen van hun gevangenschap. De Russen vinden circa 600 lijken, 370.000 herenpakken, 840.000 dameskledingstukken en 8 ton mensenhaar. Het Poolse
Rode Kruis
probeert de overlevenden te helpen met medische zorg en voedsel.
28
- Russische eenheden van het 3e Oekraïense Front houden de opmars van het Duitse 4e SS-Pantserkorps tegen en drijven de SS-Panzer-divisies "Totenkopf" en "Wiking" terug. In totaal heeft het legerkorps nu ongeveer 8.000 slachtoffers geleden. Duitse troepen trekken zich westwaarts terug richting het Balatonmeer, waar het Duitse 6e Pantserleger onder leiding van generaal "Sepp" Dietrich zich heeft geconcentreert in afwachting voor een aanstaande tegenaanval.
29
- Duitse eenheden van het 4e Leger voeren in Oost-Pruisen tegenaanvallen uit tegen Russische troepen van het 2e Wit-Russische Front. De Duitse zware kruiser
Prinz Eugen
en torpedobootjagers beschieten Russische posities in
Pommeren
. Ten zuiden van de Duitse corridor wordt de
Heiligenbeil
-stelling overrompeld door Russische tankeenheden van het 5e Garde Tankleger. Terwijl Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front de versterkte stad Poznań omsingelen.
30
- Het Duitse passagiersschip
Wilhelm Gustloff
met ruim 10.000 gevluchte Duitse burgers (voornamelijk vrouwen en kinderen) en circa 1.500 gewonde soldaten aan boord, wordt door een Russische onderzeeër getorpedeerd. Er komen naar schatting 5.000 tot 8.000 mensen om tijdens de grootste scheepsramp in de geschiedenis.
30 - Adolf Hitler spreekt voor de laatste keer via de radio het Duitse volk toe. Hoewel de nederlaag van Duitsland slechts een formaliteit is, eist hij dat elke bekwame Duitse man tot het laatste einde vecht. Hij zegt: "Duitsland heeft nog een kans op de overwinning. Duitse arbeiders, werk! Duitse soldaten, vecht! Duitse vrouwen, wees zo fanatiek als altijd! Geen enkel land kan meer doen."
31
- Russische eenheden van het
2e Baltische Front
(onder bevel van generaal
Andrej Jerjomenko
) voeren felle gevechten om
Heeresgruppe Kurland
te isoleren. De restanten van het Duitse
3e SS-Pantserkorps
(waaronder de
4e SS-Pantserbrigade Nederland
) worden vanuit de haven
Libau
in
Letland
overgeplaatst naar Pommeren. Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front bereiken de rivier de Oder bij
Zehden
31 - Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front vestigen verschillende bruggenhoofden langs de rivier de Oder. Het bruggenhoofd bij
Steinau
blijft behouden, ondanks hevige Duitse tegenstand van het 4e Pantserleger. Bij
Brieg
wordt een geconsolideerd bruggenhoofd van 80 kilometer lang door de Russen versterkt. Breslau wordt met anti-tankgrachten en verdedigingswerken veranderd in een onneembare stad.
31 - Deze dag in januari is een van de koudste van de eeuw in
België
. In
Spa
bereikt de sneeuwlaag een dikte van 49 centimeter. Het kwik bereikt een dieptepunt van −18,3
°C.
februari
- Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front veroveren Toruń na een belegering van zes dagen. Maarschalk
Georgi Zjoekov
gelast een gevechtspauze in voor het 1e Wit-Russische Front. Hij laat de Russische troepen die gestationeerd zijn langs de rivier de Oder hergroeperen. Tegelijkertijd worden de Duitse verzetshaarden (waaronder Poznań, Breslau en Toruń) in de achterhoede uitgeschakeld. De Russen breiden hun frontlinie verder uit in het noorden van Pommeren.
Jan Feitsma
, een
NSB
'er en
procureur-generaal
, wordt in
Amsterdam
door een verzetsman op een fiets op straat neergeschoten. Hij overlijdt enige tijd later aan zijn verwondingen. Als represaille voor deze aanslag fusilleren de Duitsers vijf Amsterdammers.
- Geallieerde eenheden van het 1e Franse Leger vallen de
Zak van Colmar
aan en boeken goede vorderingen in de sector. Franse tanks trekken de buitenwijken in en bevrijden de stad. De restanten van het Duitse 19e Leger trekken zich terug over de bruggen bij
Breisach
en
Chalampé
. Amerikaanse troepen proberen de Duitsers bij Breisach af te snijden, maar deze hebben zich gegroepeerd tot een viermaal sterkere overmacht. De geallieerden (gesteund door tanks) worden in een hinderlaag gelokt en tot staan gebracht.
3 -
Slag om Manilla
: Amerikaanse eenheden van het 6e Leger (gesteund door Filipijnse guerrilla's) rukken op naar de noordelijke buitenwijken van
Manilla
en bevrijden de campus van de
Universiteit van Santo Tomas
. De Japanners hebben dit gebouw veranderd in een interneringskamp voor burgers en de Amerikaanse leger- en marineverpleegsters (bekend onder de naam "Angels of Bataan"). In het kamp zitten ruim 4.000 Britse en Amerikaanse krijgsgevangenen opgesloten.
3 - Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 1.400 vliegtuigen) werpen in twee aanvalsgolven ruim 2.300 ton aan brandbommen af op Berlijn. Het tegenwoordig populaire
Kreuzberg
wordt het zwaarst getroffen. Tijdens het bombardement komen ruim 25.000 burgers om het leven en raken circa 120.000 mensen dakloos. Tienduizenden woningen worden verwoest of zijn onbewoonbaar. De Amerikanen raken ongeveer 50 toestellen kwijt, het bombardement is onderdeel van de geallieerde campagne onder de naam "Thunderclap".
Conferentie van Jalta
: De geallieerde leiders
Winston Churchill
Jozef Stalin
en
Franklin D. Roosevelt
(met militaire en politieke adviseurs) houden een 7-daagse bijeenkomst in
Jalta
op de
Krim
. Ze bespreken de naoorlogse reorganisatie van Duitsland en
Europa
. Tevens beloofd Jozef Stalin (gezamenlijk met de geallieerden) zich in de oorlog met
Japan
te mengen. Na het einde van de
Tweede Wereldoorlog
zullen de gebieden die na de
Russisch-Japanse Oorlog
in
1905
zijn verloren, weer onder het gezag van Rusland komen.
Operatie Cornflakes
: De Amerikaanse luchtmacht beschiet en bombardeert Duitse posttreinen met als doel de
Deutsche Reichspost
te misleiden. Ze werpen postzakken af met geallieerde propaganda, in opdracht van de Amerikaanse geheime dienst
OSS
Office of Strategic Services
). Er worden in Duitsland en
Oostenrijk
ongeveer 320 postzakken met 96.000 poststukken (geadresseerd aan Duitse huishoudens) gedropt in 10 missies van februari tot april 1945.
- Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front veroveren kleine bruggenhoofden over de rivier de Oder in de
Küstrin
-sector en in de omgeving van
Eisenhüttenstadt
. In Pommeren voeren de Russen aanvallen uit bij
Answalde
en
Deutsch Krone
, waar zich Duitse verzetshaarden bevinden. In Oost-Pruisen worden de Duitse troepen van het 4e Leger in twee gevechtsgroepen verdeeld: bij Koningsbergen en in het zuiden bij Heiligenbeil (waar ruim 100.000 man standhouden).
- Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front bevinden zich op slechts circa 90 kilometer van Berlijn. Russische troepen van het 1e Oekraïense Front breken uit het Steinau-bruggenhoofd ten noorden van Breslau. Het 3e Garde-Tankleger overrompelt de Duitse linies van het 4e Pantserleger. Tegen de avond van de eerste dag bevinden de Russische tankspeerpunten zich in de omgeving van
Liegnitz
en dreigen Breslau te omsingelen. Honderdduizenden Duitse burgers slaan in paniek op de vlucht naar
Dresden
8 -
Operatie Veritable
: Gealleerde eenheden van het Canadese
1e Leger
(onder leiding van generaal
Henry Crerar
) en het Britse
30e Legerkorps
(onder leiding van generaal
Brian Horrocks
) beginnen een offensief tussen de rivieren de
Maas
en de
Waal
ten zuiden van
Nijmegen
. De operatie wordt uitgevoerd door de
21e Legergroep
(onder bevel van generaal
Bernard Montgomery
), tijdens de opmars dringen de geallieerden door tot in het
Reichswald
. Deze wordt verdedigd door Duitse troepen van het
1e Parachutistenleger
- Geallieerde eenheden bereiken de Rijn bij
Millingen
, die wordt ingenomen. De opmars wordt gehinderd door modder en overstroomd terrein. Amerikaanse troepen van het 3e Leger vallen aan bij
Prüm
, terwijl ze ook voortuitgang boeken in het zuiden. De laatste weerstand van de Duitse troepen bij Colmar komt ten einde. Het 19e Leger (circa 50.000 man) trekt zich terug, terwijl de brug bij Chalampé wordt opgeblazen. Het Franse 1e Leger neemt ruim 22.000 Duitsers krijgsgevangen, samen met 80 kanonnen en 70 tanks.
10
- Duitse eenheden van het 1e Parachutistenleger beginnen tegenaanvallen op de geallieerde troepen van het Canadese 1e Leger die
Kleef
en
Materborn
naderen. Tankeenheden van het Duitse
47e Pantserkorps
proberen de geallieerden tegen te houden in het Reichswald. Duitse troepen openen bij
Heimbach
de
Schwammendaueldam
, tegenover het Amerikaanse
1e Leger
(onder leiding van generaal
Courtney Hodges
), in een gedeeltelijk succesvolle poging om de opmars van de Amerikaanse troepen te vertragen.
10 - Amerikaanse eenheden van het 6e Leger trekken de buitenwijken van Manilla binnen. Japanse troepen bieden hevig verzet en richten zich met toenemende wreedheid op de Filipijnse burgers. Ze plegen de komende weken meerdere gewelddadigheden, later bekend als het
Bloedbad van Manilla
. De Japanners maken zich schuldig aan gewelddadige verminkingen en verkrachtingen. De bloedbaden vinden plaats in scholen, ziekenhuizen en kloosters (waaronder de
Santo Domingo Church
en de
Kathedraal van Manilla
). Volgens bronnen bedraagt het dodental tijdens het bloedbad rond de 100.000 slachtoffers, waarvan het merendeel wordt toegeschreven door Japanse troepen.
11
- Russische eenheden van het 2e en 3e Oekraïense Front lanceren bij Boedapest een aanval vanuit drie richtingen. Russische artillerie beschiet de Duits-Hongaarse troepen, die gelegerd zijn in het centrum van de hoofdstad. Ondanks het tekort aan munitie- en voedselvoorraden weigeren de Duitsers zich over te geven. Tijdens de belegering deserteren duizenden Hongaarse soldaten en sluiten zich aan bij de Russen. Ze vormen later de beruchte Hongaarse eenheid genoemd het "Boeda-vrijwilligersregiment".
11 - In Boedapest geeft generaal
Karl Pfeffer-Wildenbruch
, commandant van het Boedapest-garnizoen, orders tot een uitbraak. Ongeveer 30.000 Duitse en Hongaarse troepen (vergezeld door burgers) proberen te ontsnappen via de "Italiaanse Boulevard". Helaas voor de vluchtelingen wachten de Russen hen op in voorbereide posities op het
Kálmán Széllplein
. Ondanks zware verliezen slagen vijf- tot tienduizend mensen erin de beboste heuvels van Boedapest te bereiken en te ontsnappen richting
Wenen
. Ongeveer 700 Duitse en Hongaarse soldaten bereiken de Duitse linies. Pfeffer-Wildenbruch en zijn staf worden gevangengenomen door Russische troepen wanneer ze uit een tunnel komen die vanaf de
Citadel van Boedapest
loopt.
11 - De conferentie van Jalta wordt besloten. Er wordt overeenstemming bereikt inzake de instelling van een voorlopige Poolse regering, vrije verkiezingen in Polen en de vaststelling van de Poolse oostgrens; de westgrens wordt niet vastgesteld. Verder worden de geallieerde leiders het eens over de indeling van een militair bestuur en vier bezettingszones in Duitsland. In ruil van de deelname van Rusland in de oorlog tegen Japan, krijgt het
Zuid-Sachalin
, de
Koerilen
en militaire steunpunten in
Mantsjoerije
toegewezen.
12
- Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front breken door de Duitse linies over een afstand van circa 150 kilometer en omsingelen
Glogau
(met een garnizoen van ruim 4.000 man). Ondertussen houdt Breslau nog steeds stand – waardoor de Russische troepen niet langs de rivier de Oder kunnen oprukken. Generaal
Ferdinand Schörner
(bevelhebber van
Heeresgruppe Mitte
) maakt zich zorgen over het Russische bruggenhoofd tussen
Ohlau
en
Brieg
, waar de Russen twee legers hebben gestationeerd. Hierdoor kunnen de Russische troepen de communicatie- en aanvoerlijnen van
Heeresgruppe Mitte
bedreigen.
12 - Geallieerde eenheden van het Britse 14e Leger vestigen een tweede reeks bruggenhoofden over de rivier de Irrawaddy. In het zuiden bereiken Britse troepen van het 4e Legerkorps de Irrawaddy in de
Magway
-sector en bereiden zich voor om de rivier over te steken. Ondertussen zijn Chinese en Amerikaanse troepen van het Chinese expeditieleger, die zuidwaarts oprukken richting
Lashio
, verwikkeld in felle gevechten met Japanse troepen. De stad ligt aan de strategische
Birmaweg
, die Birma verbindt met
China
13
- Na een belegering van bijna twee maanden geeft het Duitse garnizoen van Boedapest zich over aan de Russische troepen van het 2e en 3e Oekraïense Front. Meer dan 100.000 Duitse en Hongaarse soldaten worden krijgsgevangen gemaakt. Boedapest ligt grotendeels in puin, meer dan 80 procent van de gebouwen zijn verwoest of beschadigd. Alle zeven bruggen over de rivier de Donau zijn verwoest. De Russische opmars van de Oder naar de rivier de
Neisse
gaat onverminderd door, met de inname van
Bunzlau
13 - Duitse eenheden van het 3e SS-Pantserkorps (waaronder de restanten van de 4e SS-Pantserbrigade "Nederland") arriveren aan het front in Pommeren. Meer dan dertig schepen zijn er nodig om de Duitse troepen vanuit het Koerland te transporteren naar de
Heeresgruppe Weichsel
. De Nederlandse brigade wordt bij
Stettin
gezamenlijk met eenheden van de
Sturmbrigade Langemarck
Sturmbrigade Wallonien
(onder bevel van kolonel
Léon Degrelle
) en
Sturmbrigade Nordland
ingedeeld bij het Duitse 3e Pantserleger.
13 -
Hongerwinter
: De secretaris-generaal voor landbouw en visserij
Hans Hirschfeld
(waarnemend) publiceert een regeling voor de verdeling van brood, margarine en
grutterswaren
, beschikbaar gesteld door het Zweedse
Rode Kruis
, in westelijk Nederland. In de
haven van Delfzijl
worden drie Zweedse schepen gelost met voedselhulp. Daarbij is ook het meel waarvan door Nederlandse bakkers het
Zweeds wittebrood
wordt gebakken.
14
Bombardement op Dresden
: Britse en Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 1.300 toestellen) bombarderen Dresden met duizenden brandbommen. Het bombardement veroorzaakt een
vuurstorm
die 7 dagen en 8 nachten aanhoudt (uiteindelijk wordt 6,5 vierkante kilometer van de stad verwoest). Naar schatting komen ruim 25.000 tot 100.000 mensen om het leven, waaronder duizenden Silezische vluchtelingen. Onder de getuigen van het bombardement bevindt zich de 22-jarige
Kurt Vonnegut
, een Amerikaanse krijgsgevangene en later erkend schrijver, van de bestseller
Slachthuis vijf
. Vonnegut overleeft het bombardement in een opslagplaats van het slachthuis, waar hij gevangen zit.
14 - Geallieerde eenheden van het Canadese 1e Leger verdrijven de laatste Duitse troepen uit het Reichswald aan de rechterflank van de Britse 21e Legergroep. Ze bereiken de zuidoever van de Rijn, tegenover
Emmerich
. Het is zeer moeilijk om voorraden over slecht begaanbare wegen te vervoeren. De tanks van het Britse 30e Legerkorps lopen vast in de modder en rukken moeizaam op. In het zuiden hergroeperen Amerikaanse troepen van het 9e Leger zich ter voorbereiding voor de aanstaande aanval over de Rijn.
14 - Roosevelt heeft aan boord van de Amerikaanse zware kruiser Quincy op het
Grote Bittermeer
in
Egypte
een ontmoeting met koning
Abdoel Aziz al Saoed
. De bespreking legt de basis voor de toekomstige betrekkingen tussen
Saoedi-Arabië
en de
Verenigde Staten
. Ze spreken o.a. over veiligheidsmaatregelen voor het
Midden-Oosten
en de mogelijke oprichting van een Joodse staat in het Britse mandaatgebied
Palestina
15
- Duitse eenheden van
Heeresgruppe Weichsel
beginnen een tegenaanval in Noord-Pommeren. Duitse tanks van het 3e Pantserleger breken bij Arnswalde door de frontlinies van het 1e Wit-Russische Front en heroveren
Pyritz
. Russische troepen van het 1e Oekraïense Front sluiten ten westen van Breslau de toegangswegen af en omsingelen het Duitse garnizoen (ongeveer 35.000 man). Het Russische 3e Garde-Tankleger wordt naar het zuiden omgeleid om ondersteuning te bieden bij de omsingeling van de stad.
16
- Amerikaanse troepen landen op
Corregidor
in de
Baai van Manilla
. Ze stuiten op hevige Japanse weerstand – verdedigd door het garnizoen (ongeveer 5.000 man) gestationeerd in de tunnels en geschutsopstellingen van het eiland. Sinds de strijd om
Luzon
hebben de Amerikanen ruim 3.200 ton bommen op Corregidor gedropt. Amerikaanse troepen van het 6e Leger rukken het centrum van Manilla binnen, met als doelwit
Intramuros
, een versterkte positie nabij de haven. Er zijn een paar versterkte steunpunten die moeten worden ingenomen: na hevige gevechten veroveren Amerikaanse troepen het
Rizal Baseball Stadium
, dat door de Japanners is omgebouwd tot een munitiedepot.
16 - Britse bommenwerpers (ongeveer 900 vliegtuigen) van RAF Bomber Command werpen ongeveer 2.600 ton aan brandbommen af op Berlijn. Ondanks het slechte zicht worden belangrijke centra van de oorlogsindustrie geraakt, waaronder het
Siemensstadt
gebied. Ook de
Daimler-Benz Werke
in Kreuzberg en
Charlottenburg
worden zwaar getroffen. Er komen tienduizenden burgers om het leven en de Britten raken ruim 40 toestellen kwijt. Het bombardement is een onderdeel van de RAF-operatie "Slag om Berlijn".
17
Operatie Südwind
: Duitse tankeenheden van het
1e SS-Pantserkorps Leibstandarte
(onder bevel van generaal
Hermann Priess
) en het
Pantserkorps Feldhernhalle
(gezamenlijk ruim 280 tanks) vallen bij
Esztergom
het Russische bruggenhoofd aan langs de westoever van de rivier de
Hron
. Om te voorkomen dat het 2e Oekraïense Front het als uitvalsbasis gaat gebruiken voor aanvallen op Bratislava en Wenen. Ondertussen geeft
Stavka
(het Russische opperbevel) generaal Georgi Zjoekov opdracht om Russische troepen van het 1e Wit-Russische Front naar het noorden te sturen en samen met het 2e Wit-Russische Front de tegenaanval van
Heeresgruppe Weichsel
tegen te houden.
17 - Geallieerde eenheden van het Britse 14e Leger breiden de bruggenhoofden verder uit. Britse troepen van het 4e Legerkorps breken uit en rukken op richting Meiktila. De Japanners voeren een tegenaanval uit, maar worden na felle gevechten gedwongen in Mandalay verdedigingsposities in te nemen. In de omgeving wordt een netwerk van tunnels en grotten gebouwd. De geallieerden proberen met luchtaanvallen (gebruikmakend van
napalm
) het ondergrondse systeem te vernietigen.
18
- Geallieerde eenheden van het Canadese 1e Leger vallen de stad
Goch
aan. Een Duitse verdedigingslinie met een scherm van
8,8cm-Flakgeschut
houdt de geallieerde opmars tegen. Tegenaanvallen van
Kampfgruppe Hauser
(ondersteund met 90 tanks) in samenwerking met de
116e Pantserdivisie
en de
Panzer-Lehr-Divisie
drijft de Canadezen terug. Tijdens de gevechten die twee dagen duren sneuvelen vele Canadese troepen in de omgeving van Goch. Ondertussen wordt de
Westwall
(ook wel de Siegfried-linie genoemd) ten noorden van
Echternach
doorbroken door Amerikaanse troepen van het 1e Leger.
19
Slag om Iwo Jima
: Amerikaanse eenheden van het 5e Amfibische Legerkorps (ongeveer 30.000 man) landen op
Iwo Jima
. Na hevige gevechten, waarbij de Amerikanen bijna 2.000 man verliezen, trekken ze noordwaarts om de drie vliegvelden op het eiland (waarvan de derde nog in aanbouw is) te veroveren. De 5e Mariniersdivisie krijgt de zware taak om de berg
Suribachi
in te nemen. Generaal
Tadamichi Kuribayashi
, die het bevel voert over het Japanse garnizoen (ruim 12.000 man), heeft een sterke verdediging opgezet. Het eiland is versterkt met artillerie (ingebouwd in betonnen bunkers), mortieren en een uitgebreid netwerk van ondergrondse gangen. Iwo Jima is strategisch belangrijk, omdat het eiland als basis voor luchtaanvallen op Japan gebruikt kan worden.
20
- Berlijn wordt bedreigd door de opmars van de Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front en het 1e Oekraïense Front langs de rivier de
Wisła
. Russische troepen in de omgeving van Elbing en
Marienburg
proberen de frontlinie te doorbreken naar
Danzig
. Onder de Duitse troepen die de opmars tegenhouden, bevinden zich die van
Heeresgruppe Weichsel
. De dreiging van de Russen doet Hitler besluiten dat het grootste deel van de Duitse reserves naar de frontlinie langs de rivier de Oder wordt gestuurd.
21
- Amerikaanse eenheden van het 6e Leger hebben alle Japanse weerstand op
Bataan
uitgeschakeld. Op Corregidor gaat de strijd onverminderd door, een Japanse uitbraakpoging (mogelijk een zelfmoordactie) om zich met explosieven uit het tunnel complex ("Malinta Tunnel") te bevrijden, loopt volledig mis wanneer tonnen TNT voortijdig ontploffen. In Manilla nemen Amerikaanse troepen de meeste versterkte steunpunten in. Ze vallen het
Manila Hotel
aan, gesteund door een peloton
Sherman
-tanks. De Japanners (uitgeput door hevige straatgevechten) worden gedwongen zich terug te trekken naar Intramuros.
22
- Geallieerde eenheden van het Canadese 1e Leger veroveren Goch na hevige gevechten. Britse troepen van de
51e (Highland) Infanteriedivisie
rukken op richting de Rijn, ondersteund door een gemechaniseerde bagagetrein van het 30e Legerkorps. Deze bestaat o.a. uit bulldozers,
Kangaroos
en
Churchill Crocodile
-vlammenwerpertanks. De opmars verloopt traag tegen de betonnen Duitse verdedigingswerken. Duitse troepen van het 1e Parachutistenleger trekken zich terug naar versterkte posities aan de
Niers
23
Operatie Grenade
: Amerikaanse eenheden van het 1e en het
9e Leger
(onder bevel van generaal
William Simpson
) beginnen een offensief langs de rivier de
Roer
. Meer dan 1.500 kanonnen beschieten de Duitse stellingen langs de frontlinie. Amerikaanse eenheden (twee divisies) steken met aanvalsboten de rivier over tussen
Linnich
en
Düren
. Duitse troepen van het
15e Leger
proberen tevergeefs tegenstand te bieden. Aan het einde van de dag bezetten de Amerikanen een bruggenhoofd van circa 6 kilometer.
23 - De versterkte stad Poznań wordt door Russische troepen veroverd na een 28 dagen durende belegering. Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front voltooien hun opmars van de rivier de Oder ten noorden van Breslau naar de rivier de
Neisse
. Het winterweer in Silezië (waarbij het overdag tot -15 graden kan vriezen) zorgt ervoor dat de Russen het offensief niet kunnen hervatten. Het Duitse garnizoen van Breslau weigert zich over te geven, de burgerbevolking lijdt zwaar onder de Russische belegering.
23 - Amerikaanse troepen van de 5e Mariniersdivisie veroveren de berg Suribachi op Iwo Jima. Na hevige gevechten wordt de Amerikaanse vlag op de top gehesen. Ten noorden van het eiland rukken Amerikaanse eenheden van het 5e Amfibische Legerkorps langzaam op tegen de Japanse verdedigingsstellingen. Ondertussen veroveren Amerikaanse troepen het zwaar verwoeste Manilla na dagenlange gevechten. Het Japanse garnizoen (circa 1.000 man) blijft op sommige steunpunten in het centrum doorvechten.
24
Pommerenoffensief
: Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front beginnen een offensief om de Duitse troepen van
Heeresgruppe Weichsel
te verdrijven uit Noord-Pommeren. Na felle tegenstand wordt de Duitse frontlinie door Russische troepen (ondersteund door het 1e Wit-Russische Front) overrompeld en doorbroken. Duitse eenheden van het 3e Pantserleger onder bevel van generaal
Erhard Raus
(waaronder de 4e SS-Pantserbrigade "Nederland") worden teruggedrongen achter de rivier de Oder.
25
- Amerikaanse eenheden van het 1e Leger veroveren Düren. Andere bruggenhoofden over de rivier de Roer bij
Jülich
worden door het Amerikaanse 9e Leger verder uitgebreid. In het zuiden, steken Amerikaanse troepen van het 3e Leger (onder leiding van generaal
George Patton
) de rivier de
Saar
over en rukken op naar
Saarburg
. Veldmaarschalk
Walter Model
, bevelhebber van
Heeresgruppe B
, stuurt zijn laatste reserves (9e en 11e Pantserdivisie) van het Duitse 15e Leger om de Amerkanen tegen te houden.
26
- Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 1.200 vliegtuigen) werpen circa 3.000 ton aan bommen af op Berlijn. Tijdens het bombardement worden de gestelde doelen, drie treinstationcomplexen zwaar getroffen. De Amerikanen verliezen ruim 20 toestellen (waaronder 7 escortejagers). In de nacht vallen Britse
Mosquito
-jachtbommenwerpers (ongeveer 20 vliegtuigen) ook Berlijn aan. Geleid door het licht van de branden, voeren ze een succesvol bombardement uit. Alle toestellen keren veilig terug naar Engeland.
27
- Geallieerde eenheden van het Canadese 1e Leger nemen
Kalkar
en
Uedem
in. Tijdens de opmars bereiken ze de Rijn ten noordoosten van Kalkar. Geallieerde troepen binden Duitse reserves vast aan het front, waardoor een Amerikaanse doorbraak (die ondersteund wordt door tanks) in de zuidelijke frontsector mogelijk is. Het Amerikaanse 9e Leger heeft drie legerkorpsen over de rivier de Roer gezet en heeft een bruggenhoofd van circa 40 kilometer veroverd. Amerikaanse troepen rukken op naar
Düsseldorf
28
- In
Boekarest
vindt een gewelddadige demonstratie plaats, een groep van
bolsjewieken
opent het vuur op de politie en demonstranten. Als reactie hierop bezetten Russische troepen het hoofdkwartier van het Roemeense leger.
Andrej Vysjinski
, Russische vicecommissaris van
Buitenlandse Zaken
, reist naar Boekarest om koning
Michaël I
te dwingen om premier
Nicolae Rădescu
te ontslaan en te vervangen door
Petru Groza
. Jozef Stalin stelt deze eis van de overdracht van
Noord-Transsylvanië
aan
Roemenië
maart
- Amerikaanse eenheden van het 9e Leger bevrijden de steden
Roermond
en
Venlo
. Amerikaanse troepen van de 29e Infanteriedivisie ("Blue and Grey") veroveren
Mönchengladbach
en rukken op naar de Rijn. Ondertussen rukt het Canadese 1e Leger met vertraging op richting
Geldern
. Britse troepen van de
53e Infanteriedivisie
worden tegengehouden door
antitankgrachten
en betonnen fortificaties. Gesteund door tanks van het Britse 30e Legerkorps, worden de Duitse troepen gedwongen zich terug te trekken.
1 -
Operatie Lumberjack
: Amerikaanse eenheden van het 1e Leger beginnen een offensief en zuiveren de westelijke oever van de rivier de Roer richting
Keulen
. Ze proberen contact te maken met het Amerikaanse 3e Leger langs de rivier de
Ahr
. De volgende voorbereidingen worden getroffen door generaal Bernard Montgomery, hij geeft bevel voor een gezamenlijke rivieroversteek van de Rijn van geallieerde troepen bij
Wezel
(met steun van parachutisten) en Amerikaanse troepen van het 3e Leger naar
Frankfurt
1 - In
Eindhoven
verschijnt
Het Vrije Volk
, een voortzetting van het vooroorlogse socialistisch dagblad
Het Volk
. Als hoofdredacteur wordt
Klaas Voskuil
benoemd en onder zijn leiding beleefd het dagblad zijn grootste bloei. Met meer dan 325.000 abonnees en ongeveer 40 edities verspreid over het gehele land, is de krant de komende jaren de grootste van Nederland.
- Amerikaanse eenheden van het 1e Leger vervolgen hun opmars naar Keulen. Er zijn acht bruggen over de Rijn langs het front, Duitse troepen van het 15e Leger krijgen de opdracht om deze allemaal te laten opblazen. Generaal William Simpson stelt een amfibische oversteek over de rivier ten noorden van Düsseldorf voor, maar de geallieerde opperbevelhebber
Dwight Eisenhower
weigert dit plan. Ondertussen hebben Amerikaanse troepen van het 9e Leger in twee weken tijd meer dan 80 kilometer afgelegd.
- Geallieerde eenheden van het Canadese 1e Leger en Amerikaanse troepen van het 9e Leger maken met elkaar contact bij
Geldern
. Ze rukken op naar de Rijn en drijven de Duitsers samen in een kleiner wordend bruggenhoofd. Generaal
Alfred Schlemm
, bevelhebber van het Duitse 1e Parachutistenleger, vraagt toestemming om troepen (14 Duitse divisies) over de Rijn te laten terugtrekken. Dit wordt geweigert door Adolf Hitler. Ondertussen steken Amerikaanse troepen van het 3e Leger de rivier de
Kyll
over.
3 - Geallieerde eenheden van het Britse 14e Leger veroveren Meiktila. De inname van de stad blokkeert de belangrijkste bevoorradingsroute naar Mandalay, voor het grootste deel van de Japanse troepen in Birma. Het Britse 4e Legerkorps probeert het front, verdedigd door Japanse troepen (ongeveer 12.000 man), te doorbreken. Legergroep Birma stuurt versterkingen naar het zuiden en versterkt de verdedigingslinies bij Meiktila en Mandalay met o.a. antitank-wapens om de geallieerde opmars tegen te houden.
3 -
Bombardement op het Bezuidenhout
: Britse en Franse bommenwerpers (ongeveer 60 vliegtuigen) voeren een luchtbombardement uit op het
Haagse Bos
in
Den Haag
. Het doel zijn Duitse
V2
-installaties die op
Londen
staan gericht, de raketten zijn echter verplaatst door de Duitsers. Tevens gebruiken de piloten verkeerde informatie, de coördinaten op hun bommenkaart zijn verwisseld. In plaats van over het Haagse Bos te vliegen, bombarderen ze de woonwijk
Bezuidenhout
en het
Korte Voorhout
. Tijdens het bombardement worden ruim 67.000 kilo aan brisantbommen afgeworpen. De Haagse bevolking wordt zwaar getroffen: ruim 500 inwoners komen om het leven (waaronder de bekende dichter-zanger
Koos Speenhoff
) en ongeveer 300 mensen raken gewond.
- Russische en Poolse eenheden van het 1e Wit-Russische Front zetten in Pommeren hun opmars naar het westen voort en omsingelen
Kolberg
. Russische tankeenheden van het 2e Wit-Russische Front bereiken de Oostzeekust en rukken over een brede (versterkte) frontlinie op richting
Gdynia
en
Danzig
. Duizenden vluchtelingen proberen te ontsnappen naar het westen of het oosten. De restanten van het Duitse 3e Pantserleger wordt door de Russen teruggedrongen en vormen een bruggenhoofd bij
Stettin
4 - Amerikaanse eenheden van het 5e Amfibische Legerkorps blijven na twaalf dagen van felle gevechten moeizaam oprukken op Iwo Jima. Ze hebben twee vliegvelden veroverd, maar de Japanse verdediging blijft fanatiek weerstand bieden. De Amerikanen (ingegraven in schuttersputjes) lijden zware verliezen door wanhopige
Banzai-aanvallen
. Ondertussen wordt de frontlinie gestabiliseert en na twee weken van bloedige gevechten zijn er ongeveer 12.000 Amerikaanse mariniers gesneuveld of gewond geraakt.
Operatie Frühlingserwachen
: Duitse tankeenheden van het 6e Pantserleger (met ruim 870 tanks) beginnen een tegenoffensief bij het Balatonmeer in Hongarije. Het Duitse doel is, om het gebied tussen het Balatonmeer en de rivier de Donau te heroveren. Russische troepen van het 3e Oekraïense Front verdedigen de frontlinie. De aanval wordt geleid door het 1e SS-Pantserkorps "Leibstandarte" (waaronder de elite-eenheid de 1e SS-Pantserdivisie "Adolf Hitler"). Door slechte weersomstandigheden vorderen pantservoertuigen en tanks langzaam door de modder. De Duitsers bereiken uiteindelijk het dorpje
Kisláng
6 - Japanse eenheden van Legergroep Birma voeren tegenaanvallen uit bij Meiktila en Mandalay. Geallieerde troepen van het 4e Legerkorps worden bij Meiktila omsingeld en worden vanuit de lucht bevoorraadt. De geallieerden verdedigen het vliegveld, een verdedigingssector rond de stad wordt versterkt met luchtafweergeschut. Generaal
William Slim
, bevelhebber van het Britse 14e Leger, stuurt versterkingen om Meiktila te ontzetten en probeert tegelijkertijd met geallieerde troepen op te rukken naar
Rangoon
Slag om Remagen
: Amerikaanse patrouilles van het 1e Leger steken bij
Remagen
over de enige intact gebleven brug (de
Ludendorffbrug
) de Rijn over en vormen een bruggenhoofd op de rechteroever. Amerikaanse troepen van het 1e Leger voltooien de verovering van
Keulen
. Ondertussen maken andere Amerikaanse troepen van het 1e Leger contact met het 3e Leger tussen Remagen en
Koblenz
, waardoor er vijf Duitse divisies zijn omsingeld. Het Duitse 5e Pantserleger begint een wanordelijke terugtocht.
7 - Duitse tankeenheden van het 6e Pantserleger maken meer terreinwinst ten noorden van het Balatonmeer. Ondertussen rukken Duitse troepen van het
2e Pantserleger
op naar
Kaposvár
, het
2e SS-Pantserkorps
(onder bevel van generaal
Wilhelm Bittrich
) doorbreekt de verdedigingslinie van het Russische 3e Oekraïense Front. Verder in het zuiden (in bezet
Joegoslavië
) vallen Duitse troepen van
Heeresgruppe E
(onder bevel van generaal
Alexander Löhr
) ten noordoosten van de rivier de
Drau
de Russen aan.
7 -
Aanslag op Hanns Rauter
: Generaal
Hanns Rauter
wordt in zijn stafauto bij de
Woeste Hoeve
op de
Veluwe
beschoten door verzetsstrijders van de
Binnenlandse Strijdkrachten
BS
) en raakt daarbij zwaargewond. De verzetsstrijders zijn gekleed in Duitse uniformen en hebben als doel een gewapende overval te plegen op een Duits transport. Rauter overleeft de overval door zich als dood voor te doen – waarna de verzetsstrijders weer vertrekken. Hij wordt later opgenomen in het
Kriegslazarett
in
Apeldoorn
- Amerikaanse eenheden van het 5e Amfibische Legerkorps rukken verder noordwaarts op in Iwo Jima, ondersteund door zwaar artillerievuur van de Amerikaanse vloot. Na ruim twee weken hebben de Amerikaanse mariniers (na bloedige verliezen) de drie vliegvelden veroverd. Amerikaanse vliegtuigen gebruiken de vliegvelden om voorraden aan te leveren. Japanse troepen (ongeveer 1.000 man) houden verbeten stand in een straal van 1,5 kilometer in het noorden van het eiland, zogenaamde "Bloody Gorge".
8 - Bij de Woeste Hoeve worden 117 gevangenen (slechts deels ter dood veroordeelden) door een Duits vuurpeloton, bestaande uit manschappen van de 'Grüne Polizei', gefusilleerd als represaille voor de aanslag op SS-politiechef Rauter. Het is de grootste massaexecutie van de Nederlandse oorlogsjaren. Daarnaast worden er door het hele land (op bevel van Rauter) andere executies voltrokken: zoals de 49
Todeskandidaten
in
Kamp Amersfoort
en de 38 gevangenen uit de cellenbarakken uit het
Oranjehotel
- Geallieerde eenheden van het Britse 14e Leger bereiken de buitenwijken van Mandalay. Indiase troepen van het 33e Legerkorps rukken vanuit het westen op naar de stad. Vanuit ondergrondse tunnels houden Japanse troepen verbeten stand. Bij Meiktila, gevechten in de buurt van het vliegveld duren voort. De Japanners voeren versterkingen aan vanuit de sector Mandalay, in een wanhopige poging hun communicatielijnen te heroveren. Britse tankeenheden proberen bij Meiktila de omsingeling te doorbreken.
9 - Japanse eenheden zetten het Vichy-Franse bestuur in
Frans Indo-China
af en ontwapenen de Franse garnizoenen (ongeveer 30.000 man). De Franse gouverneur-generaal
Jean Decoux
wordt met zijn naaste medewerkers, door de Japanners via een list gearresteerd. Keizer
Bảo Đại
verklaart het protectoraatsverdrag met Frankrijk van
1884
ongeldig. Hij wordt gedwongen tot het uitroepen van een onafhankelijke staat en het vormen van een marionettenregering. De Japanners vestigen het
Keizerrijk Vietnam
10
- De laatste Duitse eenheden van het 5e Pantserleger worden teruggetrokken uit het bruggenhoofd ten westen van de Rijn, tussen
Wezel
en
Xanten
. Amerikaanse troepen van 3e Leger veroveren
Andernach
ten noorden van Koblenz. Gerd von Rundstedt, opperbevelhebber van het Westfront, wordt vervangen door veldmaarschalk
Albert Kesselring
. Von Rundstedt wordt door Hitler definitief op non-actief gezet (na het falen om de geallieerden tegen te houden bij de Rijn) en keert terug naar zijn gezin in
Kassel
10 - Russische versterkingen worden naar de frontlinie van het 3e Oekraïense Front gestuurd, om een Duitse doorbraak naar de rivier de Donau te voorkomen. Duitse troepen van de 1e SS-Pantserdivisie "Adolf Hitler" bereiken
Simontornya
, tegelijkertijd rukt (belemmered door hevig artillerievuur) de 12e SS-Pantserdivisie "Hitlerjugend" op naar het dorp
Ozora
. Russische troepen proberen het kleine bruggenhoofd bij Simontornya te vernietigen, er vinden felle straatgevechten plaats om een doorbraak te forceren.
10 -
Bombardement op Tokio
: Amerikaanse
B-29 Superfortress
bommenwerpers (ongeveer 330 vliegtuigen) voeren een bombardement uit op
Tokio
en werpen ruim 2.000 ton aan clusterbommen (met
napalm
) af. Bijna 30 vierkante kilometer bebouwd gebied (bestaande uit een stadskern met vele houten huizen) wordt in en rond de Japanse hoofdstad verwoest. Het bombardement veroorzaakt één grote vlammenzee, circa 100.000 Japanse burgers komen om het leven in de ergste
vuurstorm
uit de geschiedenis.
11
- Britse bommenwerpers (ongeveer 1.080 vliegtuigen) van RAF Bomber Command werpen ruim 4.700 ton aan brandbommen af op
Essen
. Het bombardement is vooral gericht tegen het industriegebied en het spoorwegnet. De gehele productie (fabricage onderdelen van o.a. vrachtwagens en artillerie) in de
Krupp
-fabrieken wordt stopgezet. Amerikaanse bommenwerpers voeren een luchtbombardement uit op de U-bootwerven in
Hamburg
. Hierbij worden de haveninstallaties en de bunkers zwaar beschadigd.
12
- Russische eenheden van het 1e Wit-Russische Front veroveren de vesting
Küstrin
aan de rivier de Oder – ongeveer 60 kilometer ten oosten van Berlijn. Afgezien van een klein gebied in het noorden bij Stettin, hebben de Russen het gehele Oder-Neisse-riviergebied in handen, tot aan
Görlitz
in het zuiden. In het noorden rukken Russische troepen van het 2e Wit-Russische Front verder op richting de
Golf van Danzig
. In de Poolse corridor wordt
Dirschau
ingenomen, tienduizenden Duitsers slaan op de vlucht.
13
- Koningin
Wilhelmina
zet bij
Eede
in
Zeeuws-Vlaanderen
weer voet op Nederlandse bodem – na een ballingschap van bijna vijf jaar. Ze verschijnt aan de Nederlands-Belgische grens in een gepantserde auto en wordt verwelkomt door
Quarles van Ufford
, commissaris van de Koningin, en de griffier van
Provinciale Staten
. Vervolgens stapt Wilhelmina onder luid gejuich van de plaatselijke bevolking over een van wit meel getrokken streep. Diezelfde dag bezoekt ze
Schoondijke
Breskens
IJzendijke
en
Sluiskil
14
- Duitse tankeenheden van het 6e Pantserleger lijden hevige verliezen ten noorden van het Balatonmeer. Het 2e SS-Pantserkorps ziet zijn gevechtskracht in slechts één week tijd halveren. Duitse troepen van de
2e SS-Pantserdivisie Das Reich
veroveren
Sárkeresztúr
, de opmars verliest geleidelijk momentum. In de noordelijke sector loopt de opmars van het
3e Pantserkorps
volledig vast. Duitse troepen van het 2e Pantserleger (3 gehavende divisies) beginnen een hernieuwde aanval ten oosten van
Marcali
15
- Amerikaanse eenheden van het 7e Leger vallen aan tussen
Saarbrücken
en Bitche. Gezamenlijk met het Amerikaanse 3e Leger proberen ze de restanten van het 7e Leger uit
Saarland
te verdrijven. De Duitsers blijven hun posities (versterkt met artillerie, mortierstellingen en mijnenvelden) verdedigen. Amerikaanse troepen van de 36e Infanteriedivisie ("Arrowhead") lopen bij
Hagenau
vast tegen de verdedigingslinies. Duitse eenheden voeren tegenaanvallen uit, met ondersteuning van gemotoriseerd geschut.
15 - Russische tankeenheden van het 1e Oekraïense Front breken door de Duitse linies ten westen van
Oppeln
en rukken op richting
Neustadt
. In het zuiden vallen Russische troepen in een tangbeweging (met steun van tankeenheden) versterkte stellingen, gesitueerd in de omgeving van Neustadt, aan. Het Duitse
1e Pantserleger
, die de verdedigingslinies bij Oppeln bezet, dreigt omsingeld te worden. Duitse tankeenheden van het
56e Pantserkorps
proberen in
Opper-Silezië
de Russische opmars te vertragen.
16
- Russische eenheden van het 3e Oekraïense Front beginnen een tegenoffensief tegen de noordelijke flank van het Duitse 6e Leger. De Duitsers worden gedwongen zich terug te trekken naar de posities die ze aan het begin van de operatie innamen. De overweldigende numerieke Russische overmacht maakt elke verdediging onmogelijk. Russische troepen van het 4e Garde Leger rukken op richting het Balatonmeer. Adolf Hitler weigert een nederlaag te accepteren en gelooft dat de overwinning haalbaar is.
16 -
Slag om Wenen
: Russische eenheden van het 2e en 3e Oekraïense Front lanceren een offensief om
Wenen
in te nemen. De Duitsers bouwen verdedigingsstellingen (versterkt met tankgrachten) om de stad te beschermen tegen de oprukkende Russen. Restanten van het Duitse 6e Pantserleger hebben de opdracht om de Russische troepen tegen te houden.
Heeresgruppe Süd
, die het front in
Oostenrijk
moet verdedigen, heeft in totaal circa 800 operationele tanks en gemechaniseerd geschut beschikbaar.
17
- De Ludendorffbrug over de Rijn bij Remagen stort in onder de gecombineerde druk van geallieerde bombardementen en intensief gebruik van voertuigen. Amerikaanse genietroepen hebben in de buurt verschillende andere pontonbruggen gebouwd. De Amerikanen zetten hun opmars onverminderd voort. Het Amerikaanse 3e Leger steekt de rivier de
Moezel
over en verovert
Koblenz
en
Boppard
. Restanten van het Duitse
5e Pantserleger
moeten zich onder druk verder terugtrekken richting het
Ruhrgebied
18
- Poolse eenheden van het
1e Leger
, ondergeschikt aan het 1e Wit-Russische Front, veroveren Kolberg aan de kust van Pommeren. Meer dan 80% van de stad wordt verwoest tijdens de felle gevechten. Andere Russische troepen naderen de versterkte verdedigingslinie bij de steden Gdynia en Danzig. Tienduizenden vluchtelingen uit de omliggende gebieden (ongeveer 80.000 mensen) – evenals ruim 40.000 Duitse soldaten – worden tijdens de belegering van Kolberg geëvacueerd (zie:
Operatie Hannibal
).
19
- Adolf Hitler vaardigt het
Nero-bevel
(een
tactiek van de verschroeide aarde
) uit, hierin geeft hij orders voor de vernietiging van alle militaire-, transport-, communicatie- en bevoorradingsfaciliteiten in Duitsland.
Albert Speer
, rijksminister voor bewapening, verantwoordelijk voor de Duitse industrie, doet zijn best om de uitvoering van het decreet te voorkomen. Duitse generaals van OKH proberen het bevel te negeren of omzeilen, opdat de overgebleven infrastructuur als basis kan dienen voor de wederopbouw.
20
- Heinrich Himmler wordt door Adolf Hitler van zijn commando ontheven. Hij wordt vervangen door generaal
Gotthard Heinrici
als bevelhebber van
Heeresgruppe Weichsel
. Heinrich krijgt bevel verdedigingswerken langs de rivier de Oder op te bouwen ter voorbereiding van het verwachte Russische offensief richting Berlijn, door het 1e Wit-Russische Front.
20 - Amerikaanse eenheden van het 7e Leger veroveren Saarbrücken en
Zweibrücken
. Amerikaanse troepen van het 3e Leger zetten de opmars voort en veroveren
Kaiserslautern
. Het Amerikaanse 1e Leger breidt het bruggenhoofd bij Remagen verder uit. Ondertussen krijgt het Duitse 7e Leger (onder leiding van generaal
Erich Brandenberger
) toestemming om zich terug te trekken over de Rijn. Het Duitse 1e Leger moet de drie brugovergangen bij
Oppenheim
Worms
en
Mannheim
in handen zien te houden.
21
- Amerikaanse bommenwerpers (ongeveer 600 vliegtuigen) bombarderen zes Duitse commandocentra langs de Rijn en proberen de terugtocht van het Duitse 7e Leger tegen te houden. Geallieerde jachtvliegtuigen voeren patrouilles en verkenningen uit. Amerikaanse eenheden van het 3e Leger vernietigen de Duitse weerstand op de westoever van de Rijn bij Mannheim. Amerikaanse troepen van het 3e Leger en 7e Leger maken contact en rukken op richting
Annweiler
Neunkirchen
Neustadt
en
Homberg
22
- Russische eenheden van het 1e Oekraïense Front doorbreken de Duitse verdedigingslinie tijdens de aanvallen over de Oder ten zuiden van Oppeln en vestigen een bruggenhoofd. Ze omsingelen 4 Duitse divisies (waaronder de 1e Parachutistendivisie). Restanten van de divisie die de naam
Hermann Göring
draagt probeeren tevergeefs uit te breken. Ondertussen in de Poolse corridor, bereiken Russische troepen van het 2e Wit-Russische Front (gesteund door tanks) de Oostzee tussen Gdynia en Danzig.
22 - Russische eenheden van het 3e Oekraïense Front omsingelen het Duitse 6e Pantserleger ten zuiden van Sárkeresztúr. De Duitsers houden een ontsnappingsroute open van slechts 1 kilometer. Hitler eist dat de stad wordt verdedigt tot de 'laatste man'. Munitievoorraden zijn nijpend, desondanks houden restanten van het 6e Pantserleger ten oosten van het Balatonmeer verbeten stand. Duitse tankeenheden (vier divisies) van het 2e SS-Pantserkorps leveren felle gevechten om de corridor open te houden.
23
Operatie Plunder
: De
21e Legergroep
(onder leiding van veldmaarschalk
Bernard Montgomery
) begint een offensief langs de Rijn. Geallieerde eenheden van het Britse 2e Leger en het Canadese 1e Leger steken bij Emmerich tot ten zuiden van
Wezel
(ondersteund door Britse commando's) de Rijn over. Ondertussen breiden Amerikaanse troepen van het 1e en 3e Leger hun bruggenhoofd over de Rijn bij Koblenz en Oppenheim uit. Duitse troepen van het 1e Parachutistenleger trekken zich ordelijk terug.
24
Operatie Varsity
: Geallieerde luchtlandingstroepen (ongeveer 17.000 man) van het Amerikaanse 18e Luchtlandingskorps landen ten oosten van Wezel op de oostelijke over van de Rijn. Aan het einde van de eerste dag hebben geallieerde troepen een bruggenhoofd gevestigd tussen
Rees
en
Dinslaken
(ongeveer 10 kilometer diep). De gebombardeerde stad Wezel wordt ingenomen door Schotse troepen van de
15e Infanteriedivisie
en maken contact met de luchtlandingstroepen in het Diersfordter Wald.
24 - Russische eenheden van het 3e Oekraïense Front heroveren Székesfehérvár en rukken verder naar het westen op – waarbij ze
Veszprém
en
Mór
innemen. Duitse en Hongaarse troepen van
Heeresgruppe Süd
trekken zich ten westen van Boedapest (ondersteund door Duitse tanks) in wanorde terug. In het noorden nemen Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front
Sopot
in. De restanten van het Duitse 2e Leger worden bij Gdynia en Danzig omsingeld en proberen tevergeefs te ontsnappen.
25
- Geallieerde eenheden van de 21e Legergroep consolideren bij Wezel een bruggenhoofd van ongeveer 50 kilometer breed. Verder naar het zuiden beginnen Amerikaanse troepen van het 1e Leger uit te breken uit het bruggenhoofd van Remagen. Het Amerikaanse 12e Legerkorps (een onderdeel van het Amerikaanse 3e Leger) steekt bij
Nierstein
de Rijn over en verovert
Darmstadt
. Amerikaanse tankeenheden steken bij
Hanau
de rivier de
Main
over en rukken op naar het oosten richting
Aschaffenburg
26
- Amerikaanse eenheden van het 5e Amfibische Legerkorps schakelen de laatste Japanse weerstand uit op Iwo Jima. Een paar honderd Japanse troepen voeren een zelfmoordaanval uit. Ze worden afgeslacht door het moordend vuur van de mariniers (ondersteund door artillerievuur) van de 5e Mariniersdivisie – die tot taak hebben de laatste verzetshaarden te vernietigen. Tijdens de 36 dagen durende slag om het eiland worden ruim 6.000 Amerikanen gedood en raken er circa 17.000 soldaten gewond.
27
- Amerikaanse troepen (14.000 man) van de 23e Infanteriedivisie veroveren
Cebu City
op het eiland
Cebu
. Net als op de andere eilanden in de Filipijnen beginnen de Japanners zich terug te trekken naar versterkte steunpunten in het binnenland – waar Amerikaanse eenheden de Japanse weerstandsnesten vernietigen. In de baai van Manilla landen Amerikaanse troepen van het 151e Infanterie-regiment op Caballo, beter bekend als "Horse Island", waar ze op hevig Japans verzet stuiten bij "Fort Hughes".
28
Jozef Stalin
ontvangt in
Moskou
een persoonlijk telegram van generaal
Dwight Eisenhower
(opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten) met details over zijn plannen om de geallieerde opmars via Zuid-Duitsland en Oostenrijk uit te voeren. De belangrijkste doelstellingen zijn gericht op
Erfurt
en
Leipzig
– een secundaire opmars is gericht op
Neurenberg
Regensburg
en
Linz
. Zowel premier
Winston Churchill
als de Britse Chefs van Staven protesteren tegen het telegram aan Stalin en suggereren beslissingen van een dergelijk belang niet alleen door Eisenhower genomen mogen worden. Bovendien is de opmars gericht op Berlijn, zoals tot nu toe het plan is geweest. President
Franklin Roosevelt
, verzwakt door zijn ziekte (
polio
), laat de beslissingen hoofdzakelijk afhandelen door generaal
George Marshall
. Hij ondersteunt het telegram van Eisenhower in reactie op het Britse protest.
30
- Russische eenheden van het 2e Wit-Russische Front doorbreken de laatste Duitse verdedigingslinie aan de Oostzeekust. Ze veroveren in samenwerking met Poolse eenheden de havenstad Danzig en hijsen er de vlag. In Hongarije trekken Russische tankeenheden van het 3e Oekraïense Front, die de rivier de Raba zijn overgestoken, Oostenrijk binnen ten noorden van
Koszeg
. Ten noorden van deze opmars naderen Russische eenheden van het 2e Oekraïense Front
Bratislava
(Presburg) in
Slowakije
31
- Aan de
Meppelerstraatweg
in
Zwolle
worden vijf verzetsstrijders gefusilleerd.
april
Slag om Okinawa
: Amerikaanse eenheden (ongeveer 60.000 man) van het 10e Leger landen op
Okinawa
, het grootste eiland van de
Riukiu-eilanden
. Aan land ondervinden de Amerikanen op de eerste dag vrijwel geen weerstand en vestigen ze er een bruggenhoofd van vijf kilometer diep en negen kilometer breed. De Japanse troepen van het 32e Leger op het eiland – bestaande uit ongeveer 130.000 man – hebben zich verschanst in versterkte posities en grotten. Aan de operatie nemen 1.300 schepen (onderverdeeld in transport- en landingsschepen) deel. Het is de grootste amfibische operatie van de
Tweede Wereldoorlog
in dit gebied.
1 - Amerikaanse eenheden van het 1e en 9e Leger maken contact met elkaar bij
Lippstadt
en snijden de Duitse troepen in het Ruhrgebied af. Deze troepen bestaan uit 325.000 man, voornamelijk afkomstig van het 15e Leger en het 5e Pantserleger (staan ondergeschikt aan
Heeresgruppe B
onder bevel van Walter Model). Amerikaanse troepen van het 1e Leger veroveren
Paderborn
– terwijl het 9e Leger
Hamm
inneemt. In het noorden steken Britse eenheden (ondersteund door tanks) van het 2e Leger het
Mittellandkanal
over. Ondertussen bevrijden Canadese eenheden van het 1e Leger de steden
Doetinchem
Borculo
en
Enschede
- Canadese eenheden van het 1e Leger rukken verder op om Nederland te bevrijden van Duitse troepen. De Canadese 3e Infanteriedivisie vecht zich een weg naar
Zutphen
– met ondersteuning van tanks van de "Sherbrooke Fusiliers" vallen ze bij
Baak
verdedigingsposten aan. Er ontstaat een chaotische situatie wanneer Duitse troepen van het 1e Parachutistenleger proberen de Canadezen te omsingelen. De Canadezen moeten zich terugtrekken, er vallen sommige doden en gewonden door 'friendly fire'.
- Russische eenheden van het 2e en 3e Oekraïense Front trekken
Bratislava
binnen; het Duitse garnizoen heeft de stad verlaten. Ze rukken op naar de buitenwijken van Wenen, Russische tanks proberen de stad vanuit het westen te omsingelen. Wenen (beschadigd door zware Amerikaanse luchtbombardementen) wordt door Reichsstatthalter
Baldur von Schirach
tot "open stad" verklaard. Adolf Hitler stuurt de 25e Pantserdivisie (slechts 45 tanks beschikbaar) om de Oostenrijkse olievelden te beschermen.
4 - Britse en Canadese eenheden veroveren
Osnabruck
en rukken op naar
Minden
. Amerikaanse troepen van het 9e Leger bereiken de rivier de
Wezer
tegenover
Hameln
. Amerikaanse eenheden van het 3e Leger veroveren
Kassel
, tankeenheden van het Amerikaanse 12e Legerkorps nemen
Gotha
in en rukken op naar
Erfurt
. Franse eenheden van het 1e Leger veroveren
Karlsruhe
. Amerikaanse troepen van het 3e Leger nemen de nazi-goudreserves en kunstschatten in beslag in de zoutmijnen bij
Merkers
Slag om Koningsbergen
: Russische eenheden (ruim 140.000 man) van het 3e Wit-Russische Front onder leiding van maarschalk
Aleksandr Vasilevski
vallen de Duitse linies bij
Koningsbergen
aan. Er vinden hevige gevechten plaats om de controle over communicatielijnen tussen Koningsbergen en de haven van
Pillau
. In de avond trekken de Russen de stad binnen, maar ze worden tegengehouden. Duitse troepen van
Kampfgruppe Samland
onder bevel van generaal
Otto Lasch
voeren flankaanvallen uit.
6 - Op
Texel
komen Georgische troepen (ongeveer 800 man) van het
Georgisch Legioen
onder bevel van luitenant
Sjalva Loladze
die deel uitmaken van de Duitse Wehrmacht in opstand. Begin van de
Russenoorlog
: De Georgiërs krijgen na felle gevechten (waaronder 220 Duitsers gedood te hebben) het eiland vrijwel geheel onder controle. In de middag sturen de Duitsers versterkingen (600 man) om de opstand te onderdrukken – er vinden hevige gevechten plaats rond de vuurtoren
Eierland
De Cocksdorp
).
Operatie Ten-go
: Het Japanse slagschip
Yamato
wordt waargenomen door verkenningsvliegtuigen van Amerikaanse vliegdekschepen, die het slagschip in drie golven aanvallen met in totaal 280 vliegtuigen. De
Yamato
wordt getroffen door tien torpedo's (afgeworpen door vliegtuigen van het vliegdekschip
USS San Jacinto
) en vijf bommen voordat ze zinkt. Ongeveer 3.100 bemanningsleden komen hierbij om het leven. Amerikaanse vliegtuigen brengen ook de Japanse kruiser
Yahagi
en 4 torpedobootjagers (ondersteunend om de
Yamato
te beschermen) tot zinken. De Amerikanen verliezen slechts 10 vliegtuigen.
7 -
Operatie Amherst
: Franse parachutisten (ongeveer 700 man) van de Britse
Special Air Service
SAS
) worden ter voorbereiding van de
bevrijding van Groningen
gedropt om verkeersknooppunten en bruggen in
Drente
en
Groningen
in te nemen. Slechte weersomstandigheden zorgt ervoor dat de parachutisten kilometers van hun doel gedropt worden. In
Westerbork
wordt met steun van een plaatselijke verzetsgroep het hoofdkwartier van het Duitse
25e Leger
overvallen. Er sneuvelen ruim 30 parachutisten.
Zutphen
wordt door de Canadezen bevrijd.
10
Deventer
wordt door de Canadezen bevrijd.
11
Kamp Erika
nabij
Ommen
wordt bevrijd.
12
- Canadese eenheden bevrijden
Kamp Westerbork
12
Mildam
wordt bevrijd door Canadese troepen, als eerste dorp in de gemeente Heerenveen.
12 - De plotselinge dood van de Amerikaanse president
Roosevelt
geeft de Duitsers nieuwe hoop.
13
Meppel
wordt door de Canadezen bevrijd.
14
- De
strijd om de stad Groningen
barst los.
15
- Een aantal SiPo's en SD'ers uit het
Scholtenhuis
in Groningen steekt bij de nadering van de Canadezen vanuit
Zoutkamp
over naar
Schiermonnikoog
15 - Opening van
Flamingo Airport
op Bonaire.
16
- Bevrijding van het
concentratiekamp
Buchenwald
17
Hannie Schaft
, het
meisje met het rode haar
, wordt door Duitse soldaten doodgeschoten.
17 - De Duitsers zetten de
Wieringermeer
onder water.
17 -
Ede wordt bevrijd
door de Canadezen
19
Kamp Amersfoort
wordt overgedragen aan het
Rode Kruis
20
Nijkerk
wordt bevrijd door het Canadese leger.
20
- Op zijn 56e verjaardag verlaat Adolf Hitler zijn Führerbunker voor de laatste maal om een groep soldaten van de
Hitlerjugend
te onderscheiden.
22
- In zijn bunker in
Berlijn
geeft
Adolf Hitler
aan zijn generaals toe dat de oorlog verloren is. Hij geeft daarbij ook alle militaire leiding uit handen.
23
- Rijksminister
Heinrich Himmler
vraagt de Zweedse diplomaat
Folke Bernadotte
buiten medeweten van Hitler om een capitulatieaanbod voor het westelijk front over te brengen aan de westelijke geallieerden. Bernadotte verklaart zich pas bereid als Himmler er ook Noorwegen bij doet.
25
- Russische en Amerikaanse troepen ontmoeten elkaar bij
Torgau
aan de
Elbe
27
- De Zweedse graaf
Folke Bernadotte
brengt Himmler het antwoord van
president Truman
en
premier Churchill
. Alleen een volledige capitulatie op alle fronten wordt door hen geaccepteerd.
28
Mussolini
en zijn maîtresse
Clara Petacci
worden door
partizanen
gefusilleerd. Hun lijken worden ondersteboven opgehangen aan een lantaarnpaal.
28-29 - Fusiegesprekken tussen het BVV en een aantal onafhankelijke linkse vakverenigingen leiden tot de oprichting van het socialistische
Algemeen Belgisch Vakverbond
29
- In de
Führerbunker
in
Berlijn
trouwt
Adolf Hitler
met zijn minnares
Eva Braun
29
- Amerikaanse troepen bevrijden het
concentratiekamp
Dachau
30
Adolf Hitler
pleegt na een paar uur te zijn getrouwd, gezamenlijk met zijn vrouw
Eva Braun
zelfmoord in zijn bunker. Hij neemt gif in en schiet zich een kogel door het hoofd.
30
- Rijkscommissaris Seyss-Inquart sluit met de geallieerden het
Akkoord van Achterveld
over
voedseldroppings
boven bezet Nederland.
mei
Verwoestingen in de
Amsterdamse haven
vlak na de
bevrijding
. Uitgebreide beeldenreeks (mei 1945) van vernielde kranen en portaalkraan, gefilmd vanuit verschillende hoeken op de werf van de
Nederlandsche Scheepsbouw Maatschappij
Joseph Goebbels
, de nieuwe Duitse rijkskanselier, pleegt zelfmoord. Admiraal
Karl Dönitz
aanvaardt het ambt van Rijkspresident van Duitsland als opvolger van
Adolf Hitler
Berlijn
geeft zich over. Russische soldaten planten de Russische vlag op het
Rijksdaggebouw
te Berlijn. Ook
Hamburg
valt. De Duitse troepen in Italië en in delen van Oostenrijk geven zich over.
Koningin Wilhelmina
keert terug uit ballingschap; zij neemt voorlopig haar intrek in een villa nabij
Breda
3 - De Duitse passagiersschepen
Cap Arcona
Thielbek
en
Deutschland IV
, met aan boord duizenden gevangenen van het concentratiekamp
Neuengamme
, worden in de
Lübecker Bocht
door Britse bommenwerpers tot zinken gebracht.
- De Duitse admiraal Von Friedeburg biedt de capitulatie aan van de Duitse strijdkrachten in Noordwest-Europa. De capitulatie zal de volgende dag om 8 uur 's ochtends in gaan. Einde van de
Tweede Wereldoorlog voor Nederland
- De Canadese generaal Foulkes ontbiedt de Duitse generaal Blaskowitz naar Hotel De Wereld in Wageningen, en overlegt met hem over de uitwerking van de capitulatie.
5 - Begin van de
Praagse Opstand
- Generaal Blaskowitz ondertekent in de boerderij
Nudo
in het gehucht
Nude
bij Wageningen een uitwerkingsovereenkomst waarin voor de Duitse troepen in Nederland nadere bepalingen zijn opgenomen inzake de capitulatie van 4 mei.
- Generaal
Alfred Jodl
tekent in
Reims
de onvoorwaardelijke overgave van
nazi-Duitsland
7 -
Bloedbad op de Dam
in Amsterdam waarbij 22 doden en 120 gewonden vallen.
- Bevrijding van het
concentratiekamp
Mauthausen
8 - Maarschalk
Wilhelm Keitel
tekent in
Berlijn
eveneens de onvoorwaardelijke overgave van nazi-Duitsland.
8 - Om 23:01 uur
MET
is het
einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa
officieel een feit.
- Bevrijding van Praag door Russische troepen. Officieel einde van de
Tweede Wereldoorlog
voor Tsjecho-Slowakije.
9 - Het binnenvaartschip Joanna, met aan boord Nederlandse dwangarbeiders die net waren bevrijd op het Waddeneiland
Wangerooge
, loopt in het zicht van de haven van
Delfzijl
nabij
Spijk
op een
mijn
. 38 of 39 mensen komen om het leven.
10
Veenendaal
wordt als laatste Nederlandse gemeente op het vasteland bevrijd
13
Executie van Rainer Beck en Bruno Dörfer
wegens desertie door gevangen Duitse troepen in een bunker bij Amsterdam, met goedkeuring en wapens van de Canadezen.
18
- De Tsjecho-Slowaakse president
Edvard Beneš
keert terug uit ballingschap en hervat de regering met het uitvaardigen van de
Beneš-decreten
. Begonnen wordt met de verdrijving van de Duitsers en Hongaren uit
Sudetenland
20
Texel
wordt bevrijd.
23
- De Britse autoriteiten in
Noord-Duitsland
arresteren in
Flensburg
de Duitse topleiding. Onder de gevangenen bevinden zich: Rijkspresident
Karl Dönitz
, veldmaarschalk
Wilhelm Keitel
, rijksminister
Albert Speer
en
Alfred Rosenberg
. SS-leider Heinrich Himmler, die geen deel uitmaakt van de regering-Dönitz, pleegt met behulp van een cyanidecapsule zelfmoord nadat hij zich aan Britse ondervragers heeft bekendgemaakt.
30
- De Vlaamse
Irma Laplasse
wordt wegens verraad in de gevangenis van Brugge terechtgesteld.
juni
Oskar Dirlewanger
, de voormalige commandant van de
SS-Sturmbrigade Dirlewanger
, wordt in Franse krijgsgevangenschap door Poolse bewakers doodgeslagen uit wraak voor zijn optreden tijdens de
Opstand van Warschau
24
- In Nederland treedt het "kabinet van herstel en vernieuwing" aan, onder leiding van
Wim Schermerhorn
en
Willem Drees
26
De Grote Vijf
ondertekenen het Handvest van de
Verenigde Naties
. Oprichting van de VN.
28
- In de
haven van Rotterdam
breken wilde stakingen uit.
29
- Aan boord van een binnenvaartschip keert
De Nachtwacht
terug in Amsterdam na een "onderduik" in een Limburgse grot.
Eerste aanslag op de
IJzertoren
in
Diksmuide
(België).
Overlevenden van
Buchenwald
arriveren op 15 juli 1945 in
Haifa
juli
- Intocht van
koningin Wilhelmina
in
Den Haag
- De Amerikaanse en Britse regeringen trekken de erkenning in van de Poolse regering in ballingschap. Daarmee voeren ze een afspraak uit met de Sovjet-Unie, die het "
Comité van Lublin
" als Poolse regering naar voren heeft geschoven.
- De Nederlandse onderzeeboot
O 19
loopt vast op Laddrif en wordt twee dagen later vernietigd door de Amerikaanse onderzeeboot
Cod
10
- De Amerikaanse regering draagt de bezettingsmacht in het huidige
Rijnland-Palts
over aan Frankrijk.
15
- Leopold III, koning der Belgen, wil een volksraadpleging alvorens af te treden (
Koningskwestie
).
16
- Eerste atoomproef in de woestijn van Nieuw-Mexico.
17
- Openingszitting van de
Conferentie van Potsdam
25
Labour
wint de Britse verkiezingen.
Clement Attlee
volgt
Winston Churchill
op als eerste minister.
augustus
- Amerika werpt een
atoombom
op de Japanse stad
Hiroshima
- Op de valreep verklaart de
Sovjet-Unie
de oorlog aan
Japan
- Amerika werpt een tweede atoombom op de Japanse stad
Nagasaki
- De Sovjet-Unie start met
Operatie Augustusstorm
: 1,5 miljoen man trekt Mantsjoerije (
Mantsjoekwo
), Binnen-Mongolië (
Mengjiang
), Zuid-Sachalin (
Karafuto
) en Noord-Korea binnen.
14
- Bekendmaking in
Batavia
van de samenstelling van een
Voorbereidend Comité voor de Indonesische Onafhankelijkheid
, waarvan de 21 leden door het Japanse bestuur zijn benoemd.
14 - In Vietnam komt de
Viet Minh
onder leiding van
Hồ Chí Minh
in opstand tegen het Franse bestuur in Indo-China.
15
- Keizer
Hirohito
zegt in een radiorede dat de "verklaring van Potsdam" door Japan wordt geaccepteerd.
17
- In
Nederlands-Indië
roepen
Soekarno
en
Hatta
de Repoeblik Indonesia uit.
31
- Nederland viert weer in vrijheid
Koninginnedag
. Opgevoerd wordt een massaschouwspel onder leiding van
Carel Briels
: 'Nederland herdenkt 1940-1945: Drama der bezetting '. De teksten zijn geschreven door de studioleider van
Radio Oranje
A. den Doolaard
september
Japan
tekent zijn capitulatie: einde van de
Tweede Wereldoorlog
2 -
Hồ Chí Minh
roept de onafhankelijke
Democratische Republiek Vietnam
uit.
De eerste Britten landen op
Java
18
Eindhoven
viert de eerste verjaardag van zijn bevrijding met de eerste
lichtjesdag
20
- De SS-hoofdarts in het concentratiekamp Auschwitz,
Eduard Wirths
, pleegt zelfmoord in Britse gevangenschap.
24
- Het Verenigd Koninkrijk speelt het conflict over het
mandaatgebied Palestina
door naar de
Volkenbond
24 - In
Saigon
breken grootschalige gevechten uit tussen de Fransen en Vietnamese onafhankelijkheidsstrijders. Steun van de
Vietminh
verandert deze in een daadwerkelijke opstand.
oktober
- Oprichting van het
Tentara Keamanan Rakjat
, het nationale leger van de
Republik Indonesia
. Stafchef wordt
Oerip Soemohardjo
en opperbevelhebber generaal Soedirman.
10
- De
Palmach
, een speciale legereenheid van de
Hagana
, valt in de nacht van 9 op 10 oktober het
Interneringskamp Atlit
in het Britse
Mandaatgebied Palestina
binnen en bevrijdt alle 208 joodse gedetineerden.
14
- Na hevige strijd bezetten Britse troepen
Semarang
15
- Het
bloedbad in de Simpangclub
vindt plaats te
Soerabaja
tijdens de
Bersiap
. Een groot aantal Nederlanders en
Indische Nederlanders
wordt door nationalistische
Pemoeda's
vermoord.
17
- Een menigte arme Argentijnen dwingt de vrijlating af van generaal
Juan Domingo Peron
, die op beschuldiging van samenzwering is geïnterneerd.
25
Taiwan
komt onder gezag van de
Chinese Republiek
27
- Eerste verschijning van
Weekblad Elsevier
31
- De luitenant-gouverneur-generaal van
Nederlands-Indië
Hubertus van Mook
, spreekt met de leiders van de
Republik Indonesia
. Dit is in strijd met zijn instructies uit Den Haag.
31
- Samen met haar moeder vestigt
Audrey Hepburn
zich in Amsterdam om danslessen te nemen bij
Sonia Gaskell
november
De Amerikaanse generaal
Douglas MacArthur
ontmantelt de
Kempeitai
, de Japanse militaire politie.
Nederland
aanvaardt het Handvest van de
Verenigde Naties
10
- Begin van de
Strijd om Soerabaja
daags na een Brits ultimatum om de gijzelaars vrij te laten en de leiders van de
Pemoedabeweging
uit te leveren.
11
Tito
behaalt een verpletterende overwinning bij de verkiezingen in
Joegoslavië
14
Soetan Sjahrir
wordt de eerste minister-president van Indonesië en vormt het
kabinet-Sjahrir I
20
- Begin van het
Proces van Neurenberg
27
- Op de
Erebegraafplaats Bloemendaal
wordt
Hannie Schaft
herbegraven in aanwezigheid van koningin Wilhelmina. Daarmee is de herbegrafenis voltooid van 241 verzetsmensen, die in de duinen waren geëxecuteerd.
27 - Begin van het proces tegen
Anton Mussert
december
- De
Arabische Liga
roept op tot een
boycot van de joden in Palestina
11
- In
Het Parool
begint
Kapitein Rob
aan zijn "spannende en vreemde avonturen".
13
- In de strafgevangenis van Scheveningen verhangt de oorlogsmisdadiger
Robert van Genechten
zich, twee maanden na het doodvonnis tegen hem.
13
- De Parijse gemeenteraad besluit de 177 legale
bordelen
te sluiten.
16
- De Japanse oud-premier
Fumimaro Konoe
pleegt zelfmoord.
19
Suske en Wiske
, de stripreeks van
Willy Vandersteen
, verschijnt voor het eerst in de krant.
27
- Het eiland
Schiermonnikoog
wordt als "vijandelijk vermogen" officieel onteigend door de staat der Nederlanden. De laatste eigenaar was
Berthold Eugen Graaf von Bernstorff
. Pas weken na de Duitse capitulatie in mei 1945 hadden Canadese troepen de laatste Duitsers van het eiland gehaald (onder hen was een grote groep - uit de stad
Groningen
gevluchte -
SS
'ers en
SD
'ers).
27 - België wordt lid van de
Verenigde Naties
31
- De
Standard Motor Company
in Coventry neemt de concurrent
Triumph
over.
? - Een Egyptische boer vindt op een oud kerkhof een kruik met daarin de
Nag Hammadigeschriften
Theater
bewerken
brontekst bewerken
Oprichting van het
poppentheater
Ţăndărică
in Boekarest, Roemenië
Film
bewerken
brontekst bewerken
Zie
Film in 1945
voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Muziek
bewerken
brontekst bewerken
26 januari: eerste uitvoering van
Élégie
van
Igor Stravinsky
januari - Verschijnen van de plaat
Sentimental Journey
door
Les Brown
, met zang van
Doris Day
5 februari: eerste vertoning van de film
Mans Kvinna
en daarmee ook de muziek
En bygdesaga
van
Hugo Alfvén
8 februari: eerste uitvoering van
Symfonie nr. 8
van
Kurt Atterberg
14 februari: eerste uitvoering van
Kamerconcert nr. 5 voor altviool en kamerorkest
van
Vagn Holmboe
7 maart: eerste uitvoering (via radio) van de
Sinfonietta
van
Ernest John Moeran
6 april: eerste uitvoering van
De verloren zoon
van
Uuno Klami
24 april: eerste uitvoering van
Festival Te Deum
van
Benjamin Britten
7 juni: eerste uitvoering van
Peter Grimes
van
Benjamin Britten
9 juni: de film
Nummer 217
is voor het eerst te zien; filmmuziek is van
Aram Chatsjatoerjan
13 juni: eerste uitvoering van
Four sea interludes
van
Benjamin Britten
14 juni: eerste uitvoering van
Symfonie nr. 5
van Vagn Holmboe
11 september: eerste uitvoering van
Symfonie nr. 4
van Vagn Holmboe
11 oktober: eerste uitvoering van
Robert Duncans
This way to the tomb
met muziek van Benjamin Britten (o.a.
Deus in adjutorium meum
6 november: eerste uitvoering van
Russische fantasie
van Aram Chatsjatoerjan
25 november: eerste uitvoering van
Ernest John Moerans
Celloconcert
28 november: eerste uitvoering van
The Golden Spike
, deel 3 uit de
Symfonie nr. 3
van
George Antheil
Eerste release van
This land is your land
door
Woody Guthrie
Literatuur
bewerken
brontekst bewerken
De Chileense schrijfster
Gabriela Mistral
ontvangt de
Nobelprijs voor de Literatuur
Simone de Beauvoir
schrijft
Le Sang des autres
De anderen
Ian Buruma
(2013).
1945. Biografie van een jaar.
Atlas Contact
ISBN 978 90 45021065
NUR 320.
Oorspronkelijk
Year Zero. The history of 1945
ISBN 9781594204364
Beeldende kunst
bewerken
brontekst bewerken
Entrée de la Propriété de Cougnac
(1945) Georges Emile Lebacq
Bouwkunst
bewerken
brontekst bewerken
Mezquita central
, Melilla, Spanje (1945) Enrique Nieto
Geboren
bewerken
brontekst bewerken
Zie
Lijst van personen geboren in 1945
voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Overleden
bewerken
brontekst bewerken
Zie
Lijst van personen overleden in 1945
voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Weerextremen in België
bewerken
brontekst bewerken
25 januari
: Minimumtemperatuur −18,3
°C in Spa.
28 januari
: 49
cm sneeuw in Spa.
januari
: Record van dertig vorstdagen in Ukkel (zoals in 1940 en in 1963).
januari
: Januari met laagste gemiddelde temperatuur van de eeuw. Wegens
Slag om de Ardennen
beperkte klimatologische informatie.
mei
: 11 zomerdagen, waarvan 4 hittedagen in Ukkel.
9 december
: Minimumtemperatuur tot −14,1
°C in Rochefort en tot −17,7
°C op de Baraque Michel (Jalhay).
28 december
: Storm met windstoten tot 133
km/h.
Bronnen, noten en/of referenties
Stich, Rodney (2010).
Japanese and U.S. World War II Plunder and Intrigue
, p. 26. Silverpeak Enterprises.
ISBN 978-0-932438-70-6
Frieser, Karl-Heinz (2007).
The Eastern Front 1943–1944: The War in the East and on the Neighbouring Fronts
, p. 922.
ISBN 978-3-421-06235-2
Pierik, Perry (2006).
Van Leningrad tot Berlijn: Nederlandse vrijwilligers in dienst van de Duitse Waffen-SS 1941–1945
, pp. 304–305. Uitgeverij Aspekt.
ISBN 90-5911-413-2
Connaughton, R., Pimlott, J., and Anderson, D. (1995).
The Battle for Manila
, pp. 114–120. London: Bloomsbury Publishing.
ISBN 0891415785
Connaughton, R., Pimlott, J., and Anderson, D. (1995).
The Battle for Manila
, pp. 155–156. London: Bloomsbury Publishing.
ISBN 0891415785
Ambrose, Stephen E. (2012).
Eisenhower, The Supreme Commander
, pp. 395–406. Knopf Doubleday Publishing.
ISBN 978-0-307946-63-8
Morison, Samuel E. (2002).
Victory in the Pacific, 1945
, p. 279. Vol. 14:
History of United States Naval Operations in World War II
. Champaign: University of Illinois Press.
ISBN 0252070658
Whitley, M. J. (1999).
Battleships of World War Two: An International Encyclopedia
, p. 216. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press.
ISBN 1-55750-184-X
Bron: KMI
Gegevens Ukkel 1901-2003
met aanvullingen
Mediabestanden
Zie de categorie
1945
van
Wikimedia Commons
voor mediabestanden over dit onderwerp.
Overgenomen van "
Categorie
1945
1945
Onderwerp toevoegen