Domeinnaam - Wikipedia
Naar inhoud springen
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een
domeinnaam
(of, afgekort, 'domein') is een naam in het
Domain Name System
(DNS), het naamgevingssysteem (op
internet
) waarmee
computers
zoals
webservers
en
mailservers
alsmede bepaalde diensten en toepassingen kunnen worden geïdentificeerd. De domeinnaam verwijst doorgaans naar een
IP-adres
, maar kan ook andere technische verwijzingen omvatten. Het DNS functioneert zodoende als het ware als een
telefoongids
(van het
internet
). Een goede domeinnaam is treffend en eenvoudig te onthouden. Zowel bedrijven als particulieren maken er daarom intensief gebruik van, zowel om te vinden als om gevonden te worden op internet.
Een voorbeeld van een domeinnaam is 'nl.wikipedia.org'. Een domeinnaam is hoofdletterongevoelig, dus bijvoorbeeld 'NL.wikiPedia.oRg' representeert dezelfde domeinnaam.
Naamgeving
bewerken
brontekst bewerken
De verschillende delen van een domein(naam), labels genoemd, worden van elkaar gescheiden door punten. Een voorbeeld van een domein(naam) is
wikipedia.org
. Een label kan nooit langer zijn dan 63 tekens. Het totaal van labels en tussenliggende punten, mag niet langer zijn dan 255 tekens. De combinatie mag bestaan uit de letters
tot en met
, eventueel aangevuld met cijfers
tot en met
of een streepje
Sinds 2003 kunnen domeinnamen ogenschijnlijk ook diakritische en andere tekens bevatten. Hierbij gaat het echter om door middel van
punycode
-gecodeerde tekens die uiteindelijk toch uitsluitend uit een reeks van bovengenoemde tekens bestaan. Een voorbeeld hiervan is:
bücher.de
, wat in het DNS als
xn--bcher-kva.de
wordt opgenomen.
Niveaus
bewerken
brontekst bewerken
De niveaus topleveldomein, secondleveldomein, subdomein van de Russische Wikipedia
Een domeinnaam kan in verschillende niveaus worden opgesplitst. Zo bestaat er hoofdniveau (
Top Level Domain
), middelniveau en onderniveau (
subdomein
). De verschillende niveaus worden gescheiden door punten in de domeinnaam. Het niveau is zichtbaar door de verschillende delen van de domeinnaam van rechts naar links te lezen.
In het voorbeeld (zie afbeelding rechts)
ru.wikipedia.org
is
org
het topleveldomein,
wikipedia
is het secondleveldomein en
ru
het subdomein. Wikipedia koos ervoor, hier de
ISO-taalcode
te gebruiken.
Het is aan de server op het hogere niveau om te bepalen welke onderniveaus bestaan. Voor niet-gedefinieerde subniveaus kan de server naar een ander domein omleiden. Het laagste niveau maakt van de naam een zogenaamde hostnaam. De hostnaam 'www.wikipedia.org' kan dus verwijzen naar een (web)server van 'wikipedia.org'. Maar het is ook mogelijk die verwijzing direct onder 'wikipedia.org' (de zogenaamde apex) te maken, iets wat tegenwoordig vaak voor komt. Webbrowsers zijn dikwijls zo ingesteld dat ze tikfouten of luiheid van de gebruiker automatisch herstellen wanneer de gevraagde website niet (meer) bestaat, bijvoorbeeld naar het hoofdniveaudomein ".com" of het onderniveau "www.".
TLD
bewerken
brontekst bewerken
Het achterste gedeelte in het bovenstaande voorbeeld is
.org
. Dit is een
generic
top level domain
(gTLD). Een gTLD is, naast een
ccTLD
, een van de twee soorten TLD's. TLD's geven meestal het type of het land van de website weer.
Generic TLD's zijn naast
.org
(voor non-profitorganisaties), ook
.info
.net
.com
(voor websites met voornamelijk commerciële doeleinden) en
.int
(voor internationale organisaties). Aan deze lijst worden regelmatig nieuwe TLD's toegevoegd. Sinds 2014 zijn ook langere TLD's toegevoegd, zoals
.online
, .shop, .bike en .agency.
ccTLD's (Country Code -
landcode
) zijn de codes van het land waar de website zijn basis heeft, bijvoorbeeld
.be
voor
België
en
.nl
voor
Nederland
De meeste TLD-operators stellen tegenwoordig geen eisen aan het type organisatie dat een domein registreert. Het is dus bijvoorbeeld mogelijk dat een commercieel bedrijf een
.org
-domeinnaam registreert.
Alle
TLD's
zijn vastgelegd in de
DNS-rootservers
. De lijst van TLD's wordt beheerd door
Internet Corporation for Assigned Names and Numbers
(ICANN). De TLD's afzonderlijk worden beheerd door registries, voluit:
domain name registry
. De registry van
.nl
is de
Stichting Internet Domeinregistratie Nederland
(SIDN); voor
.be
is dit
DNS Belgium
. Registry's kunnen verschillende voorwaarden stellen aan domeinnamen. Zo mag een
.nl
-domeinnaam niet korter zijn dan twee tekens, gevolgd door .nl, terwijl technisch gezien een domeinnaam als
a.nl
ook zou werken. Onder
.nl
zijn ook geen diakritische tekens mogelijk.
Sinds eind 2005 is gefaseerd de nieuwe domeinnaam
.eu
voor registratie ter beschikking gesteld. Deze heeft de status van een ccTLD (en dus gelijkgesteld worden met een landcode-domeinnaam). De TLD
.eu
wordt beheerd door EurID. Tevens bestaat
.asia
Sommige TLD-operators kiezen ervoor om hun domein onder te verdelen in
second-level-domeinen
(SLD's). Een voorbeeld is
.uk
, dat onder meer
co.uk
(voor bedrijven) en
org.uk
(voor non-profitorganisaties) aanbiedt.
Registratie
bewerken
brontekst bewerken
Zowel particuliere personen als bedrijven mogen een domeinnaam als combinatie van een naam met een TLD registreren.
De meeste TLD's maken gebruik van een
registry-
registrar
-registrant
-model (RRR). De TLD-operator (registry) verleent hierbij de mogelijkheid aan diverse bedrijven (de
registrars
) om wijzigingen in het TLD aan te maken. Een registrar kan nieuwe domeinnamen aanvragen en de
Whois
-informatie en
nameservers
van de domeinnamen bepalen. Deze opzet heeft het voordeel dat de domeinhouders (vaak miljoenen bij bekende TLD's) niet direct zaken hoeven te doen met de TLD-operators. Een registrar betaalt voor het recht om domeinnamen te registreren meestal een vast periodiek bedrag plus een bedrag per domeinnaam.
Het aanvragen van een domeinnaam doe je bij een
registrar
naar keuze. De registrar is een agent bij
DNS Belgium
in het geval van een
.be
-domein en heette bij de
SIDN
in het verleden 'deelnemer'. Meestal kost een registratie jaarlijks een vast bedrag, waarvan de hoogte mag worden bepaald door de registrar. Soms komen daar ook nog startkosten bij. Niet zelden zitten er tussen de domeinnaam houder ('registrant') nog een of meerdere resellers. Deze zijn niet aangesloten bij de registry, maar opereren via de registrar.
Voor het registreren van een
.nl
-domein is het lang een voorwaarde geweest een inwoner van of bedrijf in Nederland te zijn. Dit is voor een
.be
-domein nooit zo geweest, wat maakt dat zo'n 18% van de Belgische domeinnamen in handen van Nederlandse particulieren of bedrijven is. Dit geldt ook voor de mailserver van de
Nederlandstalige Wikipedia
Technische werking
bewerken
brontekst bewerken
Een domeinnaam verwijst naar een
IP-adres
zoals een naam in een telefoonboek naar een
telefoonnummer
. In de gegevenspakketten die via het
computernetwerk
verstuurd worden, wordt alleen het IP-adres gebruikt. Omdat domeinnamen veel eenvoudiger te onthouden zijn dan IP-adressen, worden IP-adressen door de meeste mensen niet direct gebruikt.
Per niveau in de domeinnaam kan een andere lijst (DNS-server) geraadpleegd worden om het betreffende nummer op te zoeken. Door deze hiërarchische opbouw kunnen lagere niveaus door de eigenaar van het hogere adres zelf bepaald worden. Dus nadat bijvoorbeeld Wikipedia bij een
registrar
van de org-registry de domeinnaam wikipedia.org heeft verkregen, kan Wikipedia zelf IP-adressen met als naam www.wikipedia.org, mail.wikipedia.org of 123.wikipedia.org aanmaken. Iedere computer kan die adressen vinden, doordat ze door de DNS-server van .org naar de DNS server van wikipedia.org verwezen worden voor alle subdomeinen die eindigen op .wikipedia.org.
Statistieken
bewerken
brontekst bewerken
Aantal hoofdniveaudomeinen
Domein
2012
2019
2025
com
.com
102.299.941
153.683.009
157.900.000
cn
.cn
3.360.360
7.652.995
21.000.000
de
.de
14.953.705
16.322.933
17.600.000
net
.net
14.694.957
13.416.884
12.600.000
org
.org
9.924.832
10.085.758
11.200.000
uk
.uk
10.089.480
11.851.788
10.200.000
ru
.ru
3.611.200
5.017.822
6.700.000
nl
.nl
4.926.183
5.888.682
6.111.795
br
.br
2.739.671
4.085.293
5.500.000
xyz
.xyz
2.100.000
4.600.000
au
.au
2.417.543
3.171.899
4.300.000
fr
.fr
2.311.020
3.434.195
4.300.000
top
.top
2.300.000
4.300.000
info
.info
8.357.792
4.659.076
4.000.000
eu
.eu
3.592.242
3.558.214
3.700.000
ca
.ca
1.830.795
2.840.357
3.443.517
co
.co
1.300.000
2.296.222
3.294.682
it
.it
2.314.691
3.240.797
3.285.535
shop
.shop
690.000
3.200.000
in
.in
1.100.000
3.000.000
3.100.000
online
.online
1.166.535
3.000.000
ch
.ch
1.681.190
2.259.952
2.571.340
pl
.pl
2.377.750
2.513.491
2.565.000
us
.us
1.777.949
1.743.289
2.502.094
es
.es
1.515.260
1.916.588
2.127.195
pt
.pt
161.120
1.216.710
2.021.515
jp
.jp
1.300.084
1.580.163
1.804.964
store
.store
232.986
1.800.000
io
.io
5.124
270.000
1.755.007
be
.be
1.285.494
1.623.482
1.703.980
site
.site
1.000.000
1.600.000
at
.at
1.121.042
1.319.125
1.485.539
se
.se
1.222.786
1.531.028
1.438.380
dk
.dk
1.180.673
1.315.420
1.306.816
biz
.biz
2.221.293
1.615.161
1.221.180
me
.me
576.844
900.000
1.100.000
kr
.kr
1.094.431
1.108.428
1.062.537
ai
.ai
62.183
598.007
gr
.gr
374.699
398.458
526.159
Eind
1995
waren er in Nederland nog slechts 10.000 .nl-domeinnamen uitgegeven; sinds 2013 meer dan 5 miljoen. In België kan pas sinds 11 december 2000 iedereen
.be
-domeinnamen registreren. Na deze vrijgave steeg het aantal .be-domeinnamen dan ook van 40.000 eind 2000, een half miljoen medio 2005 tot iets meer dan 1,1 miljoen eind 2010.
In
1995
waren er in de VS al 100.000 .com-domeinnamen geregistreerd, in 1997 een forse 1,6 miljoen, anno 2020 staan er ruim 150 miljoen
.com
-domeinnamen te boek (het aantal
.com
-domeinnamen is tussentijds weer wat gedaald, onder andere door vervallen domeinnamen).
Het totale aantal domeinnamen wereldwijd blijft echter stijgen: in 2025 waren er ruim 368 miljoen geregistreerd.
Nevenstaande tabel toont de resultaten uit een onderzoek naar het aantal domeinen in enkele
topleveldomeinen
per 2012, 2019 en 2025.
Zie ook
bewerken
brontekst bewerken
Domeinkaper
Domeinnaamrecht
Internetprovider
Lijst van topleveldomeinen op het internet
Webhosting
Externe links
bewerken
brontekst bewerken
RFC1035
Whois-service voor alle domeinextensies.
domeinnaam-jurisprudentie
Bronnen, noten en/of referenties
RFC
3492
TLD-lijst
iana.org, bezocht 10-1-2013
Recordaantal .be-domeinen
Gearchiveerd
op 16 maart 2013.
De belangrijkste domeinnaam statistieken van 2025
Mijn.host
5 september 2025
).
Geraadpleegd op
15 september 2025
Overgenomen van "
Categorieën
Internet
Domain Name System
Domeinnaam
Onderwerp toevoegen