Betchfessî oen — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Mape des disfondowes di "poenne" (dinêyes di l' ALW 1, hagnon 69), li mape ni mostere ki les disfondowes avou
-win.n
; les disfondowes avou
-on.n-
sont å Levant
Li
betchfessî oen
, c' est on
betchfessî scrijha
ki rascouve fok ene pitite rîlêyes di mots, mins k' estént ene miete målåjheys a rfonde sins çoula.
Ces mots la si prononçnut avou l'
son on
(ɔ̃)
so Lidje
ey ene pårteye di l'
Årdene
, et avou l'
son win
(wɛ̃) après
Nameur
et
Tchålerwè
Li son "on" est pus peurmint walon ki l' son "win", mins ci-ci est
pus lådje oyou
Les mots avou l' betchfessî OEN
candjî
candjî l’ côde wiki
Rîlêye OENN
miner
eminer
aminer
raminer
reminer
porminer
(ces viebes si codjowèt avou on candjmint d' voyale: A=-min-, B=C=-moenn-
; eg: dji moenne, nos minans, dj' a miné); mins on ls a lontins siervou avou l' betchfessî OEN:
moenner
emoenner
amoenner
ramoenner
remoenner
pormoenner
voenne
poenne
poenneus
avoenne
moenne
patrimoenne
antimoenne
Antoenne
Toenne
Mots avou OEN
moens
temoen
oende
Mots vijhéns ki n' si betchfesnut nén
tchenonne
ponte
pwinteu
Disfondowes do betchfessî OEN
candjî
candjî l’ côde wiki
Les mots sont sovint avou ene
disfondowe
avou
-on.n-
so
Lidje
et l'
Årdene
von.ne, pon.ne, avon.ne, dji mon.ne, on mon.ne, Anton.ne
Rilevans ki ces mots la si dinaziålijhèt a
Vervî
Måmdey
ey e
payis d' Heve
vône, pône, avône, dji mône, on mône, Antône
So
Nameur
et
Tchålerwè
, on-z a ene disfondowe avou
-win.n-
(mins li shuvion VW si spotche et divni djusse W)
win.ne, pwin.ne, awin.ne, dji mwin.ne, on mwin.ne, Twin.ne
Cial eto, li
win-
si pout disnaziålijhî (
Roman Payis
, Coûtchant
Flipveye
wène, pwène, awène, dji mène, on mwène, Twène
Gn a eto des
fornaiviaedjes diyalectolodjikes
, come
Li
-on.n
di
pon.ne
k' est rsintou come on son ON e tchestrolet, et ki dvént
-î-
pîne
).
Les disfondowes do Coûtchant ki rivnèt dins l' restant del Walonreye, avou l' francijhaedje (ele sont rsintowes moens walones)
peneus
penin
On cas ene miete a pårt est l' ci des viebes del famile di «
miner
».
Come bråmint d' viebes e walon, si codjowaedje si fwait å levant so des bodjes diferins d' après l' cawete (vey l'
atuze des troes bodjes
).
Li betchfessî
oen
rascovere bén l' prononçaedje des bodjes
et
, mins nén do bodje
Li codjowaedje levantrece (ey e rfondou) c' est: A=-min-, B=C=-moen- (eg: dji ramoenne, nos raminans, dji ramoennrè, ki dj' ramoenne, dj' a raminé).
E rfondou on-z a scrît parey les troes bodjes di 2001 a 2025, çou ki fwait k' on trouve pa des côps des scrijhaedjes come
moenner
pormoennåde
ou co
ramoennaedje
,...
Ene sacwè d' rashonnant s' aveut passé avou l' famile di viebes di «
vey
», sicrîts davance avou «
oe
» po tos les bodjes ( dji voe, nos
voeyans
, dji voerè, ki dj' voeye, dj' a
voeyou
, ene sacwè d'
voeyåve
); mins asteure avou des bodjes diferins ( dji voe, nos veyans, dji voerè, ki dj' voeye, dj' a veyou, ene sacwè d' veyåve ).
Istwere do betchfessî OEN
candjî
candjî l’ côde wiki
Diyalectalijhaedje des mots rcovrous på betchfessî OEN
candjî
candjî l’ côde wiki
A pårti di 1220, on-z a ddja li disfondowe
-on.n-
mones
(moenne);
Antone
(1263).
Uzaedje do scrijha OEN come betchfessî
candjî
candjî l’ côde wiki
C' est onk des dierins betchfessîs, nén dins l' lisse des betchfessîs do
raploû d' Tchålerwè
. Li dierins mots (
temoen
) a stî rfondous avou fok e 2008.
Dipus d' racsegnes.
candjî
candjî l’ côde wiki
Alére
candjî
candjî l’ côde wiki
L. Remacle
La différenciation dialectale en Belgique Romane avant 1600
, p. 91-93.
Mapes a studyî
candjî
candjî l’ côde wiki
poenne: mape
ALW
1.69.
voenne: mape
ALW
1.97.
Hårdêye difoûtrinne
candjî
candjî l’ côde wiki
Mots avou l' betchfessî oen dedja raspepyîs sol Wiccionaire
Li rfondaejde est co so balance.
Prin del pådje «
Categoreye
Sons et letes do walon
Betchfessî oen
Radjouter on sudjet