Papers by Konstantia Kefala
Zograf 47, 2023
Τhis paper examines three Byzantine icons from the iconosta
sis of the church of the Panagia tou... more Τhis paper examines three Byzantine icons from the iconosta
sis of the church of the Panagia tou Kastrou on Leros/Dodeca
nese, initially dated to the sixteenth century and attributed to
a Cretan workshop. However, certain elements of their iconog
raphy and style point to their attribution to a Constantinopo
litan painter active in the first half of the fifteenth century. In
this context the island of Leros, as part of the Hospitaller Is
land State (1309–1522), presents an interesting example of the
osmosis between Palaiologan and Western art and of artistic
developments in areas under Latin rule.
Byzantine, Medieval Georgian and East Christian Monasteries, N. Chichinadze (ed.) , 2024
The female monastery of Zoodochos Pege on Patmos was founded in 1607 by the learned Parthenios Pa... more The female monastery of Zoodochos Pege on Patmos was founded in 1607 by the learned Parthenios Pagkostas, then abbot of the monastery of Saint John the Theologian. Its iconographic program contains seventeen figures of female saints who, by their exemplary life, served as models of spirituality and piety for the nuns. In this paper I will try to explore how these images, apparently chosen by the male patron, highlight feminine presence and ideology of the convent. Simultaneously, I will raise some questions about monasticism and gender on Patmos and investigate how the everyday reality of a provincial female fraternity relates to stereotypical standards for women. Documentation dated to the 17th and 18th century offers substantial evidence for the nuns’ endeavor to preserve their administrative and financial autonomy in a male-centered world. These documents can be used as a means for unveiling and evaluating manifold aspects of a female monastic community in the heart of a developing society.
Vicky Foskolou, Sophia Kalopissi – Verti (eds), Intercultural Encounters in Medieval Greece after 1204. The Evidence of Art and Material Culture, Byzantioς Studies in Byzantine History and Civilization, vol. 19, Turnhout: Brepols, 2022
With this paper I aim to present some new evidence concerning the art production in Hospitaller R... more With this paper I aim to present some new evidence concerning the art production in Hospitaller Rhodes (1309-1522), using as case study two icons depicting the Annunciation, one belonging to the Municipal Gallery of Vicenza, and the other to the Collection of the Metropolitan See of Kos. These two artistic works offer a brilliant example of how painters working in a multi-ethnic, multicultural society could receive, absorb and incorporate in their style elements of Western art, presenting different levels of assimilation, in direct connection with their training and talent. More importantly, the detailed examination of these icons reveals how permeable and unclear are the boundaries of artistic creation in the Latin east and how difficult it is to determine the provenance of such works and identify their workshop.
Art and Archaeology in Byzantium and Beyond. Essays in Honour of Sophia Kalopissi-Verti and Maria Panayotidi-Kesisoglou, 2021
Abstract: This paper aims to present seven architectural sculptures (epistyles or cornices, templ... more Abstract: This paper aims to present seven architectural sculptures (epistyles or cornices, templon piers and relief slabs) preserved on Patmos. They are all dated to the 11th and 12th centuries, are decorated with popular motifs of the marble sculpture of this period and are probably connected with the two principal construction phases of the monastery of Saint John the Theologian: the first phase coincides with the establishment of the monastery by the Blessed Christodoulos and the second was completed after the return of his disciples from Euboea, who translated his holy relics to Patmos and revived the monastic community in the early 12th century. Some of them may belong to the original templon of the catholicon which was hastily constructed with the available building material under the supervision of Christodoulos himself, while others reflecting the influence of contemporary Constantinopolitan sculpture possibly belong to the second, better planned construction phase of the 12th century.
B. Poulsen, P. Pedersen and J. Lund (eds), Karia and the Dodecanese. Cultural Interrelations in the Southeast Aegean II, Early Hellenistic to Early Byzantine, Oxford 2021, 2021
The island of Kalymnos, situated barely ten miles off the coastline of Karia, boasts a plethora o... more The island of Kalymnos, situated barely ten miles off the coastline of Karia, boasts a plethora of Early Christian monuments. In the fertile valley of Vathy, the ruins of a settlement dominate the deep bay, marking the importance of the island in the commercial sea routes of the Byzantine Empire. The church of Saint Kerykos, once a three-aisled basilica, still preserves some remarkable remnants of its initial decoration. These frescoes of exquisite quality were attributed to the period after Iconoclasm. This essay will support a different view: that they are clearly representative samples of Early Christian painting; at the same time we will look for possible connections with contemporary wall paintings in the adjacent region of Karia and more specifically with the murals of the church of Holy Apostles at Kuçuk Tavşan Adasi – an islet off the Bodrum Peninsula – which scholars date to the 6th century.
DChAE, 2020
This article aims to present systematically for the first time a reused votive inscription of the... more This article aims to present systematically for the first time a reused votive inscription of the 5th or the 6th century, preserved now in the church of Saint Thallelaios at Chora, Patmos. It commemorates the paving of a basilica at the expense of the tribune Paul after he was rescued from a shipwreck, during Melitios’ episcopate. The inscription is probably connected with the Early Christian basilica of Saint John the Theologian, the remains of which are recorded in the inventory of the island before it was handed over to Hosios Christodoulos. A foundation inscription mentioning bishop Epithymetos and a boundary mark also originate from the same monument.
in Ἐν Σοφίᾳ μαθητεύσαντες. Essays in Byzantine Material Culture and Society in Honour of Sophia Kalopissi-Vert, 2019
In the single-cell church of Taxiarches Michael standing close to the settlement of Gournes on Le... more In the single-cell church of Taxiarches Michael standing close to the settlement of Gournes on Leros was recently discovered by the Ephorate of Antiquities of the Dodecanese an interesting fresco on the tympanum of an arcosolium used as a tomb. The mural depicts the archangel Michael accompanied by the funerary portrait of a young man and, apart from its artistic significance, it offers some valuable information on the history and local society of Leros in the 14th century. The name of the deceased, Nikolaos, is mentioned in the adjoining inscription, according to which he was the son of Georgios Kourouniotes and died in 6852, i.e. 1343/4. The surname Kourouniotes very probably derives from the toponym agros ton Kourounon, tou Kourounou or tou Korona, which is mentioned several times in documents concerning Leros from the archive of the monastery of St John the
Theologian on Patmos, dated to the end of the 11th century.
An interesting post-Byzantine icon depicting the Virgin Mary with Christ and Saint John the Bapti... more An interesting post-Byzantine icon depicting the Virgin Mary with Christ and Saint John the Baptist as an infant, is exhibited in the monastery of Zoodochos Pigi on Patmos. The characteristic rendering of its background strongly recalls a series of works attributed to the painter Ioannes Permeniatis which repeat identically certain landscape details. The attribution of the icon to the specific painter is also supported by its close affinity to two similar works associated with him: an icon belonging to a private collection and another kept in the National Gallery of Prague. Permeniatis, whose origin is still unknown, was living in Venice in the year 1523. The possibility that he was a native of Rhodes, where the place-name Parmeni is recorded, is strengthened by the stylistic affinity of his works with some eclectic Rhodian icons.
ΧΑιρετιςμοι 9 M. Georgiadis, A synthesis of the Neolithic and Early Bronze Age ground stone tools... more ΧΑιρετιςμοι 9 M. Georgiadis, A synthesis of the Neolithic and Early Bronze Age ground stone tools from the Dodecanese 17 Β. Μαχαίρα, το πρόγραμμα μελέτης και δημοσίευσης των ελληνιστικών γλυπτών της ρόδου. παρατηρήσεις και επί μέρους συμπεράσματα 31 Ε. Κ. Παπαβασιλείου, Σ. Ντιντιούμη, εργαστηριακές εγκαταστάσεις και παραγωγή προϊόντων στα Δωδεκάνησα κατά την ύστερη αρχαιότητα έως την πρωτοβυζαντινή περίοδο 43 Ι. Μπίθα, το ευρετήριο Βυζαντινών τοιχογραφιών ελλάδος στα Δωδεκάνησα 61 Μ.-Χ. Γεωργαλλή, Π. Ψαρρή, ενεργοί οικισμοί εντός οριοθετημένων αρχαιολογικών χώρων στο νοτιοανατολικό Αιγαίο: τα παραδείγματα της μεσαιωνικής πόλης και της Λίνδου ρόδου 67 Κ. Σαραντίδης, Ανάλυση ενός αρχαίου συστήματος κατασκευής στεγών από το μιλησιακό οχυρό στο καστράκι Αγαθονησίου 75 Χ. Παλαμιδά, Φ. Σέρογλου, M. Lawall, Π. Τριανταφυλλίδης, μια πρώτη παρουσίαση των εμπορικών αμφορέων από το αρχαίο οχυρό στη θέση καστράκι Αγαθονησίου 85 Κ. Κεφαλά, Χορηγίες μνημείων στην πάτμο του 17ου αιώνα 97 Μ. Κουτελλάς, η παλαιοχριστιανική βασιλική του Χριστού της ιερουσαλήμ στην κάλυμνο: ςυμπεράσματα της ανασκαφικής έρευνας της περιόδου 2007-2008 111 Β. Χριστοπούλου, νεκροταφείο της πρωτοχαλκής ιι περιόδου στη μεσαριά της νήσου κω 135 S. Vitale, The Koan ceramic assemblage during the Late Bronze Age: Classification, chronology, typology and significance 151 M.G. Palmieri, Age categories in the burials of the "Serraglio" necropolis in Cos. Some preliminary observations 175 Χ. Τσούλη, Βαθμιδωτές επιστέψεις ταφικών(;) μνημείων από την κω: Ένας ιδιόμορφος τύπος μνημείων του αιγαιακού χώρου 187 Ε.Α. Poupaki, Ancient Koan marble quarries and the distribution of Koan marble in antiquity: Results of the recent archaeiological research 205 G. Rocco, Kos. La Stoa Orientale nei quartieri del porto 223 M. Livadiotti, e Central Baths of Kos: New data for a reconstruction 235 I. Baldini, G. Marsili, D. Pellacchia, Archaeological researches on Early Byzantine Kos: e episcopal complex in the Western Baths district 251 G. Mazzilli, Standardizzazione edilizia nel cantiere ecclesiastico a Kos tra V e VI secolo: materiali e forme della costruzione e della decorazione architettonica. Nota preliminare 271 Ε. Μηλίτση-Κεχαγιά, οι μαρμάρινοι άμβωνες των παλαιοχριστιανικών βασιλικών της κω. τυπολογική και μορφολογική ανάλυση 295 W. Ehrhardt, Αρχαιολογικό ερευνητικό πρόγραμμα στο Ασκληπιείο της κω 307 Γ. Κοκκορού-Αλευρά, ςυστηματική ανασκαφική έρευνα στην αρχαία Αλάσαρνα της κω του τομέα Αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης του πανεπιστημίου Αθηνών 317 Ν. Δημάκης, Λύχνοι από το ιερό του Απόλλωνα στην αρχαία Αλάσαρνα της κω. μια πρώτη παρουσίαση 327 Σ. Καλοπίση-Βέρτη, Μ. Παναγιωτίδη-Κεσίσογλου, Ανασκαφικά ευρήματα της παλαιοχριστιανικής περιόδου στην Αλάσαρνα της κω: η πρόοδος της έρευνας 335 Ε. Γερασκλή, Ανασκαφή σε τμήμα κτηρίου βόρεια της βασιλικής της Αγίας Βαρβάρας, στην καρδάμαινα της κω 345 S. Hillson, Human remains from the Kylindra and Katsalos cemeteries on the island of Astypalaia 355 Κ. Τρανταλίδου, κατανάλωση και χρήση ζωικών αγαθών στη ρόδο της 2ης χιλιετίας π.Χ. 365 Κ. Μπαϊράμη, Ανασκαφή πλατείας Αργυροκάστρου στη μεσαιωνική πόλη της ρόδου. πρώτη παρουσίαση 395 Α. Κοσμά, Γ. Σταλίδης, Ανασκαφική έρευνα στον «μόλο των μύλων» της ρόδου 413 X. Γιακουμάκη, η ανασκαφική έρευνα στην ιπποτική οικία τζεμ στη μεσαιωνική πόλη της ρόδου. η συμβολή της στην αποκατάσταση και την εξελικτική πορεία της αρχαίας οδού ρ31 από την αρχαιότητα έως και σήμερα 429 Ν. Χριστοδουλίδης, ςυστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης στην αρχαία πόλη της ρόδου 443 Ν. Χριστοδουλίδης, μικρό γυναικείο κεφάλι μαρμάρινου αγαλματιδίου με χρώματα 455 Π. Κάντζια-Βρατσάλη, πολύτιμα κτερίσματα από τη νέα περιμετρική οδό πόλεως ρόδου 463 Γ.Β. Κουτσουφλάκης, τρία μεσαιωνικά ναυάγια στον εμπορικό λιμένα της ρόδου 477 Π. Παπανικολάου, το καθολικό του Αγίου ιωάννη στο καλλάκιο εκ νέου. Spolia, ιστορικές πληροφορίες και ερμηνευτικά ζητήματα 501 Μ. Χαλκίτη, πήλινη κεφαλή από τον Αρχάγγελο της ρόδου 521 Β. Πατσιαδά, ο αρχαιολογικός χώρος της καμίρου. προβλήματα της αρχαιολογικής έρευνας 541 Π. Τριανταφυλλίδης, η αρχαιολογική έρευνα στο παρροδιακό ιερό του Αταβυρίου Διός 553 Μ.Ι. Στεφανάκης, η αρχαιολογική έρευνα στην κυμισάλα (ρόδος): 2006-2013 565 N. Zarras, Early Byzantine nds from the necropolis of Kymisala in southern Rhodes 581 A.K. Katsioti, N. Mastrochristos, Bilateral icon of the Virgin Eleousa/Crucifixion, formely in the church of Archangel Michael at Lardos, Rhodes 588 ΕΓΧρωΜΟΙ ΠΙΝΑΚΕΣ 607
Κωνστάντια Κεφαλά ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΤΑΛΟΚΡΗΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΆΓΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΑΣ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓ... more Κωνστάντια Κεφαλά ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΤΑΛΟΚΡΗΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΆΓΙΑΣ ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΑΣ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΖΩΟΔΟΧΟΥ ΠΗΓΗΣ ΠΑΤΜΟΥ £ατο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής στη Χώρα Πά τμου φυλάσσεται ένας μεγάλος αριθμός φορητών εικό νων 1 , τις σημαντικότερες από τις οποίες είχε συμπερι λάβει ο αείμνηστος Μανόλης Χατζηδάκης στη σπου δαία, συγκεντρωτική έκδοση των εικόνων της Πάτμου, το 1977. Ωστόσο, έκτοτε η συλλογή εμπλουτίστηκε με νέες εικόνες, ευλαβικά αφιερώματα πιστών, που κληρο δότησαν τα οικογενειακά τους κειμήλια -πολύτιμη πα ρακαταθήκη αιώνων-στη μονή. Ένα τέτοιο αφιέρωμα αποτελεί και η άγνωστη μέχρι σήμερα εικόνα της Πα ναγίας Γαλακτοτροφούσας, η οποία στάθηκε αφορμή για την παρούσα μελέτη 2 (Εικ. 1). Η εικόνα 3 έχει ύψος 40, πλάτος 30 και πάχος 2 εκ., απο τελείται από μονοκόμματο ξύλο που συγκρατείται στην πίσω πλευρά από δύο ζυγούς και είναι ζωγραφισμένη με την τεχνική της αυγοτεμπερας, σε προετοιμασία απο γύψο επάνω σε ύφασμα 4 . Ο κάμπος είναι χρυσός, τρι γύρω έχει προστεθεί γραπτό κόκκινο πλαίσιο και δίπλα στα κεφάλια των μορφών διακρίνονται οι βραχυγρα φίες MP ΘΥ και IC XC. Οι αρχικοί φωτοστέφανοι ήταν στικτοί, όπως μαρτυρούν οι ακάλυπτες από τις μετέπει τα επενδύσεις στιγμές, που σχηματίζουν τρίγωνα στο κυκλικό περίγραμμα. Στα ασημένια καλύμματα των φω τοστέφανων ο διάκοσμος είναι έκτυπος και εγχάρα κτος, αποτελούμενος από ελισσόμενο βλαστό. Στην κε φαλή μάλιστα του Χριστού, μέσα στα όρια του ημικυ κλικού φωτοστέφανου, δημιουργείται, επιπλέον, ελα φρώς εξέχουσα κορώνα, κατασκευασμένη από το ίδιο υλικό. Η Θεοτόκος εικονίζεται σε προτομή, στραμμένη προς
Entries by Konstantia Kefala
Uploads
Papers by Konstantia Kefala
sis of the church of the Panagia tou Kastrou on Leros/Dodeca
nese, initially dated to the sixteenth century and attributed to
a Cretan workshop. However, certain elements of their iconog
raphy and style point to their attribution to a Constantinopo
litan painter active in the first half of the fifteenth century. In
this context the island of Leros, as part of the Hospitaller Is
land State (1309–1522), presents an interesting example of the
osmosis between Palaiologan and Western art and of artistic
developments in areas under Latin rule.
Theologian on Patmos, dated to the end of the 11th century.
Entries by Konstantia Kefala