Apple Inc. — Qaraqalpaqsha Wikipedia
Kontentke ótiw
Wikipedia — erkin enciklopediya
Apple Inc.
1998-jıldan berli qollanılıp kiyatırǵan Apple logotibi
Kaliforniya shtatınıń
Kupertino qalasındaǵı kompaniyanıń bas keńsesi Apple Parktıń joqarıdan kórinisi
Burınǵı atamaları
Apple Computer Company (1976–1977)
Apple Computer, Inc. (1977–2007)
Kompaniya túri
Ashıq akcionerlik jámiyet
Birjada sawda belgileri
Nasdaq: AAPL
Nasdaq-100 komponenti
DJIA komponenti
S&P 100 komponenti
S&P 500 komponenti
ISIN
US0378331005
Tarawı
Tutınıwshı elektronikası
Programmalıq támiynat xızmetleri
Onlayn xızmetler
Dúzilgen sánesi
1-aprel
1976
; Los-Altos,
Kaliforniya
AQSH
Tiykarın salǵanlar
Stiv Djobs
Stiv Voznyak
Ronald Ueyn
Bas keńse
1 Apple Park Way, Kupertino,
Kaliforniya
AQSH
Dúkanlar sanı
535
Apple Store
dúkanları (2025)
Xızmet kórsetiw aymaǵı
Dúnya júzi boyınsha
Tiykarǵı tulǵalar
Tim Kuk (Bas direktor)
Artur Levinson (direktorlar keńesiniń baslıǵı)
Ónimleri
AirPods
Apple TV
Apple Watch
iPad
iPhone
Mac
Xızmetleri
App Store
Apple Card
Apple Music
Apple Pay
Apple TV+
iCloud
Tabıs
US$391 milliard (2024-finans jılı)
Operaciyalıq tabıs
US$123 milliard (2024-finans jılı)
Taza tabıs
US$94 milliard (2024-finans jılı)
Barlıq aktivler
US$365 milliard (2024-finans jılı)
Barlıq kapital
US$57 milliard (2024-finans jılı)
Xızmetkerler sanı
164,000 (2024-jıl)
Sıńar kompaniyaları
Apple Studios
Beats Electronics
Beddit
Braeburn Capital
Claris
Globalstar (20%)
ASN
714
Veb-saytı
apple.com
Finans maǵlıwmatları 2024-jıldıń 28-sentyabrinde juwmaqlanǵan finans jılına tiyisli.
Apple Inc.
– Amerika kóp milletli korporaciyası hám texnologiya kompaniyası bolıp, onıń bas keńsesi
Kaliforniya
shtatınıń Kupertino qalasında,
Silikon oypatlıǵında
jaylasqan. Ol tiykarınan tutınıwshı elektronikası,
programmalıq támiynat
hám xızmetleri menen ataqlı. 1976-jılı
Stiv Djobs
, Stiv Voznyak hám Ronald Ueyn tárepinen Apple Computer Company retinde shólkemlestirilgen, keyingi jılı Djobs hám Voznyak tárepinen Apple Computer, Inc. retinde dizimge alındı. 2007-jılı kompaniyanıń dıqqatı kompyuterlerden tutınıwshı elektronikasına keńeygenlikten, Apple Inc. dep qayta ataldı. Apple 2024-jılǵı finans jılında 391.04 milliard AQSH dolları tabıs penen eń iri texnologiya kompaniyası bolıp tabıladı.
Kompaniya Voznyaktıń Apple I jeke kompyuterin islep shıǵarıw hám satıw ushın shólkemlestirilgen. Onıń ekinshi kompyuteri, Apple II, dáslep kóplegen islep shıǵarılǵan mikrokompyuterlerdiń biri retinde eń kóp satılatuǵın ónimge aylandı. Apple 1983-jılı Lisa hám 1984-jılı Macintosh kompyuterlerin usındı, olar grafikalıq paydalanıwshı interfeysi hám tıshqanshanı qollanǵan dáslepki kompyuterlerdiń biri boldı. 1985-jılǵa kelip, kompaniya ishindegi mashqalalar sebepli Djobs NeXT kompaniyasın shólkemlestiriw ushın ketti, al Voznyak basqa joybarlarǵa ketti; Djon Skalli on jıldan aslam waqıt dawamında bas direktor lawazımın atqardı. 1990-jılları Apple jeke kompyuter sanaatında
Microsoft Windows
operaciyalıq sisteması
hám
Intel
processorlı JK klonlarınıń arzan bahalı duopoliyasına salıstırǵanda ádewir bazar úlesin joǵalttı. 1997-jılı Apple bankrotlıqqa bir neshe hápte qalǵan edi. Sátsiz operaciyalıq sistema strategiyasın sheshiw ushın, ol NeXT kompaniyasın satıp aldı, bul Djobstı kompaniyaǵa qaytarıwǵa alıp keldi. Ol keyingi on jıl ishinde
iMac
iPod
iPhone
hám iPad qurılmaların úlken maqtawǵa ılayıq etip usınıw, sonday-aq
iTunes Store
dúkanın iske qosıw, «Basqasha oyla» reklama kampaniyasın baslaw hám
Apple Store
usaqlap satıw tarmaǵın ashıw arqalı Appledı qaytadan paydalılıqqa qaytardı. Bul háreketler Appledı shama menen 2010-jıldan baslap dúnyadaǵı eń qımbat brendlerdiń biri bolıwın támiyinledi. Djobs 2011-jılı densawlıǵına baylanıslı lawazımınan ketti hám eki aydan soń qaytıs boldı; onıń ornına bas direktor lawazımına Tim Kuk keldi.
Apple ónimler qatarına
iPhone
iPad
Apple Watch
, Mac hám
Apple TV
sıyaqlı kóshpeli hám úy apparatlıq támiynatı;
iOS
, iPadOS hám macOS sıyaqlı
operaciyalıq sistemalar
; hám
Apple Pay
iCloud
, sonday-aq
Apple Music
hám
Apple TV+
sıyaqlı multimediyalıq aǵımlı xızmetler kiredi. Apple Amerikadaǵı bes úlken informaciyalıq texnologiya kompaniyalarınıń biri bolıp tabıladı; kóbinese 2011-jıldan baslap, Apple dúnyadaǵı bazar kapitalizaciyası boyınsha eń iri kompaniya bolıp kelgen, al 2023-jılǵa kelip, payda boyınsha eń iri óndiriwshi kompaniya, satılǵan birlikler boyınsha tórtinshi eń iri jeke kompyuter jetkiziwshi, eń iri planshet kompyuterler jetkiziwshi hám dúnyadaǵı eń iri mobil telefonlar jetkiziwshi bolıp tabıladı. Apple 2018-jılı bahası 1 trillion dollardan asqan birinshi AQSH akcionerlik kompaniyası boldı hám 2024-jıldıń dekabr ayına kelip, onıń bahası 3,74 trillion dollardan astı. Apple Nasdaq birjasındaǵı eń iri kompaniya bolıp, onda «AAPL» belgisi astında sawda isleydi.
Apple óz jallawshılarınıń miynet ámeliyatları, kásiplik awqamlar menen qarım-qatnası, ekologiyalıq ámeliyatları hám básekige qarsı ámeliyatlar menen materiallardı alıw usılların óz ishine alǵan biznes etikası boyınsha sınǵa ushıraǵan. Soǵan qaramastan, kompaniyanıń úlken qollap-quwatlawshılar toparı bar hám brend sadıqlıǵınıń joqarı dárejesinen paydalanadı.
Tariyxı
1976–1980: Shólkemlestiriw hám korporaciya bolıw
1976-jılı
Stiv Djobs
hám Stiv Voznyak Kaliforniya shtatınıń Los-Altos qalasındaǵı Krist-drayvta jaylasqan Djobstıń ata-anasınıń úyinde Apple kompaniyasın birge shólkemlestirdi.
Voznyak kompaniyanıń garajda qurılǵanı haqqındaǵı keń tarqalǵan pikirdi «azǵana ápsana» dep atadı
, biraq jataq bólme tarlıq etip baslaǵanda, olar ayırım jumısların garajǵa kóshirdi
Apple I - bul Apple kompaniyasınıń dáslepki ónimi bolıp, Voznyak tárepinen islep shıǵarılǵan hám zárúr
klaviatura
monitor
, quwat blogı hám qosımsha korpussız jıynalǵan sxema taxtası túrinde satılǵan.
Apple Computer Company
1976-jılı 1-aprelde Stiv Djobs, Stiv Voznyak hám Ronald Ueyn tárepinen sheriklik retinde shólkemlestirildi.
Kompaniyanıń birinshi ónimi - Apple I kompyuteri bolıp, onı tolıǵı menen Voznyak dizayn islegen hám qoldan islegen
. Onıń jaratılıwın qarjılandırıw ushın Djobs óziniń Volkswagen avtobusın, al Voznyak bolsa HP-65 kalkulyatorın sattı
. Ekewi de tolıq satıw bahasın almadı, biraq ulıwma 1,300 dollar (2024-jılǵa kelip 7,200 dollarǵa teń) tabıs taptı. Voznyak birinshi Apple I prototipin 1976-jıldıń iyul ayında Homebrew Computer Club-ta tanıstırdı
. Apple I oraylıq processor (CPU), yad (RAM) hám tiykarǵı tekstli-video chipleri bar tiykarǵı plata retinde satıldı – bul tolıq jeke kompyuter retinde bazarda ele usınılmaǵan tiykarǵı jıynaqlı koncepciyası edi
. Ol dáslepki tanıstırılǵannan keyin tez arada 666.66 dollarǵa (2024-jılǵa kelip 3,700 dollarǵa teń) bahalandı
10
. Voznyak keyinirek 666 sanındaǵı haywannıń belgisiniń tosınnan ekenliginen xabarı bolmaǵanın hám bul bahanı «qaytalanatuǵın sanlardı» unatqanı ushın oylap tapqanın ayttı
11
Apple Computer, Inc.
1977-jılı 3-yanvarda Kaliforniyanıń Kupertino qalasında rásmiy túrde dizimge alındı, bul waqıtta Ueyn kompaniyadan ketken edi, ol kompaniyanı birgelikte qurǵannan 12 kún ótkennen soń óz úlesin Djobs hám Voznyak-qa 800 dollarǵa satıp jibergen. Multimillioner Mayk Markkula Appledı dizimge alıw barısında Djobs hám Voznyak-qa zárúrli biznes tájiriybe hám 250,000 dollar (2024-jılǵı 1,297,000 dollarǵa teń) qarjı menen járdem berdi
12
. Jumıs islewdiń dáslepki bes jılında tabıs tez ósti, shama menen hár tórt ayda eki ese kóbeydi. 1977-jıldıń sentyabrinen 1980-jıldıń sentyabrine shekem jıllıq satıw kólemi 775,000 dollardan 118 million AQSH dollarına shekem ósti, bul ortasha jıllıq ósiw páti 533% degendi ańlatadı
13
Sonday-aq Voznyak tárepinen dizayn islengen Apple II 1977-jılı 16-aprelde birinshi West Coast Computer Faire kórgizbesinde kórsetildi.
14
Ol óziniń tiykarǵı básekilesi TRS-80 hám Commodore PET-ten simvollıq yacheykalarǵa tiykarlanǵan reńli grafikası hám ashıq arxitekturası menen ayırmashılıq qıladı. Apple I hám dáslepki Apple II modelleri saqlaw qurılması sıpatında ádettegi audio kassetalardı paydalanǵan, olar 1978-jılı 5+1⁄4 dyuymli disketa diskovodı hám Disk II dep atalǵan interfeys tárepinen almastırıldı.
15
16
1977-jılı shıǵarılǵan hám tiykarınan Voznyak tárepinen dizayn islengen Apple II kompaniyanıń birinshi úlken tabısı boldı.
Apple II biznes dúnyasınıń birinshi «killer qosımshası» VisiCalc programması ushın stol ústi platforması sıpatında tańlandı. VisiCalc - bul 1979-jılı shıǵarılǵan elektron keste programması.
15
VisiCalc Apple II ushın biznes bazarın jarattı hám úy paydalanıwshılarına Apple II satıp alıwdıń qosımsha sebebin berdi: keńse menen úylesimlilik,
15
biraq Apple II bazar úlesi Atari, Commodore hám Tandy sıyaqlı básekilesler tárepinen islep shıǵarılǵan úy kompyuterlerinen artta qaldı
17
18
1980-jılı 12-dekabrde Apple tolıǵı menen elektron NASDAQ birjasında dáslepki jámiyetlik usınıs (IPO) penen shıqtı, hárbir akciyanı 22 dollardan (2022-jıldıń 3-sentyabrine shekemgi akciya bóliniwlerin esapqa alǵanda $.10) 4.6 million akciya sattı
19
, bul 100 million dollardan artıq kapital jarattı, bul 1956-jıldan berli Ford Motor Company kompaniyasınan keyingi eń úlken IPO boldı
20
Kúnniń aqırına kelip, akciya bahası 29 dollarǵa
21
hám bazar kapitalizaciyası 1.778 milliard dollarǵa
20
21
jetip, Djobs hám Voznyak qosılǵan shama menen 300 millioner payda boldı.
1980–1990: Macintosh penen jetiskenlik
1984-jılı
Stiv Djobs
Macintosh penen, integraciyalanǵan
grafikalıq paydalanıwshı interfeysi
hám tıshqanshası bar birinshi ǵalabalıq bazardaǵı jeke kompyuter menen.
1979-jıldıń dekabr ayında Stiv Djobs hám Djef Raskin qosılǵan Apple xızmetkerleri Xerox PARC-qa bardı, onda olar
grafikalıq paydalanıwshı interfeysi
(GUI) bar Xerox Alto-nı kórdi. Keyin Apple PARC texnologiyasına kiriw múmkinshiligi boyınsha kelisimge keldi, bul Apple kompaniyasına artıqmashlıqlı bahada akciyalardı satıp alıw múmkinshiligin berdi. Bul sapar Djobsqa Apple ónimlerinde GUI engiziwge tásir etti, Apple Lisa menen baslap. Ǵalabalıq bazarǵa shıǵarılǵan GUI kompyuteri retinde novator bolıwına qaramastan, Lisa joqarı bahası hám sheklengen programmalıq támiynat múmkinshilikleri sebepli kommerciyalıq sátsizlikke ushıradı.
Djobs, Lisa komandasınan shıǵarılǵanına ashıwlanıp, kompaniyanıń Macintosh bólimin óz qolına aldı. Voznyak hám Raskin Macintosh-tı Apple II sıyaqlı tekstke tiykarlanǵan interfeysi bar arzan kompyuter etip jobalastırǵan edi, biraq 1981-jılǵı samolyot apatı Voznyaktıń joybardan sheginiwine májbúr etti. Djobs tez arada Macintosh-tı Lisa-dan arzanıraq bolatuǵın grafikalıq sistema retinde qayta anıqladı, burınǵı bóliminiń bahasın tómenletip
22
. Sonday-aq, Djobs sol waqıtta kompaniyanıń kópshilik tabısın keltirip atırǵan Apple II bólimine de jaqtırmay qaradı.
23
1984-jılı Apple Macintosh-tı iske qostı, ol
programmalastırıw tili
bolmaǵan birinshi jeke kompyuter edi
24
. Onıń debyutı «1984» dep atalǵan, Ridli Skott tárepinen rejissyorlıq etilgen hám 1984-jıl 22-yanvarda Super Bowl XVIII-diń úshinshi shereginde kórsetilgen 1.5 million AQSH dollarlıq telereklama menen belgilendi
25
. Bul Apple kompaniyasınıń tabısı ushın ayrıqsha waqıya dep bahalandı
26
hám CNN tárepinen «shedevr»
27
, al TV Guide tárepinen barlıq waqıtlardaǵı eń ullı telereklamalardıń biri dep tán alındı
28
Reklama Macintoshqa úlken qızıǵıwshılıq payda etti, hám dáslepki satıwlar jaqsı boldı, biraq úsh aydan keyin pikirler kele baslaǵanda satıwlar ádewir tómenley basladı. Djobs 128 kilobayt RAM talap etken edi, bul onıń tezligin hám programmalıq támiynatın sheklep, 1,000 dollar (2024-jılda 3,000 dollarǵa teń) bahaǵa umtılıwǵa alıp keldi. Macintosh 2,495 dollarǵa (2024-jılda 7,600 dollarǵa teń) satıldı, bul baha áste islewi sebepli sınshılar tárepinen qattı sınǵa alındı
29
. 1985-jıldıń basında bul satıwlardıń tómenlewi Stiv Djobs penen eki jıl burın Pepsi kompaniyasınan Djobstıń «Siz ómirińizdiń qalǵan bólegin qant suwın satıwǵa arnaysız ba, yamasa meniń menen birge dúnyanı ózgertesiz be?»
30
degen sózleri menen shaqırılǵan CEO Djon Skalli arasında biylik gúresin qozǵadı
31
. Skalli Apple direktorlar keńesiniń bir awızdan qollawı menen Djobstı Macintosh bóliminiń basshısı lawazımınan bosattı
32
Direktorlar keńesi Skallige Djobstı hám onıń sınaqtan ótpegen ónimlerge qımbat kirisiwlerdi baslaw múmkinshiligin sheklewdi tapsırdı. Skallidiń basqarıwına boysınıwdıń ornına, Djobs onı basshılıqtan shetletiwge urındı.
33
Jan-Lui Gasse Skallige Djobstıń direktorlar keńesinde awdarıspaq shólkemlestiriwge urınıp atırǵanın xabarladı hám shuǵıl jıynalısqa shaqırdı, onda Apple kompaniyasınıń atqarıwshı xızmetkerleri Skallidiń tárepin alıp, Djobstı barlıq operaciyalıq wazıypalardan bosattı.
33
Djobs 1985-jıldıń sentyabr ayında Apple kompaniyasınan ketti hám NeXT kompaniyasın shólkemlestiriw ushın bir neshe Apple xızmetkerlerin ózi menen birge alıp ketti
34
. Voznyak ta 1985-jıldıń basında basqa joybarlar menen shuǵıllanıw ushın Apple kompaniyasındaǵı aktiv jumısınan ketken edi, Apple II bólimine kompaniyanıń qatnasına narazılıǵın bildirip hám kompaniya «sońǵı bes jıl dawamında nadurıs baǵıtta ketip atır» dep aytqan edi
23
35
36
. Voznyak Apple kompaniyasında wákil sıpatında jumıs islewin dawam etti, jılına shama menen 120,000 dollar kóleminde stipendiya alıp turdı
35
10
Djobs hám Voznyak ketkennen keyin de Apple kompaniyasınıń akcionerleri bolıp qaldı.
37
1985-jılı Djobs hám Voznyak ketkennen keyin, Skalli sol jılı yadı tórt ese kóp bolǵan Macintosh 512K kompyuterin shıǵardı hám birinshi aqılǵa muwapıq bahadaǵı PostScript lazer printeri LaserWriter'di tanıstırdı. Sonday-aq, PostScript tiliniń artıqmashılıqlarınan paydalanǵan dáslepki stol ústi baspa qosımshası PageMaker, Aldus Corporation tárepinen 1985-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı.
38
Macintosh, LaserWriter hám PageMaker birikpesiniń stol ústi baspa bazarın jaratıwǵa sebepshi bolǵanı aytıladı
39
Stol ústi baspa bazarındaǵı bul ústem poziciya
40
kompaniyaǵa joqarı bahalı segmentlerine itibar qaratıwǵa múmkinshilik berdi, bul «joqarı-oń siyasatı» dep atalıp, baha hám payda diagrammasındaǵı ornı menen baylanıslı edi. Joqarıraq baha noqatlarında satılatuǵın jańa modeller joqarı payda shegarasın usındı hám tájiriybeli paydalanıwshılar tezliktiń hárbir artıwın qabıl etkenlikten, ulıwma satıwlarǵa hesh qanday tásir etpegendey kórindi. Ayırımlar ózlerin bazardan shıǵarıp taslawı múmkin dep táshiwishlense de, 1980-jıllardıń ortasına kelip «joqarı-oń siyasatı» tolıq kúshke kirdi, bul Jan-Lui Gasseniń Macintosh II kompyuteriniń 55% payda shegine tiykarlanǵan «eliw bes yamasa ólim» uranına baylanıslı edi
41
Bul siyasat 1980-jıllardıń aqırında keri tásir ete basladı, sebebi IBM PC úylesimli kompyuterlerde Macintoshtıń ayırım funkciyalarına iye bolǵan, biraq ádewir arzan bahadaǵı stol ústi baspa programmaları payda boldı. Kompaniya stol ústi baspa bazarındaǵı ústem poziciyasınan ayrıldı hám Apple ónimlerin endi satıp ala almaytuǵın kóplegen dáslepki tutınıwshı bazasınan alıslap ketti. 1989-jılǵı Rojdestvo máwsimi kompaniya tariyxında birinshi ret satıwlardıń tómenlewi menen belgilendi, bul Apple akciyalarınıń bahasınıń 20% tómenlewine alıp keldi.
41
Usı dáwir dawamında Skalli menen Gasse arasındaǵı qatnasıqlar jamanlastı, bul Skallidiń 1990-jıldıń yanvar ayında Maykl Spindlerdi bas operaciyalıq direktor etip tayınlaw arqalı Gasseni lawazımınan túsiriwine alıp keldi.
42
Sol jılı Gasse kompaniyadan ketip, básekiles Be Inc. kompaniyasın shólkemlestiredi
43
1990–1997: Qulaw hám qayta shólkemlestiriw
Macintosh LC II
Kompaniya strategiyasın ózgertti hám 1990-jıldıń oktyabr ayında úsh arzan modeldi usındı: Macintosh Classic, Macintosh LC hám Macintosh IIsi. Bulardıń hámmesi jıynalǵan talap sebepli ádewir satılıwlarǵa eristi.
44
1991-jılı Apple házirgi derlik barlıq zamanagóy noutbuklardıń formasın belgilep bergen dizaynı menen úlken tabısqa erisken PowerBooktı usındı. Sol jılı Apple System 7 di de usındı, bul Macintosh operaciyalıq sistemasınıń úlken jańalanıwı bolıp, interfeyske reńlerdi qostı hám jańa tarmaq imkaniyatların kirgizdi.
Arzan Maclerdiń hám PowerBooktıń tabısı kirislerdiń artıwına alıp keldi
45
. Bir qansha waqıt dawamında Apple júdá jaqsı islep, paydanı arttırıp jańa ónimlerdi usındı. MacAddict jurnalı 1989-jıllar menen 1991-jıllar arasındaǵı dáwirdi Macintoshtıń «birinshi altın dáwiri» dep atadı
46
PenLite - bul Appledıń 1992-jılı Mac OS ti planshetke alıp keliw ushın jaratılǵan birinshi planshet kompyuter prototipi. Ol Newton paydasına biykar etildi
47
Arzan turmıslıq Maclerdiń, ásirese LC niń tabısı, qımbat mashinalardıń satılıwın kemeytti. Bunı sheshiw ushın basqarma bir neshe jańa brendlerdi kirgizdi, birdey mashinalardı hár túrli bahalarda, hár qıylı bazarlar ushın sattı: joqarı dárejeli Quadra seriyası, orta dárejeli Centris seriyası hám turmıslıq Performa seriyası. Bul kóp modeller arasında ádewir turmıslıq aljasıwlarǵa alıp keldi
48
1993-jılı Apple II seriyası toqtatıldı. Onı islep shıǵarıw qımbat edi, hám kompaniya onıń ele de arzan Macintosh modelleriniń satılıwın azaytıp atırǵanın sheshti. LC di shıǵarǵannan keyin, Apple baǵdarlamashılardı Apple II ornına Macintosh ushın qosımshalar jaratıwǵa shaqırdı hám satıwshılarǵa tutınıwshılardı Apple II den Macintosh qa qaray baǵdarlawǵa ruqsat berdi
49
. Apple IIe 1993-jılı toqtatıldı
50
Apple 1990-jıllar dawamında bir neshe sátsiz turmıslıq ónimlerdi sınap kórdi, sonıń ishinde QuickTake cifrlı kameraları, PowerCD kóshpeli CD audio pleerleri, kolonkalar, Pippin video oyın konsoli, eWorld onlayn xızmeti hám Apple Interactive Television Box bar. Djon Skallidiń real emes bazar boljawlarına tiykarlanǵan mashqalalı Newton planshet bólimine úlken resurslar jumsaldı
51
Usı dáwir dawamında, Microsoft arzan jeke kompyuterlerge programmalıq támiynat jetkiziwge itibar qaratıp,
Windows
penen bazar úlesin alıwdı dawam etti, al Apple qımbat bolsa da jaqsı injenerlik tájiriybe usındı
52
. Apple joqarı payda normalarına isendi hám hesh qashan anıq juwap bergen joq; ol Apple Computer, Inc. v. Microsoft Corp. isinde Lisaǵa uqsas grafikalıq interfeys islep shıǵarǵanı ushın Microsofttı sudqa berdi
53
Sud isleri jıllar dawamında sozıldı hám aqırında biykar etildi. Úlken ónim sátsizlikleri hám Windows qa bazar úlesiniń tez joǵalıwı Applediń abıroyına zıyan jetkerdi, hám 1993-jılı Skallidiń ornına Maykl Spindler bas direktor bolıp tayınlandı
54
1994-jılı shıǵarılǵan Power Macintosh 6100, PowerPC processorlarına ótkennen keyingi Applediń birinshi jańa úy kompyuter modeli boldı.
Spindler basshılıǵında, Apple,
IBM
hám Motorola 1994-jılı jańa esaplaw platformasın (PowerPC Reference Platform yamasa PReP) jaratıw ushın AIM birlespesin dúzdi, onda IBM hám Motorola apparatlıq támiynatı Apple programmalıq támiynatı menen birlestirildi. AIM birlespesi PReP tiń ónimdarlıǵı hám Applediń programmalıq támiynatı PC di artta qaldırıp, usılayınsha Windowstıń ústemligine qarsı turadı dep úmit etti. Sol jılı Apple Motorola nıń PowerPC processorı menen jumıs isleytuǵın kóplegen kompyuterlerdiń birinshi bolǵan Power Macintosh-tı tanıstırdı
55
Birlespeden soń, Apple Motorola hám basqa kompaniyalarǵa Macintosh klonların islewge ruqsat beriw ideyasına ashıq boldı. Keyingi eki jıl ishinde 75 túrli Macintosh klon modeli shıǵarıldı. Biraq, 1996-jılǵa kelip, Apple basshıları klonlar kompaniyanıń óz joqarı klasslı kompyuterleriniń satılıwın, yaǵnıy payda norması eń joqarı bolǵan ónimlerdiń satılıwın kemsitip atırǵanınan táshiwishlene basladı.
56
1996-jılı Spindler ornına Gil Amelio bas direktor etip tayınlandı, ol korporativ qayta tiklewshi sıpatındaǵı abıroyı ushın jumısqa alınǵan edi. Amelio tereń ózgerisler engizdi, sonıń ishinde keń kólemli jumıstan bosatıwlar hám shıǵınlardı qısqartıw da bar edi
57
Bul dáwir jáne de Macintosh operaciyalıq sistemasın (MacOS) modernizaciyalawdıń kóplegen sátsiz háreketleri menen belgilendi. Dáslepki Macintosh operaciyalıq sisteması (System 1) kóp wazıypalılıq (bir waqıtta bir neshe qosımshalardı isletiw) ushın dúzilmegen edi. Kompaniya bunı System 5-te kooperativ kóp wazıypalı rejim engiziw arqalı dúzetiwge háreket etti, biraq jáne de zamanagóy usıldıń kerek ekenin sheshti
58
. Bul 1988-jılı Pink joybarına, sol jılı A/UX-ke, 1994-jılı Copland-qa alıp keldi hám 1996-jılı BeOS-tı satıp alıwdı bahaladı. Be menen sóylesiwler kompaniyanıń bas direktorı, burınǵı Apple basshısı Jan-Lui Gasse $300 million talap etkende toqtap qaldı, Apple bolsa $125 million usınǵan edi
59
. Bankrotlıqtan bir neshe hápte aldın
60
, Apple direktorlar keńesi NeXTSTEP-ti maqul kórdi hám 1996-jıldıń aqırında NeXT-ti $400 millionǵa satıp aldı, Stiv Djobstı saqlap qaldı
61
1997–2007: Paydaǵa qaytıw
NeXT kompaniyasın satıp alıw 1997-jılı 9-fevralda juwmaqlandı
62
, hám direktorlar keńesi Djobstı Applege keńesshi sıpatında qaytardı. 1997-jılı 9-iyulda Djobs direktorlar keńesinde awdarıspaq ámelge asırdı, nátiyjede Amelioda úsh jıl dawamında rekord tómen akciya bahası hám aqshalay joǵaltıwlar baqlaǵannan keyin jumıstan ketti. Keńes Djobstı waqıtsha bas direktor etip tayınladı hám ol dárhal ónim qatarın qayta kórip shıqtı. Djobs modellerdiń 70% in biykar etti, 3000 jumıs ornın qısqarttı hám kompyuter ónimleriniń tiykarǵı baǵdarların saqlap qaldı
63
Keleyingi ayda, 1997-jıldıń avgust ayında, Stiv Djobs Microsofttı Appleǵa 150 million dollar investiciya salıwǵa hám Mac ushın programmalıq támiynat islep shıǵıwdı dawam ettiriwge isendirdi
64
. Bul Microsoft ushın «antimonopoliyalıq qorǵanıw siyasatı» dep qabıl etildi, sebebi kompaniya jaqında ǵana AQSH húkimeti menen monopoliyaǵa qarsı is boyınsha kelisimge kelgen edi
65
. Sol waqıtları Djobs Applediń ishki kitapxanası hám arxivlerin Stenford universitetine berdi, bul arqalı ótmishke qaraǵanda házirgi waqıt hám keleshekke kóbirek itibar beriwdi názerde tuttı
66
67
. Ol Mac klon kelisimlerin toqtattı hám 1997-jıldıń sentyabr ayında eń iri klon óndiriwshi Power Computing kompaniyasın satıp aldı
68
. 1997-jılı 10-noyabrde
Apple Store
veb-saytı
iske tústi, ol JK óndiriwshi Dell kompaniyasınıń tabıslı modeli sıyaqlı jańa buyırtpa boyınsha óndiriw modeline baylanıslı edi
69
. Bul basqıshlar Djobs ushın paydalı boldı; onıń bas direktor sıpatındaǵı birinshi jılınıń aqırında kompaniya 309 million dollar payda taptı.
63
iMac
iBook
Power Macintosh G3
PowerBook G3
1998-jılı 6-mayda Apple dáslepki Macintosh ti eske salatuǵın jańa hámmesi bir qurılmadaǵı kompyuterdi usındı: iMac. iMac úlken jetiskenlikke erisip, birinshi bes ayda 800,000 dana satıldı
70
, hám 3+1⁄2 dyuymlik disketalar sıyaqlı eski texnologiyalardan bas tartıw, USB jalǵaǵıshın erte qabıllaw hám Ethernet hám telefon modemi arqalı internetke qosılıw múmkinshiligi («i» háribi iMac atamasında)
71
menen aldın ala ornatılıp keliwi arqalı sanaatta úlken ózgerislerge alıp keldi. Onıń kózge kóringen tamshı forması hám yarım móldir materialları Amelio tárepinen jumısqa alınǵan Djonatan Ayv tárepinen dizayn islengen edi, ol Djobs penen on jıldan aslam waqıt birge islesip, Apple ónimleriniń dizaynın qayta quradı
72
73
Bir jıldan sál kóbirek waqıt ótkennen keyin, 1999-jılı 21-iyulda, Apple iBook atlı tutınıwshılar ushın noutbuktı usındı. Bul Djobstıń tek tórt ónim shıǵarıw strategiyasın juwmaqladı: professionallar ushın Power Macintosh G3 stol ústi kompyuteri hám PowerBook G3 noutbuginiń jetilistirilgen versiyaları, hám tutınıwshılar ushın iMac stol ústi kompyuteri hám iBook noutbugi. Djobs kishi ónim qatarı sapa hám innovaciyaǵa kóbirek itibar beriwge múmkinshilik beretuǵının ayttı
74
Sol waqıtları Apple professionallar hám tutınıwshılar ushın cifrlı media óndiriw programmalıq támiynatınıń portfelin jaratıw ushın kóplegen satıp alıwlardı ámelge asırdı. Apple Macromedia kompaniyasınıń Key Grip cifrlı video montajlaw programmalıq támiynat joybarın satıp aldı, ol 1999-jılı aprelde Final Cut Pro sıpatında iske túsirildi
75
. Key Grip tiń islep shıǵılıwı jáne de Apple kompaniyasınıń 1999-jılı oktyabrde tutınıwshılar ushın video montajlaw ónimi iMovie di shıǵarıwına alıp keldi
76
. Apple 2000-jılı aprelde DVD avtorlıq programmalıq támiynatı DVDirector di islep shıqqan nemis kompaniyası Astarte ni satıp aldı, Apple onı professionallarǵa baǵdarlanǵan DVD Studio Pro etip qayta qapladı hám onıń texnologiyasın tutınıwshılar bazarı ushın iDVD di jaratıw ushın qayta paydalandı
76
2000-jılı Apple Casady & Greene kompaniyasınan SoundJam MP audio pleer programmalıq támiynatın satıp aldı. Apple baǵdarlamanı
iTunes
dep qayta atadı hám paydalanıwshı interfeysin ápiwayılastırıp, CD jazıw funkciyasın qostı.
77
2001-jılı Apple úsh xabarlandırıw menen baǵdarın ózgertti. Birinshi, 2001-jılı 24-martta, Apple jańa zamanagóy operaciyalıq sistema, Mac OS X tiń shıǵarılıwın járiyaladı. Bul 1990-jıllardıń basındaǵı bir neshe sátsiz urınıwlardan hám bir neshe jıllıq rawajlanıwdan keyin boldı. Mac OS X,
Unix
tiń turaqlılıǵı, isenimliligi hám qáwipsizligin qayta islengen paydalanıwshı interfeysiniń qolaylılıǵı menen biriktiriw ushın NeXTSTEP, OpenStep hám BSD Unix ke tiykarlanǵan. Ekinshi, 2001-jılı mayda, birinshi eki
Apple Store
usaqlap satıw orınları Virginiya hám Kaliforniyada ashıldı, kompaniya ónimleriniń jaqsılanǵan prezentaciyasın usındı
78
. Sol waqıtta kóplegen dúkanlardıń sátsizlikke ushıraytuǵının boljaǵan edi, biraq olar úlken tabısqa erisip, pútkil dúnya boyınsha 500 den aslam dúkannıń birinshi boldı. Úshinshi, 2001-jılı 23-oktyabrde
iPod
kóshpeli cifrlı audio pleerdi debyut isledi. Ónim dáslep 2001-jılı 10-noyabrde satıwǵa shıqtı hám oǵada tabıslı boldı, altı jıl ishinde 100 millionnan aslam dana satıldı
79
iTunes Store
nızamlı muzıka júklep alıw industriyasın qáliplestiriwde júdá tabıslı boldı; diagramma 2003-jıldan 2010-jılǵa shekem satılǵan qosıqlar sanın kórsetedi.
2003-jılı
iTunes Store
bir qosıq ushın 99 cent bahasında muzıka júklep alıw hám
iPod
integraciyası menen iske qosıldı. Ol tez arada onlayn muzıka xızmetleri bazarında jetekshige aylandı, 2008-jıldıń 19-iyunına kelip 5 milliardtan aslam júklep alıwǵa eristi
80
. Eki jıldan soń, iTunes Store dúnyadaǵı eń iri muzıka usaqlap satıwshısına aylandı
81
2002-jılı Apple Nothing Real kompaniyasın onıń rawajlanǵan cifrlı kompoziciya dúziw qosımshası Shake ushın
82
, hám Emagic ti muzıkalıq ónimdarlıq qosımshası Logic ushın satıp aldı. Emagic ti satıp alıw Apple di muzıkalıq programmalıq támiynat kompaniyasına iye bolǵan birinshi kompyuter óndiriwshige aylandırdı. Bul satıp alıwdan soń Apple dıń turmıslıq dárejedegi GarageBand qosımshası rawajlandırıldı
83
. Sol jılı iPhoto nıń shıǵarılıwı iLife toplamın tolıqtırdı
84
MacBook Pro - Apple dıń 2006-jılı tanıstırılǵan
Intel
mikroprocessorı
menen úskenelengen birinshi noutbugı.
2005-jıldıń 6-iyunında
Dúnya júzilik baǵdarlamashılar konferenciyasınıń
ashılıw sózinde Djobs Apple kompaniyasınıń PowerPC processorlarınan bas tartıp, 2006-jılı Mac kompyuterleriniń Intel processorlarına ótetuǵının járiyaladı. 2006-jıldıń 10-yanvarında jańa MacBook Pro hám iMac Intel kompaniyasınıń Core Duo processorın qollanǵan birinshi Apple kompyuterleri boldı. 2006-jıldıń 7-avgustına kelip, Apple pútkil Mac ónim qatarın Intel chiplerine ótkerdi - járiyalanǵan múddetten bir jıldan kóbirek erte
85
. Ótiw dáwirinde Power Mac, iBook hám PowerBook brendleri toqtatıldı; Mac Pro, MacBook hám MacBook Pro olardıń ornın basıwshıları boldı
86
. Sonday-aq, Apple 2006-jılı paydalanıwshılarǵa ózleriniń Intel Mac kompyuterlerinde Mac OS X menen birge Windows XP yamasa Windows Vista operaciyalıq sistemaların ornatıwǵa járdem beriw ushın Boot Camp di tanıstırdı
87
Apple kompaniyasınıń bul dáwirdegi tabısı onıń akciya bahasınan kórinip turdı. 2003-jıldıń basınan 2006-jılǵa shekem, Apple akciyalarınıń bahası on eseden de kóbirek ósti, shama menen 6 dollardan (bólistirilgen) 80 dollardan aslamǵa jetti
88
. Apple 2006-jıldıń yanvar ayında Dell kompaniyasınıń bazar kapitalizaciyasınan asıp ketkende
89
, Djobs Apple xızmetkerlerine Dell kompaniyasınıń bas direktorı Maykl Delldiń óz sózlerin jutıwı kerek degen xabar jiberdi
90
. Toǵız jıl aldın, Dell eger ol Apple di basqarǵanda, «onı jawıp, akcionerlerge aqshaların qaytarıp beretuǵın edim» degen edi
91
2007–2011: Mobil qurılmalar menen jetiskenlikke erisiw
Jańadan járiyalanǵan
birinshi áwlad iPhone
2007-jılǵı MacWorld kórgizbesinde kórsetildi.
2007-jıldıń 9-yanvarında Macworld Expo da óziniń tiykarǵı bayanatında, Djobs Apple Computer, Inc. kompaniyasınıń atın Apple Inc. dep ózgertilgenin járiyaladı, sebebi kompaniya óz dıqqatın kompyuterlerden tutınıwshı elektronikasına keńeytken edi
92
. Bul ilajda sonday-aq
iPhone
93
hám
Apple TV
94
járiyalandı. Kompaniya satıwdıń dáslepki 30 saatında 270,000 birinshi áwlad iPhone ın sattı
95
, hám bul qurılma «sanaat ushın oyınnıń qaǵıydaların ózgertken» dep ataldı
96
2007-jıldıń 6-fevralında Apple veb-saytında járiyalanǵan maqalada, Djobs Apple kompaniyası iTunes Store da muzıkanı cifrlı huqıqlardı basqarıw texnologiyasısız satıwǵa tayar ekenin jazdı, eger jazba studiyaları bul texnologiyadan bas tartıwǵa kelisim berse, bul treklerdi úshinshi tárep oynatqıshlarında oynatıwǵa múmkinshilik beretuǵın edi
97
. 2007-jıldıń 2-aprelinde Apple hám EMI birgelikte iTunes Store daǵı EMI katalogınan DRM texnologiyasın alıp taslawdı járiyaladı, bul 2007-jıldıń may ayınan baslap kúshke kirdi
98
. Basqa jazba studiyaları da sońında usılay isledi hám Apple 2009-jıldıń yanvar ayında iTunes Store daǵı barlıq qosıqlar FairPlay DRM siz jetkilikli ekenin xabarlaw arqalı járiyaladı
99
2008-jıldıń iyul ayında Apple
iPhone
hám
iPod Touch
ushın úshinshi tárep qosımshaların satıw ushın App Store nı iske qostı
100
. Bir ay ishinde dúkán 60 million qosımsha sattı hám ortasha kúnlik 1 million dollar tabıs aldı, Djobs 2008-jıldıń avgust ayında App Store Apple ushın milliard dollarlıq bizneske aylanıwı múmkin dep boljadı
101
. 2008-jıldıń oktyabr ayına kelip, iPhone nıń keń tarqalǵanlıǵı sebepli Apple dúnyadaǵı úshinshi eń iri
mobil telefon
jetkerip beriwshi boldı
102
Dok-stanciyaǵa qosılǵan
iPod Classic
; Apple basqa óndiriwshiler menen birge arnawlı «
iPod
ushın islengen» dok-stanciyaların islep shıǵarıw ústinde islesti.
2009-jıldıń 14-yanvarında Djobs ishki xabarda 2009-jıldıń iyun ayınıń aqırına shekem Apple kompaniyasınan altı aylıq medicinalıq demalıs alatuǵının hám bul waqıttı óz densawlıǵına itibar beriwge jumsaytuǵının járiyaladı. Elektron xatta Djobs: «Meniń jeke densawlıǵıma bolǵan qızıǵıwshılıq tek men hám meniń shańaraǵım ushın ǵana emes, sonday-aq Apple daǵı hárbir adam ushın da dıqqattı bóliwshi faktor bolıp qalmaqta» dep ayttı hám bul úzilis kompaniyaǵa «ájayıp ónimlerdi jetkiziwge itibar qaratıwǵa» múmkinshilik beretuǵının túsindirdi
103
. Djobstıń joqlıǵına qaramastan, Apple recessiya dáwirinde bayramnan tıs eń jaqsı kvartalın (2009-jılǵı birinshi kvartal) jazıp aldı, tabısı 8.16 milliard dollar hám paydası 1.21 milliard dollardı quradı
104
Kóp jıllıq boljawlar hám bir neshe márte «aǵıwlar» haqqındaǵı gáp-sózlerden soń, Apple 2010-jıldıń 27-yanvarında iPad dep atalatuǵın úlken ekranlı, planshetke uqsas media qurılmanı kópshilikke usındı. iPad iPhone menen birdey sensorlı operaciyalıq sistemanı paydalandı hám barlıq iPhone qosımshaları iPad penen úylesimli boldı. Bul iPad-qa shıǵarılıw waqtında úlken qosımshalar katalogın berdi, degen menen onıń shıǵarılıwına shekem islep shıǵıw waqtı júdá az boldı. Sol jıldıń 3-aprelinde iPad AQSHta satıwǵa shıǵarıldı. Ol birinshi kúni 300,000 nan kóbirek, al birinshi hápteniń aqırına kelip 500,000 dana satıldı
105
. 2010-jıldıń may ayında Appledıń bazar kapitalizaciyası 1989-jıldan berli birinshi márte básekilesi
Microsofttan
ozıp ketti
106
2010-jıldıń iyun ayında Apple
iPhone 4-ti
shıǵardı
107
, ol FaceTime arqalı video qońırawlardı, kóp wazıypalıqtı hám telefonnıń antenna sisteması sıpatında ashıq turǵan tat baspaytuǵın polat ramkası bar jańa dizayndı usındı. Sol jıldıń keyinirek waqtında Apple jáne de
iPod
seriyasın jańaladı, kóp sensorlı
iPod Nano
, FaceTime funkciyası bar
iPod Touch
hám aldıńǵı áwladlardıń basqarıw dóńgelegin qaytarǵan
iPod Shuffle
-dı tanıstırdı
108
. Sonday-aq, ol filmler hám kórsetiwlerdi ijaraǵa alıwǵa múmkinshilik beretuǵın kishirek hám arzanıraq ekinshi áwlad
Apple TV
-dı da usındı
109
2011-jıldıń 17-yanvarında Djobs Apple-dıń ishki jazbasında óziniń densawlıǵına kóbirek dıqqat awdarıw ushın belgisiz múddetke jáne bir medicinalıq demalıs alatuǵının járiyaladı. Bas operaciyalıq direktor Tim Kuk Apple-daǵı Djobstıń kúndelikli jumısların óz moynına aldı, biraq Djobs ele de «úlken strategiyalıq sheshimlerge qatnasatuǵın» edi
110
. Apple dúnyadaǵı eń qunlı tutınıwshıǵa baǵdarlanǵan brendke aylandı
111
. 2011-jıldıń iyun ayında Djobs kútilmegende saxnaǵa shıǵıp, muzıka, súwretler, fayllar hám programmalıq támiynat ushın onlayn saqlaw hám sinxronizaciyalaw xızmeti
iCloud
-tı tanıstırdı, ol Apple-dıń aldıńǵı kontentti sinxronizaciyalaw háreketi bolǵan
MobileMe
-niń ornın bastı
112
. Bul Djobstıń qaytıs bolıwınan aldın qatnasqan aqırǵı ónim tanıstırıwı boldı.
2011-jıldıń 24-avgustında Djobs Apple-dıń bas direktorı lawazımınan ketti
113
. Onıń ornına Kuk keldi, al Djobs Apple-dıń baslıǵı boldı. Sol waqıtta Apple-dıń baslıǵı joq edi
114
hám onıń ornına eki birge basqarıwshı direktor - Andrea Yung hám Artur D. Levinson
115
bar edi, olar Djobstıń qaytıs bolıwınan soń noyabr ayında Levinson direktorlar keńesiniń baslıǵı bolıp tayınlanǵanǵa shekem usı lawazımlarda qaldı
116
2011–házirgi kúnge shekem: Djobstan keyingi dáwir, Tim Kuk
2011-jıldıń 5-oktyabr kúni Stiv Djobs qaytıs boldı, bul Apple kompaniyası ushın bir dáwirdiń juwmaqlanǵanın bildirdi
117
. Apple kompaniyasınıń keyingi úlken ónim járiyalawı 2012-jıldıń 19-yanvarında boldı. Sol kúni Nyu-York qalasında Apple kompaniyasınıń wákili Fil Shiller iOS ushın iBooks Textbooks hám Mac OS X ushın iBook Author programmalıq támiynatların tanıstırdı
118
. «Stiv Djobs» atlı biografiyasında Djobs sabaqlıq kitaplar industriyası menen bilimlendiriw tarawın qayta dúziwdi qálegenin aytqan edi
119
2011-jıldan 2012-jılǵa shekem Apple kompaniyası
iPhone 4s
120
hám
iPhone 5
121
, smartfonların shıǵardı. Bul smartfonlarda jaqsılanǵan kameralar, Siri atlı aqıllı programmalıq járdemshi hám
iCloud
arqalı bult texnologiyası menen sinxronlanǵan maǵlıwmatlar bar edi. Sonıń menen birge, Retina displeyli úshinshi hám tórtinshi áwlad iPad planshetleri
122
123
hám iPad-tıń 9.7 dyuymlik ekranına qaraǵanda 7.9 dyuymlik ekranı bar iPad Mini de shıǵarıldı
124
Bul ónimler úlken jetiskenlikke eristi. 2012-jıldıń 21-sentyabrinde shıǵarılǵan iPhone 5 eki millionnan aslam aldın ala buyırtpa menen Appledıń eń úlken iPhone shıǵarılıwı boldı.
125
. Al 2012-jıldıń 3-noyabrinde shıǵarılǵan iPad Mini hám tórtinshi áwlad iPad-lardıń úsh kún ishinde úsh million dana satılıwı da ayrıqsha tabıs boldı
126
. Apple jáne de Retina displeyli úshinshi áwlad 13 dyuymlik MacBook Pro noutbugi menen jańa iMac hám Mac Mini kompyuterlerin de shıǵardı
123
124
127
2012-jıldıń 20-avgustında Apple kompaniyasınıń akciya bahasınıń kóteriliwi nátiyjesinde kompaniyanıń bazar kapitalizaciyası sol waqıttaǵı rekord bolǵan 624 milliard dollarǵa jetti. Bul
Microsoft
kompaniyası 1999-jılı ornatqan, inflyaciyaǵa dúzetiw kirgizilmegen bazar kapitalizaciyası rekordın jeńdi
128
. 2012-jıldıń 24-avgustında AQSH sud tóreshisi Samsung kompaniyasınıń Apple kompaniyasına intellektual múlk shaǵımı boyınsha 1.05 milliard dollar (665 million funt sterling) zıyan kompensaciya tólewi kerekligin qarar etti
129
. Samsung bul qararǵa qarsı shaǵım berdi, nátiyjede zıyan kompensaciyası 450 million dollarǵa kemeytildi
130
hám Samsungtıń jańa sud processi ótkeriw talabı qabıl etildi
130
2012-jıldıń 10-noyabrinde Apple kompaniyası HTC kompaniyası menen global kelisimge kelgenin tastıyıqladı. Bul kelisim eki kompaniya arasındaǵı barlıq sóz etilip atırǵan sud shaǵımların jawıp, házirgi hám keleshektegi patentler boyınsha on jıllıq licenziya kelisimin dúzdi.
131
. Boljawlarǵa qaraǵanda, Apple bul HTC menen dúzilgen kelisimnen jılına 280 million AQSH dolları tabıs tabadı dep kútilmekte
132
2014-jıldıń may ayında Apple kompaniyası Dr. Dre hám Djimmi Ayovin-niń audio kompaniyası Beats Electronicsti - «Beats by Dr. Dre» qulaqlıq hám dinamik ónimleri qatarın islep shıǵarıwshı hám Beats Music muzıka aǵımlı xızmetin basqarıwshı kompaniyanı - 3 milliard AQSH dollarına satıp alıw niyetin tastıyıqladı. Sonday-aq, olardıń ónimlerin Appledıń usaqlap satıw dúkanları hám qayta satıwshıları arqalı satıw jobalandı. Ayovinniń pikirinshe, Beats bárqulla Apple menen «birge bolıwı» kerek edi, óytkeni kompaniya ózin Appledıń «mádeniyat penen texnologiyanı biriktiriwdegi teńsiz qábiletine» qarap úlgi alǵan edi. Bul satıp alıw Apple tariyxındaǵı eń úlken satıp alıw boldı
133
Birinshi áwlad Apple Watch (2015)
2014-jıldıń 9-sentyabrinde ótkerilgen baspasóz ilajında Apple kompaniyası Apple Watch dep atalǵan aqıllı saattı tanıstırdı
134
. Dáslep, Apple bul qurılmanı sán buyımı
135
hám iPhoneǵa qosımsha sıpatında bazarǵa shıǵardı. Bul arqalı adamlardıń smartfonlarına qaraw jiyiligin azaytıw itibarǵa alınǵan edi
136
. Waqıttıń ótiwi menen, kompaniya arnawlı fizikalıq aktivlik trekerleri menen básekilesiw maqsetinde saatta densawlıq hám fitneske baǵdarlanǵan funkciyalardı islep shıǵarıwǵa kóbirek itibar qarattı. 2016-jıldıń yanvar ayında Apple dúnya júzi boyınsha bir milliardtan aslam Apple qurılmasınıń belsendi qollanılıp atırǵanın járiyaladı
137
2016-jıldıń 6-iyunında Fortune jurnalı óziniń kompaniyalardı tabısqa erisiw boyınsha reytingke kirgizgen Fortune 500 dizimin járiyaladı. 2015-jıldıń fiskal jılı nátiyjeleri boyınsha Apple texnologiya kompaniyaları arasında birinshi orındı iyeledi
138
. Ulıwma esapta ol 233 milliard AQSH dolları tabısı menen úshinshi orındı iyeledi.
138
Bul aldıńǵı jılǵı dizimdegiden eki orın joqarılaǵanın kórsetedi.
138
2017-jıldıń iyun ayında Apple HomePod dep atalǵan óziniń aqıllı dinamigin járiyaladı. Bul ónim Sonos, Google Home hám Amazon Echo menen básekilesiwge baǵdarlanǵan edi
139
. Sol jıldıń aqırına kelip TechCrunch basılımı Apple kompaniyasınıń Shazam kompaniyasın satıp alıp atırǵanı haqqında xabar berdi. Shazam óz ónimlerin
WWDC
konferenciyasında tanıstırǵan hám muzıka, televidenie, kino hám reklama tanıw texnologiyalarına qánigelesken kompaniya edi
140
. Bir neshe kúnnen soń bul satıp alıw tastıyıqlandı. Xabarlarǵa qaraǵanda, Apple bul kompaniyanı shama menen 400 million AQSH dollarına satıp alǵan. Media xabarlarında bul satıp alıwdıń
Apple Music
aǵımlı xızmetin kúsheytiw ushın maǵlıwmatlar hám qurallardı alıwǵa baǵdarlanǵan basqısh ekenligi aytıldı
141
. Bul satıp alıw 2018-jıldıń sentyabr ayında
Evropa
Awqamı tárepinen maqullandı
142
2017-jıldıń iyun ayında Apple kompaniyası Djeymi Erlixt hám Zak Van Amburgtı jańadan dúzilgen dúnyajúzlik video bólimin basqarıwǵa tayınladı. 2017-jıldıń noyabrinde Apple óziniń túpnusqa scenariyli baǵdarlamalarǵa tarmaqlanıp atırǵanın járiyaladı: Djennifer Eniston hám Riz Uizerspun baslı rollerde oynaytuǵın drama serialı hám Stiven Spilberg penen birge Amazing Stories antologiya serialın qayta islew
143
. 2018-jıldıń iyunında Apple Amerika Jazıwshılar gildiyasınıń minimal tiykarǵı kelisimine hám Opra Uinfri menen kóp jıllıq kontent boyınsha birge islesiw kelisimine qol qoydı
144
. Túpnusqa seriallar ushın qosımsha birge islesiwler Sesame Workshop hám DHX Media hám onıń sıńar kompaniyası Peanuts Worldwide, sonday-aq túpnusqa filmler jaratıw ushın A24 penen birge islesiwdi óz ishine aladı
145
2017-jıldıń sentyabrindegi Apple arnawlı ilajında AirPower sımsız zaryadlaw qurılması iPhone X, iPhone 8 hám Watch Series 3 penen birge járiyalandı. AirPower bir waqıtta bir neshe qurılmanı sımsız zaryadlaw ushın arnalǵan edi. Dáslep 2018-jıldıń basında shıǵarılıwı kerek bolsa da, AirPower 2019-jıldıń martında biykar etildi, bul Kuktıń basshılıǵındaǵı birinshi qurılma biykar etiliwi boldı
146
. 2020-jıldıń 19-avgustında Apple akciyalarınıń bahası qısqa waqıtqa 467,77 dollardan asıp ketti, bul onı bazar kapitalizaciyası 2 trillion AQSH dollarına jetken birinshi AQSH kompaniyasına aylandırdı
147
MacBook Air M1 (2020), Apple kompaniyasınıń Intel x86 processorınan ARM processorlarına ótiwinen keyingi birinshi noutbuk kompyuteri
2020-jıldıń 22-iyunında óziniń jıllıq WWDC bayanatında Apple Intel processorlarınan bas tartıp, Mac kompyuterleriniń kompaniya tárepinen islep shıǵılǵan processorlarǵa ótetuǵının járiyaladı
148
. Bul járiyalaw taraw analitikleri tárepinen kútilgen edi hám Apple processorları menen úskenelengen Mac kompyuterleriniń házirgi Intelge tiykarlanǵan modellerge salıstırǵanda úlken ónimdarlıq artımshılıqlarına iye bolatuǵını atap ótildi
149
. 2020-jıldıń 10-noyabrinde MacBook Air, MacBook Pro hám Mac Mini Apple tárepinen joybarlanǵan processor - Apple M1 menen jumıs isleytuǵın birinshi Mac kompyuterleri boldı
150
2022-jıldıń aprel ayında Samsung Electro-Mechanics kompaniyasınıń LG Innotek ornına Apple kompaniyasınıń M2 chipin islep shıǵıwda birge islesetuǵını haqqında xabar berildi
151
. Baǵdarlamashı jazbaları tórt túrli M2 chipi menen keminde toǵız Mac modeli sınalıp atırǵanın kórsetti
152
The Wall Street Journal basılımınıń xabar beriwinshe, Apple kompaniyasınıń óz chiplerin islep shıǵıw boyınsha háreketleri oǵan
COVID-19 pandemiyası
dáwirinde payda bolǵan yarım ótkizgishler jetispewshiligi menen jaqsıraq gúresiwge járdem berdi, bul bolsa 2020 hám 2021-jıllarda M1 tiykarındaǵı Mac kompyuterleriniń satılıwınıń anaǵurlım ósiwi menen paydanıń artıwına alıp keldi. Bul jáne de Tesla, Amazon hám
Meta Platforms
sıyaqlı kompaniyalardı usınday joldan barıwǵa ruwxlandırdı
153
2022-jıldıń aprel ayında Apple AQSHtaǵı hárbir adamǵa ońlaw qollanbaların kóriw hám ayırım jańa iPhone modelleri ushın almastırıw bóleklerin buyırtpa beriw imkaniyatın beretuǵın onlayn dúkan ashtı, biraq bul usıl menen rásmiy ońlaw arasındaǵı baha ayırmashılıǵı minimal boladı dep kútilmekte
154
2022-jıldıń may ayında birinshi ret 2017-jılı aytılǵan, virtual hám tolıqtırılǵan reallıq garnituraları ushın arnalǵan operaciyalıq sistema - RealityOS ushın sawda belgisi tapsırıldı. Bloomberg basılımınıń maǵlıwmatına sáykes, garnitura 2023-jılı shıǵıwı múmkin
155
. Qosımsha insayderlik esabatlarda qurılmanıń tólemdi tastıyıqlaw hám akkauntlarǵa kiriw ushın kózdiń nurın skanerlewdi paydalanatuǵını aytıladı
156
2022-jıldıń 18-iyunında Merilend shtatınıń Tauson qalasındaǵı
Apple Store
dúkanı AQSHtaǵı birinshi kásiplik awqam dúkanına aylandı, jumısshılar Xalıqaralıq mashina qurawshılar hám aerokosmos jumısshıları birlespesine qosılıw ushın dawıs berdi
157
2022-jıldıń 7-iyulında Apple aldıńǵı Pegasus ashılıwlarına juwap retinde macOS 13 hám iOS 16 ǵa Lockdown Mode rejimin qostı; bul rejim joqarı qáwipli paydalanıwshılar ushın maqsetli nol kúnlik zıyanlı programmalıq támiynatlarǵa qarsı qáwipsizlik qorǵanıwın kúsheytedi
158
Apple 2023-jıldıń mart ayında Apple Wallet paydalanıwshıları ushın 'Apple Pay Later' dep atalǵan házir satıp alıp, keyin tólew xızmetin iske qostı. Baǵdarlama paydalanıwshılarǵa onlayn yamasa qosımsha ishindegi satıp alıwlar ushın 50 dollardan 1000 dollarǵa shekem qarız alıwǵa hám olardı altı hápte dawamında tórt bólekke bólip, procentsiz hám qosımsha tólemsiz qaytarıw imkaniyatın beredi
159
160
2023-jıldıń noyabr ayında Apple AQSH Ádillik ministrliginiń Apple kompaniyasın jumısqa alıwda AQSH puqaralarına qarsı kemsitiw boldı degen isinde 25 million dollarlıq kelisimge keldi. Apple onlayn járiyalanbaǵan hám qaǵaz túrinde ótinish beriwdi talap etetuǵın jumıs orınların dúzdi, sol waqıtta usı jumıs orınların PERM baǵdarlaması boyınsha shet ellik jumısshılarǵa járiyaladı
161
2024-jıldıń yanvar ayında Apple Evropa Awqamınıń básekilesiw nızamına boysınıwın, App Store hám basqa xızmetlerge 7-martta kúshke kiretuǵın úlken ózgerisler kirgiziletuǵının járiyaladı. Bul 27 mámleketten ibarat bloktaǵı iOS paydalanıwshılarına alternativ qosımshalar dúkanların hám qosımshalar ishinde alternativ tólem usılların paydalanıw imkaniyatın beredi. Bul Safari brauzerine Chrome yamasa Firefox sıyaqlı alternativ brauzerlerdi júklep alıw ushın menyu qosadı
162
2024-jıldıń iyun ayında Apple qurılmada jasalma intellekt imkaniyatların biriktiriw ushın Apple Intelligence ti tanıstırdı
163
2024-jıldıń 1-noyabrinde Apple iPhone hám Mac ushın súwretti redaktorlaw qosımshaları menen tanılǵan Pixelmator kompaniyasın satıp alǵanın járiyaladı. Apple burın Pixelmator qosımshaların óz ónimleriniń prezentaciyalarında kórsetken edi, sonıń ishinde 2018-jılı mashinalıq oqıtıw hám jasalma intellektti innovaciyalıq paydalanǵanı ushın Pixelmator Pro nı jıldıń Mac qosımshası dep ataǵan edi. Járiyalanıwda Pixelmator satıp alınıwdan keyin onıń bar qosımshalarında áhmiyetli ózgerisler bolmaytuǵının bildirdi
164
2024-jıldıń 31-dekabrinde Kaliforniyanıń Oklend qalasındaǵı federal sudında Apple kompaniyasın Siri di qátelik penen aktivlestiriw arqalı jeke sáwbetlerdi nızamsız jazıp alıw hám olardı reklama beriwshiler qatarı úshinshi tárepler menen bólisiwde ayıplaǵan dáslepki kelisim tapsırıldı. Apple óziniń Siri járdemshisiniń paydalanıwshılar qupıyalıǵın buzǵanı boyınsha bul sudtı sheshiw ushın 95 million dollarlıq naq aqsha kelisimine kelisti. Apple qanday da bir nızam buzıwshılıqtı moyınlamasa da, isti kelisim menen juwmaqladı, bul arqalı zıyan kórgen paydalanıwshılarǵa hárbir qurılma ushın 20 dollarǵa shekem talap etiw imkaniyatı berildi. Advokatlar kelisim qorınan 28,5 million dollar kóleminde tólem talap etti
165
Ónimler
Kompaniyanıń qurılǵan waqtınan baslap 2000-jıllardıń basına shekem, Apple tiykarınan kompyuterler sattı, olar 1980-jıllardıń ortasınan baslap Macintosh dep ataldı. Sonnan keyin kompaniya óz ónim kategoriyaların keńeytip, házir óndiriwden shıǵarılǵan
iPod
(2001) penen baslap, keyinirek
iPhone
(2007) hám iPad (2010) sıyaqlı hár túrli portativ qurılmalardı qostı. Apple jáne de «Kiyiletuǵın buyımlar, Úy hám Aksessuarlar» dep kategoriyalanǵan bir qansha basqa ónimlerdi satadı, mısalı Apple Watch,
Apple TV
, AirPods, HomePod hám Apple Vision Pro.
Apple qurılmaları basqa Apple ónimleri menen birge qollanılǵanda bir pútin ekosistema jaratqanı ushın maqtawǵa ılayıq dep tabılǵan
166
, biraq básekiles qurılmalar menen birge qollanılǵanda sonday jaqsı islemegeni yaki kóp funkciyaları bolmaǵanı ushın sınǵa alınǵan hám onıń ornına kóbinese Apple tárepinen názerde tutılǵanday islewi ushın Apple dıń menshikli funkciyaları, programmalıq támiynatı hám xızmetlerine súyenedi, bul kózqaras kóbinese «diywallı baǵ» dep sıpatlanadı
167
. 2023-jılǵa kelip, dúnya júzi boyınsha 2 milliardtan aslam Apple qurılması belsendi qollanılıp atır.
Mac
M2 chipli MacBook Air
M1 chipli iMac
Mac, yaǵnıy Macintosh - 1999-jılǵa shekem onıń rásmiy atı - Apple kompaniyasınıń óziniń menshikli macOS operaciyalıq sistemasın qollanatuǵın jeke kompyuterler qatarı. Jeke kompyuterler Apple kompaniyasınıń dáslepki biznes baǵdarı bolǵan, biraq 2024-jıldıń aqırına kelip olar kompaniya tabısınıń tek segiz procentin quraydı.
Házirgi waqıtta óndirilip atırǵan altı Mac kompyuter toparı bar:
iMac: Tutınıwshılarǵa arnalǵan hámmesi bir qurılmada jámlengen stol ústi kompyuteri, 1998-jılı islep shıǵarılǵan.
Mac Mini: Tutınıwshılarǵa arnalǵan kishi kólemli stol ústi kompyuteri, 2005-jılı islep shıǵarılǵan.
MacBook Pro: Kásiplik noutbuk, 2006-jılı islep shıǵarılǵan.
Mac Pro: Kásiplik jumıs stanciyası, 2006-jılı islep shıǵarılǵan.
MacBook Air: Tutınıwshılarǵa arnalǵan júdá juqa noutbuk, 2008-jılı islep shıǵarılǵan.
Mac Studio: Kásiplik kishi kólemli jumıs stanciyası, 2022-jılı islep shıǵarılǵan.
Kóbinese qorshalǵan baǵ sıpatında táriyiplenetuǵın Mac kompyuterleri Apple silicon chiplerin paydalanadı, macOS operaciyalıq sistemasında isleydi hám Safari veb-brauzeri, úy filmlerin montajlaw ushın iMovie, muzıka dóretiw ushın GarageBand hám iWork ónimdarlıq toplamı sıyaqlı Apple programmalıq támiynatların óz ishine aladı. Apple jáne de kásiplik qosımshalardı satadı: video óndiris ushın Final Cut Pro, muzıkantlar hám prodyuserler ushın Logic Pro hám baǵdarlamashılar ushın Xcode. Apple sonday-aq Mac ushın hár túrli qosımsha qurılmalardı satadı, sonıń ishinde Pro Display XDR, Apple Studio Display, Magic Mouse, Magic Trackpad hám Magic Keyboard.
iPhone
iPhone 15
(shep tárepte) hám iPhone 15 Pro (oń tárepte)
iPhone
- bul Apple kompaniyasınıń
iOS
operaciyalıq sistemasında
isleytuǵın
smartfonlar
qatarı. Birinshi iPhone
Stiv Djobs
tárepinen 2007-jıl 9-yanvarda kópshilikke kórsetilgen edi. Sol waqıttan baslap hár jılı jańa iPhone modelleri shıǵarılmaqta. Ol islep shıǵarılǵanda, onıń kóp sensorlı ekranı mobil telefon industriyası ushın «revolyuciyalıq» hám «oyındı ózgertiwshi» dep táriyiplengen edi. Bul qurılma qosımsha ekonomikasın jaratıwda úlken úles qostı dep esaplanadı.
iOS
- dúnyadaǵı eki tiykarǵı smartfon platformasınıń biri,
Android
penen birge. iPhone kompaniya ushın úlken tabıs alıp keldi hám Apple kompaniyasın dúnyadaǵı eń qımbat bahalanatuǵın ashıq akcionerlik jámiyetlerdiń birine aylandırıwǵa járdem berdi dep esaplanadı
168
. 2024-jıldıń aqırına kelip, iPhone kompaniya tabısınıń derlik yarımın quraydı.
iPad
iPad
- bul Apple kompaniyasınıń iPadOS operaciyalıq sistemasında isleytuǵın planshetler qatarı. Birinshi áwlad iPad 2010-jıl 27-yanvarda járiyalanǵan edi. iPad tiykarınan multimediya tutınıw, kórkem óner dóretiw, hújjetler ústinde islew, videokonferenciya ótkeriw hám oyınlar oynaw ushın bazarǵa shıǵarıladı. iPad qatarına bir neshe tiykarǵı iPad modelleri, kishirek iPad Mini, jetilistirilgen iPad Air hám joqarı dárejeli iPad Pro kiredi. Apple iPad ónimdarlıǵın turaqlı jaqsılap kelmekte, iPad Pro modeline Mac kompyuterlerindegi sıyaqlı M1 hám M2 chipleri ornatılǵan; biraq iPad házirgi waqıtqa shekem sheklengen operaciyalıq sisteması ushın sınǵa ushıramaqta
169
170
2020-jıldıń sentyabr ayına kelip, Apple 500 millionnan aslam iPad satqan, biraq satıwlar 2013-jılı eń joqarı kórsetkishke jetken
171
. 2020-jıldıń ekinshi kvartalına kelip, iPad ele de satılıw boyınsha eń kóp satılatuǵın planshet kompyuter bolıp qalmaqta
172
, hám 2024-jıldıń aqırına kelip kompaniya tabısınıń jeti procentin quradı. Apple bir neshe iPad aksessuarların satadı, sonıń ishinde Apple Pencil, Smart Keyboard, Smart Keyboard Folio, Magic Keyboard hám bir qansha adapterler bar..
Basqa ónimler
AirPods Max
Apple Watch Ultra
Apple «Kiyiletuǵın buyımlar, Úy hám Aksessuarlar» dep kategoriyalanǵan bir qansha basqa ónimlerdi de islep shıǵaradı
173
. Bul ónimlerge AirPods sımsız naushnikler qatarı,
Apple TV
cifrlı media pleerleri, Apple Watch aqıllı saatları, Beats naushnikleri, HomePod aqıllı dinamikleri hám Vision Pro aralas reallıq garniturası kiredi. 2024-jıldıń aqırına kelip, ónimlerdiń bul keń qatarı kompaniya tabısınıń on procentin quraydı.
Xızmetler
Apple keń kólemli xızmetler usınadı, sonıń ishinde
App Store
hám
Apple News
qosımshalarındaǵı reklama,
AppleCare+
keńeytilgen kepillik jobası, iCloud+ bultqa tiykarlanǵan maǵlıwmat saqlaw xızmeti, Apple Card kredit kartası hám
Apple Pay
tólem platforması arqalı tólem xızmetleri,
Apple Books
, Apple Fitness+,
Apple Music
, Apple News+,
Apple TV+
hám
iTunes Store
sıyaqlı cifrlı kontent xızmetleri bar. 2024-jıldıń aqırına kelip, xızmetler kompaniya tabısınıń shama menen 26 procentin quraydı. 2019-jılı Apple óziniń xızmet tabısların keńeytiw ushın birlesken háreket isleytuǵının járiyaladı
174
Marketing
Brend jaratıw
Apple Inc. kompaniyasınıń birinshi rásmiy logotibi 1977-jıldan 1998-jılǵa shekem qollanılǵan
175
Stiv Djobstıń aytıwınsha, kompaniyanıń atı onıń miywe menen awqatlanıw dietasında bolǵan waqtında alma baǵına barǵanınan ilhamlanǵan
176
. Appledıń birinshi logotibi, Ron Ueyn tárepinen dizayn islengen bolıp, onda ser Isaak Nyutonnıń alma tereginiń astında otırǵanı súwretlengen. Bul logotip derlik birden Rob Janoftıń «ayqulaq alması» logotibi menen almastırıldı, házir hámmege tanıs bolǵan tislengen almanıń ayqulaq reńli silueti
177
1999-jıl 27-avgustta
178
Apple rásmiy túrde ayqulaq sxemasın alıp taslap, aldıńǵı ayqulaq versiyasına forması boyınsha derlik uqsas bir reńli logotiplerdi qollanıwdı basladı. Bir reńli logotiptiń Aqua temasındaǵı nusqası 1998-jıldan 2003-jılǵa shekem, al shiyshe temasındaǵı versiyası 2007-jıldan 2013-jılǵa shekem qollanıldı
179
Apple evangelistleri bir waqıtları kompaniya tárepinen belsendi túrde tartılǵan, biraq bul qubılıs álleqashan bekkem ornatılǵannan keyin boldı. Apple evangelisti Gay Kavasaki brend fanatizmin «tosattan ushırasqan nárse» dep ataǵan
180
, al Ayv 2014-jılı «adamlardıń Apple ónimleri menen ayrıqsha jeke qatnası bar» dep málimledi.
Fortune jurnalı Apple kompaniyasın 2008-jılı Amerika Qurama Shtatlarındaǵı, al 2008-jıldan 2012-jılǵa shekem dúnya júzindegi eń húrmetke ılayıq kompaniya dep atadı
181
. 2013-jıl 30-sentyabrde Apple Omnicom Grouptıń «Dúnyanıń eń jaqsı brendleri» esabatında Coca-Coladan ozıp, dúnyadaǵı eń qunlı brend boldı
182
. Boston Consulting Group 2005-jıldan baslap hár jılı Appledı dúnyadaǵı eń innovaciyalıq brend dep bahalap kelmekte
183
. 2021-jıldıń yanvar ayına kelip, 1.65 milliard Apple ónimi belsendi qollanısta boldı
184
185
. 2023-jıldıń fevral ayında bul san 2 milliard qurılmadan asıp ketti
186
187
. 2023-jılı Pútkil dúnya júzlik intellektual múlk shólkemi (WIPO) niń Madrid jıllıq sholıwında Apple Inc. kompaniyasınıń Madrid sisteması boyınsha toltırılǵan belgiler ótinishi dúnya boyınsha 10-orındı iyeledi, 2023-jıl dawamında 74 sawda belgisi ótinishi berilgen
188
Apple 2024-jılǵı Fortune 500 diziminde dúnya boyınsha 3-orındı iyeledi
189
Reklama
Appledıń birinshi uranı «Byte into an Apple» («Almanı tisle») 1970-jıllardıń aqırında payda boldı
190
. 1997-jıldan 2002-jılǵa shekem «Think different» («Basqasha oyla») uranı reklama kampaniyalarında qollanıldı hám házirgi waqıtqa shekem Apple menen tıǵız baylanıslı
191
. Apple jáne de belgili ónim qatarları ushın arnawlı uranlarǵa iye - mısalı, 1998-jılı iMactı reklamalaw ushın «iThink, therefore iMac» («Men oylayman, demek men iMacpan») qollanılǵan
192
, al iPhone reklamalarında «Say hello to iPhone» («iPhoneǵa sálem ayt») qollanılǵan
193
. «Hello» («Sálem») sózi dáslepki Macintosh, Newton, iMac («hello (again)» - «jáne sálem») hám
iPodtı
tanıstırıwda da qollanılǵan
194
1984-jılı Macintoshtıń 1984-jılǵı Super Bowl reklaması menen tanıstırılıwınan baslap, zamanagóy «Get a Mac» reklamalarına shekem, Apple óz ónimlerin nátiyjeli reklamalaw hám marketing jumısların alıp barǵanı ushın tanılǵan. Biraq, keyingi kampaniyalardaǵı ayırım pikirler sınǵa ushıradı
195
, ásirese 2005-jılǵı Power Mac reklamaları
196
. Apple ónim reklamaları óziniń kózdi qamastıratuǵın grafikası hám este qalatuǵın saz-sáwbetleri menen úlken dıqqatqa iye boldı. Apple reklamalarına qosılǵan qosıqları arqalı ataqlılıǵın arttırǵan muzıkantlar arasında kanadalı qosıqshı Feist «1234» qosıǵı menen hám Yael Naim «New Soul» qosıǵı menen belgili
197
Dúkanlar
Apple Fifth Avenue
Nyu-York
qalasındaǵı bas dúkan bolıp esaplanadı.
2006-jılı tutınıwshılar Appledıń Regent Street dúkanındaǵı
Genius Barǵa
barıp atır.
Dáslepki Apple dúkanları 2001-jıldıń may ayında sol waqıttaǵı bas direktor Stiv Djobs tárepinen eki orında ashılǵan, dúkan ishindegi dúkan koncepciyasın ámelge asırıwǵa bir neshe jıl dawamında urınıp, biraq sátsizlikke ushıraǵannan keyin. Kompaniya ónimleriniń usaqlap satıw kórsetiliwin jaqsılaw zárúrligin sezip, ol 1997-jılı usaqlap satıw baǵdarlamasın qayta islep shıǵıw hám tutınıwshılar menen qarım-qatnastı jaqsılaw boyınsha jumıslardı basladı hám 2000-jılı Ron Djonsondı jumısqa aldı. Djobs 1997-jılı Appledıń onlayn dúkanın qayta iske qostı
198
, al 2001-jılı dáslepki eki fizikalıq dúkandı ashtı
199
. Dáslep ǵalaba xabar quralları Appledıń sátsizlikke ushıraytuǵının boljadı, biraq onıń dúkanları júdá tabıslı boldı, jaqın átiraptaǵı básekiles dúkanlardıń satıw kórsetkishlerinen ozıp ketti hám úsh jıl ishinde jıllıq satıw kólemi 1 milliard AQSH dollarına jetti, usılayınsha tariyxtaǵı eń tez ósip atırǵan usaqlap satıwshıǵa aylandı
200
Jıllar dawamında Apple usaqlap satıw orınlarınıń sanın hám geografiyalıq qamtıw aymaǵın keńeytti, 2017-jıldıń dekabr ayına kelip dúnya júzi boyınsha 22 mámlekette 499 dúkanǵa iye boldı
201
. Ónimlerdiń joqarı satılıwı Apple kompaniyasın joqarı dárejeli usaqlap satıwshılar qatarına qostı, 2011-jılı dúnya júzi boyınsha satıw kólemi 16 milliard AQSH dollarınan astı. 2016-jıldıń may ayınan baslap Apple dúkanları áhmiyetli qayta dizaynlaw dáwirin basınan keshirdi. Bul qayta dizaynlaw Apple dúkanlarınıń fizikalıq ózgerislerin, mısalı ashıq keńislikler hám qayta brendlengen bólmelerdi, sonday-aq tutınıwshılar menen isbilermenler arasındaǵı óz-ara tásirdi jeńillestiriw ushın funkciyalardaǵı ózgerislerdi óz ishine aldı
202
Kóplegen Apple dúkanları sawda oraylarınıń ishinde jaylasqan, biraq Apple joqarı áhmiyetli orınlarda bir neshe óz aldına turǵan «bayraq» dúkanların da qurǵan
203
. Kompaniya óz dúkanlarınıń dizaynı hám qurılısı ushın, ásirese shiyshe teksheler hám kublardıń qollanılıwı ushın dizayn patentlerin alǵan hám dizayn sıylıqlarına iye bolǵan
204
. Apple dúkanlarınıń tabısı basqa da elektronika usaqlap satıwshılarına áhmiyetli tásir kórsetti, olar Apple dúkanlarındaǵı xızmet hám ónimlerdiń sapası joqarıraq dep qabıl etiliwi sebepli klientler, baqlaw hám paydanı joyıttı
205
. Brendtiń keń tanılǵanlıǵı sebepli, Apple kóp sanlı jumısqa kiriw ushın ótinish aladı, olardıń kópshiligi jas jumısshılardan keledi. Apple dúkanı xızmetkerleri ortashadan joqarı miynet haqı alsa da, bilim alıw hám medicinalıq xızmet ushın qarjılay járdem alsa da, hám ónim bahalarına jeńillikler berilse de, kásiplik ósiw jolları sheklengen yamasa joq
206
Bazar kúshi
2020-jıldıń 16-martında Franciya Apple kompaniyasına eki ulıwma satıwshı menen birge básekelesti basıp, ǵárezsiz qayta satıwshılarǵa kesent beriw arqalı bahalardı joqarı saqlaǵanı ushın 1.1 milliard evro ayıp pul saldı. Bul kelisim Franciya usaqlap satıw bazarınıń shama menen yarımında iPad hám jeke kompyuterler sıyaqlı Apple ónimleri ushın birdey bahalardı dúzdi. Francuz qadaǵalawshı uyımlarınıń aytıwınsha, bul asıra paydalanıwlar 2005-jıldan 2017-jılǵa shekem bolǵan, biraq 2012-jılı ǵárezsiz qayta satıwshı eBizcuss tárepinen berilgen shaǵım tiykarında birinshi ret anıqlanǵan
207
2020-jıldıń 13-avgustında, ataqlı Fortnite oyınınıń jaratıwshısı Epic Games kompaniyası Apple hám
Google
kompaniyalarına qarsı sud isin qozǵadı, sebebi Fortnite oyını Apple hám Google dúkanlarınan alıp taslanǵan edi. Bul sud isleri Apple hám Google kompaniyaları oyındı bloklaǵannan keyin baslandı, sebebi oyın Apple hám Google salǵan tólemlerdi aylanıp ótetuǵın tuwrıdan-tuwrı tólem sistemasın engizgen edi
208
. 2020-jıldıń sentyabr ayında Epic Games kompaniyası basqa on úsh kompaniya menen birge Ádil qosımshalar koaliciyasın dúzdi, bul koaliciya qosımshalardı qosımsha dúkanlarına kirgiziw shártlerin jaqsılawdı maqset etedi
209
. Keyinirek, 2020-jıldıń dekabr ayında,
kompaniyası Epic kompaniyasına Apple-ge qarsı nızamlı gúresinde járdem beriwge kelisti, kompaniyaǵa materiallar hám hújjetler beriw arqalı járdemlesiwdi jobalastırdı. Biraq, Facebook kompaniyası sud isine tikkeley qatnaspaytuǵının bildirgen bolsa da, 2021-jılǵı sud procesine baylanıslı dálillerdi tabıwǵa járdem beriwge wáde berdi. Olardıń kelisiminen aldınǵı aylarda Facebook kompaniyası pullı qosımshalardıń bahaları hám jeke maǵlıwmatlardı qorǵaw qaǵıydalarınıń ózgeriwine baylanıslı Apple menen dawlasıp atırǵan edi
210
. Facebook kompaniyasınıń reklama ónimleri boyınsha basshısı Dan Levi bılay dep pikir bildirdi: «Bul olar ushın haqıyqatında da jeke maǵlıwmatlardı qorǵaw haqqında emes, bul jekelestirilgen reklamalarǵa hújim hám onıń kishi biznes iyelerine keltiretuǵın aqıbetleri haqqında», - dep 2020-jıldıń dekabr ayında Facebook tárepinen hár túrli gazetalarǵa jaylastırılǵan tolıq betli reklamalar haqqında pikir bildirdi
211
Jeke maǵlıwmatlardı qorǵaw
Apple kompaniyası jeke maǵlıwmatlardı qorǵaw tárepdarı sıpatında ashıq poziciyanı uslap, jeke maǵlıwmatlardı qorǵawǵa baǵdarlanǵan funkciyalar hám sazlawlardı óz konferenciyalarınıń, reklama kampaniyalarınıń hám jámiyetlik imidjiniń bir bólegi etip kelmekte
212
. 2014-jılı
iOS 8
mobil operaciyalıq sisteması menen kompaniya
iOS
qurılmalarınıń barlıq mazmunın paydalanıwshılardıń parolleri arqalı shifrlawdı basladı, bul kompaniyaǵa sol waqıtta huqıq qorǵaw organlarınıń usınday informaciyanı talap etiwshi sorawlarına juwap beriwdi múmkin emes etti
213
. Bultlı saqlaw sheshimleriniń ataqlılıǵı artıwı menen, Apple 2016-jılı paydalanıwshınıń jergilikli qurılmasındaǵı súwretlerdegi bet maǵlıwmatların
tereń oqıtıw
skanerlewin ámelge asırıw hám mazmundı Apple kompaniyasınıń iCloud saqlaw sistemasına júklewden aldın shifrlaw usılın basladı
214
. Sonday-aq, ol «differencial jeke maǵlıwmatlardı qorǵaw» usılın engizdi, bul jeke paydalanıwshılardı anonimli saqlap kóp paydalanıwshılardan jámáátlik maǵlıwmatlardı jıynawdıń bir usılı bolıp, Wired jurnalı bunı «topar haqqında múmkin bolǵanınsha kóbirek, biraq ondaǵı hárbir adam haqqında ilajı barınsha azıraq biliwge urınıw» dep táriyiplegen
215
. Paydalanıwshılardan qatnasıwdı qáleytuǵın-qálemeytuǵını anıq soraladı hám olar óz qálewi boyınsha qatnasıwı yaki bas tartıwı múmkin
216
Biraq, Apple kompaniyası paydalanıwshılardıń qurılmalarınıń iCloud rezerv kóshirmelerin beriw arqalı jınayatlardı tergew islerinde huqıq qorǵaw organlarına járdem bergen
217
, hám kompaniyanıń jeke maǵlıwmatlardı qorǵawǵa bolǵan baǵdarı onıń jańa iPhone úlgilerinde biometrikalıq autentifikaciya texnologiyasın ilgeriletiw háreketleri sebepli gúman astına alınǵan, sebebi bul texnologiya AQSHta paroller menen birdey konstituciyalıq qorǵaw dárejesine iye emes
218
Apple kompaniyasınıń
iOS 14
ke jańalaw shıǵarıwı menen,
iPhone
iPad
hám
iPod Touch
qosımshalarınıń barlıq baǵdarlamashılarınan iPhone paydalanıwshılarınan olardı qadaǵalawǵa tikkeley ruqsat sorawı talap etildi. «App Tracking Transparency» dep atalǵan bul funkciya
tárepinen qattı sınǵa ushıradı, sebebi onıń tiykarǵı biznes modeli paydalanıwshılar maǵlıwmatların qadaǵalaw hám bul maǵlıwmatlardı reklama beriwshiler menen bólisiw arqalı paydalanıwshılarǵa kóbirek sáykes reklamalardı kórsetiwge tiykarlanǵan, bul usıl ádette maqsetli reklama dep ataladı. Facebooktıń App Tracking Transparency ke qarsı tolıq betli gazeta reklamaların satıp alıw sıyaqlı ilajlarınan soń, Apple 2021-jıldıń basında jańalawdı shıǵardı. Verizon kompaniyasınıń sıńar kompaniyası Flurry Analytics alıp barǵan izertlew AQSHtaǵı iOS paydalanıwshılarınıń tek 4% i hám dúnya boyınsha 12% i qadaǵalawǵa ruqsat bergenin xabarladı
219
iOS 15
ti shıǵarıwdan aldın, Apple iOS hám Mac platformalarında balalarǵa qarsı jınısıy zorlıq materiallarına qarsı gúresiwdiń jańa usılların járiyaladı. Endi kishkentay iMessage paydalanıwshılarınıń ata-anaları, eger olardıń balaları jalańash súwretlerdi jiberse yaki alsa, xabardar etiledi. Sonıń menen birge, iCloud qa júklew ushın arnalǵan media fayllarda qurılmanıń ózinde xeshlew ámelge asırıladı hám xeshler huqıq qorǵaw organları tárepinen berilgen belgili zıyanlı súwretler dizimi menen salıstırıladı; eger jetkilikli sáykeslikler tabılsa, Apple eskertiledi hám biylik organlarına xabar beriledi. Jańa funkciyalar huqıq qorǵaw organları hám jábirleniwshilerdiń huqıqların qorǵawshılar tárepinen maqullawǵa eristi. Biraq, Electronic Frontier Foundation qosıp alǵanda, jeke turmıs qorǵawshıları jańa funkciyalardı basqınshılıq hám avtoritar húkimetler tárepinen ańsatlıq penen unamsız paydalanılıwı múmkin dep ayıpladı
220
Irlandiyanıń Maǵlıwmatlardı Qorǵaw Komissiyası Apple kompaniyasınıń óz platformasında maqsetli reklamalar menen jeke maǵlıwmatlardı qalay qayta isleytuǵının tekseriwden keyin, kompaniyanıń Evropa Awqamınıń GDPR nızamına boysınıwın izertlew ushın jeke turmıs tekseriwin basladı
221
2019-jıldıń dekabr ayında, qáwipsizlik izertlewshisi Brayan Krebs iPhone 11 Pro telefonında tiykarǵı ornalasıw xızmetleri qosılǵanda, barlıq jeke ornalasıw xızmetleri óshirilgen bolsa da, ekrannıń joqarǵı bóliminde ornalasıw xızmetleriniń qollanılıp atırǵanın bildiretuǵın kórsetkish belgisiniń kórinip turatuǵının anıqladı. Krebs bul jaǵdaydı eski modellerde qaytalay almadı hám Apple kompaniyasınan túsindirme soraǵanda, oǵan «Ornalasıw xızmetleri qosılǵan waqıtta status qatarında Ornalasıw xızmetleri belgishesiniń payda bolıwı kútilgen jaǵday. Bul belgishe Parametrlerde qosqıshı joq sistema xızmetleri ushın payda boladı» dep juwap berildi
222
Keyinirek Apple bul jaǵdaydı anıǵıraq túsindirip, bul háreket belgili ellerde ultra keń diapazonlı texnologiyalarǵa baylanıslı nızamlarǵa sáykes keliw ushın ekenin ayttı. Apple bul texnologiyanı iPhone 11 Pro-dan baslap iPhone-larǵa engize baslaǵan edi. Olar «ultra keń diapazonlı texnologiyalarǵa sáykeslik hám onıń ornalasıw maǵlıwmatların qollanıwı tolıǵı menen qurılmanıń ózinde ámelge asırıladı hám Apple paydalanıwshınıń ornalasıw maǵlıwmatların jıynamaydı» dep toqtalıp ótti. Guardian Firewall qáwipsizlik kompaniyasınıń basshısı Uill Strafach ornalasıw maǵlıwmatlarınıń sırtqı serverge jiberilgenine hesh qanday dálil joq ekenin tastıyıqladı. Apple bul funkciya ushın jańa qosqısh qosıwǵa wáde berdi hám keyingi iOS versiyalarında paydalanıwshılarǵa Basqarıw orayındaǵı ornalasıw xızmetleri kórsetkishin basıp, qurılmanıń ornalasıwın qaysı xızmettiń paydalanıp atırǵanın kóriw múmkinshiligin berdi
223
224
Bloomberg News tiń 2022-jıldıń 30-martında járiyalanǵan esabatlarına muwapıq, Apple ózlerin huqıq qorǵaw organlarınıń wákilleri sıpatında kórsetken hám jalǵan hújjetlerden paydalanǵan xakerlerge telefon nomerleri, fizikalıq mánziller hám IP mánziller sıyaqlı maǵlıwmatlardı bergen. Huqıq qorǵaw organlarınıń sorawlarında geyde haqıyqıy yaki oydan shıǵarılǵan lawazımlı tulǵalardıń jalǵan qolları da bolǵan. Bul ayıplawlar haqqında soraǵanda, Apple wákili xabarshını kompaniyanıń huqıq qorǵaw organları ushın nızamlar bólimine jiberdi. Bul bólimde bılay delingen: «Biz hárbir maǵlıwmat sorawın nızam jaǵınan tekseremiz hám huqıq qorǵaw organlarınıń sorawların tastıyıqlaw hám qasaqanalıqtı anıqlaw ushın rawajlanǵan sistemalar hám processlerden paydalanamız.»
225
Korporativ isler
Biznes baǵdarları
Apple ushın tiykarǵı baǵdarlar, hárbir finans jılınıń 24-sentyabrde juwmaqlanıwı boyınsha
226
227
Finans jılı
Tabıs kórsetkishleri
Tabıstan tıs kórsetkishler
Derek
Ulıwma tabıs
(mlrd AQSH dolları)
iPhone tabısı
(mlrd AQSH dolları)
Mac tabısı
(mlrd AQSH dolları)
iPad tabısı
(mlrd AQSH dolları)
Kiyiletuǵın qurılmalar,
Úy hám Aksessuarlar tabısı (mlrd AQSH dolları)
Xızmetler tabısı (mlrd AQSH dolları)
Taza payda (mlrd AQSH dolları)
Xızmetkerler sanı (mıń, tolıq
shtatlı ekvivalent)
2011
108
45.9
21.7
19.1
11.9
9.3
25.9
60.4
228
2012
156
78.6
23.2
30.9
10.7
12.8
41.7
72.8
229
2013
170
91.2
21.4
31.9
10.1
16.0
37.0
80.3
230
2014
182
101
24.0
30.2
8.3
18.0
39.5
92.6
231
2015
233
155
25.4
23.2
10.0
19.9
53.3
110
232
2016
215
136
22.8
20.6
11.1
24.3
45.6
116
233
2017
229
139
25.5
18.8
12.8
32.7
48.3
123
234
2018
265
164
25.1
18.3
17.3
39.7
59.3
132
235
2019
260
142
25.7
21.2
24.4
46.2
55.2
137
236
2020
274
137
28.6
23.7
30.6
53.7
57.4
147
237
2021
365
191
35.1
31.8
38.3
68.4
94.6
154
238
2022
394
205
40.1
29.2
41.2
78.1
99.8
164
239
2023
383
200
29.3
28.3
39.8
85.2
96.9
161
240
2024
391
201
29.9
26.6
37.0
96.1
93.7
164
241
Basshılıq
Joqarı basqarıw
2025-jıldıń 3-yanvar jaǵdayına muwapıq, Apple Inc. basqarıwı tómendegilerdi óz ishine aladı
242
Tim Kuk (bas atqarıwshı direktor)
Djeff Uilyams (bas operaciyalıq direktor)
Kevan Parex (bas vice-prezident hám bas finans direktorı)
Ketrin L. Adams (bas vice-prezident hám bas yurist)
Eddi Kyu (bas vice-prezident – Internet Programmalıq támiynatı hám Xızmetleri)
Kreyg Federigi (bas vice-prezident – Programmalıq támiynattı islep shıǵıw)
Djon Djannandrea (bas vice-prezident – Mashinalıq oqıtıw hám Jasalma intellekt strategiyası)
Deyrdre O'Brayen (bas vice-prezident – Usaqlap satıw + Adamlar)
Djon Ternus (bas vice-prezident – Apparatlıq támiynattı islep shıǵıw)
Greg Djozvyak (bas vice-prezident – Dúnya júzilik marketing)
Djonni Srudji (bas vice-prezident – Apparatlıq texnologiyalar)
Sabix Xan (bas vice-prezident – Operaciyalar)
Direktorlar keńesi
2023-jıldıń 20-yanvar jaǵdayına muwapıq, Apple Inc. direktorlar keńesi tómendegilerdi óz ishine aladı:
242
Artur D. Levinson (basshı)
Tim Kuk (atqarıwshı direktor hám bas atqarıwshı direktor)
Djeyms A. Bell
Aleks Gorski
Andrea Yung
Monika Lozano
Ronald Shugar
Syuzan Vagner
Aldıńǵı bas atqarıwshı direktorlar
Maykl Skott (1977–1981)
Mayk Markulla (1981–1983)
Djon Skalli (1983–1993)
Maykl Spindler (1993–1996)
Gil Amelio (1996–1997)
Stiv Djobs
(1997–2011)
Iyelik
2024-jıldıń 30-dekabr jaǵdayına muwapıq, Apple kompaniyasınıń eń iri akcionerleri
243
The Vanguard Group (1,400,000,000 akciya, 9.29%)
BlackRock (1,120,000,0000 akciya, 7.48%)
State Street Corporation (595,500,000 akciya, 3.96%)
Fidelity Investments (341,640,000 akciya, 2.27%)
Geode Capital Management (340,160,000 akciya, 2.26%)
Berkshire Hathaway (300,000,000 akciya, 2.00%)
Morgan Stanley (238,260,000 akciya, 1.59%)
T. Rowe Price (220,110,000 akciya, 1.47%)
Norges Bank (187,160,000 akciya, 1.25%)
JPMorgan Chase (183,010,000 akciya, 1.22%)
Korporativ mádeniyat
Tiykarın salıwshılardıń biri Stiv Voznyak hám Macintosh injeneri Endi Xercfeld 1985-jılı Apple paydalanıwshılar toparı baylanıs klubına qatnastı.
Bul universitetler Apple xızmetkerlerine aylanǵan eń kóp pitkeriwshilerdi shıǵardı.
Apple 1970-jılları qurılǵan, dástúrli korporativ mádeniyat túsiniklerine qarsı shıqqan bir neshe júdá tabıslı kompaniyalardıń biri. Djobs kóbinese Apple Fortune 500 kompaniyasına aylanǵannan keyin de keńsede jalań ayaq júretuǵın edi. «1984» televiziyalıq reklaması waqtına kelip, Appledıń rásmiy emes mádeniyatı onı básekileslerinen ajıratıp turatuǵın tiykarǵı ózgeshelik bolıp qaldı
244
. Fortune jurnalınıń 2011-jılǵı esabına sáykes, bul kóp milletli korporaciyadan góre startapqa uqsas korporativ mádeniyatqa alıp keldi
245
. 2017-jılǵı intervyude Voznyak jaslıǵında Star Trek-ti kóriw hám Star Trek konvenciyalarına qatnasıwdıń Appledı birge qurıwǵa ilham bergenin atap ótti
246
Kompaniya ósip, hár túrli pikirdegi bas atqarıwshı direktorlar tárepinen basqarılǵanlıqtan, ayırım ǵalaba xabar quralları onıń dáslepki ayrım ózgesheliklerin joytqanın aytıp ótti
247
248
249
250
. Soǵan qaramastan, ol óziniń jeke qábiletlerdi hám joqarı sapanı qollap-quwatlaw reputaciyasın saqlap qaldı, bul bolsa talantlı xızmetkerlerdi, ásirese Djobs qaytıp kelgennen keyin, isenimli túrde tarttı
251
. Kóplegen Apple xızmetkerleri Djobs qatnaspaǵan joybarlardıń basqalarǵa qaraǵanda kóbirek waqıt alatuǵının bildirgen
252
Apple Fellows baǵdarlaması xızmetkerlerge jeke kompyuterler tarawındaǵı ayrıqsha texnikalıq yamasa basshılıq úlesleri ushın sıylıqlar beredi. Alıwshılar qatarına Bill Atkinson
253
, Stiv Kaps
254
, Rod Xolt
253
Alan Key,
255
256
, Gay Kavasaki
255
257
, Al Alkorn
258
, Don Norman
255
Rich Peydj,
253
Stiv Voznyak,
253
hám Fil Shiller kiredi.
259
Djobs xızmetkerlerdiń óz tarawınan tısqarı funkciyalarǵa tartılmaytuǵın qánigeler bolıwın maqset etken. Mısalı, Ron Djonson — 2011-jıldıń 1-noyabrine shekem Usaqlap satıw operaciyaları boyınsha bas vice-prezident — dúkan ornın tańlaw, dúkanda xızmet kórsetiw hám dúkan dúzilisine juwapker bolǵan, biraq óz dúkanlarındaǵı tovar qorına baqlaw júrgizbegen. Bul jumıstı jetkerip beriw sistemasın basqarıw tájiriybesine iye bolǵan Tim Kuk ámelge asırǵan
260
. Apple juwapkershilikti qatań túrde ámelge asırıwı menen belgili. Hárbir joybardıń Apple jargonında «tikkeley juwapker adam» yamasa «DRI» bar
245
261
. Basqa iri AQSH kompaniyalarınan ayırmashılıǵı, Apple basshılar ushın basqa bas atqarıwshı direktorlar paydalanatuǵın golf klubları yamasa kompaniya samolyotinen jeke paydalanıw sıyaqlı qosımsha tólemlerdi óz ishine almaytuǵın salıstırmalı túrde ápiwayı kompensaciya siyasatın usınadı. Kompaniya ádette hár eki jılda bir ret basshılarǵa akciya opcionların beredi
262
2015-jılı Apple kompaniyasında 110,000 tolıq shtatlı xızmetker bolǵan. Keyingi jılı bul san 116,000 ǵa jetken, bul aytarlıqtay jumısqa alıw páseyiwin kórsetedi, tiykarınan birinshi ret túsimniń tómenlewine baylanıslı. Apple óz xızmetkerleriniń neshewi usaqlap satıwda isleytuǵının anıq kórsetpeydi, biraq 2014-jılǵı SEC esabatında xızmetkerler bazasınıń shama menen yarımı ekenligi aytılǵan
263
. 2017-jıldıń sentyabr ayında Apple 123,000 nan aslam tolıq shtatlı xızmetkeri bar ekenligin járiyaladı
264
Apple kúshli korporativ qupıyalıq mádeniyatına iye hám Milliy qáwipsizlik agentligi, Federallıq tergew byurosı hám AQSH Qupıya xızmetinen kadrlar jıynaytuǵın informaciya aǵıp ketiwine qarsı Global qáwipsizlik komandasına iye
265
. 2017-jıldıń dekabr ayında Glassdoor Appledıń jumıs islew ushın 48-orındaǵı eń jaqsı orın ekenligin málimledi. Kompaniya dáslep 2009-jılı 19-orınǵa kirgen, 2012-jılı 10-orınǵa shekem kóterilgen hám keyingi jıllarda tómenlep barǵan
266
. 2023-jılı Bloomberg tiń Mark Gurman Appledıń Izertlew dizayn toparı (XDG) bar ekenligin ashtı, ol Apple Watch qa glyukozanı baqlaw funkciyasın qosıw ústinde jumıs alıp barǵan. Gurman XDG dı Alphabet tiń X «ay túsiretuǵın zavodı» menen salıstırdı
267
Keńseler
Apple Inc. kompaniyasınıń dúnya júzilik korporativ bas keńsesi Kaliforniyanıń Silikon oypatlıǵınıń ortasında, Kupertino qalasında jaylasqan Apple Park te ornalasqan. Bul jer átirapı bir mil (1.6 km) bolǵan úlken dóńgelek jer ústi imaratı. Imarat 2017-jıldıń aprel ayında ashılǵan hám 12,000 nan aslam xızmetkerdi jumıs penen támiyinleydi. Apple diń teń tiykarshısı Stiv Djobs Apple Park tiń biznes parkinen góre tábiyat qorǵawxanasına uqsawın qáledi hám 2011-jıldıń iyun ayında óziniń qaytıs bolıwınan aldınǵı aqırǵı jámiyetlik sózinde usı usınıstı beriw ushın Kupertino qala keńesine jeke ózi keldi.
Dáslepki Apple Campus tiń kóshe mákan jayı: 1 Infinite Loop, Sunnyvale, California.
Apple sonday-aq Apple Campus ten (1 Infinite Loop mákan jayı menen de belgili) jumıs alıp baradı. Bul Kupertinoda jaylasqan altı imarattan ibarat kompleks bolıp, ulıwma maydanı 850,000 kvadrat fut (79,000 m²) di quraydı hám Apple Park ten shama menen 1 mil (1.6 km) qubla-batısta jaylasqan
268
. Apple Campus 1993-jılı ashılǵannan baslap 2017-jılı Apple Park ashılǵanǵa shekem kompaniyanıń bas keńsesi bolǵan. 1–6 Infinite Loop mákan jayında jaylasqan imaratlar oraylıq jasıl maydan átirapında dóńgelek formada jaylasqan bolıp, bul dizayn universitet dizaynına uqsas.
Apple Park hám Apple Campus ten tısqarı, Apple Kupertino qalası boylap jaylasqan qosımsha otız keńse imaratın iyeleydi. Buǵan aldınǵı úsh bas keńse de kiredi: 1977-jıldan 1978-jılǵa shekem Stephens Creek Three, 1978-jıldan 1982-jılǵa shekem Bandley One hám 1982-jıldan 1993-jılǵa shekem Mariani One
269
. Ulıwma alǵanda, Apple qaladaǵı bar bolǵan keńse maydanınıń derlik 40% in iyeleydi
270
Apple kompaniyasınıń Evropa, Orta Shıǵıs hám Afrika (EMEA) boyınsha bas keńsesi Irlandiyanıń qublasında jaylasqan Kork qalasındaǵı Hollyhill kampusında ornalasqan
271
. 1980-jılı ashılǵan bul orayda 5,500 adam jumıs isleydi hám ol Apple kompaniyasınıń AQSHtan tısqarıdaǵı birinshi ornı bolǵan
272
. Appledıń xalıqaralıq satıw hám tarqatıw bólimleri Korktegi usı kampustan jumıs alıp baradı
273
Apple kompaniyasınıń Texas shtatınıń Ostin qalası janında eki kampusı bar: 2014-jılı ashılǵan 216,000 kvadrat futlıq (20,100 m²) kampusta Apple kremniyi ústinde jumıs alıp baratuǵın
274
500 injener jumıs isleydi hám 2021-jılı ashılǵan 1.1 million kvadrat futlıq (100,000 m²) kampusta 6,000 adam texnikalıq qollap-quwatlaw, jetkerip beriw sistemasın basqarıw, onlayn dúkan mazmunın saylaw hám Apple Maps maǵlıwmatların basqarıw boyınsha jumıs alıp baradı. Kompaniyanıń sonday-aq Bolder (Kolorado), Kalver-Siti (Kaliforniya), Gercliya (Izrail), London, Nyu-York, Pittsburg, San-Diego hám Sietlde de bir neshe júzlegen adamdı jumıs penen támiyinleytuǵın basqa da orınları bar
275
Sud isleri
Apple óz jumısın baslaǵannan berli hár túrli huqıqıy processler hám talaplarǵa qatnasıp kelgen
276
. Ásirese, Apple óziniń intellektual múlk huqıqların belsendi hám qatań túrde qorǵaytuǵını menen tanılǵan hám bunı ózi de járiyalaydı. Sud isleriniń ayırım mısalları - Apple Samsung qa qarsı, Apple Microsoft ke qarsı, Motorola Mobility Apple Inc. ke qarsı hám Apple Corps Apple Computer ge qarsı shaǵımlar. Sonday-aq, Apple kóp márte intellektual múlk huqıqların buzǵanı ushın ayıplanıwlarǵa qarsı ózin qorǵawǵa májbúr bolǵan. Olardıń kópshiligi sudlar tárepinen patent trolleri dep atalatuǵın qabıq kompaniyalar sıpatında biykar etilgen, sebebi nızamda kórsetilgen patentlerdiń haqıyqıy qollanılǵanına hesh qanday dálil tabılmaǵan
277
. 2016-jıldıń 21-dekabrinde Nokia AQSH hám Germaniyada Appleǵa qarsı sud isin qozǵaǵanın járiyaladı. Bunda Nokia Apple ónimleriniń Nokia patentlerin buzıp atırǵanında ayıplaǵan
278
Eń sońǵı waqıtta, 2017-jıldıń noyabr ayında, Amerika Qurama Shtatları Xalıqaralıq Sawda Komissiyası Apple kompaniyasınıń aralıqtan basqarıw texnologiyasına baylanıslı patent buzıwshılıq ayıplawları boyınsha tergew baslaǵanın járiyaladı; aralıqtan basqarıw programmalıq támiynatın islep shıǵaratuǵın Aqua Connect kompaniyası Apple óziniń eki patentin buzǵanında ayıpladı
279
Epic Games kompaniyası 2020-jıldıń avgust ayında Appleǵa qarsı AQSHtıń Arqa Kaliforniya rayonlıq sudında shaǵım qozǵadı. Bul shaǵım Appledıń iOS App Store daǵı is-háreketlerine baylanıslı edi.
2022-jıldıń yanvar ayında Ericsson kompaniyası 5G texnologiyası ushın royalti tólewge baylanıslı Appleǵa qarsı sud isin qozǵadı
280
. 2024-jıldıń 24-iyun kúni Evropa Komissiyası Appledı «programma baǵdarlamashılarınıń tutınıwshılardı alternativ kanallarǵa usınıslar hám kontent ushın erkin baǵdarlawına» tosqınlıq qılıp, Cifrlı bazarlar haqqındaǵı nızamdı buzǵanı ushın ayıpladı
281
. 2025-jıldıń aprel ayında Apple ayıplı dep tabıldı hám Cifrlı bazarlar haqqındaǵı nızamdı buzǵanı ushın 500 million evro (570 million dollar) ayıp pul tólewge húkim shıǵarıldı
282
Finans
Bazar boyınsha tabıs (2024)
283
Mámleket
úles
Amerika
43.7%
EMEA (Evropa, Orta Shıǵıs hám Afrika)
25.9%
Úlken Qıtay
17.1%
Aziya-Tınısh okeanınıń qalǵan bólegi
7.8%
Yaponiya
6.1%
2023-jılǵa kelip, Apple 383.28 milliard AQSH dolları tabıs penen dúnyadaǵı eń iri texnologiya kompaniyası;
284
ulıwma aktivleri boyınsha dúnyadaǵı eń iri texnologiya kompaniyası;
285
satılǵan birlikler boyınsha tórtinshi eń iri jeke kompyuter jetkerip beriwshisi;
286
hám dúnyadaǵı eń iri mobil telefon óndiriwshisi bolıp tabıladı
287
2011-jıldıń sentyabr ayında juwmaqlanǵan finans jılında Apple Inc. 108 milliard dollar jıllıq tabıs haqqında xabarladı – bul 2010-jılǵı 65 milliard dollarlıq tabıstan áhmiyetli ósiw – hám derlik 82 milliard dollarlıq naq aqsha rezervlerine iye boldı
288
. 2012-jıl 19-martta Apple óziniń direktorlar keńesiniń maqullawı menen 2012-jıldıń tórtinshi shereginde baslanatuǵın bir akciyaǵa 2.65 dollarlıq
dividend
jobaların járiyaladı
289
Kompaniyanıń 2013-jılǵı dúnya júzilik jıllıq tabısı 170 milliard dollardı quradı
290
. 2013-jıldıń may ayında Apple birinshi ret Fortune 500 kompaniyaları diziminiń eń jaqsı onlıǵına kirdi hám 2012-jılǵı reytinginen 11 orın kóterilip, altınshı orındı iyeledi
291
. 2016-jılǵa kelip, Apple kompaniyasınıń shama menen 234 milliard AQSH dolları naq aqsha hám bazarǵa shıǵarılatuǵın bahalı qaǵazları bar, olardıń 90%-i salıq maqsetlerinde Amerika Qurama Shtatlarınan sırtta jaylasqan
292
Canaccord Genuity esabatına sáykes, 2014-jıldıń birinshi shereginde dúnyadaǵı segiz eń iri smartfon óndiriwshileri tárepinen islengen barlıq paydanıń 65%-in Apple jıynadı. 2015-jıldıń birinshi shereginde kompaniya barlıq tabıstıń 92%-in iyeledi
293
2017-jıl 30-aprelde The Wall Street Journal Appledıń 250 milliard dollarlıq naq aqsha rezervi bar ekenin xabarladı,
294
bul bir neshe kúnnen keyin Apple tárepinen rásmiy túrde 256.8 milliard dollar ekenligi tastıyıqlandı
295
2018-jıldıń 3-avgustına kelip, Apple bazar kapitalizaciyası boyınsha dúnyadaǵı eń iri jámiyetlik akcionerlik korporaciyası boldı. 2018-jıl 2-avgustta Apple bahası 1 trillion dollarǵa jetken birinshi AQSH jámiyetlik akcionerlik kompaniyası boldı,
296
297
al 2024-jıldıń iyun ayına kelip, onıń bahası 3.2 trillion dollardan sál astı. Apple 2018-jılǵı Fortune 500 reytinginde tabıs boyınsha eń iri Amerika Qurama Shtatları korporaciyaları arasında 4-orındı iyeledi
298
2022-jıldıń iyul ayında Apple 2021-jılǵa salıstırǵanda 3-sherektegi paydanıń 11% tómenlegenin xabarladı. Sol dáwirde onıń tabısı jıldan jılǵa 2% ósip, 83 milliard dollarǵa jetti, degen menen bul kórsetkish te 2021-jılǵa qaraǵanda tómen boldı, onda ósim 36% quradı. Ulıwma tómenlewdiń global ekonomikanıń tómenlewi hám Qıtaydaǵı jetkerip beriw dizbeginiń úzilisleri sebepli bolǵanı xabarlandı
299
. Sol jılı Apple dúnya júzi boyınsha ilimiy-izertlew hám rawajlandırıwǵa eń kóp qarjı jumsaytuǵın korporativ kompaniyalardıń biri boldı, ilimiy-izertlew hám rawajlandırıw qárejetleri 27 milliard dollardan astı
300
2023-jıldıń may ayında Apple 2023-jıldıń birinshi sheregi ushın satıwlarınıń tómenlegenin xabarladı. 2022-jılǵa salıstırǵanda, 2023-jılǵı tabıs 3% azaydı. Bul Appledıń izbe-iz ekinshi sheregi satıw tómenlewi. Bul tómenlew ekonomikanıń tómenlewi hám tutınıwshılardıń bahanıń artıwı sebepli
iPad
hám kompyuterlerdi satıp alıwdı keyinge qaldırıwı menen baylanıslı. Degen menen,
iPhone
satıwları jıldan jılǵa 1.5% ósim menen turaqlı boldı. Appledıń aytıwınsha, bunday qurılmalarǵa talap, ásirese
Latın Amerikası
hám Qubla Aziyada, kúshli boldı
301
Salıqlar
Apple dúnya júzi boyınsha tóleytuǵın salıqların azaytıw ushın Irlandiya, Niderlandiya, Lyuksemburg hám Britaniya Virgin atawları sıyaqlı tómen salıqlı jerlerde sıńar kompaniyalar qurǵan. The New York Times basılımınıń jazıwınsha, 1980-jılları Apple joqarı salıqlı mámleketlerdegi shet el satıwshıların kompaniyaǵa basqa kontinentlerdegi tómen salıqlı sıńar kompaniyalar atınan satıwǵa múmkinshilik beretuǵın, tabıs salıqlarınan shetlep ótiw usılında belgilegen birinshi texnologiya kompaniyalarınıń biri bolǵan. 1980-jıllardıń aqırında Apple «Gollandiyalı sandvich penen qos Irlandiyalı» dep atalatuǵın buxgalterlik usılınıń jetekshisi boldı, bul paydanı irlandiyalı sıńar kompaniyalar hám Niderlandiya arqalı, sonnan keyin Karib teńizine baǵdarlaw arqalı salıqlardı azaytadı
302
303
Britaniya Konservativ Partiyası aǵzası Charli Elfikk 2012-jıl 30-oktyabrde
304
ayırım kóp milletli kompaniyalardıń, sonıń ishinde Apple Inc. bar, Ullı Britaniyada milliardlaǵan funt payda tawıp atırǵanın, biraq Ullı Britaniya ǵáziynesine tek 3 procentlik nátiyjeli salıq stavkasın tólep atırǵanın kórsetetuǵın izertlew járiyaladı, bul standart korporativ salıq stavkalarınan oǵada tómen. Ol bul izertlewden keyin Qarjı ministri Djorj Osbornǵa
Google
hám The Coca-Cola Company sıyaqlı kóp milletli kompaniyalardı ózleriniń Ullı Britaniyadaǵı tabıslarına tóleytuǵın nátiyjeli salıq stavkasın málimlewge májbúrlewdi shaqırdı. Elfikk sonıń menen bir qatarda Ullı Britaniya salıǵınıń ádil úlesin tólemeytuǵın kóp milletli kompaniyalardan húkimet shártnamaları uslap qalınıwı kerek ekenin de ayttı
305
2013-jıldıń may ayında juwmaqlanǵan AQSH Senatını kompaniyanıń offshor salıq strukturası haqqındaǵı esabatına sáykes, Apple ádettegi emes global salıq strukturasın paydalanıp, hesh qanday húkimetke az yamasa hesh qanday salıq tólemesten, irlandiyalı sıńar kompaniyalarda milliardlaǵan dollar payda saqlap kelgen
306
. Evropa boyınsha Appledıń usaqlap satıw dúkanların óz ishine alǵan tiykarǵı sıńar kompaniya, xolding kompaniyası, sońǵı bes jılda hesh qanday korporativ tabıs salıǵın tólemegen. «Apple Irlandiya hám AQSH salıq rezidentligi qaǵıydaları arasındaǵı ayırmashılıqtı paydalanǵan», - delingen esabatta
307
. 2013-jıl 21-mayda Apple bas direktorı Tim Kuk Senat tıńlawında óz kompaniyasınıń salıq taktikaların qorǵadı
308
Apple 2016-jıldıń 2-finanslıq sheregi jaǵdayına sáykes shama menen 26% nátiyjeli salıq stavkası menen AQSHtaǵı eń iri jeke salıq tólewshi ekenin aytadı
309
. 2017-jıldıń oktyabr ayında nemis FAZ gazetasına bergen intervyuda Tim Kuk Apple kompaniyasınıń dúnya júzi boyınsha eń iri salıq tólewshi ekenin málimledi
310
2016-jılı, eki jıllıq tekseriwden keyin, Evropa Komissiyası Appledıń gibrid Qos Irlandiyalı salıq sxemasın paydalanıwı Irlandiyadan «nızamsız mámleketlik járdem» bolıp tabılatuǵının málimledi hám Appleǵa 13 milliard evro (14.5 milliard dollar) tólenbegen salıq tólewdi minnetledi, bul tariyxtaǵı eń úlken korporativ salıq shtrafı boldı. Bul keyinirek Evropa Ulıwma Sudı komissiyanıń jetkiliksiz dáliller usınǵanın húkim etkeninen keyin biykar etildi
311
312
. 2018-jılı Apple 285 milliard dollardı Amerika Qurama Shtatlarına qaytardı, bul keleshektegi segiz jıl dawamında tarqatılǵan 38 milliard dollarlıq salıq tólemine alıp keldi
313
Apple kompaniyasınıń nátiyjeli salıq stavkası
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
28
30
25
26
28
26
29
30
30
31.8
24.4
24.2
25.2
26.2
26.1
26.4
25.6
24.6
18.3
15.9
2020
2021
2022
2023
14.4
13.3
16.2
14.7
Qayırqomlıq
Apple AIJS qayırqomlıq fondı ushın qarjı jıynaw kampaniyası Product Red-tiń sherigi bolıp tabıladı. 2014-jıldıń noyabr ayında Apple eki háptelik dáwirdegi barlıq App Store tabısın qarjı jıynawshıǵa jiberiwdi shólkemlestirdi,
314
bul 20 million AQSH dollarınan aslam qarjı payda ákeldi,
315
al 2017-jıldıń mart ayında qızıl reńli
iPhone 7
shıǵardı
316
. 2021-jılǵa kelip, Apple Product Red-ke 250 million dollardan aslam qarjı ajıratqan
317
Apple tábiyiy apatshılıqlar waqtında qarjı jıynawshılarǵa finanslıq járdem kórsetedi. 2012-jıldıń noyabr ayında ol «Sendi» dawılınan keyingi járdem háreketlerine kómeklesiw ushın Amerika Qızıl Krestine 2.5 million dollar berdi,
318
al 2017-jılı hám «Irma» dawılı, hám «Xarvi» dawılı,
319
sonday-aq 2017-jılǵı Oraylıq Meksika jer silkiniwi ushın járdem háreketlerine 5 million dollar berdi
320
. Kompaniya óziniń
iTunes
platformasın 2010-jılǵı Gaiti jer silkiniwi,
321
2011-jılǵı Yaponiya jer silkiniwi,
322
2013-jıldıń noyabr ayında Filippindegi Xayyan tayfunı
323
hám 2015-jılǵı Evropa migrantlar daǵdarısı
324
sıyaqlı ekologiyalıq apatshılıqlar hám gumanitarlıq daǵdarıslardan keyin qayır-saqawat jıynawdı xoshametlew ushın paydalandı. Apple iTunes qayırqomlıqları ushın hesh qanday qayta islew yamasa basqa tólemler almaytuǵının, tólemlerdiń 100%-in tikkeley járdem háreketlerine jiberetuǵının atap ótedi, degen menen ol sonıń menen birge Qızıl Krest qayırqomlıq etken paydalanıwshılar haqqında hesh qanday jeke informaciya almaytuǵının hám tólemlerdiń salıqtan shegerilmewi múmkinligin de moyınlaydı
325
2016-jılı 14-aprelde Apple hám Dúnya júzilik jabayı tábiyat fondı (WWF) «planetamızdaǵı ómirdi qorǵawǵa járdem beriw» ushın sheriklikke kiriskenin járiyaladı. Apple iTunes App Store dúkanında arnawlı bet, Jer ushın Qosımshalar (Apps for Earth) shıǵardı. Kelisim boyınsha, Apple 24-aprelge shekem, App Store dúkanında qatnasatuǵın qosımshalardan túsken tabıstıń 100%-in hám pullı qosımshalardı satıp alıwdan, hám qosımsha ishindegi satıp alıwlardan WWF alatuǵının minnetledi. Apple hám WWF-tiń Jer ushın Qosımshalar kampaniyası WWF-tiń qorǵaw jumısların qollap-quwatlaw ushın ulıwma 8 million dollardan aslam qarjı jıynadı. WWF nátiyjelerdi San-Franciskodaǵı WWDC 2016 ilajında járiyaladı
326
COVID-19 pandemiyası
waqtında, Apple kompaniyasınıń bas direktorı Kuk kompaniyanıń Amerika Qurama Shtatları hám Evropadaǵı medicina xızmetkerlerine «millionlaǵan» maskalar beretuǵının járiyaladı
327
Derekler
Linzmayer 2004
, ss.
6–8.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Gibbs, Samuel
«Steve Wozniak: Apple starting in a garage is a myth»
The Guardian
(2014-jıl 5-dekabr).
2015-jıl 25-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 12-noyabr.
Linzmayer,
Owen W..
"Apple Confidential: The Real Story of Apple Computer, Inc"
The Denver Post
Williams,
Rhiannon
(April 1, 2015).
"Apple celebrates 39th year on April 1"
The Telegraph
Úlgi:Cbignore
«Apple co-founder tells his side of the story»
The Sydney Morning Herald
(2006-jıl 28-sentyabr).
2017-jıl 3-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-iyul.
"A Chat with Computing Pioneer Steve Wozniak"
September 29, 2006
Isaacson, Walter
Steve Jobs: The Exclusive Biography
(en).
Little, Brown Book Group,
October 24, 2011.
ISBN
978-0-7481-3132-7
O'Grady 2009
, ss.
2–3
harvnb error: no target: CITEREFO
Grady2009 (
help
«The Homebrew Computer Club»
Computer History Museum
2019-jıl 27-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-iyul.
Kahney, Leander (November 19, 2002).
„Rebuilding an Apple From the Past“
Wired
(American English).
ISSN
1059-1028
. November 7, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
November 7,
2022
"Building the digital age"
BBC News
November 15, 2007
«Apple I»
Computer History Museum
2007-jıl 26-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 19-yanvar.
Game Makers (TV Show)
: Apple II. Originally aired January 6, 2005;
«Picture of original ad featuring US666.66 price»
2020-jıl 15-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 21-yanvar.
Wozniak, Steve;
Smith, Gina
iWoz: Computer Geek to Cult Icon: How I Invented the Personal Computer, Co-Founded Apple, and Had Fun Doing It
W. W. Norton & Company
2006.
ISBN
978-0-393-06143-7
OCLC
502898652
Blazeski,
Goran
(November 25, 2017).
"Apple-1, Steve Wozniak's hand-built creation, was Apple's first official product, priced at $666.66"
The Vintage News
«Apple chronology»
CNNMoney
(1998-jıl 6-yanvar).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 2-may.
Gilbert, Ben
«Where are the first 10 Apple employees today?»
Business Insider
(2016-jıl 26-dekabr).
2019-jıl 30-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 2-may.
Infinite Loop
Malone, Michael S.
Infinite loop: how the world's most insanely great computer company went insane
New York:
Currency/Doubleday,
1999
157 bet.
ISBN
978-0-385-48684-2
OCLC
971131326
McCracken, Harry
«Apple's sales grew 150x between 1977–1980»
Fast Company
(2016-jıl 1-aprel).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 2-may.
Linzmayer 2004
, s.
12.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Linzmayer 2004
, ss.
13–15.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Weyhrich, Steven
«Apple II History Chapter 4»
(2002-jıl 21-aprel).
2010-jıl 1-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 18-avgust.
Bagnall, Brian
On the Edge: The Spectacular Rise and Fall of Commodore
Variant Press,
2005
109–112 bet.
ISBN
978-0-9738649-0-8
Personal Computer Market Share: 1975–2004
Iyun 6, 2012
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
The figures show Mac higher, but that is not a single model.
Reimer, Jeremy
«Total share: 30 years of personal computer market share figures»
Ars Technica
(2005-jıl 15-dekabr).
2012-jıl 7-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 1-sentyabr.
«Frequently Asked Questions»
Apple Inc..
2020-jıl 12-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 19-yanvar.
Deffree, Suzanne
«Apple IPO makes instant millionaires, December 12, 1980»
(2018-jıl 12-dekabr).
2019-jıl 10-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 16-may.
Dilger, Daniel Eran
«Apple, Inc. stock IPO created 300 millionaires 33 years ago today»
AppleInsider
(2013-jıl 12-dekabr).
2019-jıl 30-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
«Steve Wozniak on Newton, Tesla, and why the original Macintosh was a 'lousy' product»
(2013-jıl 27-iyun).
2016-jıl 12-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2018-jıl 25-iyun.
Rice,
Valerie
(April 15, 1985).
"Unrecognized Apple II Employees Exit"
InfoWorld
: p.
35
Harvey, Brian
«Is Programing Obsolete?»
Electrical Engineering and Computer Sciences,
University of California, Berkeley
(1994).
2013-jıl 5-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2013-jıl 14-iyun.
Friedman, Ted
«Apple's 1984: The Introduction of the Macintosh in the Cultural History of Personal Computers»
2012-jıl 14-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Maney,
Kevin
(January 28, 2004).
"Apple's '1984' Super Bowl commercial still stands as watershed event"
USA Today
Leopold, Todd
«Why 2006 isn't like '1984'»
CNN
(2006-jıl 3-fevral).
2014-jıl 5-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
«The greatest commercials of all time»
TV Guide
(1999-jıl 12-oktyabr).
1999-jıl 12-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Taube, Aaron
«How The Greatest Super Bowl Ad Ever – Apple's '1984' – Almost Didn't Make It To Air»
Business Insider
(2014-jıl 22-yanvar).
2019-jıl 30-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Linzmayer 2004
, s.
98
harvnb error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Swaine 2014
, ss.
441–443
Isaacson, Walter
Steve Jobs
Simon and Schuster
2015.
ISBN
978-1-5011-2762-5
pp. 186–187;
Hertzfeld, Andy
Revolution in The Valley: The Insanely Great Story of How the Mac Was Made
O'Reilly Media,
2005.
ISBN
978-0-596-00719-5
Linzmayer 2004
, s.
156
harvnb error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Isaacson 2015
, ss.
153–154
Gallo, Carmine
«How Steve Jobs And Bill Gates Inspired John Sculley To Pursue The 'Noble Cause»
Forbes
(2014-jıl 22-yanvar).
2019-jıl 31-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 31-mart.
Schlender, Brent;
Tetzeli, Rick
Becoming Steve Jobs: The Evolution of a Reckless Upstart into a Visionary Leader
Crown Business; Reprint edition,
2016
87–92 bet.
ISBN
978-0-385-34742-6
Linzmayer 2004
, s.
156
harvnb error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Linzmayer 2004
, ss.
156–157.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Spector,
(September 24, 1985).
"Apple's Jobs Starts New Firm, Targets Education Market".
PC Week
: p.
109.
"I Never Left Apple"
(in en-US).
Offally Woz
January 3, 2018
"CNN.com Video"
CNN
Apple's
Other
Steve (Stock Research)
Oktyabr 19, 2006
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
March 2, 2000,
The Motley Fool
Linzmayer 2004
, ss.
158–159.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
«The History of Desktop Publishing»
Lifewire
2021-jıl 27-fevral sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2007-jıl 30-aprel.
Swaine, Michael
Fire in the Valley: The Birth and Death of the Personal Computer
Pragmatic Bookshelf,
2014.
ISBN
978-1-68050-352-4
pp. 359–363
Carlton, Jim
Apple: The inside story of intrigue, egomania, and business blunders
New York:
Random House
1997.
ISBN
978-0-8129-2851-8
Linzmayer 2004
, s.
184–185.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Linzmayer 2004
, s.
160.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Linzmayer 2004
, s.
128.
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Hormby, Thomas
«Growing Apple with the Macintosh: The Sculley years»
Low End Mac
(2006-jıl 22-fevral).
2014-jıl 25-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2007-jıl 2-mart.
„MacAddict“
MacAddict
. №
89. January 2004
. Qaraldı:
April 1,
2017
«Exclusive: New pics of Apple's unreleased tablet prototype from 1992 – and the Mac that flew on the Space Shuttle»
stuff.tv.
2019-jıl 31-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2016-jıl 14-aprel.
«Macintosh Performa»
Vectronics Apple World.
2013-jıl 19-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 29-noyabr.
«The Apple IIGS, Cont»
Apple II History
(2002-jıl 10-iyul).
2008-jıl 12-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 8-iyul.
Edwards, Benj
«30 years of the Apple Lisa and the Apple IIe»
Macworld
International Data Group
(2013-jıl 18-yanvar).
2020-jıl 19-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 8-iyul.
Huddleston, Tom Jr.
«From Atari's 'Pong' console to the first CD player and Xbox: 10 of the biggest tech products to debut at Las Vegas' famous Consumer Electronics Show»
(en-US).
CNBC
(2021-jıl 12-yanvar).
2021-jıl 18-fevral sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 10-may.
«1990–1995: Why the World Went Windows»
Roughly Drafted
2012-jıl 4-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 12-avgust.
Hormby, Thomas.
The Apple vs. Microsoft GUI lawsuit
Mart 4, 2008
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
Low End Mac
, August 25, 2006. Retrieved March 2, 2007.
«Michael Spindler: The Peter Principle at Apple»
2008-jıl 8-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 12-avgust.
«Power Macintosh 6100»
2007-jıl 11-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 12-avgust.
Linzmayer 2004
, ss.
254–256
sfn error: no target: CITEREFLinzmayer2004 (
help
Chaffin, Bryan.
"Former Apple CEO Gil Amelio Lands A New CEO Job | The Mac Observer"
Noyabr 28, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
, The Mac Observer, February 6, 2001. Retrieved August 15, 2008.
«1990–1995: Hitting the Wall»
Roughly Drafted
2008-jıl 24-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 14-avgust.
Tom, Hormby
«The Rise and Fall of Apple's Gil Amelio»
Low End Mac
Cobweb Publishing, Inc.
(2013-jıl 10-avgust).
2015-jıl 29-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2015-jıl 28-mart.
Thompson, Ben
«Apple's Middle Age»
Stratechery
(2018-jıl 5-fevral).
2019-jıl 31-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 31-mart.
Kawamoto, Dawn
«Apple acquires Next, Jobs»
(en).
CNET
(1996-jıl 20-dekabr).
2022-jıl 6-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 26-oktyabr.
Apple Computer, Inc. Finalizes Acquisition of NeXT Software Inc.
Wayback Machine
saytında
(index sánesinde arxivlendi)
Apple Inc.
, February 7, 1997. Retrieved June 25, 2006.
Fell, Jason
«How Steve Jobs Saved Apple»
(en).
Entrepreneur
(2011-jıl 27-oktyabr).
2022-jıl 24-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 24-yanvar.
Chrasekaran,
Rajiv
Shannon,
Victoria
(August 7, 1997).
"Struggling Apple gets boost from Microsoft"
The Washington Post
Young,
Steve
(August 8, 1997).
"Apple bailout questioned"
CNN Money
«Stanford archives offer look into Apple history»
(en-US).
Yahoo Finance
(2011-jıl 29-dekabr).
2024-jıl 18-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 18-yanvar.
«Apple's origins stored in secret Stanford archive»
(en-US).
The Seattle Times
(2011-jıl 29-dekabr).
2024-jıl 18-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 18-yanvar.
«Power Computing Corporation»
Official Apple Support
Apple Inc.
(2012-jıl 18-fevral).
2021-jıl 25-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 10-may.
Harreld, Heather
«Apple gains tech, agency customers in Next deal»
Federal Computer Week
(1997-jıl 5-yanvar).
2008-jıl 6-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 15-avgust.
"Apple unveils new marketing strategy"
Knight Ridder
Tribune News Service
November 10, 1997
Apple Canada Inc
«800,000 iMacs Sold in First 139 Days»
(1999-jıl 5-yanvar).
2014-jıl 8-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 26-yanvar.
Raletz, Alyson
«Man who came up with iMac name tells what the 'i' stands for»
Kansas City Business Journal
(2012-jıl 7-iyun).
2012-jıl 6-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2013-jıl 30-mart.
John Arlidge (March 17, 2014).
„Jonathan Ive Designs Tomorrow“
Time
. March 21, 2014da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
March 22,
2014
Grossman, Lev
The Apple Of Your Ear
Time
, January 12, 2007. Retrieved February 1, 2007; Wilson, Greg.
Private iCreator is genius behind Apple's polish
New York Daily News
, January 14, 2007. Retrieved February 1, 2007.
«The one thing Steve Jobs did that turned around Apple»
(en-US).
Launch Tomorrow
(2019-jıl 26-iyul).
2022-jıl 30-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 24-yanvar.
«Why Apple Bounced Back»
Roughly Drafted
(2006-jıl 25-oktyabr).
2018-jıl 15-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 8-noyabr.
«A new beginning or swan song for Final Cut Pro X»
GR Reporter
GRRreporter Ltd
(2013-jıl 7-iyun).
2019-jıl 2-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 8-noyabr.
Matt Bell, Mark Wherry
«APPLE/EMAGIC TAKEOVER The Inside Story Of The Deal That Changed The Music World»
Sound on Sound
SOS Publications Group
(sentyabr 2002).
2014-jıl 8-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 8-noyabr.
Seff, Jonathan
«The Song Is Over for SoundJam»
Macworld
International Data Group
(2001-jıl 1-may).
2019-jıl 2-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 16-dekabr.
«Apple Stores 2001–2003»
IFO Apple Store.
2011-jıl 27-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2011-jıl 7-oktyabr.
Apple enjoys ongoing iPod demand
Noyabr 28, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
BBC News
, January 18, 2006. Retrieved April 27, 2007; Cantrell, Amanda.
Apple's remarkable comeback story
Sentyabr 15, 2020
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
CNN
, March 29, 2006. Retrieved March 2, 2007.
Chacksfield, Marc
«iTunes hits 5 billion downloads»
TechRadar
Future plc
(2008-jıl 19-iyun).
2019-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Skillings, Jon
«Apple's iTunes hits 5 billion mark»
CNET
(2008-jıl 19-iyun).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Griggs,
Brandon
Leopold,
Todd
(April 26, 2013).
"How iTunes changed music, and the world"
CNN
Arthur, Charles
«iTunes is 10 years old today. Was it the best idea Apple ever had?»
The Guardian
(2013-jıl 28-aprel).
2019-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Chaffin, Bryan.
"Apple Shake: Apple Buys Nothing Real, A High End Compositing Software Maker"
Noyabr 28, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
The Mac Observer
, February 7, 2002. Retrieved August 15, 2008.
Deitrich, Andy
«Garage Band»
Ars Technica
(2004-jıl 2-fevral).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Apple Introduces iPhoto
, Apple Inc., January 7, 2002. Retrieved October 30, 2015.
Apple to Use Intel Microprocessors Beginning in 2006
Yanvar 30, 2018
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
, Apple Inc., June 6, 2005. Retrieved March 2, 2007.
Johnson, Bobbie
«Bye-bye Power Mac... hello Mac Pro»
The Guardian
(2006-jıl 10-avgust).
2019-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
«Apple Unveils New MacBook Featuring Intel Core Duo Processors»
Apple Inc.
(2006-jıl 16-may).
2017-jıl 7-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 6-noyabr.
Hesseldahl,
Arik
(April 5, 2006).
"News Flash: Apple Introduces 'Boot Camp' To Run Windows XP on Macs"
BusinessWeek
Bloomberg L.P.
Carter, Shawn M.;
Martin, Emmie
«If you invested $1,000 in Apple 10 years ago, here's how much you'd have now»
(en).
CNBC
(2018-jıl 2-avgust).
2020-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 5-aprel.
Gamet, Jeff (January 16, 2006).
Apple Passes Dell's Market Cap
Noyabr 28, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
The MacObserver
. Retrieved March 2, 2007.
Markoff,
John
(January 16, 2006).
"Michael Dell Should Eat His Words, Apple Chief Suggests"
The New York Times
Singh, Jai
«Dell: Apple should close shop»
CNET
(1997-jıl 6-oktyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
"Drop the Computer"
The Economist
Economist Group
).
January 11, 2007
"What's In A Name Change? Look At Apple"
January 25, 2007
«Apple Announces The iPhone»
MacRumors
(2007-jıl 9-yanvar).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Arrington,
Michael
(January 9, 2007).
"Apple Announces iPhone, Stock Soars"
AOL
«Apple Announces Apple TV (Formerly 'iTV')»
MacRumors
(2007-jıl 9-yanvar).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
«Apple TV Coming to Your Living Room»
Apple Inc.
(2007-jıl 9-yanvar).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Miller, Paul
«Apple sold 270,000 iPhones in the first 30 hours»
Engadget
(2007-jıl 25-iyul).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Oyedele, Akin
«Here's how Apple shares do right after the new iPhone launches»
Business Insider
(2016-jıl 21-mart).
2019-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Block, Ryan
«A letter from Steve Jobs on DRM: let's get rid of it»
Engadget
AOL
(2007-jıl 6-fevral).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Dalrymple, Jim
«Apple, EMI offer higher-quality DRM free downloads»
Macworld
(2007-jıl 2-aprel).
2012-jıl 4-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 29-noyabr.
«Changes Coming to the iTunes Store»
Apple Inc.
(2009-jıl 6-yanvar).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 23-mart.
Flandez,
Raymund
(August 5, 2008).
"Programmers Jockey for iPhone Users at Apple Site"
The Wall Street Journal
McLaughlin, Kevin
«Apple's Jobs Gushes Over App Store Success»
The Channel Wire
(2008-jıl 11-avgust).
2010-jıl 1-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 16-avgust.
Chen, Brian (October 21, 2008).
„Jobs: Apple Is Third Largest Handset Supplier“
Wired
. November 11, 2011da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
March 23,
2014
Apple Inc.
(14-yanvar 2009-jıl).
„Apple Media Advisory“
. Press-reliz.
«Apple Inc, Form 10-Q, Quarterly Report, Filing Date Apr 23, 2009»
secdatabase.com.
2013-jıl 2-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2013-jıl 8-mart.
«Apple reports the best non-holiday quarter in its history»
Betanews
(2009-jıl 22-aprel).
2009-jıl 25-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 22-noyabr.
"Apple iPad reaches 1 million sales faster than iPhone"
(in en-US).
Reuters
"Apple passes Microsoft to be biggest tech company"
BBC News
May 27, 2010
Apple Inc..
„Apple Presents iPhone 4“
. Press-reliz.
Beaumont,
Claudine
(June 24, 2010).
"Apple iPhone 4: Full review"
(in en-GB).
The Telegraph
ISSN
0307-1235
Úlgi:Cbignore
Topolsky, Joshua
«iPod touch review (2010)»
Engadget
AOL
(2010-jıl 7-sentyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Apple Inc.
(1-sentyabr 2010-jıl).
„Apple Reinvents iPod nano With Multi-Touch Interface“
. Press-reliz.
Bell, Donald
«Apple iPod Shuffle 2010 (2
GB) review»
CNet
(2010-jıl 7-sentyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 4-aprel.
Mintz,
Jessica
Robertson,
Jordan.
"Apple unveils new TV box for renting movies, shows"
Yahoo! News
Yahoo!
"Apple boss Steve Jobs takes 'medical leave'"
BBC News
January 17, 2011
Indvik, Lauren
«Apple Now World's Most Valuable Brand»
Mashable
(2011-jıl 9-may).
2019-jıl 3-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2011-jıl 7-oktyabr.
Helft,
Miguel
(June 6, 2011).
"Apple Unveils a 'Cloud' Music and Storage Service"
The New York Times
Úlgi:Cbignore
Primack, Doug
«Fallen Apple: Steve Jobs resigns»
Fortune
CNN
2011-jıl 26-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2011-jıl 24-avgust.
Olivarez-Giles,
Nathan
Suh Lauder,
Thomas
(August 24, 2011).
"What does Steve Jobs' chairman role mean for Apple?"
Los Angeles Times
Foresman,
Chris
(November 15, 2011).
"Genentech's Levinson replaces Steve Jobs as Apple chairman"
ars technica
«Meet Apple's Board of Directors»
Ethiopian Review
(2011-jıl 25-avgust).
2012-jıl 28-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2011-jıl 7-oktyabr.
Griggs, Brandon
«Steve Jobs, Apple founder, dies»
CNN
(2011-jıl 6-oktyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-mart.
Hess, Ken
«October 5th, 2011. The day Apple died»
ZDNet
(2011-jıl 5-oktyabr).
2017-jıl 28-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-mart.
Apple Inc.
(19-yanvar 2012-jıl).
„Apple Reinvents Textbooks with iBooks 2 for iPad – New iBooks Author Lets Anyone Create Stunning iBooks Textbooks“
. Press-reliz.
Watters, Audrey
«Steve Jobs' Plans to Disrupt the Textbook Industry. How Disruptive Were They?»
Inside Higher Ed
(2011-jıl 7-noyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 10-noyabr.
Ziegler, Chris
«iPhone 4S announced, available October 14th starting at $199»
The Verge
(2011-jıl 4-oktyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Parr, Ben
«Apple Announces iPhone 4S»
Mashable
(2011-jıl 4-oktyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Savov, Vlad
«Apple announces 4-inch iPhone 5 with LTE, Lightning connector, September 21st release date»
The Verge
(2012-jıl 12-sentyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Shimpi, Anand Lal
«Apple iPhone 5: Announced»
AnandTech
Purch Group
(2012-jıl 12-sentyabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Mossberg,
Walter
(March 15, 2012).
"New iPad: a Million More Pixels Than HDTV"
The Wall Street Journal
Lowensohn, Josh
«Apple iPad live blog (Wednesday, March 7)»
CNET
(2012-jıl 7-mart).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Wood, Molly
«The new 'new iPad': Lightning strikes again»
CNET
(2012-jıl 23-oktyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Dudley-Nicholson,
Jennifer
(October 24, 2012).
"Apple unveils new iPad Mini, updated iPad and new Macs"
Herald Sun
Stein, Scott
«Apple iPhone 5 review»
CNET
(2012-jıl 5-oktyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Apple Inc.
(5-noyabr 2012-jıl).
„Apple Sells Three Million iPads in Three Days“
. Press-reliz.
Brown, Rich
«Apple Mac Mini with Fusion Drive review»
CNET
(2013-jıl 11-noyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Svensson,
Peter.
"Apple Sets Record for Company Value at $624B"
Associated Press
"Apple awarded $1bn in damages from Samsung in US court"
BBC News
August 25, 2012
«Judge strikes $450 million from $1 billion damages award in Apple v. Samsung: second trial needed»
FOSS Patents.
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2013-jıl 1-mart.
Apple Inc.
(10-noyabr 2012-jıl).
„HTC and Apple Settle Patent Dispute“
. Press-reliz.
Reisinger, Don
«Apple predicted to generate up to $280 million a year in HTC deal»
CNET
(2012-jıl 12-noyabr).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Steele, Billy
«Apple acquires Beats Electronics for $3 billion»
Engadget
AOL
(2014-jıl 28-may).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Welch, Chris
«Apple confirms it's buying Beats for $3 billion»
The Verge
(2014-jıl 28-may).
2014-jıl 29-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
«Apple Watch announced: available for $349 early next year»
The Verge
(2014-jıl 9-sentyabr).
2014-jıl 9-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2015-jıl 15-iyul.
«The Apple Watch is poised to dominate the market for digital fitness trackers»
The Verge
(2014-jıl 9-sentyabr).
2022-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2015-jıl 15-iyul.
"Apple Watch is competing as a fashion accessory, and that's a risky move"
The Washington Post
„iPhone Killer: The Secret History of the Apple Watch“
Wired
. June 18, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
January 31,
2022
Statt, Nick
«1 billion Apple devices are in active use around the world»
The Verge
(2016-jıl 26-yanvar).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Rossignol,
Joe
(January 26, 2016).
"Apple Now Has Over 1 Billion Active Devices Worldwide"
MacRumors
McBride, Sarah
«Apple leads Tech Industry in Fortune 500»
Yahoo Tech
(2016-jıl 6-iyun).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2016-jıl 6-iyun.
Gartenberg,
Chaim
(June 5, 2017).
"Apple announces HomePod speaker to take on Sonos"
The Verge
Vox Media
Lunden,
Ingrid
Roof,
Katie
(December 8, 2017).
"Sources: Apple is acquiring music recognition app Shazam"
TechCrunch
Oath Inc.
Singleton, Micah
«Apple confirms it has acquired Shazam»
The Verge
Vox Media
(2017-jıl 11-dekabr).
2019-jıl 4-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 14-dekabr.
"EU clears Apple's purchase of song-recognition app Shazam"
CNBC
September 6, 2018
Welch,
Chris
(September 24, 2018).
"Apple completes Shazam acquisition, will make app ad-free for everyone"
The Verge
Andreeva, Nellie
«Apple Gives Reese Witherspoon-Jennifer Aniston Morning Show Series 2-Season Order, Confirms 'Amazing Stories' Reboot»
(en).
Deadline Hollywood
(2017-jıl 8-noyabr).
2019-jıl 20-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Robb, David
«Apple Signs WGA Contract As It Ramps Up Scripted Shows»
(en).
Deadline Hollywood
(2018-jıl 7-iyun).
2019-jıl 27-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Andreeva, Nellie
«Oprah Winfrey Partners With Apple For Original Content»
(en).
Deadline Hollywood
(2018-jıl 15-iyun).
2019-jıl 26-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Andreeva, Nellie;
Petski, Denise
«Apple Teams With Sesame Workshop On Children's Programming Slate»
(en).
Deadline Hollywood
(2018-jıl 20-iyun).
2019-jıl 27-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Andreeva, Nellie;
Petski, Denise
«Apple Makes 'Peanuts' Deal; DHX Media To Produce New Series, Specials & Shorts With Classic Characters For Streamer»
(en).
Deadline Hollywood
(2018-jıl 14-dekabr).
2019-jıl 1-fevral sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Hipes, Patrick;
Andreeva, Nellie
«Apple Inks Deal With A24 For Multiple Films As Part Of Push Into Movies»
(en).
Deadline Hollywood
(2018-jıl 15-noyabr).
2018-jıl 17-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 18-yanvar.
Gurman,
Mark
(March 29, 2019).
"Apple Cancels Plan for AirPower Wireless Charger"
Bloomberg.com
Panzarino, Matthew
«Apple cancels AirPower product, citing inability to meet its high standards for hardware»
TechCrunch
(2019-jıl 29-mart).
2019-jıl 29-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 25-avgust.
Goode, Lauren (March 29, 2019).
„RIP AirPower: Apple Kills Its Elusive Wireless Charging Pad“
Wired
ISSN
1059-1028
. August 25, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
August 25,
2022
Bursztynsky, Jessica
«Apple becomes first U.S. company to reach a $2 trillion market cap»
(en).
CNBC
(2020-jıl 19-avgust).
2022-jıl 21-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 19-avgust.
Warren,
Tom
(June 22, 2020).
"Apple announces it will switch to its own processors for future Macs"
The Verge
Haselton,
Todd
(June 22, 2020).
"Apple will stop using Intel chips in all Macs by 2021, top analyst says"
CNBC
«Apple announces 'One More Thing' event for November 10th»
The Verge
(2020-jıl 2-noyabr).
2022-jıl 2-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 2-noyabr.
McDaniel, Allison
«Apple's M2 chip nears as Samsung beats LG as processor packaging partner»
(en-US).
9to5Mac
(2022-jıl 21-aprel).
2022-jıl 22-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
"Apple tests several new Macs with next-generation M2 chips – Bloomberg News"
(in en).
Reuters
April 14, 2022
Clark, Mitchell
«Apple's M2 chips and the computers they'll power detailed in new leak»
(en).
The Verge
(2022-jıl 14-aprel).
2022-jıl 2-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
Higgins,
Tim
(April 16, 2022).
"The Chips That Rebooted the Mac"
(in en-US).
The Wall Street Journal
ISSN
0099-9660
Brown,
Dalvin
(April 27, 2022).
"Apple Opens Self-Repair Store With $300 iPhone Screens, 19-Cent Screws"
(in en-US).
The Wall Street Journal
ISSN
0099-9660
Feiner, Lauren
«Apple now lets you buy parts so you can fix your iPhone yourself»
(en).
CNBC
(2022-jıl 27-aprel).
2022-jıl 25-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
Porter, Jon
«Apple's DIY repair service is now available in the US»
(en).
The Verge
(2022-jıl 27-aprel).
2022-jıl 29-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
«Apple's Self Service Repair program is now open to iPhone owners in the US»
(en-US).
Engadget
(2022-jıl 27-aprel).
2022-jıl 2-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
«Apple opens Self Service Repair to US iPhone users»
(en-US).
TechCrunch
(2022-jıl 27-aprel).
2022-jıl 27-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
Sherr, Ian
«Apple Launches Do-It-Yourself Repairs For iPhone 13, iPhone 12 and iPhone SE»
(en).
CNET
2022-jıl 27-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
«Apple's Self-Service Repair Store Finally Launches»
(en).
PCMAG
(2022-jıl 27-aprel).
2022-jıl 13-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 27-aprel.
Porter, Jon
«Apple's RealityOS for rumored headset appears in trademark application»
The Verge
(2022-jıl 30-may).
2022-jıl 8-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 30-may.
Gurman, Mark;
Mochizuki, Takashi;
Wu, Debby
«Apple's New VR/AR Headset Risks Being Delayed Until 2023»
Bloomberg
(2022-jıl 14-yanvar).
2022-jıl 19-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 30-may.
Fingas, Jon
«Apple's mixed reality headset reportedly uses iris scanning for payments and sign-ins»
Engadget
(2022-jıl 14-oktyabr).
2022-jıl 19-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 19-oktyabr.
Lerman,
Rachel
Gregg,
Aaron
Somasundaram,
Praveena
(June 19, 2022).
"Apple Store workers approve union, the first in the U.S."
The Washington Post
"Apple launches Lockdown Mode to block spyware attacks on at-risk users"
BBC News.
July 6, 2022
Hunter,
Tatum
Velazco,
Chris
(March 28, 2023).
"Now you can 'buy now, pay later' with Apple Wallet"
The Washington Post
De Avila,
Joseph
(March 28, 2023).
"Apple Rolls Out Buy Now, Pay Later Plan"
The Wall Street Journal
Gurman,
Mark
(November 9, 2023).
"Apple Settles DOJ Case That It Discriminated Against US Workers"
Bloomberg News
Satariano,
Adam
Mickle,
Tripp
(January 25, 2024).
"Apple Overhauls App Store in Europe, in Response to New Digital Law"
(in en).
The New York Times
Tilley,
Aaron.
"Apple Introduces 'Apple Intelligence,' New OpenAI Partnership as AI Takes Center Stage"
(in en-US).
WSJ
Leswing,
Kif
(1 November 2024).
"Apple to buy Pixelmator, the iPhone image editing app with AI features"
Stempel,
Jonathan
(2 January 2025).
"Apple to pay $95 million to settle Siri privacy lawsuit"
Ricker, Thomas
«Apple's greatest innovation is its ecosystem»
(en-US).
The Verge
(2016-jıl 7-sentyabr).
Qaraldı:
2024-jıl 13-oktyabr.
Johnson, Allison
«The walls of Apple's garden are tumbling down»
(en).
The Verge
(2024-jıl 27-aprel).
Qaraldı:
2024-jıl 12-dekabr.
Satariano, Adam
«Apple Surpasses Exxon as World's Most Valuable Company Before Retreating»
Bloomberg News
(2011-jıl 10-avgust).
2011-jıl 10-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 28-may.
Bohn, Dieter
«iPad Pro (2021) review: the best screen, but is that enough?»
(en-US).
The Verge
(2021-jıl 19-may).
2021-jıl 5-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 7-noyabr.
Ivanov, Dzhoro
«The M1 iPad Pro can run a desktop OS – Apple just won't let it»
(en-US).
Phone Arena
(2022-jıl 18-sentyabr).
2022-jıl 7-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 7-noyabr.
«Apple has sold a total of 500 million iPads in the last 10 years»
(en).
AppleInsider
(2020-jıl 15-sentyabr).
2022-jıl 30-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 21-sentyabr.
Fried, Ina
«iPad sales keep shrinking – down another 20 percent»
Recode
(2017-jıl 31-yanvar).
2019-jıl 29-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2019-jıl 20-mart.
"'Clearance sale' shows Apple's iPad is over. It's done"
The Register
March 23, 2017
Potuck, Michael
«Latest data suggests iPad sales hit highest growth rate in 6 years during Q2»
(en-US).
9to5Mac
(2020-jıl 5-avgust).
2021-jıl 18-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 21-sentyabr.
Leswing, Kif
«Apple's fastest-growing business segment, which includes AirPods and Watch, is now bigger than Mac»
(en).
CNBC
(2020-jıl 28-yanvar).
2022-jıl 19-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 19-oktyabr.
Pullen,
John Patrick
(March 24, 2019).
"Apple's Two-Word Plan for the Future of the Internet: Subscribe Now"
Forbes
«Logo Evolution: How Top Brands Redesigned Logos and Boosted Conversion»
Vardot
2022-jıl 29-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-aprel.
"Steve Jobs bio says Apple CEO abhorred 'corrupt' execs"
CBC News
October 20, 2011
"Wired News: Apple Doin' the Logo-Motion"
September 26, 2003
«Apple Computer»
(1999-jıl 27-avgust).
1999-jıl 27-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 1-yanvar.
«The Lost Apple Logos You've Never Seen»
thebrainfever.
McConnell, Ben;
Huba, Jackie
«The father of evangelism marketing»
Creating Customer Evangelists
2003-jıl 25-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Fisher, Anne (March 17, 2008).
„America's Most Admired Companies“
Fortune
. 157-tom, №
5. 65–67-bet. May 23, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
August 2,
2020
{{
cite magazine
}}
Unknown parameter
publisher=
ignored (
járdem
Colvin, Geoff (March 16, 2009).
„The World's Most Admired Companies 2009“
Fortune
. 159-tom, №
5. 76-bet. August 14, 2020da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
August 2,
2020
{{
cite magazine
}}
Unknown parameter
publisher=
ignored (
járdem
„World's Most Admired Companies“
Fortune
. March 2010. March 7, 2010da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
March 7,
2010
{{
cite magazine
}}
Unknown parameter
publisher=
ignored (
járdem
„World's Most Admired Companies“
Fortune
. November 2011. June 27, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
November 10,
2011
{{
cite magazine
}}
Unknown parameter
publisher=
ignored (
járdem
„The World's Most Admired Companies“
Fortune
. 165-tom, №
4. March 19, 2012. 139–140-bet. June 23, 2022da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
August 2,
2020
Elliot,
Stuart
(September 29, 2013).
"Apple Passes Coca-Cola as Most Valuable Brand"
The New York Times
Úlgi:Cbignore
Is Apple The World's Most Innovative Company (Still)?
Sentyabr 10, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
Forbes
, September 27, 2013.
"Apple sees revenue growth accelerating after setting record for iPhone sales, China strength"
(in en).
Reuters
January 27, 2021
"Apple Now Has 1.65 Billion Active Devices Worldwide"
(in en)
«Apple Now Has More Than Two Billion Active Devices Worldwide»
(en).
MacRumors
(2023-jıl 2-fevral).
2023-jıl 18-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 18-iyul.
Shakir, Umar
«Apple surpasses 2 billion active devices»
(en-US).
The Verge
(2023-jıl 2-fevral).
2023-jıl 18-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 18-iyul.
«Madrid Yearly Review 2024»
«Fortune 500»
(en).
Fortune
Qaraldı:
2024-jıl 2-oktyabr.
«Apple Company»
Operating System Documentation Project
(2007-jıl 10-dekabr).
2008-jıl 21-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 18-avgust.
«Apple Think Different Campaign»
The Inspiration Room Daily
(2005-jıl 6-oktyabr).
2010-jıl 19-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 12-avgust.
«MacWorld New York: I think, therefore iMac»
2011-jıl 21-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 13-avgust.
«Say hello to iPhone»
BillDay.com
(2007-jıl 29-iyun).
2008-jıl 7-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2008-jıl 13-avgust.
Manjoo, Farhad (January 11, 2002).
„IMac: What's in a Design, Anyway?“
Wired
. March 4, 2014da túp nusqadan
arxivlendi
. Qaraldı:
February 15,
2010
Williams, Ian
«UK watchdog clears Apple ads»
Computing
Incisive Media Ltd
(2007-jıl 13-iyun).
2008-jıl 10-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
"Apple Power Mac ads 'misleading'"
BBC News
June 11, 2004
Farber, Jim.
Apple ad creates recognition for Yael Naim
Oktyabr 11, 2011
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
New York Daily News
, March 11, 2008.
Fiegerman, Seth
«The Slow Evolution of Apple's Online Store»
Mashable
(2014-jıl 16-may).
2017-jıl 1-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
Apple
(15-may 2001-jıl).
„Apple to Open 25 Retail Stores in 2001“
. Press-reliz.
Useem, Jerry
«Apple: America's best retailer»
Fortune
(2007-jıl 8-mart).
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
«Store List»
Apple Retail
Apple Inc..
2017-jıl 28-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 5-dekabr.
Webb, Alex
«Inside the New Apple Retail Store Design»
Bloomberg L.P.
(2016-jıl 19-may).
2017-jıl 27-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 26-aprel.
Statt, Nick
«Apple just revealed the future of its retail stores»
The Verge
(2016-jıl 19-may).
2017-jıl 27-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
«Apple Stores»
MacRumors
2017-jıl 27-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
Panzarino, Matthew
«Apple out to patent curved glass panels used in Shanghai Retail Store»
The Next Web
(2012-jıl 19-aprel).
2017-jıl 26-oktyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
Simpson,
Stephen D.
(October 8, 2012).
"How Apple's fortunes affect other stocks"
The Woodbridge Company
Crothers, Brooke
«Is Best Buy following CompUSA, Circuit City to certain doom?»
CNET
(2012-jıl 29-mart).
2016-jıl 9-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
Segal, David
«Apple's Retail Army, Long on Loyalty but Short on Pay»
The New York Times
(2012-jıl 23-iyun).
2022-jıl 1-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 27-may.
Úlgi:Cbignore
Abboud,
Leila
(March 16, 2020).
"France hits Apple with €1.1bn antitrust fine"
Financial Times
Nicas,
Jack
Browning,
Kellen
Griffith,
Erin
(August 13, 2020).
"Fortnite Creator Sues Apple and Google After Ban From App Stores"
The New York Times
Amadeo, Ron
«Epic, Spotify, and others take on Apple with "Coalition for App Fairness"»
(en-us).
Ars Technica
(2020-jıl 24-sentyabr).
2020-jıl 26-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 26-sentyabr.
Horwitz,
Patience Haggin and Jeff
(August 26, 2020).
"Facebook Says Apple's New iPhone Update Will Disrupt Online Advertising"
(in en-US).
The Wall Street Journal
ISSN
0099-9660
"How Convincing is Facebook's Case Against Apple?"
(in en).
Bloomberg.com
December 17, 2020
Horwitz,
Sarah E. Needleman and Jeff
(December 16, 2020).
"Facebook Wades Into 'Fortnite' Maker's Dispute With Apple"
(in en-US).
The Wall Street Journal
ISSN
0099-9660
Vincent, James
«Apple promises to deliver AI smarts without sacrificing your privacy»
The Verge
Vox Media
(2016-jıl 13-iyun).
2023-jıl 13-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-dekabr.
Heisler, Yoni
«Apple is expertly trolling Android users with its new iPhone ads»
BGR
(2017-jıl 22-may).
2017-jıl 14-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-dekabr.
Greenberg,
Andy
(June 8, 2015).
"Apple's latest selling point: how little it knows about you"
Wired
Retrieved December 9, 2017
Farivar, Cyrus
«Apple expands data encryption under iOS 8, making handover to cops moot»
Ars Technica
(2014-jıl 18-sentyabr).
2017-jıl 13-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-dekabr.
Hall, Zac
«Apple details how it performs on-device facial detection in latest machine learning journal entry»
9to5Mac
(2017-jıl 16-noyabr).
2017-jıl 13-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-dekabr.
Greenberg,
Andy
(June 13, 2016).
"Apple's 'differential privacy' is about collecting your data – but not
your
data"
Wired
Retrieved December 9, 2017
Rossignol, Joe
«Here's How Apple Improves the iOS and Mac User Experience While Protecting Your Privacy»
MacRumors
(2017-jıl 6-dekabr).
2017-jıl 10-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 9-dekabr.
Menn,
Joseph
(January 21, 2020).
"Exclusive: Apple dropped plan for encrypting backups after FBI complained – sources"
(in en).
Reuters
Pagliery, Jose
«Apple promises privacy – but not on iCloud»
CNN
(2016-jıl 22-fevral).
2017-jıl 10-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Cunningham, Andrew
«The case for using iTunes, not iCloud, to back up your iPhone»
Ars Technica
(2016-jıl 24-fevral).
2017-jıl 14-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Robertson, Adi
«Why Face ID won't give you the legal protection of a passcode»
The Verge
Vox Media
(2017-jıl 12-sentyabr).
2018-jıl 7-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Aten, Jason
«Apple's App Tracking Transparency Update Is Turning Out to Be the Worst-Case Scenario for Facebook»
(en).
Inc.com
(2021-jıl 12-may).
2021-jıl 12-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 12-may.
Heisler, Yoni
«New data shows how devastating Apple's new anti-tracking feature is for Facebook»
MSN
2021-jıl 12-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 12-may.
Stanley, Alyse
«Too Bad, Zuck: Just 4% of U.S. iPhone Users Let Apps Track Them After iOS Update»
(en-us).
Gizmodo
(2021-jıl 8-may).
2021-jıl 12-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 12-may.
Datti, Sharmishte
«Apple's App Tracking Transparency Becomes Facebook's Nightmare: Only 4% Allow Tracking»
(en).
Gizbot
(2021-jıl 12-may).
2021-jıl 4-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 12-may.
Bajak, Frank;
Ortutay, Barbara
«Apple to scan U.S. iPhones for images of child sexual abuse»
(en).
AP NEWS
(2021-jıl 5-avgust).
2021-jıl 5-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2021-jıl 6-avgust.
McKinney,
India
Portnoy,
Erica
(August 5, 2021).
"Apple's Plan to "Think Different" About Encryption Opens a Backdoor to Your Private Life"
(in en)
"Irish Regulator Opens Third Privacy Probe Into Apple"
Reuters.
Gadgets360.
July 3, 2019
"Data Protection Commission opens privacy investigation into Apple"
RTE.
July 2, 2019
Krebs, Brian
«The iPhone 11 Pro's Location Data Puzzler»
(en-us).
KrebsonSecurity
(2019-jıl 3-dekabr).
2024-jıl 2-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 2-mart.
Whittaker, Zack
«Apple says its ultra wideband technology is why newer iPhones appear to share location data, even when the setting is disabled»
(en-us).
TechCrunch
(2019-jıl 5-dekabr).
2024-jıl 2-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 2-mart.
«Learn the meaning of the iPhone status icons»
(en-us).
iPhone User Guide
2024-jıl 2-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 2-mart.
Turton,
William
(March 30, 2022).
"Apple and Meta Gave User Data to Hackers Who Used Forged Legal Requests"
Yahoo! Finance
«Investor Relations – Apple»
investor.apple.com
2020-jıl 4-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«SEC Filings – Apple»
investor.apple.com
2021-jıl 11-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2011 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2012 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2013 10-K»
Apple
2023-jıl 9-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2014 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2015 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2016 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2017 10-K»
Apple
2023-jıl 13-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2018 10-K»
Apple
2019-jıl 12-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2019 10-K»
Apple
2020-jıl 5-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2020 10-K»
Apple
2023-jıl 4-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2021 10-K»
Apple
2023-jıl 27-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2022 10-K»
Apple
2023-jıl 27-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2023 10-K»
Apple
2023-jıl 27-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2023-jıl 13-noyabr.
«2024 10-K»
Apple
(2024-jıl 1-noyabr).
«Apple Leadership»
Apple Inc..
2025-jıl 4-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2025-jıl 3-yanvar.
«Apple Inc. (AAPL) Stock Major Holders – Yahoo Finance»
(en-US).
finance.yahoo.com
2020-jıl 3-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 6-mart.
Deutschman, Alan
«The once and future Steve Jobs»
Salon.com
(2000-jıl 11-oktyabr).
2010-jıl 2-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 22-noyabr.
Lashinsky,
Adam
(August 25, 2011).
"How Apple works: inside the world's largest startup"
Fortune
CNN
Huffingtonpost Interview: Steve Wozniak on Sci-Fi, Comic Books, and How Star Trek Shaped the Future
Sentyabr 18, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
. April 19, 2017.
Murphy, Margi
«Has the Apple brand really lost its bite?»
(en).
The Sydney Morning Herald
(2018-jıl 31-iyul).
Qaraldı:
2024-jıl 12-oktyabr.
Levy, Steven (2022-05-06).
„Apple Has Lost Its Soul. But Who Cares?“
Wired
(American English).
ISSN
1059-1028
. Qaraldı:
2024-10-12
"A decade after Steve Jobs's death, has Apple lost its magic?"
The Economic Times
2021-10-04.
ISSN
0013-0389
Shirky, Clay
«Apple Inc., 'After Steve'»
The New York Times
(2022-jıl 1-may).
Qaraldı:
2024-jıl 12-oktyabr.
Haden, Jeff
«27 Years Ago, Steve Jobs Said the Best Employees Focus on Content, Not Process. Research Shows He Was Right»
Inc.
(2023-jıl 9-mart).
Qaraldı:
2024-jıl 13-oktyabr.
Brownlee, John
«What It's Like To Work At Apple»
Cult of Mac
(2010-jıl 7-iyul).
2011-jıl 25-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 10-noyabr.
Hertzfeld, Andy
Credit Where Due
Mart 26, 2014
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
Folklore.org
, January 1983. Retrieved May 26, 2006.
"Newton Hall of Fame!"
Technology at Msu
August 7, 2015
Eisenhart, Mary.
Fighting Back For Mac
May 25, 2017, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
MicroTimes
, 1997. Retrieved May 26, 2006.
Hertzfeld, Andy
Leave of Absence
Mart 26, 2014
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
Folklore.org
, March 1984. Retrieved May 26, 2006.
Kawakami, John.
Apple Taps Guy Kawasaki For Apple Fellows Program
Sentyabr 3, 2017
[Sáne tuwrı kelmeydi]
, sánesinde
Wayback Machine
saytında
arxivlendi
MacTech
, September 1995. Retrieved May 26, 2006.
Montfort,
Nick.
"Wired 4.10: Spawn of Atari"
«Phil Schiller advances to Apple Fellow»
(en-US).
Apple Newsroom
2020-jıl 8-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2020-jıl 9-avgust.
Lashinsky,
Adam.
"How Apple works: Inside the world's biggest startup – Fortune Tech"
Tech.fortune.cnn.com
Lichty, Ron;
Mantle, Mickey
Managing the Unmanageable: Rules, Tools, and Insights for Managing Software
207 bet.
«Apple CEO gets modest 2012 pay after huge 2011»
(2012-jıl 27-dekabr).
2023-jıl 27-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2012-jıl 27-dekabr.
Leswing, Kif
«Apple added only 6,000 people last year – its slowest growth since 2009»
Business Insider
(2016-jıl 27-oktyabr).
2018-jıl 26-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 29-may.
"BRIEF-Apple says had 123,000 full-time employees as of Sept. 30"
Reuters
November 3, 2017
Turton, William
«Leaked recording: Inside Apple's global war on leakers»
The Outline
(2017-jıl 20-iyun).
2023-jıl 20-sentyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 20-iyun.
Deahl, Dani
«Internal Apple presentation on how to handle leaks gets leaked»
The Verge
(2017-jıl 20-iyun).
2023-jıl 13-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 20-iyun.
Mayo, Benjamin
«Report details Apple's efforts to increase product secrecy, more leaks from Apple campus than supply chain in 2016»
9to5Mac
(2017-jıl 20-iyun).
2017-jıl 20-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 20-iyun.
Lovejoy, Ben
«Facebook named Glassdoor's 'best place to work' as Apple falls 48 places to No. 84»
9to5Mac
(2017-jıl 6-dekabr).
2017-jıl 15-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 14-dekabr.
Rossignol, Joe
«Apple Plummets to Lowest Ranking Ever in Glassdoor's Annual List of Best Places to Work»
MacRumors
(2017-jıl 6-dekabr).
2017-jıl 15-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 14-dekabr.
Gurman,
Mark
(February 26, 2023).
"Apple's Secret 'XDG' Team Is Working on More Than Just a Glucose Monitor"
(in en).
Bloomberg.com
Simonson,
Sharon
(October 2, 2005).
"Apple gobbles up Cupertino office space"
Steeber, Michael
«Before the spaceship: A look back at the previous campuses that Apple called home»
(en-US).
9to5Mac
(2017-jıl 13-noyabr).
2022-jıl 8-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 7-yanvar.
Simonson, Sharon
«Apple gobbles up Cupertino office space»
San Jose Business Journal
(2005-jıl 30-sentyabr).
2006-jıl 20-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2010-jıl 11-may.
Shead, Sam
«We went to see Apple's European HQ in Ireland — here's what we found»
(en-US).
Business Insider
2022-jıl 7-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 7-yanvar.
«Irish Examiner Article»
Irish Examiner
(2011-jıl 6-oktyabr).
2012-jıl 11-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2012-jıl 21-aprel.
«Bloomberg Businessweek Profile of Apple Sales International»
Bloomberg Businessweek
2013-jıl 1-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2012-jıl 18-aprel.
Úlgi:Verify source
«Apple's Irish website with contact information for Apple Distribution International at Cork»
Apple.com
2012-jıl 14-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2012-jıl 18-aprel.
Goel, Vindu
«How Apple Empowers, and Employs, the American Working Class»
The New York Times
(2016-jıl 20-noyabr).
2022-jıl 1-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 14-iyul.
Úlgi:Cbignore
Tsang,
Amie
Satariano,
Adam
(December 13, 2018).
"Apple to Add $1 Billion Campus in Austin, Tex., in Broad U.S. Hiring Push"
(in en-US).
The New York Times
ISSN
0362-4331
"Apple CEO Tim Cook to inaugurate new Israeli headquarters next week"
«Federal Court Cases Involving Apple, Inc»
Docket Alarm, Inc..
2014-jıl 6-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 10-may.
Mullin, Joe
«Patent troll VirnetX wants jury to give it a half-billion dollars of Apple's cash»
Ars Technica
(2016-jıl 26-yanvar).
2017-jıl 24-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Novet, Jordan
«Nokia sues Apple for patent infringement in the U.S. and Germany»
VentureBeat
(2016-jıl 21-dekabr).
2017-jıl 11-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Swartz,
Jon
(December 21, 2016).
"Nokia sues Apple for patent infringement"
USA Today
Orlowski, Andrew
«US trade cops agree to investigate Apple's 'embrace and extend»
The Register
(2017-jıl 15-noyabr).
2017-jıl 15-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 16-noyabr.
Mukherjee,
Supantha
(January 18, 2022).
"Ericsson sues Apple again over 5G patent licensing"
(in en).
Reuters
Brodkin,
Jon
(June 24, 2024).
"EU says Apple violated app developers' rights, could be fined 10% of revenue"
arstechnica
«EU Commission fines Apple, Meta over digital law breaches – DW – 04/23/2025»
(en).
dw.com
Qaraldı:
2025-jıl 23-aprel.
«Apple Inc.: Business Segments and Geographical Breakdown of Revenue»
(en-US).
www.marketscreener.com
Qaraldı:
2025-jıl 10-may.
«Global 500»
(en).
Fortune
Qaraldı:
2023-jıl 11-avgust.
Chen, Liyan
«The World's Largest Tech Companies: Apple Beats Samsung, Microsoft, Google»
Forbes
(2015-jıl 11-may).
2017-jıl 25-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
«Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year»
Gartner
(2024-jıl 11-yanvar).
2024-jıl 11-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 11-yanvar.
Porter, Jon
«Apple tops Samsung for first time in global smartphone shipments»
The Verge
(2024-jıl 16-yanvar).
2024-jıl 17-yanvar sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2024-jıl 17-yanvar.
Nuttall, Chris
«Apple in race to keep ahead in 2012»
Financial Times
(2011-jıl 29-dekabr).
2022-jıl 10-dekabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Tsukayama,
Hayley
(March 20, 2012).
"FAQ: Apple's Dividend"
The Washington Post
«Annual Financials for Apple»
Marketwatch
2023-jıl 8-iyul sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2014-jıl 2-fevral.
Rodriguez,
Salvador
(May 6, 2013).
"Apple makes Fortune 500's top 10 for first time; Facebook makes list"
Los Angeles Times
La Monica, Paul R.
«Apple has $203 billion in cash. Why?»
CNNMoney
(2015-jıl 22-iyul).
2015-jıl 18-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2015-jıl 28-sentyabr.
Farivar, Cyrus
«Apple makes 92 percent of all smartphone profits»
Ars Technica
(2015-jıl 13-iyul).
2017-jıl 22-mart sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 23-mart.
Mickle,
Tripp
(April 30, 2017).
"Apple's Cash Hoard Set to Top $250 Billion"
The Wall Street Journal
Wang, Christine
«Apple's cash hoard swells to record $256.8 billion»
CNBC
(2017-jıl 2-may).
2023-jıl 2-iyun sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2017-jıl 24-may.
Salinas,
Sara
(August 2, 2018).
"Apple just hit a $1 trillion market cap"
CNBC
Davies, Rob
«Apple becomes world's first trillion dollar company»
The Guardian
(2018-jıl 2-avgust).
2020-jıl 28-aprel sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2018-jıl 2-avgust.
«Fortune 500 Companies 2018: Who Made the List»
Fortune
2018-jıl 10-noyabr sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2018-jıl 9-noyabr.
Duffy, Clare
«Apple's profit declines nearly 11%»
CNN Business
CNN
(2022-jıl 28-iyul).
2022-jıl 1-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2022-jıl 2-avgust.
Irwin-Hunt, Alex
«Top 100 global innovation leaders»
(en).
fDi Intelligence
(2023-jıl 19-iyun).
Qaraldı:
2024-jıl 16-iyun.
"Apple sales falter again but iPhone demand persists"
BBC
Duhigg,
Charles
Kocieniewski,
David
(April 28, 2012).
"How Apple Sidesteps Billions in Taxes"
The New York Times
Úlgi:Cbignore
Drawbaugh,
Kevin
Temple-West,
Patrick.
"Untaxed U.S. corporate profits held overseas top $2.1 trillion: study"
Reuters
«Apple Earnings Call»
Apple Inc..
2016-jıl 1-may sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2016-jıl 28-aprel.
Watson,
Roland
(October 30, 2012).
"Foreign companies 'avoid billions in corporation tax'"
The Times
Ebrahimi,
Helia
(November 2, 2012).
"Foreign firms could owe UK £11bn in unpaid taxes"
The Telegraph
(London)
Levin, Carl; McCain, John (May 2013),
Memorandum: Offshore profit shifting and the U.S. tax code – Part 2 (Apple Inc.)
(memorandum of the Permanent Subcommittee on Investigations), June 29, 2013da
túp nusqadan
(PDF)
arxivlendi
, qaraldı:
June 27,
2013
«Senate Probe Finds Apple Used Unusual Tax Structure to Avoid Taxes»
CNBC
(2013-jıl 20-may).
Qaraldı:
2025-jıl 21-mart.
McCoy,
Kevin
(May 21, 2013).
"Apple CEO defends tax tactics at Senate hearing"
USA Today
«Investor Relations»
Apple Inc..
2018-jıl 30-avgust sánesinde túp nusqadan
arxivlendi
Qaraldı:
2016-jıl 28-aprel.
Knop,
Carsten
(November 14, 2017).
"Tim Cook im Interview: "Hoffentlich seid ihr Deutschen richtig stolz auf euch""
(in de).
Faz.net
"Apple ne devra pas rembourser 13 milliards d'euros à l'Irlande, a conclu la justice européenne"
(in fr).
Le Monde
July 15, 2020
Brennan,
Joe
(July 15, 2020).
"Ireland wins appeal in €13bn Apple tax case"
Irish Times
Wakabayashi,
Daisuke
Chen,
Brian X.
(January 17, 2018).
"Apple, Capitalizing on New Tax Law, Plans to Bring Billions in Cash Back to U.S."
The New York Times
D'Orazio, Dante
«Apple partners with app developers for major Product RED fundraising effort»
The Verge
(2014-jıl 23-noyabr).
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Chmielewski, Dawn
«Apple's Holiday Product Red Campaign Raises $20 Million for AIDS Research»
Recode
(2014-jıl 17-dekabr).
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Clover, Juli
«Apple's (Product) RED Holiday Campaign Raised $20 Million to Fight AIDS»
MacRumors
(2014-jıl 17-dekabr).
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Miller, Chance
«Apple officially announces (RED) iPhone 7 & 7 Plus, updated iPhone SE with double the storage»
9to5Mac
(2017-jıl 21-mart).
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
Warren, Tom
«Apple launches red iPhone 7»
The Verge
(2017-jıl 21-mart).
Qaraldı:
2017-jıl 18-aprel.
«Apple»
(en-US).
RED
Qaraldı:
2025-jıl 22-iyun.
Weintraub, Seth
«Apple donates $2.5M to Hurricane Sandy relief»
9to5Mac
(2011-jıl 9-noyabr).
Qaraldı:
2012-jıl 18-noyabr.
«Apple donates $5M to Hand in Hand Hurricane Irma/Harvey relief, sets up iTunes donations»
9to5Mac
(2017-jıl 8-sentyabr).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Miller, Chance
«Tim Cook says Apple is donating $1 million to earthquake recovery efforts in Mexico»
9to5Mac
(2017-jıl 21-sentyabr).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Weintraub, Seth
«Apple sets up Haiti donation page in iTunes»
9to5Mac
(2010-jıl 14-yanvar).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Gurman, Mark
«Apple now taking Red Cross donations through iTunes for Japan relief fund»
9to5Mac
(2011-jıl 12-mart).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Lovejoy, Ben
«Apple invites donations to American Red Cross to support Philippine typhoon relief»
9to5Mac
(2013-jıl 12-noyabr).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Lovejoy, Ben
«Apple invites Red Cross donations through iTunes to help the Mediterranean refugee crisis [Updated
»]
9to5Mac
(2015-jıl 18-sentyabr).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
Miller, Chance
«Apple now accepting donations via iTunes for Hurricane Harvey relief efforts»
9to5Mac
(2017-jıl 27-avgust).
Qaraldı:
2017-jıl 13-dekabr.
«Help the planet. One app at a time»
World Wildlife Fund
Qaraldı:
2016-jıl 14-aprel.
«Environment»
Apple Inc..
Qaraldı:
2016-jıl 14-aprel.
Apple Inc..
„Global Apps for Earth campaign with WWF raises more than $8M“
. Press-reliz.
«Tech billionaires including Tim Cook, Elon Musk, and Mark Zuckerberg promised 18 million masks to fight COVID-19»
Business Insider.
Qaraldı:
2020-jıl 23-mart.
» saytınan alınǵan
Kategoriyalar
Webarxiv úlgisi eskertiwleri
Apple Inc.
Jasırın kategoriyalar:
Pages containing cite templates with deprecated parameters
Webarxiv úlgisi wayback siltemeleri
Apple Inc.
Tema qosıw
US