Emre San - Istanbul 29 Mayis University

Emre San - Istanbul 29 Mayis University
About
Press
Papers
We're Hiring!
Emre San
Istanbul 29 Mayis University
Philosophie
Faculty Member
Followers
2,166
Following
823
Co-authors
13
Public Views
Welcome! I work as professor at the philosophy department of the University of Istanbul 29 Mayis. I have also worked as visiting assistant professor at Galatasaray and Mimar Sinan Universites in Istanbul.
After completing a BA at Galatasaray University (2006) and a MA at Paris I Sorbonne University (2007), I obtained my Ph.D. (2011) at Paris I Sorbonne University, under the supervision of Prof. Renaud Barbaras. I was then a postdoctoral researcher (2012) at Ecole Normale Supérieur, Archives Husserl de Paris (CNRS-UMR 8547).
My area of expertise is the Contemporary Continental Philosophy with a focus on Phenomenology. My first book La transcendance comme problème phénoménologique (Preface by Renaud Barbaras, Paris, Mimesis/J.Vrin) was published in September 2012. This book received the Cardinal Mercier Prize (2015) from the Catholic University of Louvain.
In addition to phenomenology, my work follows two more axes: (1) image theory  and (2) philosophy of technology
Supervisors:
Renaud Barbaras
Associate Professor of Philosophy
The Faculty of Arts and Lettres
Istanbul 29 Mayis University
İcadiye-Baglarbası Caddesi, no 40 34662 Uskudar
İstanbul/Turkey
less
Related Authors
Özcan Yazıcı
kuntay gücüm
Gülşen Gedik
Marmara University
MEHMET AKİF ÖZER
Ankara Hacı Bayram Veli University
Mahmut Burak Atasever
Middle East Technical University
MEHMET AKİF ÖZER
PINAR SALİH
Ali Bakın
Istanbul Esenyurt University
Necmi Emel Dilmen
Marmara University
Aleyna Önal
Interests
View All (24)
Uploads
all
Prix Mercier
Books
Book Chapters
21
Crisis and Critique
More
23
Phenomenology
Aesthetics and Image Theory
Editorial Work
Book Reviews
Interview/Entretien
Translations of books and articles
Book Review on my book
82
Talks
Conference
Edited Books
Prix Mercier by Emre San
Société Francophone de Phénoménologie Rencontre avec Emre Şan par Elodie Boublil
Research Statement Emre Şan
My area of expertise lies in contemporary philosophy, with a particular focus on phenomenology. P...
more
My area of expertise lies in contemporary philosophy, with a particular focus on phenomenology. Phenomenology, as a field, encompasses both a distinct discipline with its own unique method, objectives, and areas of inquiry, and a dynamic current that continually evolves by engaging with various branches of knowledge, including ontology, aesthetics, and philosophy of technology. My first book La transcendance comme problème phénoménologique (preface by Renaud Barbaras, Paris, Mimesis/J.Vrin) was published in September 2012. The book received the Cardinal Mercier Prize (2015) from the Catholic University of Louvain. The Mercier Prize, a prize of € 2,500, is awarded biennially since 1975 by the Foundation Cardinal Mercier of the Université Catholique de Louvain, honoring publications of exceptional merit within metaphysics and ontology, and their relevance to the contemporary world. In my recent academic endeavors, I have undertaken the task of further developing and systematizing the insights initially explored in my dissertation. This involved a meticulous investigation into the dynamic interplay between contemporary phenomenology and metaphysics. My overarching objective is to elucidate the boundaries of intentionality within Husserl's phenomenology while also shedding light on the transformation of the concept of phenomena. This scholarly exploration is evident in several notable publications:
Books by Emre San
La transcendance comme problème phénoménologique : Lecture de Merleau-Ponty et Patočka, Mimesis, 2012, 322 p. (Préface de Renaud Barbaras )
The dissertation proposes to bring to light the specificity of transcendence as an “operative con...
more
The dissertation proposes to bring to light the specificity of transcendence as an “operative concept” running throughout the texts of Merleau-Ponty and Patočka.  Although not itself the object of specific reflection, this concept nonetheless plays a decisive role in the question of appearance. The notion of transcendence – which is present everywhere but rarely visible – inaugurates a new “mode of thinking” against “phenomenological positivism”, which allows for the essence of the thing or of “something” to be freed and helps in approaching the ensemble of phenomena. This notion is not perfectly known in the first hand, instead applying itself secondarily to the consciousness, to the thing, to the other, or to the world. True elucidation unveils itself differently, and takes on meaning from appearance.
İmaj Üzerine, Akademim, 2025
İçindekiler: https://akademimkitapligi.com/kitap/imaj-uzerine/

Felsefeciler arasında imaj tartış...
more
İçindekiler:
Felsefeciler arasında imaj tartışması genellikle zihinsel imajların yapısını ele alarak başlar. Zihinsel imajların karşısına nesnel imajlar konur ve öncelik zihinsel imajlara verilir. Bunlar birbirlerine zıttır ve birbirlerini etkilemezler. İlki bilinç akışına dahil ve geçiciyken ikincisi maddi bir dayanakla tanımlanır. Zihinsel imajlar ve günümüzün sentetik imajları. Kitapta bu ikilikten yola çıkıp ayrı yönlere gitmek yerine birbirlerini nasıl etkilediklerini ele almak istedim. Zihinsel imajların deneyim ötesi yapısıyla kolektif kamusal imajların deneyime özgü özellikleri arasındaki karşıtlığa sıkışmak yerine imaj deneyiminde ortak olarak neyi paylaşıyoruz sorusu ile başladım. Ardından reklam ve propaganda imajlarının ve dikkatimizi yönlendiren sanatsal imajların teknik ortam içinde nasıl verildiklerini göstermeye çalıştım.
On Images
The debate on images among philosophers typically commences by addressing the structure of mental images. Objective images are contrasted with mental images, with priority generally given to the latter. These two types are often posited as antithetical and mutually non-influential. The former are considered inherent to the stream of consciousness and transient, while the latter are defined by a material foundation. Mental images versus contemporary synthetic images.
Rather than utilizing this dichotomy merely as a starting point to diverge into separate analyses, this work aimed to explore their mutual interaction. I began not by confining the discussion to the stark contrast between the transcendental structure of mental images and the experience-specific characteristics of collective public images, but rather by posing the question: What is shared in the experience of an image? Subsequently, I endeavored to demonstrate how the images of advertising, propaganda, and the artistic images that direct our attention are presented within their respective technical media.
Sur les Images
Le débat philosophique relatif aux images s'ouvre traditionnellement par l'examen de la structure des images mentales. Les images objectives sont opposées aux images mentales, la priorité étant généralement accordée à ces dernières. Ces deux types sont souvent postulés comme étant antithétiques et mutuellement non-influents. Les premières sont considérées comme inhérentes au flux de conscience et transitoires, tandis que les secondes sont définies par un substrat matériel. Les images mentales versus les images synthétiques contemporaines.
Plutôt que d'utiliser cette dichotomie simplement comme un point de départ pour bifurquer vers des analyses distinctes, cet ouvrage a cherché à explorer leur interaction mutuelle. J'ai commencé non pas en confinant la discussion au contraste rigide entre la structure transcendantale des images mentales et les caractéristiques spécifiques à l'expérience des images publiques collectives, mais plutôt en soulevant la question : Qu'est-ce qui est partagé dans l'expérience de l'image ? Par la suite, je me suis efforcé de démontrer comment les images de la publicité, de la propagande, ainsi que les images artistiques qui orientent notre attention, sont présentées au sein de leurs médias techniques respectifs.
Teknoloji Felsefesi Problemleri: Yazı, Bellek, Dikkat, Akademim, 2024
İçindekiler ve Önsöz: https://akademimkitapligi.com/kitap/teknoloji-felsefesi-problemleri-yazi-be...
more
İçindekiler ve Önsöz:
Emre Şan’ın Kriz ve Kritik araştırmasının devamı olan bu kitap, büyük veri, dikkat ekonomisi ve yapay zekâ gibi konularda yeni düşünsel alanlar açarken zihnin, yeni teknolojilere ve hızlı değişimlere uyum sağlama kapasitesinden ziyade, psişik ve kolektif bireyselliklerin bu yoğun dönüşümlere nasıl cevap vereceğiyle ilgilenir. Stiegler’in yazı, bellek ve dikkat kavramlarını merkeze alıp yalnızca teknik ortamları değil; bunların ekonomik ve ekolojik yapılarını da ele alarak karmaşık ilişkileri çözümlemeye çalışan Şan’a göre kolektif kültürün algoritmik süreçlerle sermayeye dönüştüğü günümüzde, bilişsel teknolojilerin zihinsel kapasiteleri ve kamusal aklın kullanımını nasıl şekillendirdiği ivedi bir araştırma konusudur. Teknoloji Felsefesi Problemleri, ekran karşısında geçirilen zamanın bilinç, karar alma ve eylem biçimleri üzerindeki etkilerini tartışırken, yaşam bilgisi ile kuramsal bilginin nasıl daha anlamlı bir şekilde dolaşıma sokulabileceğine dair yollar arar.
Problems of Philosophy of Technology: Writing, Memory, Attention
This book, a continuation of Emre Şan's Crisis and Critique research, opens new intellectual spaces on topics such as big data, the attention economy, and artificial intelligence, focusing not on the mind's capacity to adapt to new technologies and rapid changes, but on how psychic and collective individualities respond to these intense transformations. By centering on Stiegler’s concepts of writing, memory, and attention, and analyzing not only technical environments but also their economic and ecological structures, Şan seeks to untangle these complex relationships. According to him, in today's world, where collective culture is transformed into capital through algorithmic processes, how cognitive technologies shape mental capacities and the use of public reason is an urgent research question. Problems in the Philosophy of Technology discusses the effects of screen time on consciousness, decision-making, and forms of action, while exploring ways in which practical knowledge and theoretical knowledge can be circulated in more meaningful ways
Problèmes de philosophie de la technologie : Écriture, mémoire, attention
"Ce livre, une continuation des recherches d'Emre Şan sur Crisis and Critique, ouvre de nouveaux espaces intellectuels sur des sujets tels que l'économie de l'attention et l'intelligence artificielle, en se concentrant non pas sur la capacité de l'esprit à s'adapter aux nouvelles technologies et aux changements rapides, mais sur la manière dont les individualités psychiques et collectives répondent à ces transformations intenses. En se centrant sur les concepts de Stiegler de l'écriture, de la mémoire et de l'attention, et en analysant non seulement les environnements techniques, mais aussi leurs structures économiques et écologiques, Şan cherche à démêler ces relations complexes. Selon lui, dans le monde actuel, où la culture collective est transformée en capital par des processus algorithmiques, la façon dont les technologies cognitives façonnent les capacités mentales et l'usage de la raison publique constitue une question de recherche urgente. Problèmes de la Philosophie de la Technologie discute des effets du temps passé devant les écrans sur la conscience, la prise de décision et les formes d'action, tout en explorant des moyens par lesquels le savoir pratique et le savoir théorique peuvent circuler de manière plus significative."
Çağdaş Fransız Felsefesi ve Fenomenoloji Hareketi, sunuş, derleme ve çeviri Emre Şan, Pinhan, Istanbul, 2017, 2022 /Contemporary French Philosophy and The Movement of Phenomenology, edited, translated and prefaced by Emre Şan, Pinhan Editions, Istanbul, 2017.
Fenomenoloji hareketi Çağdaş Fransız felsefesinin en canlı ve üretken alanlarının başında gelir....
more
Fenomenoloji hareketi Çağdaş Fransız felsefesinin en canlı ve üretken alanlarının başında gelir. Husserl ve Heidegger’in izinden giden Fransız fenomenologlar, öne sürdükleri farklı argümanlara rağmen klasik fenomenlojiye karşı aynı eleştirel yaklaşımla hareket ederler ve ontolojik, hermeneutik, etik ve metafizik olana merkezi bir konum atfederek fenomenolojiyi kendisinin dışıyla ilişkiye sokmaya çalışırlar. Hemen hemen hepsinin ortak eğilimi, yönelimsel bilinç ve onun noetik-noematik yapısı tarafından belirlenen anlam verilişlerine indirgenemeyecek istisnâi fenomenleri, (“görünmez”, “ten”, “vahşi veya spontane anlam”, “sembol”, “duygulanım”, “yüz” ve “doygun fenomen”) mercek altına almaktır. Sınırdaki fenomenlere yöneliş, fenomenolojinin Alman kurucularıyla yeni bir tartışmanın fitilini ateşler. Fransız fenomenologlar Husserl ve Heidegger’in eserlerine eleştirel bir mesafe alıp hem onlarla birlikte hem de onların eserlerindeki düşünülmemiş boyutlar içinden düşünerek fenomenolojiye yeni bir kimlik kazandırırlar.
(Genişletilmiş ikinci baskı, 2022)
İÇİNDEKİLER:
Sunuş
Fransız Fenomenoloji Hareketi | 7
Emre Şan
Fransız Fenomenolojisinin Kuruluş Esasları:
Husserl ve Merleau-Ponty | 31
Emre Şan
Fenomenolojik Karşılaşmalar
Verilmişlik ve Olay | 69
Emre Şan
Dünyanın Fenomenolojik Rasyonalitesinin İyileştirilmesi:
Jean-Luc Marion ve Renaud Barbaras | 87
Emre Şan
Alman ve Fransız Fenomenolojisi
Giriş | 101
Jean-Claude Monod
Fenomenolojinin Fransız Ânı | 113
Jean-Luc Marion
Fenomenolojinin Dönüşümleri | 119
Christian Sommer
Fransa’da Yeni Fenomenolojiler
Jean-François Courtine ile Söyleşi | 133
Merleau-Ponty, Say, İstanbul, 2015, 488p
by
Say Yayıncılık
Emre San
Emmanuel Alloa
, and
Frank Chouraqui
Merleau-Ponty, Çağdaş Fransız felsefesinin temelindeki akımları anlamamız için mükemmel bir örnek...
more
Merleau-Ponty, Çağdaş Fransız felsefesinin temelindeki akımları anlamamız için mükemmel bir örnektir. Filozofa göre bugünün felsefesi ne görkemli klasik rasyonalizm gibi hakiki bir fikri mutlak bir varlıkla çakıştırabilir ne de kendini hakikatin yıkıcısı olacak bir göreceliğe indirgemeyi onaylar. O daha çok, sonluluk ve olgusallık ufkunda, hakikatin öne çıkışını düşünmeyi önerir. Söz konusu girişim varoluşun hakikatinin ve sonluluğunun (ve hatta felsefenin imkânının) kökensel biçimde birbirine düğümlendiği yere yavaş bir çıkıştır. Hazırlanan bu seçkide Merleau-Ponty'nin düşünce dünyasının fenomenoloji ile ilişkisinin yanında, felsefe dışı alanların sorularını da içine alan eksenini betimlemek hedeflendi. Dolayısıyla, Fransız filozofun, psikanaliz, Gestalt psikolojisi, doğa bilimleri ve hiç şüphesiz resim ve sinema ile olan etkileşimi ortaya koyuldu (Emre Şan)
Book Chapters by Emre San
“Fenomenoloji ve Teknoloji: Bernard Stiegler’in Husserl Yorumu”, Fenomenolojinin Geleceği, Alfa, 2025
Bernard Stiegler, Teknik ve Zaman adlı üçlemesinin ilk kitabı olan Epimetheus’un Hatası’ndaki ara...
more
Bernard Stiegler, Teknik ve Zaman adlı üçlemesinin ilk kitabı olan Epimetheus’un Hatası’ndaki araştırma programını şöyle açıklar: Zamanla ilgili tüm ilişkilerin teknolojik köklerini göstermek ve tekniğin felsefî ve spekülatif bir tarihini incelemek.  Stiegler bu kitaplarda bilincin zamansallığını yani anımsama, algılama ve beklenti edimleri ile teknik çevre arasındaki ilişkiyi ele alır ve analizinin fenomenolojik katmanına Husserl’in son döneminde bilim tarihi üzerine ortaya koyduğu bir tartışmayı merkeze alarak başlar. Husserl, Geometrinin Kökeni eserinde yeni rasyonel bilginin üretiminin geçmişteki bilgilerin canlandırılmasından geçtiğini öne sürer.  Bu canlandırma teknik bir dayanağın, yani yazıya bağlı kayıtlı bir geçmişin olmasını şart koşar. Peki bizzat yaşamadığım ve halihazırda herkes için orada olan teknik dayanaklar bilincimi nasıl harekete geçirir? Bu soru felsefe tarihinde Platon’un Menon diyaloğunda 80c-86b arasında geçen ünlü öğrenme paradoksunda, bir geometri probleminin matematik bilmeyen bir köle tarafından çözümlenmesiyle açılır  ve günümüze kadar devam edecek bir yol çizer.
“La réhabilitation de la rationalité phénoménologique du monde : Jean-Luc Marion et Renaud Barbaras”, in Considérations phénoménologiques sur le monde Entre théories et pratiques, Louvain, Presses Universitaires de Louvain, 2020

Les développements de la phénoménologie post...
more
Les développements de la phénoménologie post-husserlienne en France – chez Sartre, Merleau-Ponty, Levinas, Michel Henry – ont traité d’une manière implicite la raison phénoménologique, à savoir le mode de discours par lequel on entend décrire ce qui est en tant qu’il apparaît. C’est à la suite de cette tentative que d’importantes avancées ont pu être accomplies par la nouvelle génération de phénoménologues. Dans son ouvrage, Au cœur de la raison, la phénoménologie, Claude Romano met en lumière les racines de ce problème et propose, en suivant le geste husserlien, une raison élargie qui réhabilite le monde sensible, « une raison au grand cœur »  qui dépasse à la fois l’empirisme et le kantisme. Présente partout mais difficilement repérable dans la phénoménologie historique, la problématique de la raison permet d’ouvrir un nouveau débat au sein de la génération actuelle. Bien que leurs champs de recherche respectifs soient très différents, Jean-Luc Marion et Renaud Barbaras s’accordent à critiquer une conception trop étroite et restrictive de la rationalité classique. Ils examinent des phénomènes clés mais difficilement visibles, tels que la naissance, la révélation, la vie, le désir et le sentiment, qui permettent d’élargir le champ de la rationalité objective vers des rationalités alternatives qui structurent tout autant nos expériences du monde. Plutôt qu’un choix méthodologique qui nous conduirait au-delà de la raison, il s’agit de prendre pour guide ces phénomènes d’excès qui permettent d’ouvrir la voie vers une exploration des champs de recherche d’ordre théologique ou métaphysique. Chacun de leur côté, Jean-Luc Marion et Renaud Barbaras interrogent la théologie ou la métaphysique comme raison d’être de la phénoménologie, pendant que la phénoménologie pourrait être définie, en retour, comme la raison qui nous fait connaître la théologie ou la métaphysique.
“Fenomenoloji Kopernikçi devrimin devamı mıdır ?”, Kant’tan Sonra Kant, ed. Selda Salman, İstanbul, Alfa, 2024
Fenomenoloji hareketinin Kant felsefesi ile kurduğu ilişki problemlidir ve ana hatlarıyla iki boy...
more
Fenomenoloji hareketinin Kant felsefesi ile kurduğu ilişki problemlidir ve ana hatlarıyla iki boyutu bulunur: transendentalizm ve anti-transendentalizm. Fenomenolojinin kurucusu Husserl’e göre, transendental felsefenin öncüsü Kartezyenizm ve onun devamı olan transendentalizm hem sundukları imkânlar hem de yarattıkları çıkmazlar bağlamında ele alınması gereken meselelerdir. Husserl sonrası fenomenologlar arasında transendentalizmi savunanlar ve onun çıkmaz bir sokağa götürdüğünü ileri sürenler arasında süregiden bir tartışma bulunur. Örneğin güncel kuşağın fenomenolojisinin verimli tartışması olay fenomenolojisi transendental paradigmanın yerine geçebilecek yeni bir paradigma öne sürer
Makalede Husserl fenomenolojisinin Kopernikçi devrimin devamı olup olmadığı sorusuna cevap aramak için Dominique Pradelle’in Par-delà la révolution copernicien. Sujet transcendantale et facultés chez Kant et Husserl (Kopernikçi Devrimin Ötesinde Kant ve Husserl’de Transendental Özne ve Yetiler)  kitabındaki analizleri ele aldım. Dominique Pradelle söz konusu metninde transendental fenomenolojide “anti-Kopernikçi bir devrim” olduğunu ileri sürer. Bunun için üç aşamalı bir argüman kurar. Öncelikle anti-Kopernikçi devrimi yöntem açısından betimler, ardından onu fenomenolojinin temel argümanları ile ilişkilendirir ve son olarak Husserl’e göre Kant’ta beliren hangi açmaza cevap olabileceğini ortaya koyar.
“De quelle manière la ψυχή est-elle tout ce qui est ? ” in Jan Patočka lecteur d’Aristote :phénoménologie, ontologie, cosmologie , Paris, Editions du Cercle Herméneutique, 2015
Dans un texte intitulé « La philosophie transcendantale de Husserl après la révision », Patočka c...
more
Dans un texte intitulé « La philosophie transcendantale de Husserl après la révision », Patočka cite le De anima, III, 8, 431 b 20 : « En rassemblant maintenant dans un même tout ce que nous avons dit au sujet de la ψυχή [l’âme, la vie], nous dirons à nouveau que la  ψυχή est, d’une certaine manière (πώς), tout ce qui est (τά ὄντα) » . Que veut dire « d’une certaine manière (πώς) » ? Selon Patočka, la difficulté de cette formulation, qu’il est nécessaire de faire ressortir, est l’embryon des problèmes avec lesquels lutte toute la phénoménologie. Plus précisément, cette formule d’Aristote dont l’interprétation phénoménologique est ici notre thème, peut contribuer au débat philosophique sur l’intentionnalité. L’hypothèse de recherche qui nous guide est alors la suivante : nous croyons  qu’en restaurant le concept grec d’âme et en mettant en suspens le subjectivisme moderne, Patočka va retrouver l’âme comme l’essence de l’intentionnalité et va thématiser par ce biais une théorie désubjectivisée de l’apparaître
“Estetik Dünyanın Logos'u” in Dünyanın Teni, İstanbul, Metis, 2017
Jacques Ellul’ün Sözün Düşüşü kitabında bahsettiği gibi postmodern görme rejimi bizi temsil ve v...
more
Jacques Ellul’ün Sözün Düşüşü  kitabında bahsettiği gibi postmodern görme rejimi bizi temsil ve vekâlet temelinde yaşamaya bırakır. Görme gerçeklikle özdeşleştirilen bir gerçeklik temsiline imkân verir. İmajlar sorgulanmadıkları için gerçekliğin kendisinden çok daha gerçek hale gelirler. Bu durumda görme zafer kazanır çünkü faydalıdır, suni, bol miktarda imaj tufanı, yeni bir dünya çevresi yaratır. Dünyada imaja yönelerek yaşama alışkanlığı, insanı diyalektik düşünmeyi ve eleştiriyi terk etmeye sürükler. Dolayısıyla söz (logos) ile görünürlük arasında hiyerarşik bir durum ortaya çıkar ve söz aşağılanır. İmajlar kendi dillerini oluştururlar. Ellul, imajların istilâsını şöyle özetler: “...sınırsız imaj patlamasıyla biz hakikati gerçeklik düzenine indirgedik, hakikatin eksik ve geçici dile gelişini zihnimizden çıkarıp attık. Her şeyden daha enteresanı halen bilimde yer alan gerçeklikle hakikatin özdeşleştirilmesiyle ilgilenmiyoruz. Aksine bu gerçeklik gerçekten kurgudur. Bu gerçeklik yanlışlanabilir. Artık tarlalar, ırmaklar, ormanlar arasında yaşamıyoruz; daha çok göstergeler, sinyaller, reklam panoları, ekranlar, etiketler ve markalar arasında yaşıyoruz. Bizim evrenimiz budur” .
Cogito İmajı Düşünmek, yayına hazırlayan Emre Şan, vol 97/2020.
Bugün imajlarla ilişkimiz ile dünyada varoluş tarzımız arasındaki bağlantı nedir? İmajların dünya...
more
Bugün imajlarla ilişkimiz ile dünyada varoluş tarzımız arasındaki bağlantı nedir? İmajların dünyayı algılayışımız, onu ifade edişimiz, kişisel ve kolektif kimliklerimiz üzerindeki etkisi nasıl anlaşılır? Bu sorulara yanıt vermek için, sanat kuramlarının, görsel kültür araştırmalarının, sinemanın ve edebiyatın imaj üzerine çalışmalarının yanında felsefi bir bakışa da ihtiyaç var.
İmajı Düşünmek- Emre Şan
Antikçağ’da Şiire Karşı Diyalektik: poetik kültürde ve sokratik kültürde imge üretimi - Nazile Kalaycı
Burak Şaman - Hat Nasıl Bir Surettir?
Nami Başer - İmago
Cana Bostan - Divandaki Tarih Meleği: Walter Benjamin’de İmge-Uzam
Mehmet Şiray - Jacques Rancière’in İmge Felsefesi: Estetik İmgenin Diyalektiği
Hakan Yücefer - İmgenin Ardındaki İmge: Deleuze’de Eylem-İmgenin Üç Krizi
W.J.T. Mitchell - Resimler Ne İster?
Jacques Rancière - İmajlar Gerçekten Yaşamak İster mi?
Emmanuel Alloa - İmajların Okunurluğu: Bir Görsel Hegemonya Eleştirisi
Georges Didi-Huberman - Tarihin Özgür Gözleri
Pelin Dilara Çolak - Sanatı ‘Sanat’ Yapan Nedir? Sanatın İmgesel Doğası Üzerine Bir Deneme
Lewis Johnson - İmajlarla Çalışmak: Resimlemenin Yapıbozumu ve Gözde İlkin’in Sanatı
Zeynep Talay Turner - Kavram, Metafor, Benzetme: Nietzsche, Blumenberg, Musil
Özgür Taburoğlu - Bilge Karasu Anlatılarında Işıklı İmgeler
Crisis and Critique by Emre San
"Yapay Zeka, Otomasyon ve Teknoloji Felsefesi", Sabah Ülkesi, 87/2026
Bireysel ve kolektif geleceğimizin, otomasyon teknolojilerine ve yapay zekâya bağlı olacağı bir ç...
more
Bireysel ve kolektif geleceğimizin, otomasyon teknolojilerine ve yapay zekâya bağlı olacağı bir çağa doğru gidiyoruz. Teknolojinin evrimi, değişimi bilişsel yetilerimizin, anımsama, dikkat ve beklenti edimlerimizin dönüşümünü tetikler. Teknoloji Felsefesi Problemleri: Yazı, Bellek ve Dikkat kitabında (Akademim, 2024) Bernard Stiegler’in teknoloji felsefesinden hareketle bu konuyu ele almıştım. Yazı, bellek ve dikkat kavramlarını teknoloji felsefesi çerçevesinde araştırmam İmaj Üzerine kitabında (Akademim, 2025) devam etti ve imaj kavramı bu üçlüye eklendi. Her iki kitapta fenomenolojiden hareketle bilincin zamansallığının ve kolektif zaman deneyiminin nasıl değiştiğini ele aldım. Teknolojik bellek desteklerinin, başta yazı ve imaj olmak üzere tüm analojik ve dijital dayanakların bilinç yaşantıları üzerine etkilerini inceledim. Geçmişin hatırlanmasının, şimdinin algısının ve geleceğin hayal gücü yardımıyla beklentisinin içinde bulunduğumuz teknik ortamdan nasıl etkilendiğini göstermeye çalıştım. Yol gösterici argümanım tekniğin zamanla ilişkimizde kurucu bir rolü olduğunu kanıtlamak üzerine kuruluydu. Bu bağlamda Husserl, Merleau-Ponty, Simondon ve Stiegler’in eserlerinden hareketle felsefe tarihinde sıkça yapıldığı gibi teknolojiyi, özne ve nesne, kültür ve doğa, teori ve pratik, insan ve makine ikilikleri üzerinden düşünmek yerine tekniğin hangi anlamda bilme biçimlerinin ve düşünmenin koşulu olduğunu tartıştım. Teknolojinin insan zihni ve yaşamı üzerindeki etkilerini, felsefe tarihinin materyalizm ve spiritüalizm, realizm ve transandantalizm gibi köklü ayrımlarını tetikleyen içsellik, özdeşlik, sahihlik, upuygunluk gibi kriterlerle yorumlamak yerine Stiegler’in “gramatizasyon” kavramını teorik pusula olarak aldım. Stiegler’in gramatizasyon kavramı, çağdaş teknoloji felsefesinin en özgün ve kritik araçlarından biridir. Stiegler bu terimi, Fransız dil bilimci Sylvain Auroux’dan ödünç alıp genişleterek, insanın sadece dilini değil, tüm varoluşunu nasıl dışsallaştırdığını açıklar. Gramatizasyon süreklilik arz eden zamansal bilinç akışlarının mekânsal bir dayanakla ayrık birimlere bölünerek sabitlenmesidir. Bu süreç, insan davranışlarının sembolik birer veriye dönüştürülerek teknik bir taşıyıcıya aktarılmasını sağladığı gibi insan davranışlarının zamandan bağımsız şekilde kaydedilmesini, analiz edilmesini, mekanik, analog ve dijital olarak yeniden üretilmesini mümkün kılan bir dışsallaştırma operasyonudur. Stiegler’in La Société automatique (Otomatik Toplum) kitabından hareketle, yapay zekâ ve otomasyon meselelerini algoritmalar ve büyük veri sayesinde gerçekleşen dijital gramatizasyon üzerinden ele almaya devam edeceğim.
“Platonculuk, Sokrates ve Patočka” Sabah Ülkesi, 86/2026
Patočka düşüncesinin kaynaklarından biri Antik Yunan felsefesidir ve Çek filozof fenomenolojinin ...
more
Patočka düşüncesinin kaynaklarından biri Antik Yunan felsefesidir ve Çek filozof fenomenolojinin ve tarih felsefesinin yanında Sokrates, Platon ve Aristoteles üzerine de eserler yazmıştır. Çek filozofun Freiburg’a Husserl ile çalışmak için gittiği ve Heidegger’in rektör olduğu 1933 yılında yazdığı, “Platonculuk ve Politika” ilk metinlerinden biridir. Bu metinden itibaren Platonculuğun kendi çağında nasıl bir yer edindiğini sorguladığı yazılar kaleme alır. Platon üzerine verdiği seminerler ve özellikle 1953 yılında tasarladığı bir kitabın giriş bölümü olarak yazdığı fakat tamamlamadığı “Negatif Platonculuk” metni de Platon’dan hareketle siyasal olan, özgürlük ve varoluş sorularını birlikte ele alır. Böylece Platonculuğun Patočka’nın kendi zamanında ne anlama geldiği sorusu sorulmuş olur.
“Dijital Hümanizm ve Teknoloji Felsefesi”, Sabah Ülkesi 80/2024

Dijital teknolo...
more
Dijital teknolojiler nesnelerle, başkalarıyla ve kurumlarla kurduğumuz pratik ilişkileri ve kendi kendimizle kurduğumuz zihinsel ilişkiyi dönüştürür. Teknolojik gelişmeler gerçeklik, akıl, zekâ, bilgelik, kamusallık gibi yaşam dünyalarımızı belirleyen kavramlara yeni anlamlar kazandırır ve içinde yaşadığımız veri tufanı karşısında yeni yorumlama pratikleri doğurur. Söz konusu dönüşüm sadece dünyayı ve kendimizi nasıl temsil ettiğimiz, gerçekliği nasıl kavradığımızla sınırlandırılamaz. Teknoloji dünyanın ve insan gerçekliğinin varlık anlamını değiştirir. Sanayi, teknoloji ve kapitalist örgütlenmenin birleşimi makinelerle etkileşimi etkilemiştir ve yeni anlaşılırlık kriterleri türemiştir. Şu hâlde, dijital teknolojiler anlam yaratmanın toplumsal süreçlerine nasıl dâhil olur?
“Dikkat Ekonomisi ve İkna Teknolojileri”, Sabah Ülkesi 79/2024
“Fenomenoloji ve Teknoloji Felsefesi” başlıklı makalede günümüzde teknolojinin bireysel ve kolekt...
more
“Fenomenoloji ve Teknoloji Felsefesi” başlıklı makalede günümüzde teknolojinin bireysel ve kolektif bellek üzerine etkilerinin fenomenolojinin zaman üzerine analizleriyle anlaşılabileceğini göstermiştim. Makale bilincin zamansallığının, yani anımsama, algılama ve beklenti edimlerinin teknik çevre ile ilişkisini ele alarak başlamıştı ve öncelikle yazılı kayıtların ardından analog ve dijital belleklerin toplumsal ve zihinsel yaşamda ortaya çıkardığı değişimleri göstermişti. Burada sorun endüstriyel zamansal nesnelerin birer farmakon olmasıdır. Bunlar yazı örneğinde olduğu gibi bilgimizi arttırabildiği gibi bilinç zamanımızı bir tüketim nesnesi hâline getirerek dikkat eksikliğine yol açabilir. Son olarak ise 21. yüzyılın endüstriyel zamansal nesnelerinin ve bilincin ekran zamanının geçmişi, şimdiyi ve geleceği kavrama biçimimizi nasıl dönüştürdüğünü sorgulamıştım. Eldeki yazıda söz konusu durumun arka planında bulunan dikkat kavramını ve ikna teknolojilerini ele alacağım. Peki bu konuda günümüzde ve gelecekte hangi soruların yakıcı olacağını öngörebiliriz ? Dikkat ekonomisinin web’in yeni ekosistemini anlamak için olmazsa olmaz bir konu haline gelmesinin sonuçları nelerdir ?
“Praglı Sokrates: Avrupa’nın Krizi ve Ruhun Bakımı Sorusu”, Cogito YKY “Sokrates”, 111/2023

Jan Patočka yirminci yüzyılın en önemli ...
more
Jan Patočka yirminci yüzyılın en önemli Çek filozofudur ve sıklıkla “Praglı Sokrates” olarak anılır. Elbette Patočka Sokrates olmaya karar vermiş bir düşünür değildir ama tarihsel olaylar ona böyle bir yakıştırma yapmamıza neden olacak şekilde gelişir. Örneğin, 2017 yılında hazırlanan The Socrates of Prague adlı bir belgesel, Patočka’nın neden bu isimle anıldığını konu edinir. Çek filozof, iki savaşa tanıklık etmiş, bir istila ve iki işgal görmüştür. Yaşamı boyunca, Nazi işgali, savaş sonrası Çekoslovakya’da kurulan totaliter baskı rejimi ve 1968’deki Prag Baharı sonrası Varşova Paktı’nın Çekoslovakya’ya müdahalesi gibi dönemlerde toplumun çöküşüyle yüz yüze gelmiştir. Söz konusu olaylar sebebiyle yaşamının büyük çoğunluğunu üniversitenin dışında geçirmiştir. Gençlik döneminde Edmund Husserl ve Martin Heidegger’in izinden giderek fenomenoloji alanında uzmanlaşmıştır. 1936 yılında “Felsefi Bir Problem Olarak Doğal Dünya” başlıklı habilitasyon teziyle Çekçedeki ilk fenomenoloji eserini yayınlamıştır. 1939 yılındaki Nazi işgaline kadar çeşitli kurumlarda dersler vermiştir. Yaşamının son otuz yılını ise üniversitede ders vermesinin yasaklandığı baskıcı ve totaliter bir rejim altında geçirmiştir. Şu hâlde, yaşamı boyunca bu kadar baskı ve çatışma görmüş bir filozofun Sokratesçiliği hakkında nasıl konuşmalıyız?
“Antroposen ve Bilişsel Kapitalizm İlişkisi Üzerine Bir Soruşturma”, Sabah Ülkesi, 77/2023
more
Felsefe yaşadığımız çağ hakkında söz söylemeli ve geleceğe dair perspektif açmalıdır. Bu perspektifin amacı kendi zamanımızdaki ve gelecekteki sorunlarla hesaplaşmaya başlamaktır. Bu yakıcı sorunların başında Antroposen gelmektedir. Peki Antroposen adı verilen jeolojik olay ne anlama gelmektedir? Holosen çağından sonra gelen yeni çağ olarak Antroposen, kavramı ilk kullanan isimlerden biri olan Paul Crutzen’e göre, sanayi devriminin başlangıcından günümüze kadar küresel ölçekte insanın etkili olduğu yeni bir döneme işaret eder. Antroposen çağında insan, ekolojik sorunların, küresel ısınmanın, ekosistemlerin yaygın bir şekilde yok edilmesinin ve biyoçeşitliliğin ürkütücü kaybının sorumlusudur. Elizabeth Kolbert’in iddiasına göre bu durum altıncı kitlesel yok oluşa işaret eder
“Bernard Stiegler’in Teknoloji Felsefesi Problemleri: Algoritmik Yönetimsellik ve Bilişsel Proleterleşme” (Problems of Bernard Stiegler’s Philosophy of Technology: Algorithmic Governmentality and Cognitive Proletarianization), ViraVerita, vol 15/2022

Abstract:
Digital technologies tr...
more
Abstract:
Digital technologies transform the practical relationships we establish with objects, others, and institutions, as well as the mental relationship we establish with ourselves. For contemporary philosophers of technology, the critique of technologies of the mind arises as a philosophical question. In this context, we will first consider Günther Anders’ argument that technology has become the subject of history in the era of the third industrial revolution. Then, we will analyze the concept of algorithmic governmentality, put forward by Antoinette Rouvroy and Thomas Berns. Antoinette Rouvroy argues that algorithmic governmentality is the idea of a government of the social world that is based on the algorithmic processing of big data sets rather than on politics, law, and social norms. Bernard Stiegler’s interpretation of this concept and the description of cognitive and emotional proletarianization, will form the theoretical framework of our article. At the end, we will interpret what Stiegler calls, with reference to Kant’s critique of pure reason, the critique of technological reason, and the idea of the crisis of the way of thinking shaped by digital technologies and the new industrial models in the 21st century.
Keywords: Digital technologies, algorithmic governmentality, cognitive and emotional proletarianization, pharmacology.
Özet
Dijital teknolojiler nesnelerle, başkalarıyla ve kurumlarla kurduğumuz pratik ilişkileri ve kendi kendimizle kurduğumuz zihinsel ilişkiyi dönüştürür. Çağdaş teknoloji felsefecileri için zihin teknolojileri eleştirisi felsefi bir problem olarak ortaya çıkar. Bu bağlamda öncelikle Günther Anders’in üçüncü endüstri devrimi çağında teknolojinin tarihin öznesi haline gelmesi argümanını ele alacağız. Ardından Antoinette Rouvroy ve Thomas Berns’in ortaya koydukları algoritmik yönetimsellik kavramını inceleyeceğiz. Antoinette Rouvroy’a göre algoritmik yönetimsellik, siyasete, hukuka ve toplumsal normlara dayanmak yerine büyük veri yığınlarının algoritmik olarak işlenmesiyle kurulan bir toplumsal iktidar biçimidir. Bernard Stiegler’in algoritmik yönetimsellik kavramını yorumlayışı ve ardından bilişsel ve duygusal proleterleşme betimlemesi makalemizin kuramsal çerçevesini oluşturacak. Son olarak, Stiegler’in Kant’ın saf aklın eleştirisine referansla, teknolojik aklın eleştirisi ismini verdiği, yirmibirinci yüzyılda dijital teknolojilerin ve yeni endüstri modellerinin şekillendirdiği düşünme biçiminin krizi fikrini yorumlayacağız.
Anahtar Kelimeler: Dijital teknolojiler, algoritmik yönetimsellik, bilişsel ve duygusal proleterleşme, farmakoloji.
or
or
reset password
Need an account?
Click here to sign up
About
Press
Papers
Topics
Academia.edu Journals
work
We're Hiring!
help
Find new research papers in:
Physics
Chemistry
Biology
Health Sciences
Ecology
Earth Sciences
Cognitive Science
Mathematics
Computer Science
Content Policy
Academia ©2026