Durant Indicatif Erirece — Wikipedia
Aller au contenu
Èn årtike di Wikipedia.
Li
Durant Indicatif Erirece
D.I.E.
; on dit eto:
imparfait
), c' est on
tins
di l'
Indicatif
ki codjowe li
viebe
å passé, po djåzer d' ene accion ki deure lontins (årvier do
Nén Durant Indicatif Erirece
).
Cawetes di codjowaedje e rfondou walon
candjî
candjî l’ côde wiki
å singulî
candjî
candjî l’ côde wiki
Å singulî, les
cawetes di codjowaedje
do D.I.E. candjèt sorlon les
trokes di viebes
(c' est l' seul cas avou les
pårticipes erireces
).
-éve, -éves, -éve
po les viebes del
prumire troke
dji tchantéve come on
råskignoû
, ti passéves, il aléve, ele dimandéve.
-ive, ives, ive
po les viebes del
deujhinme
et
troejhinme
trokes.
dji magnive, dji waitive bén a mi, dji tcheryive co å bwès avou on ptit begnon, ti tcheryives, i waitive, ele loukive.
-eu, -eus, -eut
: po les viebes del
cwatrime
et
cénkinme
trokes.
dji finixheu, dji prustixheu po dijh pwins, dji meteu e coleur, ti rodjixheus, ti bateus co å flayea, il esteut, ele tineut, ele ratindeut famile
å pluriyal
candjî
candjî l’ côde wiki
Å pluriyal, ele sont les minmes dins totes les trokes.
ås
djåzants
-ans
nos (dji) tchanténs, rwaiténs, spepyéns, finixhéns, esténs.
ås
atôtchîs
-îz
vos tchantîz, rwaitîz, nos spepyîz, dji finixhîz, nos codîz.
ås
rwaitants
-ént
il alént, ele riwaitént, i spepyéns, i finixhéns, il avént.
Dins les walons coinreces
candjî
candjî l’ côde wiki
cawetes coinreces singulires
candjî
candjî l’ côde wiki
Å singulî, les cawetes candjèt bråmint d’ on payis a l’ ôte.
Nameur
: i tchanteûve (cawete
-eûve
Lidje
: i tchantéve (cawete
-éve
Vervî
: i tchanteût (cawete
-eût
Dinant
Cînè
: i tchanteut (= i tchantët) (cawete
-eut
Metet
Sint-Houbert
: i tchantèt (cawete
-èt
) (minme son k’ e francès d’ asteure cawete
-ait
Li Viye Såm
: i tchantût (cawete
-ût
Libråmont
Vå-dlé-Rozire
Ôrdjô
: i tchantét (cawete
-ét
Bietris
Bive
Libin
Djodogne
: i tchantot (cawete
-ot
Fumwè
El Lovire
: i tchantoût
: (cawete
-oût
Ci n’ est nén pattavå ki l’ cawete candje sorlon l’ troke di viebe. On trouve çoula e Roman Payis (Djodogne, Perwé) (
-ot
-éve
), sins spepieuse rîle.
So l’ Årdene nonnrece (
Bouyon
Bive
Libin
) : todi
-ot
: i tchantot + i waitot + i r’nètchot + i finichot + i batot s’ feme
e picård
candjî
candjî l’ côde wiki
picård
di Beldjike
: i cant
wat
(k’ egzistéve dinltins e francès
: il estoy = il èstwat).
Gn a eto l' cawete
-ot
e picård.
Uzaedje
candjî
candjî l’ côde wiki
Il est sortot eployî po discrire ene sacwè, on fijhaedje divins l' passé.
Si pout i ossu discrire ene acostumance.
Divins des fråzes condicioneles
candjî
candjî l’ côde wiki
Normåldimint e walon, dvins les fråzes condicioneles, on-z eploye avou l' adjondrece
si
passé purade li
condicioneu prezintrece
ou l'
suddjonctif erirece
a Lidje.
Po çoula, il atome k' on l' eploye come e francès, mins bråmint des soces di waloneus nel ricmandèt nén.
Uzaedje e l' plaece do condicioneu erirece
candjî
candjî l’ côde wiki
MAYANE. - Oho
! Si vs avîz intré on cwårt d' eure pus vite, vos l'
trovîz
cial. (Ele lyi mostere li fåtûle k' est toprès do calorifere.)
Jean Lejeune
Po marier Lèyontine
, 1928, Ake I, sinne XV, p.27
Prin del pådje «
Durant Indicatif Erirece
Radjouter on sudjet