Papers by Esra Doğan Turay
Sufis have different perspectives on pilgrimage; it is known that among those who consider as haj... more Sufis have different perspectives on pilgrimage; it is known that among those who consider as hajj was a body-journey went to hajj one or two times in their entire life, also those who is called traveller-dervish (seyyah-derviş) spent their whole life on the roads. It is seen that those long journeys are hajj-centered. Moreover, it is understood that this journey is necessary for Sufi leaders who are being honored as hadji, who are back to their countries as a supremo moreover as khalife who sees geographies which contain Sufi world. This study underpins route maps of these chosen people, dergahs and tekkes which they stayed, their menâzils and mesiras. In addition, it adverts their vertiginousunique journeys which contain the central cities of Islam. This paper seeks to explore Sufi pilgrimage routes and points out their places in hajj history by deliberating some distresses of that sufis lived. This paper givese priority historical dates and preferred geographies, and discussed their diverse residences, including Damascus, Baghdad, Cairo and İstanbul during their journeys to holy lands using different earth and sea routes, such as Horasan-Iran, Caucasians, Middle Asia, Hind-Sindh subcontinent, Balkans-Anatolia and lastly Africa.
Gönderilen yazılar yayın yönergesi esaslarına göre değerlendirilir ve iade edilmez. Yazı, sahibin... more Gönderilen yazılar yayın yönergesi esaslarına göre değerlendirilir ve iade edilmez. Yazı, sahibinin sorumluluğundadır. Dergideki yazılar kaynak gösterilerek aktarılabilir.
İran'da İslami dönem ardından kurulan devletlerin desteği ile gelişen Farsça yazım geleneği, Türk... more İran'da İslami dönem ardından kurulan devletlerin desteği ile gelişen Farsça yazım geleneği, Türk-İslam tarih ve coğrafyasına dair oldukça mühim eserler vücuda getirmiş, Farsça her geçen gün daha da gelişerek geniş coğrafyalarda kullanılan bir yazı dili halini almıştır. Sâsâniler dönemindeki kültürel birikim ve tarih bilinciyle şekillenen Farsça yazım geleneği, İslam'la birlikte yeni bir boyut ve değer kazanmış, Ortaçağ tarih yazımında vazgeçilmez bir birikim oluşturmuştur. Ortaçağ tarihçileri arasında eserlerini Arapça olarak kaleme alan İranlılara değinen bu makale, daha ziyade Selçuklulardan evvel başlayan Farsça tarih yazım geleneği ve müverrihlere yer vermektedir. Selçuklu döneminde oluşan eşsiz birikime değinen bu çalışma, çağın tarih yazımında zirve dönem olarak kabul edilen Moğol-İlhanlı dönemi müverrihleri ve ardından da Timurlu tarihçi ve eserlerini ele alır. Asıl itibarıyla ise bu kaynakların çokça bilinmeyen yönlerine işaret eder. Öte yandan son dönemlerde kaynaklara dair tespit edilen bilgilere ve eserlerin yenilenen baskılarına atıf yapar. Ortaçağ tarih yazımında müstesna bir yere sahip olan bu yekûn, birçok kültür ve medeniyete şahitliğiyle şüphesiz sayısız çalışmayı hak eder. Bu manada makale geleneğe dair muhtasar bir değerlendirme olacaktır.
BİR BÜTÜNÜN PARÇASI HACI BEKTAŞ VELI’NİN HACILIĞI VE HAC YOLCULUĞU, 2022
Safeviler dönemiyle başlayan ve Cevânmerd olarak nitelenen fütüvvet ehlinin tarihine, pirlerine, ... more Safeviler dönemiyle başlayan ve Cevânmerd olarak nitelenen fütüvvet ehlinin tarihine, pirlerine, edep ve erkânına yer veren Farsça fütüvvetnâmeler arasında, kasaplara ait risâleler de mevcuttur. Bu türden eserlerin yazımı Selçuklular döneminde Büyük Horasan havzasında başlamıştır. Bu eserler aynı zamanda 13. yüzyıl Anadolu Ahiliğinin de temel kaynakları sayılmıştır. Farsça fütüvvetnâmelerde kasaplık mesleği Hz. İbrahim'e dayandırılmıştır. Mesleğin piri Hz. Ali sayılmış, mesleğin kahramanı olarak ise soyu yedi kuşakta Hz. Ali'ye dayanan ve Muhammed Hânefiyye'nin (ö. 81) yakın adamlarından sayılan Reyli Cevânmerd-i Kassâb olarak kabul edilmiştir. Farsça kaleme alınan fütüvvetnâmeden tarihi sıraya göre ilki Ravzatü'ş-Şüheda adlı meşhur eserin de sahibi olan Molla Hüseyin Vaiz Kâşifi Sebzevâri'ye (ö.1504) ait Fütüvvetnâme-i Sultani adlı eserdir. Bu eserin son bölümünde Fasl der Beyân-i Kabze-i Kârd, Sâtur, Kârdmâl ve Tir başlığıyla kasap esnafının edeb ve erkânı yer almıştır. Makalede inceleyeceğimiz diğer risâle Fütüvvetnâme-i Kassâb adıyla İran Meclis Kütüphânesi 8898 numaralı el yazma mecmuada bulunmaktadır. Molla Muhammed Bâgir Meclisi'ye (ö.1699) nisbet edilen bu fütüvvetnâme Safeviler dönemine aittir. Konuyla alakalı üçüncü ve son risâle ise Kaçarlar dönemine ait olup Der Beyan-i Kar-i Kassâban ve Sellahân adıyla İran Sipahsalar Medresesi Kütüphânesi el yazmaları arasında yer almaktadır. Bu risâlenin müellifi meçhuldür. Kitabet kaydı ise1879 yılına aittir. Bu üç eserde kasaplıkla ilgili benzer konular ele alınmış, mesleğin temel prensipleri belirtilmiştir. Kasapların pirleri hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Hz.İbrahim'in oğlu İsmail'i kurban ediş sırrı üzerinde durulmuş, mesleğin pirleri tanıtılmış, meslekle alakalı ayet ve hadisler zikredilmiştir. Bu metinlerde kasap esnafının edep ve erkânı sıralanmış, kasaplığın ve kasapların ahlaki kuralları soru-cevap şeklinde dikte edilmiştir. Bu makale kasaplık mesleğine dair Farsça fütüvvetnâmeler olup Anadolu'da Türkçe olarak yazılan kasap fütüvvetnâmeleri konusunu anlamada bizi bir adım ileriye götürecektir. Bu eserler ileriki araştırmalarla beraber aslında iki dildeki bu eserlerin birbirinin devamı olduğunu, birlikte okunması ve bilinmesi gerektiğini gösterecektir.
İRANLILARIN KUDÜS-İ ŞERİF ZİYARETLERİ
About the First Period Turkish Translation Studies-an Analysis Essayss./pp. 1-8 Hamza KOÇ AHMED-İ... more About the First Period Turkish Translation Studies-an Analysis Essayss./pp. 1-8 Hamza KOÇ AHMED-İ RIDVAN'IN MANZUM KASİDE-İ BÜRDE TERCÜMESİ Ahmed-i Rıdvan's Turkish Translation of Qasīdat al-Burda (The Poem of the Mantle) ss./pp. 9-31 Mehmet Sait ÇALKA YAZICIOĞLU MEHMED'İN MUHAMMEDİYE'SİNDE DİNÎ VE EDEBÎ KAYNAKLAR Religious and Literal Sources in Muhammediye by Yazicioğlu Mehmed ss./pp. 33-43 Şaziye DİNÇER BAHADIR KIRŞEHİRLİ MEHMED FEVZİ'NİN "NASIL MUHARRİR OLUNUR" ADLI ESERİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME A Review on Kırşehirli Mehmet Fevzi's How to Become a Writer ss./pp. 45-52 Cengiz GÜRBIYIK BODRUM VE ÇEVRESİNDE NAMAZGÂH ÖRNEKLERİ Namazgâh Samples in Bodrum and Its Environs ss./pp. 53-79 Fazilet KOÇYİĞİT BİR GÜÇ TEMSİLİ OLARAK TANZİMAT DÖNEMİ ÇEŞMELERİ The Fountains of Tanzimat Reform Period As a Power Representation ss./pp.
Bu makale 2011 yılında Alevilik-Bektaşîlik Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan ve Hacı Bektaş'ın... more Bu makale 2011 yılında Alevilik-Bektaşîlik Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan ve Hacı Bektaş'ın Vilayetname'ye Göre Horasan'dan Anadolu'ya Yolculuğu adı taşıyan çalışmanın mütemmimidir. Bu sebeple bir önceki çalışmada yapılan tarihi ve coğrafi tahliller bu çalışmada tekrarlanmamış, yeni soru ve sorunlarla konu yeniden irdelenmiştir.
Yakın tarihte restore edilen Çelebioğlu Külliyesi, İlhanlı Devleti hükümdarı Olcaytu tarafından S... more Yakın tarihte restore edilen Çelebioğlu Külliyesi, İlhanlı Devleti hükümdarı Olcaytu tarafından Sultaniye şehrinde yaptırılmış İran'ın en eski hângâh/ dergâhıdır. Eser Mevlevîliğin İran'a geçiş sürecini başlatan yapı olarak kabul edilir. Türkiye'de pek bilinmeyen bu tarihî külliyenin önemi, eserin ilk mevlevîhânelerden biri olma ihtimalidir. İran'da külliye ile ilgili tarihî ve mimari çalışmaların son yıllarda tamamlanması ile eserin mevlevîhânelerle benzerliği belirmiştir. Külliyede Anadolu Mevlevî dergâhı planıyla kendine özgü bir yapıya sahip Mevlâna Celaleddin Rumi'nin torunu Sultan Veled'in oğlu Ulu Arif Çelebi (1296-1320) için yaptırılan bir hângâhla Mevlânâ muhibbi Gazan Han (1295-1304) ve Olcaytu'nun (ö.716/1316) gözdesi ve Barakîlerin şeyhi Barak Baba (1257-1307) için yaptırılan bir türbe yer almaktadır. Külliye bu gün Sultaniye'de ayakta kalan ender mekânlardan biridir.
Bütün hakları saklıdır. 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'nın hükümlerine göre bu kitabı... more Bütün hakları saklıdır. 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'nın hükümlerine göre bu kitabın tamamı ya da bir bölümünün, Demavend Yayınları'nın yazılı izni olmadan elektronik, mekanik, fotokopi veya herhangi bir kayıt sistemi ile yayınlanması, çoğaltılması ya da
16-18. Yüzyılda Osmanlı Doğu Vilayetlerinde Safevi Acem Hacılarıyla İlgili Değerlendirmeler
Safevî hacıları Osmanlı Devleti'nin kendilerine belirlediği Şam-Mekke güzergâhına ulaşmak için Er... more Safevî hacıları Osmanlı Devleti'nin kendilerine belirlediği Şam-Mekke güzergâhına ulaşmak için Erzurum-Urfa-Halep ya da Van-Urfa-Halep bağlantı yollarını kullanmışlardır. İki ülkenin rekabet alanından geçen bu yollar Safevî hacılarını bazen zor durumda bırakmış, tüm İslam coğrafyalarında dokunulmazlığı olan hacı olma durumu Acem hacılarını saldırılardan koruyamamıştır. Hacıları korumak için Osmanlı devleti tarafından tayin edilen Acem Ağası çözümün bir parçası olmak yerine Kürdistan hâkimleri ve yerel halkla işbirliği yaparak sorunun bir parçası haline gelmiş, bu durum çoğu kez Osmanlı sultanları ile Safevî şahları arasında hoşnutsuzluğa sebep olmuştur. Buna rağmen Şii hacıların yolculukları hiçbir dönem kesintiye uğramamıştır. Acem hacılarının iki ülke siyasetinden kaynaklanan bu sıkıntıları Osmanlı resmi belgeleri, Safevî vakayinameleri ve döneme ait seyahatnamelerde açıkça görülmektedir.
Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Dergisi / 2017 / 16249, 2017
This paper is translated with the aim of introducing the book of Muhammet Ali Soltani titled Deru... more This paper is translated with the aim of introducing the book of Muhammet Ali Soltani titled Derunmayehay-i Müşterek der Serencam ve Velâyetnam Buyruk to the Turkish literature. The texts of the poems are referred in the footnotes of the paper because it wasn’t possible to add their full texts into the translation considering its length. This paper is based on Serencam, Velayetname, Buyruk the sacred texts of Alevis, who live in Turkey, Syria, Iraq and other regions, and to whom are given names such as Yarsan, Ahl-e Haqq, Alevi, Bektashi, Qizilbash, Shabak, Kakai. The paper deals with common beliefs, common sacred founders who appear in rites and believes, common narratives in sacred texts, similar symbols and common historical regions of Alevis. This paper is a qualified study which shows that, in essence, Alevis don’t differ on the bases of moral injunction (edep erkan) and religious servic
Kadim Akademi Sosyal Bilimler Dergisi | Journal of Social Sciences Cilt 1, Sayı 2 | Volume 1, Issue 2, 2017
Abstract
Antioch is considered to be one of the
most eminent tourist destinations of Turkey.
Anti... more Abstract
Antioch is considered to be one of the
most eminent tourist destinations of Turkey.
Antioch is geographically very well connected
and lies at the strategic junction that connects
Anatolia to the Marmara Sea and thus connecting
People of orthogonal faiths with the people of
Middle East ever past 2300 years.
It also connected the faiths of central sanjak of
Aleppo province during Ottoman domination
for four centuries (1516-1918). Today it is
considered as a menzil (range), which is
located on the pilgrimage route of Payas, Belen,
Bakras, Alexandretta counties.In the light of
‘menâzilname’s, the aim of this article is to provide
how Turkish pilgrims perceived the vitality of
area in those period through critical synthesis
of various domains of Antioch and surrounding
menzils.
Antioch is considered to be one of the
most eminent tourist destinations of Turkey.
Antioch is geographically very well connected
and lies at the strategic junction that connects
Anatolia to the Marmara Sea and thus connecting
People of orthogonal faiths with the people of
Middle East ever past 2300 years.
It also connected the faiths of central sanjak of
Aleppo province during Ottoman domination
for four centuries (1516-1918). Today it is
considered as a menzil (range), which is
located on the pilgrimage route of Payas, Belen,
Bakras, Alexandretta counties.In the light of
‘menâzilname’s, the aim of this article is to provide
how Turkish pilgrims perceived the vitality of
area in those period through critical synthesis
of various domains of Antioch and surrounding
menzils.
Journal of Islamic Jerusalem Studies, 2017
ÖZ: İran'da 1796-1925 yılları arasında hüküm süren Kaçar Devleti'nin önemli simalarından biri, Na... more ÖZ: İran'da 1796-1925 yılları arasında hüküm süren Kaçar Devleti'nin önemli simalarından biri, Nasreddin Şah'ın amcası Sultan Murat Hisamüssaltana (1233-1300/1817-1882)'dır. Osmanlı Devleti'nin resmi konuğu olarak 1297/1880 yılında İstanbul'dan Mekke'ye giden ve hac dönüşünde Kudüs şehrinde ağırlanan Hisamüssaltana resmi ve gayri resmi birçok ziyarette bulunmuş, kısa sureli bu ziyaretinde tüm mukaddes mekanları görmeye gayret etmiş, buradaki gözlemlerine Sefernâme-i Mekke adlı eserinde geniş yer vermiştir. Bu seyahatname, Sultan II. Abdülhamid dönemi (1876-1908) Osmanlı Kudüs'üne ve buradaki Osmanlı mirasına ışık tutan bilgi ve belgelerle titizlikle yazılmış önemli bir rapor niteliğindedir. Bu çalışmada eserin Beytülmakdis'le ilgili bölümünün çevirisi ve kısa bir değerlendirmesi yapılmıştır. ABSTRACT: Sultan Murat Hussam al-Saltanah (1233-1300/1817-1882), the uncle of Nasir Al-Din Shah, is one of the important personalities of Qajar State that reigned in Iran between the years of 1796-1925. As an official guest of the Ottoman Empire in 1297/1880, Hussam al-Saltanah went to Makkah from Istanbul and was entertained in Jerusalem on his return from pilgrimage and had many formal and informal visits. During his short stay he tried to see all holy places and has dedicated a large section for his observations there in his work named Safarname-ye Makkah. This Book of Travels is an important report that was meticulously written with information and documents that shed light on Ottoman Jerusalem during the period of Sultan Abdulhamid II (1876-1908) and the Ottoman legacy there. This paper assesses and evaluates the chapter on Islamicjerusalem and presents a Turkish translation of it.