Betchfessî ae — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Li
betchfessî ae
, c' est on
betchfessî scrijha
eployî e
rfondou walon
po rprezinter les
voyales
ki s' prononçnut /è/ eyet /a/, et pacô /â/, cwand l' prumî son vént do
payis d' Lidje
, li deujhinme do
payis d' Nameur
et del
Basse Årdene
, et l' troejhinme do
payis d' Tchålerwè
(seulmint pol
cawete -aedje
).
On scrît
ae
po des mots d' tos les djoûs
daegn
waeyén
laecea
saeyea
waezon
taesson
, etch.
e l'
cawete -aedje
viyaedje
sicrijhaedje
rapoûlaedje
, etch.
sacwants cas a pårt del
cawete -asse
stocaesse
plenaesse
po sacwants nos sincieus
Braezi
Daenmåtche
daenwès
po ene rîlêye di vîs mots k' on n' a nén todi tos les prononçaedjes
waermaye
waernu
waeraxhe
waerleu
waerixhea
waeranti
traeyin
haerna
saedje 1
saedje 2
Èn nén maxhî li betchfessî AE avou l'
betchfessî EA
Mots k' ont des prononçaedjes avou "a" et "è" et nén rfondous avou l' betchfessî AE
candjî
candjî l’ côde wiki
Mots k' ont on prononçaedje "è" après Vervî, mins "a" dins l' restant del Walonreye
assez
cwate
wadjî
canon
(Vervî:
èssez
cwète
wèdjî
; Ôvîfa: kènon)
Mots k' ont on prononçaedje "è" après Biertris, mins "a" dins l' restant del Walonreye
panî
tchapea
il a
(Bietris
pènî
tchèpê
, il
Mots k' ont on prononçaedje "a" après Tchâlerwè, mins "è" dins l' restant del Walonreye
bresse
tchet
, cawete di codjowaedje -rè do
futeur
singulî "i tchantrè" (Coûtchant walon
bras
tchat
, i
tchantra
Cåzu tos les cas del
cawete -asse
macasse
aiwiasse
blankinasse
boirgnasse
payasse
marasse
Wene
(Fr.
Wanne
Sifwaits mots ki li rfondaedje est co so balance
candjî
candjî l’ côde wiki
taes
taesse
taessea
(Lidje & Vervî:
tèsse
tèssê
caenele
Istwere do betchfessî AE
candjî
candjî l’ côde wiki
Kiminçmint do prononçaedje "è"
candjî
candjî l’ côde wiki
Li prononçaedje "è" dins l' payis d' Lidje, c' est ene piceure tipike do walon k' a ataké la ddja bén lonmint.
Atåvlaedje do betchfessî
candjî
candjî l’ côde wiki
Li betchfessî fourit atåvlé di
Lorint Hendschel
, aprume dizo scrijha "ä" (1993-1995). Ci n' est ki po
disfafloter
k' on rcandja avou ae. C'
est ci scrijha la k' est accepté dins l' djivêye UCW do
Raploû d' Tchålerwè so li rfondaedje
(1996).
Sicrijhas AE dins des ôtes lingaedjes
candjî
candjî l’ côde wiki
Li scrijha AE si rescontere dins des lingaedjes vijhéns do walon, dandjreus po rascrovi on dobe prononçaedje a & è
viye ortografeye
flaminde
ae
: Sch
ae
rbeeck
sicrijha
almand
sicrijha
daenwès
Hårdêyes difoûtrinnes
candjî
candjî l’ côde wiki
Des esplikêyes sol betchfessî AE
(e francès)
Cours å Noû-Lovén sol betchfessî AE
(e walon)
Sicole po ls efants avou l' betchfessî AE
(e walon)
Ene pådje so des rujhes des rfondeus po vey s' i fåt eployî l' betchfessî AE u nén
(e walon)
Sourdants et pî-notes
candjî
candjî l’ côde wiki
apus k’ a
Bastogne minme
, la k’ i prononçnut li
cawete -aedje
come a Lidje (
viyèdje
).
Loukîz sol
live da Remacle sol datåcion des mots walons di dvant 1600
Prin del pådje «
Categoreyes
Sons et letes do walon
Betchfessîs scrijhas
Betchfessî ae
Radjouter on sudjet