Elo – Vikipedii
Mine sisu juurde
Vikipedii-späi
Kazmused Ruvenzori-mägil,
Ugand
Sil sanal voib olda toižid znamoičendoid; miše nähta niid, tulgat
tänna
Elo
om
biologijan
pätärtuz,
materijan
olendan olmas aktivine form. Nece form om ülemb erases hamas, mi materijan
fizine
vai
himine
olend. Elo
om sündunu
Mas
biohimižen šingotesen satuseks i, ezimeletaden, levitadud kosmosas elon elementoišpäi (panspermijan gipotez).
Stai i DNA
vajehta
vajehtada lähtetekst
Ei ole elod
biologižeta stajata
. Sidä vizid, elo om kaik olijad stajas fizižed da himižed processad, kudambad abutadas sen metabolizmale da jagamižele. Kuvazumižen ümbrištho aigan eläbad stajad formiruidas organizmiden kaiken äjüden. Eläban materijan päznam om ottud
genetine informacii
DNA:n replikacijan
täht.
Virusad
ozutadas eläban materijan ičendoid vaiše niiden genetižen materialan tondan stajha jäl'ghe.
Elon tundused
vajehta
vajehtada lähtetekst
Nene tundused harakterizuidas eläbad materijad:
organizacii
metabolizm
kazvand
adaptacii
reagiruind ärdutajid vaste
ičtazetoštmine
igä
(elo
sündundaspäi
surmhasai
) —
tervhuz
elonmahtuz
ičtazvedand
Tedod elon polhe
vajehta
vajehtada lähtetekst
Biologii
tedoidab eläban
londusen
aspektoid,
fizik
— kaiken londusen, elabän-ki. Om äi specialižid disciplinoid elon polhe:
astrobiologii
kibernetik
medicin
genetik
. Sen paloin, ühthižen biologijan
ekologii
-jaguz tedoidab eläbiden organizmiden da niiden rengazkundoiden kontaktoid keskneze da
ümbrištonke
Man irdpolel elo ei löudand, kosmine biologii tedoidab sen tundusid da gipotetižid formid. Ratud elo om olmas laboratorijan turuškastjoiš, ratud vauktušiš, mikroprocessoriš i robotoiš, no ristit ei voind säta elod auguspäi täuzin.
Religii
el'getab elod surman jäl'ghe (eläbzduz, toštmižsündund-reinkarnacii i surmanjäl'ghine andmine). Rideltas
kolmatomuden
ristitun i
hengen
olendas olmas.
Eloho sidodud vepsän muštatišed
vajehta
vajehtada lähtetekst
Ala varaida kolnut, varaida eläbad.
Elo meleta kuti puzu reigunke.
Eraz eläb, ku puzuhu paneb, a toine eläb, ku märgän mecan poltab.
Igä elämata, oza tedmata.
Igän eläd, igän openud.
Kanzata om paha elo.
Kel' čokki voilatkaižehe, paremb linneb eläda.
(maguta-ške elod)
Ken hätken eläb, se enamban nägeb.
Ken ridata eläb, se abidata koleb.
Ken tirpab, se hätken eläb.
Kolendaha varoin ed elä.
Kolijas eläbad ed tege.
Norudel ed elä, vanhudel ed kole.
Paremba radad, paremba eläd.
Sülen-se eläd, a vaksad ei sa eläda.
Kacu mugažo
vajehta
vajehtada lähtetekst
Elon tundused
Gomeostaz
Teleonomii
Homaičendad
vajehta
vajehtada lähtetekst
Om sadud "
Kategorijad
Elo
Londuz
Biologii
Peittud kategorijad:
Tarbhaižed lehtpoled, kudambad oma vähembad 10 KB
Anglijankel'žed tarbhaižed lehtpoled, kudambad oma vähembad 8 KB/levitadud
Elo
Ližada tem