2020 - Wikipedia
Jump to content
Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
XX sèculu
XXI sèculu
XXII sèculu
annos 2000
annos 2010
annos 2020
annos 2030
annos 2040
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Su
2020
MMXX
in nùmeros romanos) est un'annu de su de XXI sèculos cumintzadu in sa die de
mèrcuris
Acuntessimentos
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
Ghennàrgiu
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
Su fogu in
Austràlia
de su 2019-2020, chi at giai ochidu 500 milliones de animales, est cuntrolladu e in parte istudadu dae sa Royal Australian Navy e de sa Royal Australian Air Force in su
Nou Galles de su Sud
, pro agiudare s'evacuatzione de massa.
1 ghennàrgiu: incumentzat su turnu de sa
Croàtzia
pro sa presidèntzia de s'
Unione Europea
pro sa prima borta
5 ghennàrgiu: s'ex primu ministru Zoran Milanović binchet is eletziones presidentziales in Croàtzia de su 2019-2020.
8 ghennàrgiu: s'
Iran
ghetat mìssiles contras a is bases militares
istadunidensas
in
Iraq
, pro vengare s'ochidòrgiu de Qasem Soleimani de su 3 ghennàrgiu in s'arioportu internatzionale de Baghdad: duas bases militares istadunidensas in Iraq sunt isciusciadas e su bòlidu Ukraine International Airlines 752 est istrumpadu pro faddina, ochiende a 176 pesones.
11 ghennàrgiu: eletziones generales in Taiwan.
12 ghennàrgiu: su vulcanu
filipinu
Taal catzat in sa capitale
Manila
23 ghennàrgiu: su guvernu tzinesu, pro neghe de un'epidemia de unu
coronavirus nou
, ponet in
cuarantena
sa metròpoli de
Wuhan
, e prus tardu ammànniat su provedimentu a agiumai totu sa provìntzia de Hubei. Est sa prus cuarantena manna in s'istòria de s'umanidade pro mannesa e nùmeru de persones trisinadas.
24 ghennàrgiu: in
Turchia
, in sa provìntzia de Elâzığ, acontesset unu terremotu de magnitudo 6.7, chi ochiet a 41 pesones e nde ingullet 1 607.
26 ghennàrgiu: eletziones parlamentares in
Perù
30 ghennàrgiu: s'Organizatzione mundiale de sa sanidade decrarat s'epidemia de su coronavirus nou "emergèntzia sanitària pùblica de interessu sanitàriu"
31 ghennàrgiu: a is 24:00 CET (23:00 GMT) su
Rennu Unidu acabbat de èssere membru de s'Unione Europea
, incumentzende unu perìodu de colada de 11 meses.
Rapresentatzione gràfica de su coronavirus
SARS-CoV-2
, responsàbile de sa
pandèmia de COVID-19
Freàrgiu
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
5 freàrgiu: su presidente istadunidensu
Donald Trump
est assòlvidu dae su Senadu dae s'istadu de acusa (impeachment).
27 freàrgiu: su Dow Jones calat de 1 190,95 puntos, su 4,4%, sinnende sa calada prus manna in una die isceti in s'istòria sua.
29 freàrgiu: est firmada un'àchiu intre trupas
americanas
afganas
e talebanas.
Martzu
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
2 martzu:
eletziones parlamentares in
Guyana
eletziones parlamentares in
Israele
11 martzu: s'Organizatzione mundiale de sa sanidade (OMS) decrarat chi s'epidemia de
COVID-19
est una
pandèmia
27 martzu: sa
Matzedònia de su Norte
intrat in sa
NATO
, essende su de 30 membros.
Abrile
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
15 abrile: eletziones parlamentares in
Corea de su Sud
30 abrile: sa
Bulgaria
pedit de intrare in su mecanismu de càmbiu AEC II, ponende sa base po s'intrada in s'èuro.
Maju
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
3-4 maju: avolotadores
venetzuelanos
proant a intrare in su paisu via
mare
, sena resèssida,pro intentare unu
corpu de istadu
contras a
Nicolás Maduro
6 maju: is
astrònomos
annùntziant s'iscoberta, pro mèdiu de su telescòpiu MPG/ESO, de su primu istampu nieddu in unu sistema istellare visibìle a bista simpre: HD 167128.
20 maju: eletziones generales in
Burundi
24 maju: incumentzat una sèrie de chèscias in
Bielorùssia
, sa "
rivolutzione de is sabatas
" contras a su guvernu, acusadu de corrutzione e de àere refudadu de adotare medidas de cuntenimentu de sa
pandemia de COVID-19
25 maju: a pustis de ochidòrgiu de s'
afroamericanu
George Floyd
a banda de un'agente de politzia in
Minneapolis
, in is
Istados Unidos de Amèrica
incumentzant unas cantas chèscias in is tzitades prus mannas.
26 maju:
sa
Costa Rica
essit su primu paisu tzentru-americanu a legalizare su matrimòniu omosessuale.
20 000 tonnelladas de petròliu funt ghetadas in su riu Ambarnaya, acanta a sa tzitade siberiana de Norilsk. Su 3 làmpadas su presidente
russu
Vladimir Putin
decrarat s'istadu de emergèntzia
10
11
30 maju: sa navedda ispatziale Crew Dragon, realizada dae SpaceX in collaboratzione cun sa
NASA
, est ghetada. Est sa prima navedda americana cun echipàgiu a lòmpere a s'Istatzione Ispatziale Internatzionale pustis de sa burradura de su programma
Space Shuttle
, e sa prima realizada dae una cumpangia privada a tènnere echipàgiu.
Làmpadas
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
4 làmpadas: su guvernu de acòrdiu natzionale de sa
Lìbia
pigat su controllu prenu de sa capitale
Trìpoli
, a pustis de s'arrimada de s'esèrtzitu natzionale lìbicu a pustis de meses de cumbatimentu
12
15 làmpadas: sa
Turchia
e s'
Iran
atacant cun aèreos e armas is fortzas de su
Kurdistan
; a pustis sa Tirchia at a ocupare una parte de sa regione
13
23 làmpadas: unu terremotu de magnitudo 7,5 acontesset in sa costa de s'
Oaxaca
, in
Mèssicu
, ochiende a 10 pesones
14
Argiolas/Trìulas
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
1º argiolas/trìulas: incumentzat su turnu de sa
Germània
pro sa presidèntzia de s'Unione Europea pro sa de bator bortas.
19 argiolas/trìulas: un'inundamentu de su riu Brahmaputra ochiet a 189 pesones e lassat a bator milliones di pesonas sena domo in
Ìndia
Nepal
25 argiolas/trìulas: sa petroliera giaponesa
Wakashio
si blocat in sa barriera corallina in su sud-est de s'ìsula de
Maurìtzius
: su 6 austu su scafu indullit, ghetende a mare is 3 800 tonnelladas die petròliu chi ddoe capaiant
15
30 argiolas/trìulas: la NASA incumentzat sa missione Mars 2020 pro chircare sinnos primordiales de vida in su praneta ruju; sa missione incluit esperimentos pro preparare missiones benidoras cun echipàgiu.
Austu
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
4 austu: duas esplosiones isciùsciant su portu de sa capitale
libanesa
Beirut
, isciorrochende unos cantos edifìtzio, ochiende a 200 pesones e ingullende·nde àteras 7 000; in prus, su Ministeru de sa Salude at pedidu a is abitantes de lassare sa tzitade pro neghe de s'àrea tòssica
16
17
18
19
9 austu: Aleksandr Lukašenko binchet is eletziones presidentziales in
Bielorùssia
, pro sa de ses bortas incumentzende dae su
1994
. Is opositziones denùntziant trampas e sighint is chèscias incumentzadas in maju e iscontroriadas dae is autoridades cun s'impreu de sa violèntzia
20
18 austu: acontesset unu
corpu de istadu
in
Mali
; su Presidente Ibrahim Boubacar Keïta e su Primu Ministru Boubou Cissé sunt arrestados e su parlamentu isòrvidu
21
Cabudanni
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
27 cabudanni: in sa regione de
Nagorno Karabakh
is fortzas arrmenas e is azeras s'iscòntriant.
Armènia
Azerbaigian
e s'autoproclamada Repùblica de s'Artsakh introduint sa lege martziale.
Ledàmene/Santugaine
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
17 ledàmene/santugaine: Jacinda Ardern binchet is eletziones generales in
Noa Zelanda
22
Onniasantu/Santandria
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
1 onniasantu/santandria: Maia Sandu binchet is eletziones presidentziales in
Moldàvia
23
3 onniasantu/santandria: eletziones presidentziales in is
Istados Unidos de Amèrica
24
15 onniasantu/santandria: si firmat su Partenariadu Econòmicu Globale Regionale, un'acòrdiu de iscàmbiu lìberu pro s'Àsia Patzìfica.
Idas/Nadale
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
24 idas/nadale: pagas dies in antis de sa fine de su perìodu de colada de sa
Brexit
si faghet un'acòrdiu de iscàmbiu lìberu intre
Rennu Unidu
Unione Europea
25
26
27
Riferimentos
modìfica
modìfica su còdighe de orìgine
IT
Presidenza Ue: passaggio di consegne tra Finlandia e Croazia - Vatican News
, in
www.vaticannews.va
, 2 ghennàrgiu 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
EN
PHIVOLCS warns of ‘hazardous explosive eruption’ of Taal Volcano soon
, in
cnn
URL consultadu su 17 ghennàrgiu 2022
(archiviadu dae s'
url originale
su 18 ghennàrgiu 2022)
ZH
直击武汉天河机场:“封城”前有96架航班飞往全国
, in
view.inews.qq.com
URL consultadu su 17 ghennàrgiu 2022
EN
The effect of travel restrictions on the spread of the 2019 novel coronavirus (COVID-19) outbreak
, in
National Center for Biotechnology Information
, 24 abrile 2020.
IT
Perù: si tengono oggi le elezioni parlamentari
, in
Agenzia Nova
URL consultadu su 31 martzu 2021
EN
Coronavirus declared global health emergency by WHO
, in
BBC News
, 31 ghennàrgiu 2020.
URL consultadu su 17 ghennàrgiu 2022
IT
) Ministero della Salute,
L'Organizzazione mondiale della sanità dichiara il coronavirus pandemia
, in
www.salute.gov.it
URL consultadu su 31 martzu 2021
(archiviadu dae s'
url originale
su 21 martzu 2021)
IT
Bielorussia, proteste contro il presidente Lukashenko che vuole essere rieletto: governa dal 1994
, in
Il Fatto Quotidiano
, 25 maju 2020.
URL consultadu su 7 ghennàrgiu 2022
EN
More Than 1,000 Belarusians Protest Lukashenka's Bid For Sixth Term
, in
RadioFreeEurope/RadioLiberty
URL consultadu su 7 ghennàrgiu 2022
IT
) Fabrizio Dragosei,
Disastro ambientale in Siberia: 20 mila tonnellate di diesel nel fiume dopo un incidente
, in
Corriere della Sera
, 6 abrile 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Russia, 20mila tonnellate di petrolio in un fiume della Siberia. Greenpeace: "Disastro ambientale più grave dal 1989". Le immagini
, in
Il Fatto Quotidiano
, 6 làmpadas 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Le forze del governo libico riconosciuto dall'ONU hanno ripreso il controllo di tutta Tripoli
, in
Il Post
, 4 làmpadas 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Turchia: Erdogan bombarda i rifugiati in Kurdistan
, in
L'Impronta L'Aquila
, 15 làmpadas 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Scossa di terremoto di magnitudo 7,5 in Messico, almeno sei morti
, in
la Repubblica
, 23 làmpadas 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
) Francesco Giambertone,
Mauritius, nave si incaglia e perde petrolio: rischio disastro ambientale
, in
Corriere della Sera
, 8 trìulas 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
EN
) Arwa Ibrahim,Ramy Allahoum,Zaheena Rasheed,
LIVE: Protests as Lebanon detains 16 over Beirut explosion
, in
www.aljazeera.com
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Beirut, due forti esplosioni nella zona del porto: oltre 113 morti e 4 mila feriti tra cui un militare italiano
, in
la Repubblica
, 4 austu 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
EN
Lebanon's health minister says at least 50 killed, 2,700 injured in Beirut blast | News , Lebanon News | THE DAILY STAR
, in
www.dailystar.com.lb
URL consultadu su 31 martzu 2021
(archiviadu dae s'
url originale
su 4 austu 2020)
IT
Beirut: sale a 157 il bilancio delle vittime. Aoun non esclude attacco - Medio Oriente
, in
Agenzia ANSA
, 4 austu 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
EN
Belarus election: Opposition leader Tikhanovskaya left 'for sake of her children'
, in
BBC News
, 12 austu 2020.
URL consultadu su 7 ghennàrgiu 2022
IT
Golpe in Mali, arrestati il presidente e il premier | ANSA.it
, in
www.ansa.it
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Jacinda Ardern ha vinto le elezioni in Nuova Zelanda
, in
Il Post
, 17 santugaine 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Moldova: elezioni presidenziali, affluenza oltre il 50 per cento alle 19
, in
Agenzia Nova
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
) ligotti,
Usa: il 3 novembre le elezioni, perché si vota sempre di martedì/Scheda
, in
Adnkronos
, 12 nadale 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
) Luigi Ippolito,
Brexit: il Regno Unito esce dall'Erasmus
, in
Corriere della Sera
, 24 nadale 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Brexit, "storico" accordo fra Unione europea e Gran Bretagna - la Repubblica
, in
www.repubblica.it
URL consultadu su 31 martzu 2021
IT
Brexit, l'annuncio di Boris Johnson: "Accordo raggiunto. Il più grande mai fatto finora"
, in
Il Fatto Quotidiano
, 24 nadale 2020.
URL consultadu su 31 martzu 2021
Bogadu dae "
Categorias
Annos
XXI seculu
2020
Agiunghe cuntierra
US