Düütschland – Wikipedia

Düütschland – Wikipedia
Zum Inhalt springen
Vun Wikipedia
Deutschland
Flagg
Wapen
Wahlspröök
Einigkeit und Recht und Freiheit
plattdüütsch
Eenheid un Recht un Freeheid
Natschonalhymne
Das Lied der Deutschen
Hööftstadt
Berlin
Gröttste Stadt
Berlin
Amtsspraak
Düütsch
Regeren
Bundspräsident
Bundskanzler
Bundsrepubliek
Frank-Walter Steinmeier
Friedrich Merz
Gründ
23. Mai 1949 (Bundsrepubliek Düütschland)
Grött
• Allens
• Water (%)
357,596
km²
2,18
Inwahnertall
• 31. Dezember 2022 Tellt
Inwahnerdicht
82,719,540
236/km²
Geldsoort
Euro
EUR
BBP
Nominal: 4,1 Bio. USD (4.)
KKP: 5,4 Bio. USD (5.)
(2022)
Nominal: 48.756 USD (20.)
KKP:64.086 USD (20.) $ je Kopp
Tietzoon
Sommertiet
MET
UTC
+1)
MEST
UTC
+2)
Internet-TLD
.de
ISO 3166
DE
Vörwahl
+49
Düütschland
hoochdüütsch
Deutschland
), amtlich
Bundsrepublik Düütschland
hoochdüütsch
Bundesrepublik Deutschland
) is ene
Bundsstaat
in
Middeleuropa
, de sik uut sesstein
Bundslänner
tohoopsett un een freeheidlich-demokraatschen un sotschalen Rechtsstaat is.
Düütschland grenzt an negen Naversstaten:
Däänmark
Polen
Tschechien
Öösterriek
, de
Swiez
Frankriek
Luxemborg
un de
Nedderlannen
. In’n Noorden liggt Düütschland an de
Noord-
un
Oostsee
, un in’n Süden an’n
Bodensee
un de
Alpen
De Stadt mit den meesten Inwahners is
Berlin
; anner Metropolen mit mehr as ene Millioon Inwahners sünd
Hamborg
München
un
Köln
. De grootste Metropoolregioon is dat
Ruhrgebeed
Frankfort an’n Main
is as düütsch Finanzzentrum ook internatschonaal wichtig.
Sied de Antike leven verscheden
germaansche
Stämm op dat Rebeed. De
Römers
un de
olen Greken
beteken de Regioon as
Germania
. 962 is dat
Regnum Teutonicum
grünnt worrn uut dat later dat
Hillig Röömsch Riek vun Düütsche Natschoon
ranwussen is. In’n 16.
Jhd. begünn in Düütschland de
Reformatschoon
un grote Delen vun Noorddüütschland övernemen den
Protestantismus
. Na den
Koaliatschoonskriegen
ünner
Napoléon Bonaparte
un dat dat Enn vun Hillige Röömsche Riek, grünn sik 1915 na de
Wiener Kongress
de
Düütsche Bund
Dat Düütschland een modernen un vereenten Natschonaalstaat wurr, begünn 1866 mit den
Noorddüütschen Bund
, uut den 1872 dat
Düütsch Kaiseriek
ranwussen weer. Na den
Eersten Weltkrieg
un de
Düütsche Revolutschoon
, is dat Kaiseriek ene
Republik
worrn. 1933 övernemen de
Natschonaalsotschalisten
de Macht, de för den
Holocaust
un den
tweden Weltkrieg
verantwoordlich sünd. Na den Krieg hebbt de
Allieerten
Düütschland 1949 in
Besatterzonen
deelt un mit den opkamen
Koold Krieg
hebbt sik de westlichen Besatterzonen 1951 to de Bundsrepublik Düütschland tohoopslaten, wieldes de sowjetsche Besatterzoon de
Düütsche Demokaatsche Republik
(DDR) worrn is. Na dat Enn vun den Kolen Krieg is de DDR 1990 Deel vun de Bundsrepublik worrn.
Düütschland is ene Industrienatschoon mit enen starke Weerschop un het na
Bruttobinnenlandsprodukt
de gröttste Weerdschop in Europa. Dat Land is wetlwied de drüddgröttste Improteur un Exporteur.
Landsnaam
ännern
Bornkood ännern
In de Berliner Handschrift vun de
Sassenspegel
(1369) steit „Iewelk
düdesch lant
hevet sinen palenzgreven“ (jeedeen düütsch Land het sienen Palzgreven)
De Landsnaam kümmt vun dat Woord „düütsch“ un stammt vun den
oorgermaanschen
þiudiskaz
af, wat ‘den Volk tohörig’ bedüudt un vun dat Woord *
þeudō
‘Volk’ afleidt is, dat wedder vun dat
Oorindoeuropääsche
tewtéh₂-
‘Volk’ afstammt un ook de Wortel för dat Woord „Teutonen“ is.
De Naam weer vun
Karl de Grote
sien Teid bet in de fröhe
Neetied
keen Naam för en bestimmt
Volk
, man en Begreep för de Volksspraak, de över Stammsgrenzen weg de verscheden
kontinentaal-westgermaansch
Dialekten un Spraken vun de verscheden Stammen beteken. De Begreep grenz so „Düütsch“ vun
Latiensch
un
Romaansch
Slaawsch
un
Noordgermaansch
af. De Begreep ünnerscheed nich in Betog op politsche Tohörigkeit oder de verscheden Spraakünnergruppen binnen dat kontinentale
Westgermaansch
, so as
Nedderdüütsch
Nedderfranksch
oder
Hoogdüütsch
De Naam
Dutschelant
steit dat eerste Maal in de Frankfurter Översettung de „Goldenen Bulle“ (üm 1365). Dat
Hillig Röömsch Riek
heet ton Anfang slicht dat „Riek“ un kreeg eerst mit de Tied en länger Naam. In dat 12. Jhd. keem „Hillig“ daarto, in dat 13. Jhd. „Röömsch“, man eerst in dat late 15. Jhd keem de Tosatz „vun Düütsche Natschoon“ daarto. Eerst mit dat 16. Jhd. is Düütschland, besunners in de damalige Form
Teutschland,
statts öller Uutdrück as
düütsche Lannen
begäng.
Düütschland as Naam för en Natschonaalstaat, de allen düütschsprakigen Lannen över de verscheden lütten Territoriaalstaten weg vereent, keem man eerst mit den Kriegen ünner
Napoléon Bonaparte
un de
Franzosentied
ünner Intellektuellen op.
As 1871 dat Düütsche Riek sünner de düütschen Delen vun Öösterriek grünnt worrn is, wurr Düütschland de Naam för de neen Staat. Na de twede Weltkrieg is de Begreep
Düütsch Riek
nich meer bruukt worrn un de
Düütschland
wurr de offitschelle korte Naam för de Bundsrepublik Düütschland un sied 1990 is
Düütschalnd
de amtliche Kortform för dat weddervereent Düütschland.
In sienen Naverspraken het Düütschland vele verscheden Namenvarianten. In anner germaanschen Spraken –
Engelsch uutbenomen
– leid sik de Naam ook vun *
þiudiskaz
af, so as
nedderlandsch
Duitsland
däänsch
Tyskland
. De fransche Naam
franzöösch
Allemagne
kümmt van’n Alemannenstamm af un het sik in anner romaanschen Spraken, man ook in dat Törksche oder Araabsche uutbreid.
Dat engelsche
Germany
oder dat italieensche
Germania
kümmt vun dat latiensche Germania.
10
De
slaawschen Spraken
němьcь
betekent Düütschland as dat stumme Land.
11
Dat Finnsche un Eestensche hebbt mit
Saksa
den Naam vun de
middelsassische
Spraak övernaamen.
Territorium
ännern
Bornkood ännern
In Düütschland worden all tosamen 51 Prozent de Flach landwertschoplich bruukt (2016), Walden sünd 30 Prozent. 14 Prozent worden as Siedlungs- un Verkehrsflach bruukt. Waterflachen kummen op twee Prozent, de ännern dree Prozent verdelen sük op anner Flachen, meestens Unland un anner. Düütschland hett all tosamen negen Navers: In’n Noorden grenzt Düütschland an
Däänmark
, in’n Noordoosten an Polen, in’n Oosten an de
Tschech’sche Republiek
, in’n Süüdoosten an
Öösterriek
, in’n Süden an de
Swiez
, in’n Süüdwesten an
Frankriek
, in’n Westen an
Luxemborg
un an
Belgien
, un in’n Noordwesten an de
Nedderlannen
. De Länge vun de Grenz bedraggst all tosamen 3876 km². Daarmit is Düütschland dat europäisk Land mit den meesten Navers.
Geografie
ännern
Bornkood ännern
A physical map of Germany
Düütschland is mit 357,.596 km
dat sövent gröttste Land in Europa.
12
13
De Naverlänner sünd
Däänmark
in’n Noorden,
Polen
un
Tschechien
in’n Oosten,
Öösterriek
un de
Swiez
in’n Süden un
Frankriek
Luxemborg
Belgien
un de
Nedderlannen
in’n Westen. Düütschland liggt in’n Noordwesten an de
Noordsse
un in’n Noordoosten an de
Oostsee
De höögste Punkt is de
Zugspitze
2.963 m över de See
) un liggt in den
Alpen
in’n Süden vun Düütschland. De leegste Punkt liggt an de Noordseeküst in de Gemeen
Neendörp-Sassenbann
(3,54
m ünner de Seespegel).
Geologie
ännern
Bornkood ännern
Oberflächengeologie Deutschlands
Düütschland tellt de
Geologie
to
Westeuropa
, dat eerst in’n Verloop vun dat
Phanerozoikum
bilüttken mit den präkambrischen Deel vun Europa (
Oosteuropa
mit
Skandinavien
un den olen Kontinent
Baltika
) tohoopstött is un Barggrupp rupschaven het. De Grundbarggruppen, de sik so billen, heet
Avalonia
un
Armorica
.De jüngste Grundbarggrupp sünd de
alpidischen
Bargen ganz in’n Süden vun Düütschland.
Klima
ännern
Bornkood ännern
De gröttste Deel vun Düütschland liggt in de
matige Klimazoon
un het in’n Noorden un Westen
Seeklima
, in’n Oosten un Süüdoosten
Landklima
. De Winter sünd besünners in den Alpen in’n Süden vun Düütschland koold, in’n Noorden vun dat Land faken eer küll mit ringen
Nedderslag
un bedeckt Heven. De Summer köönt heet un dröög oder küll un natt sien. De Noorddeel het grotendeels Westwind, de fuchte Luft vun Noordsee mitbringt, de Temperaturen evenmatig höllt un för veel Nedderslag sorgt. De Süüdoosten het den ringsten Inflood vun dat Seeklima, so dat hier grötter Temperatuurextrmen to finnen sünd.
14
De döörsniddliche Temperatuur dat ganze Jaar över weer in de Normaalperiood 1961–1990 8,2 °C, de middelst Döörsniddtemperaturen in den verscheden Maanden liggt twüschen −0,5 °C in’n Januar un 16,9 °C in’n Juli. De middelste Nedderslag dat jaar över is 789 Millimeter. De Februar is mit döörsniddlich 49 Millimeter de dröögste Maand, den meiste Neddersalg kümmt in’n Juni daal (85 Milimeter).
15
De leegste Temperatuur, de je meten worrn is, weer −37,8 °C, 1929 in
Wolnzach
. De höögste meten Temperatuur weer 41,2 °C op’n 25. Juli 2019 in
Duisburg-Baerl
un in
Tönisvorst
16
Bevölkerung
ännern
Bornkood ännern
Demografie
ännern
Bornkood ännern
Na Fortschreibung de Zensus 2011 leevden an’n 31. Dezember 2022 in Düütschland 84.358.845 Inwahners op een Flach vun 357.587,77 km². Dat Land höört mit ungefähr 236
Minschen
pro km² to den dicht besiedelten Flachenstaaten. 18,3 Prozent vun de Inwahners worren in’n Joohr 2015 unner 20 Johren, 24,5 Prozent tüsken 20 un 40 Johren un 29,8 Prozent tüsken 40 un 60 Jahre oold. In’n Oller vun 60 bit 80 Johren worren 21,6 Prozent de Bevölkerung, 5,8 Prozent worren öller. In’n Joohr 2019 legg dat dörgahns Oller bi 44,5 Jahren. Düütschland höört daarmit to den oollste Gesellskuppen de Welt.
Spraken
ännern
Bornkood ännern
In alle Rebeden is de Mehrheitsspraak
Hoochdüütsch
17
18
dat as düütsche Amsspraak ook ene Amtsspraak vun de europääsche Unioon is un tohoop mit Engelsch un Franzöösch ok Arbeidsspraak vun de Europääsche Kommisschoon is.
19
Na de
Europääsche Charta vun de Regional- oder Minnerheitenspraken
gellen
Sorbsch
, dat in de Bundslänner Brannenborg un Sassen snackt warrt,
Noordfreesch
un
Däänsch
in
Sleswig-Holsteen
, Saterfreesch in Neddersassen un
Romani
in heel Düütschland as Minnerheidenspraken.
Plattdüütsch
, dat in de noorddüütschen Bundslänner snackt warrt gellt as Regionaalspraak.
20
Daarto kaamt de Spraken vun neeren Inwanneres. De meest snackt Spraken mang Inwanneres, de besunners mit Gastarbeiders von de 1950er an un Düütsch uut de ole Sowejtunioon kemen, un eer Nafaren sünd Törksch, Araabsch, Kurdsch, Poolsch, Italieensch, Greeksch, Spraansch, Serbokroaatsch, Bulgaarsch.
Bildung
ännern
Bornkood ännern
In Düütschland sünd de Länner för de Bildung tostännig. De Bildung för de lütten Kinner twüschen dree un söss begünnt mit de Kinnergaarden, de freewillig is. De Grundschool, de je na Bundsland veer oder söss Jaren lang is, is Plicht. Allens tohoop givt dat ene negen Jaren lang Schoolplicht.
21
De Sekundarschool is normalerwies in dree Telgen deelt.
Historie
ännern
Bornkood ännern
Prähistorie
ännern
Bornkood ännern
Der
Löwenmensch
aus der Stadel-Höhle im
Hohlenstein
Lonetal
, entstanden zwischen 39.000 und 33.000 v.
Chr.
De
Danuvius guggenmosi
leev vöör 11
Millionen Jaren in’n Süden vun dat hüdige Düütschland un gellt as een mang den eersten minschenaardigen Aarden, de up twee Benen leep.
22
Prähistoorsche Minschen, so as de
Homo heidelbergensis
, leven tomindst sied 600.000 Jaren in dat vundaag düütsche Gebeed.
23
To de
Neanderdaler
keem vöör rund 47.500 Jaren de
Homo sapiens
, de anatoomsch moderne Minsch, uut Afrika na Europa towannert.
24
De an de 42.000 Jaren ole Kunst vun de
Swääbsche Alb
uut den
Jungpaläolithikum
tellt as de öldste bekannte Kunst vun de Minschheid.
25
Daarmang ene 42.000 jare oole
Fleut
, dat öldste bekannte Musikinstrument,
26
de 41.000 Jare ole
Venus vom Hohlefels
27
un de an de 40.000 Jare ole
Löwenmann
28
De
Linienbandkeramiker
, ene Gruppe, de uut
Anatolien
un över den
Balkan
in de
Jungsteentied
na Middeleuropa inwannert is, brochte
Bueree
un
Veetucht
mit. Se verdrängen vun 5700/5600
v. Chr. de
Jäger un Sammler
uut dat hüdige Süüddüütschland. Eerst 4000
v. Chr breid sik de Bueree ook in Noorddüütschland uut un het de
Ertebølle-Kultuur
aflööst, de letste Jägerkultuur in Noorddüütschland.
1000 Jaren läter as annerwegens beginnt üm 2200
v. Chr. in’n düütschen Gebeed de
Bronzetid
, to den wichtigsten Funnen tellt de
Himmelsschiev vun Nebra
29
In de
Hallstatttied
(1.200–1000
v. Chr.) leven in Süüd- un Middeldüütschland
Kelten
un
Isen
keem as een nie Metall up.
Germanen un Römer
Üm 600 v. Chr., in de
Noordsche Bronzetied
oder de froe
Iesentied
keem in Noorddüütschland de
Jastörp-Kultuur
up, de för de
Germanen
eer Vöörlöper anseen warrt.
30
Van Noorddüütschland un
Süüdskandinavien
breiden se sik na Süüd, Oost un West to uut un assimileerten de keltschen Gruppen in Süüd- un Middeldüütschland.
31
32
De Germanen an un för sik beginnt mit dat latiensche Woord
Germani
, dat antike Schriever dat eerst Maal in’n 1.
Jhd. v.
Chr bruken un een
ethnograafschen
Sammelbegreep is, de keen eenheidlik Volk beteken dee.
33
Karte der germanischen Stämme Mitteleuropas mit dem römischen Limes und den Legionslagern um 50 n.
Chr.
Dat Gebeed luchts den
Rhien
un Süüd de
Donau
weer in de Tied vun 80 bet 260
n. Chr. Deel vun dat
Röömsche Riek
. Een Deel vun dat hüdige
Hessen
un
Baden-Würrtemberg
het ook daarto höört. Se billen dat Gebeed süüd vun de
Limes
, dat
Germania Inferior
heet, Noord vun de Limes weer
Germania Magna
. Unner
Augustus
het dat Röömsche Riek versocht Germanien to verövern. Se richten de Provinz Germani twischen Rhien un Elve in. Man 9 n.Chr. sind Römers in de Slacht bin Teutoborger Woold vun Arminius slaan worrn. De Nedderlaag het de Römers umstimmt un se sind uut Germanien aftrokcen.
Tacitus
sien Wark
Germania
is de öldste Born, de de Germanen beschrivt.
Üm 260 sind germaansche Stämme in dat römmsche Gebed indrungen un na de Hunneninaschoon 375 un de Daalgand vun dat röömsche Riek 395 sind germaansche Stämme in de Völkerwannertied na Süüdwest to trocken: de Franken grünnen dat Frankenriek in Westeuropa. de Franken verövern baiern un läter in 7. un 8. Jaarhunderd de Sassen. De oosten vun dat hdüige Düütschland weer in de Tied noch slaawsch.
Völkerwannertied
ännern
Bornkood ännern
Oostfrankenriek un Hillig Röömsch Riek
ännern
Bornkood ännern
Rhienbund, Düütsch Bund un Noorddüütsch Bund
ännern
Bornkood ännern
Anfang vun de 1860er Johren hett de Konflikt vun
Preußen
mit
Öösterriek
üm de Vörmacht in’n Düütschen Bund op, de in
Preußens
Sieg in’
Düütschen Krieg
1866 entstahn de. De
Düütsch Bund
wurr op,
Preußen
hett etliche Rebeeden vun noord- un middeldüütsch Kriegsgegner annekteert. 1866 wurr ünner Vörherrschap
Preußens
de
Noorddüütsch Bund
tonächst as Militärbundsgrünnen grünnd. Sien Verfaten vun 1867 hett em to’n souveränen Bundsstaat maakt un hett de
lüttdüütsche Lösung
inleidt – also de Billen vun en düütschen Gesamtstaat ahn
Öösterriek
Düütsches Kaiserriek
ännern
Bornkood ännern
De Proklamatschoon vun dat düütsch Kaiserriek 1871, Gemälde Anton von Werners.
In’n
Düütsch-Franzöösken Krieg
sünd de süüddüütschen Staaten den
Noorddüütschen Bund
bitreden (1. Januar 1871). De wurr so to’n Natschonalstaat för ganz
Düütschland
. An den 18 Januar 1871 nehm de preußisch
König Wilhelm I
. in Versailles den Kaisertitel an, den he mit de nee Verfaten kreeg. Dat wurr later as Rieksgrünnerdag fiert.
Otto von Bismarck
, siet 1862 preußischer Ministerpräsident, harr de Rieksgründung bedreeven un wurr eerst Riekskanzler. De Bismarcksche Rieksverfaten hett de Macht vun de konstitutionellen Monarchie stützt, weer aver ok op Moderniseeren utleggt un ambivalent; Gesetten to de School un Zivilehe weern deelwies liberal. För den Rieksdag gull en allgemeen Wahlrecht (för Mannlüüd).
Gegend de kathoolsch Kark führ
Bismarck
den Kulturkamp, gegen de Sozialdemokratie hett he af 1878 de Sozialistengesetten erlaaten un hett versöcht, de Arbeiders dör en Sozialgesett an den Staat to binden. De Hoochindustrie in
Düütschland
sorg för Weertschops- un Bevölkerungswachstum, Landfloog un en wiet Anstiegen vun den Levensstandard;
Düütschland
steeg to de gröttste Volksweertschop vun
Europa
op.
In dat „
Drieikaiserjohr
“ 1888 wurr
Wilhelm II.
Kaiser. He forder för dat wertschaplich un militärisch op
Düütsch Riek
de Anerkennung vun de bisherigen Grootmächte („Platz an de Sünn“) un hett sück üm nee Kolonien un Flottopbau in’ Imperialismus bemüht.
Grootbritannien
hett aver in en nee Bündnissystem (Triple Entente) statt
Frankriek
nu
Düütschland
utslooten.
Weimarer Republik
ännern
Bornkood ännern
Nazi-Düütschland
ännern
Bornkood ännern
West- un Oostdüütschland
ännern
Bornkood ännern
Na den
Tweten Weltkrieg
un dat Enn vun
Nazi-Düütschland
lösen de Allieerten dat
Düütsche Riek
op un delen dat Land in veer Zonen in. De westlichen Zonen weren vun
Frankriek
Grootbritannien
un de
Verenigten Staten
besett un grünnen den 23. Mai 1949 de Bundsrepublik Düütschland mit
Bonn
as Höövdstadt. De ööstliche sowjetsche Zoon wurr de egenstännige
Düütsche Demokraatsche Republik
mit
Oostberlin
as Höövdstadt.
34
35
Beide Staten bekeken sik as Nafolger vun de düütsche Staat un seen den annern Staat as illegitim an.
36
37
De westliche Bundsrepublik Düütschland weer ene
föderale
parlamentaarsche Demokratie
mit ene
sotschale Marktweerschop
un kreeg 1948 mit de
Marshall-Plaan
Hülp vun de Verenigten Staten dat Land wedder optoboen.
Konrad Adenauer
wurr de eerste
Bundskanzler
vun de Bundsrepublik. In de 1950-er geev dat mit dat düütsche
Wirtschaftswunder
enen Opswung.
38
1955 wurr de Bundsrepublik Deel vun de
NATO
un grünn de 1957 de
Europäische Wirtschaftsgemeinschaft
(EWG) mit.
39
1957 wurr dat Saarland, deat na de Krieg en Deel vun Frankriek weer, wedder Deel vun Düütschland.
40
De ööstliche Düütsche Demokraatsche Republik weer een Staat mit
Plaanweertschop
binnen de Oostblock un de Warschauer Pakt un stünn ünner de politsche un militäärsche Kontrull vun de Sowjetunion. Ok wenn de Staat den Naam na see, dat dat ene Demokratie is, harr in echt alleen dat Politbüro un de Sotschlistsche Eenehidspartei, stütt vun de Geheemstdeenst de Staatssicherheit, de Macht in dat Land.
41
De Berliner Muur wurr 1961 opricht, de FLucht vun Minschen uut de DDR in de Bundsrepublik aftowennen.
42
De anspannt Bezeihungen twüschen Oost- un Westdüütschland spannen sik in de 1960-er een beten uut, wegen deBundskantler
Willy Brandt
sien Oostpolitik.
43
1989 begünn Ungarn sien Grenz na Öösterriek apen to maken, so dat duusende Oostdüütsche över Ungarn un Öösterriek na Westdüütschland uutwannern. In de DDR kemen regelmatige grote Demonstratschonen gegen dat sotschalistsch Regime op. As en Versöök de DDR to redden, geev de Staat Verlööf de Grenzen apen to maken, wat amenn aver ok to dat Enn vun de DDR föhr. De Zwei plus vier verdrag geev Düütsschland wedder vullstännige Souveränität un weer de grundlaag för de düütsche Wedderverenen op de 2. Oktober 1990.
44
De Fall vun de Berliner Muur wurr en Symbool för dat Enn de Kommunismus, dat Enn vun de Sowjetunioon, dat weddervereent Düütschland un de Wenn.
45
Vereenigt Düütschland
ännern
Bornkood ännern
De düütsche Weddeverenigung worr an’n 3. Oktober 1990 mit de Bitritt vun de
DDR
to de Bundsrepubliek Düütschland vollzogen; disse Dag de düütschen Eenheid worr Natschonalfierdag. De 1991 in Kraft tradd
Twee-plus-Veer-Vertrag
regelte de
düütschen Fraag
endgültig: De Veer Machten geven hör Hoheitsrechten op, bit Ende 1994 verleet hör Trupps dat Land,
Düütschland
kreeg sien vull staatlich Souveränität.
Düütschland
hett sück dorto verplicht, blots noch maximal 370.000 Soldaten to hemm.
Politik
ännern
Bornkood ännern
Politsch Systeem
ännern
Bornkood ännern
Düütschland is ene
Bundsrepubliek
uut sösstein
Länner
un ene
repräsentative Demokratie
. De
legislative
Macht hebbt dat Parlament, dat
Bundsdag
heet, un de
Bundsraad
. Den Bundsdag wählt de Düütschen direkt in enen
Mischwahlsysteem
mixed-member proportional representation
). De Maten in de Bundsraad repräsenteert de sösstein Länner, de eer ook beroopt. Grundlaag för dat politsche Systeem weer vun 1949 an dat düütsche
Grundgesett
, dat de Bundsdag un Bundsraad mit ene Tweedrüddel-Meerheid ännern kann. Dat Grundgesett schrivt de
Minschenwöörd
, de
deelt Macht
Legislativ
Exekutiv
Judsikativ
), den
Föderalismus
un de
Rechtsstaatlichkeid
fast.
46
De
Bundspräsident
, opstunds
Frank-Walter Steinmeier
, is de
Staatsböverst
. Siene Funktschoon is man grotendeels repräsentativ. Den Bundspräsident wählt de
Bundsversammlung
, de uut den Maten vun de Bundsdag un Gesandte uu den Länner besteit. De twede na de Bundspräsident is in de Rangfolg de
Bundsdagpräsident
, den de Bundsdag wählt. He överkikt den Bundsdag. De
Bundskanzler
, opstunds
Friedrich Merz
, is
Regerensbaas
un öövt mit sienen
Kabinett
de exekutive Macht uut. Den Bundskanzler berööpt de Bundspräsident, nadem dat de Bundsdag em mit ene Meerheid wählt het.
Vun 1949 an harrn de
Christlich Demokratsche Union
(CDU) un de
Sozialdemokratsche Partei Düütschland
(SPD) de Överhand in dat politsche Systeem. Betto weer jede Bundskanzler uut düsse beiden Parteien. Man de lütter Parteien, so as
Fre’e Demokraatsche Partei
(FDP) oder de
Bündnis 90/De Grönen
, hebbt in
Koalitschonen
mitregeert. Vun 2007 an seet ook
De Linke
inn Bundsdag. Se regeer betto avers nich mit. 2017 an kunn de populitsche
Alternative för Düütschland
(AFD) daat eerste Maal noog Stimmen winnen in den Bundsdag to kamen.
Länner
ännern
Bornkood ännern
Düütschland is ene Bundsrepublik un sett sik uut sösstein Länner tohoop. Jeed Land het een egen Grundgesett un bestimmt siene internen Saken grotendeels sülvenst.
Land
Höffstadt
Flach in km²
Inwahners
Baden-Württemberg
Stuttgart
35.751
11.100.394
Bayern
München
70.550
13.124.737
Berlin
892
3.669.491
Brannenborg
Potsdam
29.654
2.521.893
Bremen
419
681.202
Hamborg
755
1.847.253
Hessen
Wiesbaden
21.115
6.288.080
Mekelnborg-Vörpommern
Swerin
23.213
1.608.138
Neddersassen
Hannober
47.616
7.993.608
Noordrhien-Westfalen
Düsseldörp
34.113
17.947.221
Rhienland-Palz
Mainz
19.854
4.093.903
Saarland
Saarbrücken
2569
986.887
Sassen
Dresden
18.450
4.071.971
Sassen-Anholt
Meideborg
20.452
2.194.782
Sleswig-Holsteen
Kiel
15.802
2.903.773
Döringen
Erfurt
16.202
2.133.378
47
Düütschland
Berlin
357.376
83.166.711
48
Kultuur
ännern
Bornkood ännern
De
Striezelmarkt
, een
Wiehnachtsmarkt
in
Dresden
Düütschland is weltwied för dat
Oktoberfest
un sien
Wienachtsbrüük
, so as
Adventskränz
Wiehnachtsbööm
Stollen
un anner.
49
50
Musik
ännern
Bornkood ännern
Ludwig vun Beethoven
(1770–1827), een vun den beröömsten klassischen Komponisten keem in
Bonn
op de Welt
To de düütsche
klassische Musik
höört beröömte
Komponisten
so as
Dieterich Buxtehude
Johann Sebastian Bach
un
Georg Friedrich Händel
weren wichtige Komponisten in de
Barocktied
Ludwig vun Beethoven
is de wichtigste Komponist uut de Övergangstied vun Barock to de
Romantik
Carl Maria von Weber
Felix Mendelssohn
Robert Schumann
un
Johannes Brahms
weren wichtige romantsche Komponisten.
Richard Wagner
weer för siene
Opern
bekannt.
Richard Strauss
weer een mang den wichtigsten Komponist in de late romantsceh un fröhe moderne Tied.
Karlheinz Stockhausen
un
Wolfgang Rihm
sünd wichtige Komponisten uut’n 20. un 21.
Jaarhunnerd.
51
2013 weer Düütschland de tweedgröttste Musikmarkt in
Europa
un de veertgröttste weltwied.
52
In’n 20. un 21
Jaarhunnerd weren Musikstilen so as
Neue Deutsche Welle
Popmusik
Ostrock
Heavy Metal
Rock
Punk
Indiemusik
Volksmusik
Schlager
un
Hip-Hop (Musik)
. Düütsche elektroonsche Musik kunn mit
Kraftwerk
un
Tangerine Dream
in düt Genre weltwied Inflood winnen.
53
DJs för
Techno
un
Housemusik
sünd mit Lüüd so as
Paul vun Dyk
Felix Jaehn
Paul Kalkbrenner
Robin Schulz
un
Scooter
oom weltwied bekannt worrn.
54
Köök
ännern
Bornkood ännern
De düütsche Köök ünnerscheedt sik je na Regioon.
Brood
gellt för een vun den wichtigsten Delen in de düütsche Eetkultuur mit velen verscheden regionalen Soorten Brood.
55
Swienfleesch
is dat wichtigste
Fleesch
un warrt to velen ünnerscheedlichen Soorten
Wost
maakt, so as
Braadwost
oder
Wittwost
56
För de düütsche Natsschonaaldrunk gellt
Beer
57
De Beerkosum tellt to den höögsten weltwied.
58
Een wichtigen Deel in de düütsche Beerkultuur het dat
Reinheidsgebot
, dat uut’n 16.
Jhd. stammt.
59
Wien
is traditschonell in den Wienanborebeden in’n Süden begäng.
60
Sport
ännern
Bornkood ännern
De düütsche
Footballnatschonaalmannschop
, as de
Football-Weltmeesterschop 2014
wunn
Football
is de populäärste
Sport
in Düütschland. Mit meer as 7
Millionen Liddmaten is de
Düütsche Football-Bund
is de gröttste Footballorganisatschoon weltwied.
61
De Spelen vun düütsche
Football-Bundsliga
tellt to den meist beöökten Footballspelen weltwied.
62
De
Footballnatschonaalmannskop
för Mannslüüd het de
Football-Weltmeesterschop
1954
1974
1990
un
2014
63
Düütschland steit ook bi’n
Motoorsport
weltiwed bavenan. Firmen so as
BMW
Mercedes-Benz
sünd wichtige Herstellers för den Motoorsport. De Rennfarer
Michael Schumacher
het in siene Motoorsportkarrieer veel Rekorden braken un de
Formel 1
söven maal wunnen.
64
Sebastian Vettel
tellt ook mang den spoodrieksten Formel 1-Farer.
65
Düütsche Athlethen tellt ook to den spoodrieksten bi’n
Olympschen Spelen
. Se staat op’n drüdden Rang för de meist wunnen Medaillien, wenn de Bundsrepublik Düütschland un de
DDR
tohooprekent warrt.
66
1936 het
Berlin
de
olympschen Summerspelen
uutdregen, de
Winterspelen
1936 geev dat in
Garmisch-Patenkirchen
67
Mönken
het de
Summerspelen 1972
uutdregen.
Weblenken
ännern
Bornkood ännern
Düütschland
. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi
Wikimedia Commons
Enkelnawiesen
ännern
Bornkood ännern
Däänsch
Plattdüütsch
Sorbsch
Romani
un
Sater
- un
Noordfreesch
sind Regionaal- oder Minderheidenspraken na de
Europääsche Charta för Regional- oder Minneheitenspraken
Albert L. Lloyd, Rosemaire Lühr, Otto Springer:
Etymologisches Wörterbuch des Althochdeutschen
, Band II, Vandenhoeck & Ruprecht 1998, S. 699–704.
Peter Polenz:
Vom mittelalterlichen zum neuzeitlichen Deutsch: Kontinuität und Diskontinuität.
In:
Deutsche Sprachgeschichte vom Spätmittelalter bis zur Gegenwart.
Band I:
Einführung · Grundbegriffe · 14. bis 16. Jahrhundert.
De Gruyter, Berlin/Boston 2021, S. 99–116.
Ernst Schubert:
Der rätselhafte Begriff „Land“ im späten Mittelalter und der frühen Neuzeit.
In:
Concilium medii aevi
1 (1998), S. 15–27, hier S. 15 f. (
online
Christian Jansen mit Henning Borggräfe:
Nation – Nationalität – Nationalismus.
Campus, Frankfurt am Main 2007, S. 75.
Siehe die Mitteilung der Bundesregierung an den Generalsekretär der Vereinten Nationen vom 3. Oktober 1990, dass die Bundesrepublik Deutschland ab diesem Zeitpunkt im Rahmen der UN unter dem Namen ‚Deutschland‘ auftreten werde;
Multilateral Treaties Deposited with the Secretary General 1996,
S. 9, Anm. 13.
Reiffenstein in: Sprachgesch. 2,3, S. 2201.
Eintrag
Germane
in:
Deutsches Wörterbuch
, Jacob und Wilhelm Grimm
Reiffenstein in: Sprachgesch. 2,3, S. 2199 u. 2201.
Max Vasmer:
Russisches etymologisches Wörterbuch
. Progress, Moskau 1986. Band 3, S. 62 (russisch)
Germany
CIA.
Archiveert vun’n
Original
an’n 9 January 2021.
Afropen an’n 29 March 2020.
Fläche und Bevölkerung
Statistikportal.de.
Afropen an’n 9.
Juni 2025
Germany - Climate, Temperate, Rainfall
Britannica.
6.
Juni 2025
afropen an’n 9.
Juni 2025
(engelsch).
Wetter und Klima - Deutscher Wetterdienst - Startseite.
Afropen an’n 9.
Juni 2025
Vom DWD annulliert: Lingen verliert deutschen Hitzerekord,
NDR.de, 17. Dezember 2020.
"Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Survey)" (PDF). Europa. 2006. Archived (PDF) from the original on 14 April 2016. Retrieved 28 March 2011.
European Commission (2006). "Special Eurobarometer 243: Europeans and their Languages (Executive Summary)" (PDF). Europa. Archived (PDF) from the original on 30 April 2011. Retrieved 28 March 2011.
"Frequently asked questions on languages in Europe". European Commission. 26 September 2013. Archived from the original on 5 July 2020. Retrieved 5 July 2020.
Europäische Kommission:
Sprachen.
Abgerufen am 6. Januar 2013;
Zur Situation von Regional- und Minderheitensprachen in Deutschland.
Wissenschaftliche Dienste des Deutschen Bundestages, 19. Oktober 2016 (PDF).
Country profile: Germany
Library of Congress
(April 2008).
Archiveert vun’n
Original
an’n 27 April 2011.
Afropen an’n 28 March 2011.
Mike McRae, Mike:
We Just Found an 11-Million-Year-Old Ancestor That Hints How Humans Began to Walk.
In:.
ScienceAlert 6.
November 2019 (
online
Archiv
Radiometric dating of the type-site for Homo heidelbergensis at Mauer, Germany
In:
PNAS
107, Nr.
46,
27 August 2010, S.
19726–19730. Bibcode:
2010PNAS..10719726W
doi
10.1073/pnas.1012722107
PMID 21041630
. Vulltext bi
PMC
2993404
Homo sapiens erreichte das nördliche Europa schon vor 45.000 Jahren
, in: Informationsdienst Wissenschaft, 31. Januar 2024.
Eiszeitkunst-Höhlen Weltkulturerbe, Naumburg wieder nicht.
FAZ.net
, 9.
Juli 2017.
Vörlaag:Cite news
Nicholas
Conard:
A female figurine from the basal Aurignacian of Hohle Fels Cave in southwestern Germany
In:
Nature
459, Nr.
7244, S.
248–252. Bibcode:
2009Natur.459..248C
doi
10.1038/nature07995
PMID 19444215
Afropen an'n 12 March 2020.
Ice Age Lion Man is world's earliest figurative sculpture
(31 January 2013).
Archiveert vun’n
Original
an’n 15 February 2015.
Nebra Sky Disc
. UNESCO. 2013 (
Archiv
Heather, Peter. "Germany: Ancient History".
Encyclopædia Britannica Online
. Archived from the original on 31 March 2019. Retrieved 21 November 2020.
Claster, Jill N. (1982).
Medieval Experience: 300–1400
. New York University Press. p. 35. ISBN
978-0-8147-1381-5
Heather, Peter. "Germany: Ancient History".
Encyclopædia Britannica Online
. Archived from the original on 31 March 2019. Retrieved 21 November 2020.
Walter Pohl
Die Germanen.
2. Auflage, München 2004, S. 3
ff.
Trabant and Beetle: the Two Germanies, 1949–89
In:
History Workshop Journal
68, S.
1–2.
doi
10.1093/hwj/dbp009
Wise, Michael Z. (1998).
Capital dilemma: Germany's search for a new architecture of democracy
. Princeton Architectural Press. p. 23. ISBN
978-1-56898-134-5
Andreas Eisen, Uta Stitz:
Das Nebeneinander der beiden deutschen Staaten und die deutsche Einigung 1990.
In: Thomas Ellwein, Everhard Holtmann (Ruutgever):
50 Jahre Bundesrepublik Deutschland. Rahmenbedingungen – Entwicklungen – Perspektiven.
Westdeutscher Verlag, Opladen/Wiesbaden 1999, S. 60.
Steffen Alisch:
Die DDR von Stalin bis Gorbatschow: der sowjetisierte deutsche Teilstaat 1949 bis 1990.
In: Hans-Peter Schwarz (Ruutgever):
Die Bundesrepublik Deutschland. Eine Bilanz nach 60 Jahren.
Böhlau, Köln 2008, S. 135 ff.
Werner Bührer
(24.
Dezember
2002)
Deutschland in den 50er Jahren: Wirtschaft in beiden deutschen Staaten
(de)
Bundeszentrale für politische Bildung.
Archiveert vun’n
Original
an’n 1.
Dezember
2017.
Fulbrook, Mary (2014).
A History of Germany 1918–2014: The Divided Nation
. Wiley. p. 149. ISBN
978-1-118-77613-1
Rearmament and the European Defense Community
Library of Congress Country Studies
Afropen an’n 19 May 2023.
Major, Patrick; Osmond, Jonathan (2002).
The Workers' and Peasants' State: Communism and Society in East Germany Under Ulbricht 1945–71
. Manchester University Press. pp. 22, 41. ISBN
978-0-7190-6289-6
The Berlin Wall
BBC.
Archiveert vun’n
Original
an’n 26 February 2017.
Afropen an’n 8 February 2017.
illiams, Geoffrey (1986).
The European Defence Initiative: Europe's Bid for Equality
. Springer. pp. 122–123. ISBN
978-1-349-07825-7
Marion Deshmukh
Iconoclash! Political Imagery from the Berlin Wall to German Unification
Wende Museum.
Archiveert vun’n
Original
an’n 20 June 2021.
Afropen an’n 20 March 2020.
"The Berlin Wall". BBC. Archived from the original on 26 February 2017. Retrieved 8 February 2017.
Thüringer Landesamt für Statistik.
Afropen an’n 1.
April 2021
Regionales.
Afropen an’n 1.
April 2021
Vörlaag:Cite news
Christmas Traditions in Austria, Germany, Switzerland
German Ways.
Archiveert vun’n
Original
an’n 25 December 2014.
Afropen an’n 12 December 2014.
Vörlaag:Cite encyclopedia
The Recorded Music Industry in Japan
Recording Industry Association of Japan
(2013).
Archiveert vun’n
Original
an’n 18 August 2013.
Afropen an’n 8 February 2014.
Vörlaag:Cite news
Sean
Nye:
Minimal Understandings: The Berlin Decade, The Minimal Continuum, and Debates on the Legacy of German Techno
In:
Journal of Popular Music Studies
25, Nr.
2,
2013, S.
154–184.
doi
10.1111/JPMS.12032
Afropen an'n 12 December 2014.
Vörlaag:Cite book
Guide to German Hams and Sausages
German Foods North America.
Archiveert vun’n
Original
an’n 22 March 2015.
Afropen an’n 26 March 2015.
Vörlaag:Cite news
Vörlaag:Cite news
Vörlaag:Cite news
German Wine Statistics
Wines of Germany, Deutsches Weininstitut.
Archiveert vun’n
Original
an’n 14 December 2014.
Afropen an’n 14 December 2014.
Herbert Schalling
(21 August 2019)
DFB: presidential candidate Fritz Keller promises 'no more one-man show'
Archiveert vun’n
Original
an’n 29 March 2020.
Cork Gaines
(22 May 2015)
The NFL and Major League Baseball are the most attended sports leagues in the world
Archiveert vun’n
Original
an’n 31 August 2019.
FIFA World Cup Timeline
FIFA.
Archiveert vun’n
Original
an’n 5 March 2020.
Afropen an’n 7 March 2020.
Vörlaag:Cite news
Vörlaag:Cite news
Vörlaag:Cite book
Vörlaag:Cite book
www.deutschland.de
– mehrspraakig Düütschland-Portal (hoochdüütsch, engelsch un veer annere Spraken)
Länner
in
Europa
Albanien
Andorra
Belgien
Bosnien-Herzegowina
Bulgarien
Däänmark
Düütschland
Eestland
Finnland
Frankriek
Grekenland
Iesland
Irland
Italien
Kosovo
Kroatien
Lettland
Liechtensteen
Litauen
Luxemborg
Malta
Moldawien
Monaco
Montenegro
Nedderlannen
Noordmakedonien
Norwegen
Öösterriek
Polen
Portugal
Rumänien
Russland
San Marino
Serbien
Slowakei
Slowenien
Spanien
Sweden
Swiez
Tschechien
Ukraine
Ungarn
Vatikaanstad
Vereenigt Königriek
Wittrussland
Zypern
Afhängige Rebeden:
Färöer
Gibraltar
Guernsey
Isle of Man
Jan Mayen
Jersey
Spitzbargen
Staten in de
NATO
Albanien
Albanien
Belgien
Belgien
Bulgarien
Bulgarien
Danemark
Däänmark
Düütschland
Düütschland
Eestland
Eestland
Finnland
Finnland
Frankriek
Frankriek
Grekenland
Grekenland
Iesland
Iesland
Italien
Italien
Kanada
Kanada
Kroatien
Kroatien
Lettland
Lettland
Litauen
Litauen
Luxemborg
Luxemborg
Montenegro
Montenegro
Nedderlannen (Europa)
Nedderlannen
Noordmakedonien
Noordmakedonien
Norwegen
Norwegen
Polen
Polen
Portugal
Portugal
Rumänien
Rumänien
Slowakei
Slowakei
Slowenien
Slowenien
Spanien
Spanien
Sweden
Sweden
Tschechien
Tschechien
Törkie
Törkie
Ungarn
Ungarn
Vereenigt Königriek
Vereenigt Königriek
Vereenigte Staaten
Vereenigte Staaten
Vun „
Kategorien
Wikipedia:Flaggvörlaag
Land
Düütschland
Verstekene Kategorien:
Seiten, die magische PMID-Links verwenden
Wartungskategorie:Vorlage:Cite web:accessdate
Düütschland
Thema tofögen