Confuciusse — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Confuciusse
a skepyî e
551 dv DjC
ey a morou e
479 dv DjC
Il est rindjî å
limero 5
des djins les pus inflouwinnes di l'
Istwere
dins l'
djivêye Michael Hart
Mwaissès idêyes
candjî
candjî l’ côde wiki
C' esteut on
filozofe
k' a rmetou eshonne, e-n ene
tcherpinte di tuzaedje
, les grandès idêyes del boune kidujhance ki les
Chinwès
shuvént dedja e leu vicåreye.
On croet pacô ki Confuciusse a-st askepyî ene
rilidjon
. Ci n' est nén l' veur. I n' cåzéve cåzu måy d' on
Bon Diu
. Si n' voleut i nén parpinser çou k' i gn a après l'
moirt
, ni rén do monde des ôtès atuzes
metafizikes
L' acsegnmint da Confuciusse, c' esteut des rîles di cdujhance el societé, et des mwaissès atuzes di goviernance po les mineus politikes.
Rîles do confucianisse
candjî
candjî l’ côde wiki
Les deus mwaissès cwålités a sayî d' avinde po divni ene "djin comifåt" c' est li "
jen
" eyet l' "
li''
Li "
jen
", c' est l' amour eyet l' respet des ôtes.
Li
li
, c' est totes ene driglêye di dujhances sociåles, ey eto les rîles del
prôpieté
Li
louwandje des ratayons
, k' egzistéve dedja bråmint divant
Confuciusse
, fourit rafoirceye pa ses scolaedjes: respet del
famile
, respet des
parints (pere et mere)
Confuciusse
dimandéve ås femes di schoûter leus omes, et les sudjets leu mwaisse. Ki
: ces mwaisses la divént govierner pol bén d' leu sudjets, et nén les formagnî. Lezî mostrer l' boun egzimpe, et nén fé respecter leu pouvwer avou des sôdårds.
Role di Confuciusse dins l' Istwere
candjî
candjî l’ côde wiki
Confuciusse creyeut ki, do vî vî tins, les mwaisses goviernént tot dnant l' boun egzimpe. Mins istoricmint, c' esteut nén l' veur. Dabôrd, Confuciusse fourit pus refôrmeu k' i nel contéve esse lu-minme.
Les tchîfs politikes di ç' trevén la (li "
dinasteye des Chou
") n' acceptît nén li programe di Confuciusse. Portant, après s' moirt, ses idêyes si spårdît totavå. Disk' e
221 dv DjC
, avou l' avnowe des
dinasteye des Ch'in
, k' aspouvît di dzindjner l' confucianisse. Mins li dinasteye d' après,
les Han
206 dv DjC
220 ap DjC
prindît li confucianisse come li filozofeye oficire do govienmint del Chine.
Ene pårteye di ses idêyes ont stî diswalpêyes pa
Menciusse
, on
sieke
après lu.
Dispu don, tos les djonneas ki vlént aveur des
belès plaeces
el Chine vont studyî l' acsegnmint da Confuciusse des moes å long. Et çoula, disk' å cmince do
20inme sieke
. Mins les simpès djins eto si cdujhént, des ans et des razans d' astok, tot shuvant les rîles di vicaedje da
Confuciusse
Ses idêyes sol goviernance d' on payis aminît l' påye eyet l' bénvicance el Chine deus meye ans å long. Adon ki l' restant del
Daegne
kinoxheut les
gueres
et les mizeres.
C' est po çoula ki, didins l'
djivêye Michael Hart
Confuciusse
si rtrouve dins les tot prumîs rangs emey les pus inflouwinnès djins di l'
Istwere
. Mins cwand minme dirî
Mawoumet
Djezus-Cri
eyet
Bouda
, paski si acsegnmint, rashiou pår so l' tuzance del societé chinwesse, ni s' a måy apliké foû del Chine, årvier do ci des troes ôtes.
Dins les belès-letes e walon
candjî
candjî l’ côde wiki
Gn a ene pinsêye da Confuciusse dins l'
binde d' imådjes
e walon pa
José Schoovaerts
Et l' nute s' a stindou
»:
Vos vloz
rvindjî
? Kimincîz pa foyî et schaver deus fosses !
Prin del pådje «
Categoreyes
Rilomés filozofes
Pår rilomêyès djins
Rilomés Chinwès
Confuciusse
Radjouter on sudjet