Lac Victòria — Wikipèdia
Vejatz lo contengut
Un article de Wikipèdia, l'enciclopèdia liura.
Pels articles omonims, vejatz
Victòria
Legissètz un «
bon article
».
Lac Victòria
Lac Victoria, aperçu depuis l'espace.
Administracion
País
Kenya
Oganda
Tanzania
Geografia
Coordenadas
0° 59′ 46″ S
33° 03′ 29″ E
Superfícia
68 100
km
Longor
337
km
Largor
240
km
Altitud
1 133
Prigondor
· Maximala
· Moyenne
83
40
Volum
2 750
km
Idrografia
Bacin versant
238 900
km
Alimentacion
Kagera
Katonga
Nzoia
Yala
Mara
Sondu-Miriu
Emissari
(s)
Nil Blanc
Illas
Nombre d’
illas
mai de 3 000
Illa(s) principala(s)
Illas Sese
Rusinga
Mfangano
illa Ukerewe
illa Rubondo
Geolocalizacion sus la mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Kenya
]]
[[Fichièr:
Modèl:Geolocalizacion/Kenya
|280px|(Veire situacion sus mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Kenya
]])]]
Geolocalizacion sus la mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Oganda
]]
[[Fichièr:
Modèl:Geolocalizacion/Oganda
|280px|(Veire situacion sus mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Oganda
]])]]
Geolocalizacion sus la mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Tanzania
]]
[[Fichièr:
Modèl:Geolocalizacion/Tanzania
|280px|(Veire situacion sus mapa
: [[
Modèl:Geolocalizacion/Tanzania
]])]]
modificar
Lo
lac Victòria
Nyanza
lac Ukereoe
Nalubaale
es lo
lac
pus grand d'
Africa
e (segon las fonts) lo quatren, tresen o segond del mond per sa superfícia amb
68 100
km
. Deu son nom a l'explorator britanic
Speke
que foguèt en
1858
lo primièr europèu que l'atenguèt, e que lo bategèt en onor de la reina
Victòria del Reiaume Unit
Situat en
Africa de l'Èst
, al còr d'una zona de poblament dens, es bordat per
Kenya
al nòrd-èst,
Oganda
al nòrd e al nòrd-oèst e
Tanzania
al sud, sud-oèst e sud-èst. Ocupant una depression enquadrada per las doas brancas de la
Granda Val del Rift
, es font de
Nil Blanc
, lo pus long afluent de
Nil
Traversat per l'
eqüator
, lo lac Victòria es poblat d'una
fauna
e d'una
flòra
tropicala
variada mas menaçada par la subrexpleitacion de las ressorsas naturalas e la destruccion dels mitans.
Geografia
modificar
modificar lo còdi
Topografia
modificar
modificar lo còdi
Lo lac Victòria a la frontièra de tres païses
Lo lac Victòria se situa en
Africa de l'Èst
, al còr dels
grands lacs africans
; es traversat per l'
eqüator
al
nòrd
. Sos
estats
vesins son
Kenya
al
nòrd-èst
Oganda
al
nòrd
nòrd-oèst
Tanzania
al
sud
. Pro pauc prigond (
40
en mejana,
83
al maximum
) e situat a
1 133
d'
altitud
, lo
lac
ocupa una depression formada per de movements
tectonics
e enquadrada per las doas brancas de la
Granda Val del Rift
formada fa quatre milions d'
annadas
Gaireben
rectangular
amb
320
km
de long (del
nòrd
al
sud
) e
275
km
de larg (d'
èst
al
oèst
), lo
lac
possedís de
ribas
fòrça decopadas formant de nombrosas
peninsulas
baias
caps
e mai de
3 000
illas
, gaireben totas inabitadas.
Geologia
modificar
modificar lo còdi
Lo Lac Victòria entre las doas brancas de la
Granda Val del Rift
Fa quatre milions d'annadas, lo
rift èst african
comença de se constituir pel jòc de falhas normalas que venon
òrsts
grabèns
organizats sus dos axes parallèls. Lo leugièr soslevament dels bòrds provoquèt la formacion d'una depression pauc marcada dins de terrens
precambrians
. Qualques cors d'
aiga
, capturats per aquela conca comencèron alara de l'emplir entre
750 000
400 000
ans, fasent nàisser lo lac Victòria
La flaca prigondor del lac e son grand repòrt superfícia/volum lo fan vulnerable als
cambis climatics
. Los carotatges
geologics
realizats dins los
sediments
mostrèron que lo lac Victòria s'assequèt almens tres còps dempuèi sa formacion
. Aqueles cicles d'assecament son probablament ligats a las
glaciacions
pendent que las
precipitacions
demenissián
. Lo darrièr assecament del
lac
remonta a
17 300
ans e son rempliment a
14 700
ans
Clima e idrologia
modificar
modificar lo còdi
Lo riu
Kagera
, afluent del lac Victòria
Lo lac Victòria es somés a un
clima tropical
que las
temperaturas
oscillan entre
16
°C
27
°C
. De mai a julh, los
vents
del sud provòcan de desplaçaments de la massa d'
aiga
cap al
nòrd
. Las
pluèjas
se repartisson tot lo long de l'
annada
mas dos periòdes pus umids se distinguisson en abril e en setembre octobre. La mejana annala de las
precipitacions
s'elèva a
1 450
mm
Lo
bacin collector
recep una dosena de cors d'
aiga
que
Kagera
, lo pus important ven de
Tanzania
, de
Burundi
e de
Rwanda
. L'emissari del lac Victòria, lo
Nil Blanc
Bahr-el-Abiad
), s'escampa cap al
nòrd
per anar dins lo
lac Kyoga
puèi lo
lac Albèrt
e fin finala
Nil
. La partida del
Nil Blanc
situada entre lo lac Victòria e lo
lac Kyoga
se nomena tanben Nil Victòria e seriá nascut entre
12 000
14 000
ans ab. C. Los afluents, que lor
debit
vària fòrça segon las
sasons
, balhan mens de 20% de las
aigas
del
lac
, lo rèsta ven de las
pluèjas
. Las pèrdas son degudas en partida al
debit
sortissent del
Nil Blanc
mas tanben a l'
evaporacion
(variabla segon las
sasons
e lo
vent
) que representa una pèrda de 31 a
124
mm
per mes.
Variacion del nivèl del lac Victòria mesurada a
Jinja
Fins a las annadas 1960, lo lac Victoria foguèt tanben plan equilibrat al nivèl
idrologic
e endurava pas de fòrtas variacions de nivèl. En 1962, lo nivèl montèt bruscament en consequéncias de fòrtas
pluèjas
e demorèt atal amb una leugièra diminucion. A partir de 2004, un cambi important comencèt amb una baissa de nivèl del lac de dos
mètres
en dos ans. La causa d'aquela seriá la manca de
pluèjas
qu'agís al meteis temps dirèctament sul
lac
e suls apòrts dels afluents
Biodiversitat
modificar
modificar lo còdi
Fa
14 000
ans, aprèp lo rempliment del lac, la
fauna
aqüatica dels rius colonizèt lo lac Victòria. Avent sul còp accès a un abitat verge, las espècias se diversifiquèron, ocupant totes los
ròdols ecologics
. Coma aquò apareguèron, segon la teoria actuala, de nombrosas espècias
endemicas
d'
aplocromis
. Aprèp l'introduccion de la
pèrca de Nil
, l'
eutrofizacion
de l'aiga e l'invasion per la
jacint d'aiga
, aquela
biodiversitat
demeniguèt fòrtament. Pareis çaquelà que qualques aplocromis comencèron de s'adaptar a aquelas condicions novèlas, notablament en modificant lors abituds alimentàrias
Fauna
modificar
modificar lo còdi
Qualques familhas, genres e espècias marcants de la fauna salvatja.
Mamifèrs
modificar
modificar lo còdi
Antilòp sitatunga.
Dins los
paluns
de
papirus
, l'
antilòp
sitatunga (
Tragelaphus spekeii
), de batas longs e esclats adaptats a la marcha en terrens palunoses, se pòt encara encontrar pasmens qu'escas. Un autre antilòp, lo
grand cobe de las canavèras
Redunca redunca
), se pòt tanben apercebre sus las
ribas
Concernent los
mamifèrs
pus adaptats al mòde de vida aqüatica, l'
ipopotam
Hippopotamus amphibius
) e la loira de las gautas blancas del Cap (
Aonyx capensis
), son corrents.
Dins qualques zonas pus secas viu l'
impala
Aepyceros melampus
),
mamifèr
semblant una gazèla o un antilòp.
Aucèls
modificar
modificar lo còdi
Granda egretta
Arnièr de Senegal
Lo lac Victòria es un luòc de passatge de fòrça nombroses
aucèls
de passa e tanben lo mitan de vida d'un grand nombre d'
espècias
residentas.
Dins los
paluns
denses, fòrça
animals
tròban abriga e noiridura. Coma
Bèc d'esclòp
Balaeniceps rex
) que se noirisson de
peisses
, de
batracians
, de joves
tartugas
e qu'es uèi classat coma espècia vulnerabla. Se tròba d'aucèls tipics dels paluns de
papirús
coma
Cisticòla carruthersi
Cisticola carruthersi
),
Acrocephalus rufescens
Muscicapa aquatica
Bradypterus carpalis
e doas
espècias menaçadas
Chloropeta gracilirostris
Laniarius mufumbiri
Dins las
aigas
pus liuras, se pòt encontrar
Himantopus himantopus
e tanben de còrbs marins (
Phalacrocorax carbo
Phalacrocorax africanus
) coma divèrses guiraudets (
Ardeola idae
) e egrettas (
Egretta garzetta
Ardea alba
). La gavina del cap gris (
Larus cirrocephalus
) e
èsterna Hansel
Sterna nilotica
) s'encontran sovent dins las zonas pus alunhadas de la riba.
Dins la
savana
arborada qu'entorneja lo
lac
, se pòt observar l'
arnièr de Senegal
Halcyon senegalensis
),
aucèl
fòrça
colorat
. Prèp de la riba, se pòt a vegadas apercebre
Burhinus vermiculatus
o ben
Lybius guifsobalito
aucèl
negre
de la gorga
roja
intens, o de
soïmangas
, aucèls
nectarivors
Reptils e batracians
modificar
modificar lo còdi
Crocodils de Nil
Lo
crocodil de Nil
Crocodylus niloticus
) a gaireben disparegut d'aquela region d'Africa. Es subretot victima de la
caça
facha per obtenir sa pèl. Se noirís de predas vivas coma
ausèls
cernalhas
, de
tartugas
insèctes
crustacèus
mollusques
batracians
Al lac Victòria, la ponta se fa a la fin de decembre e en genièr, a la
sason seca
quand las
aigas
baissan. Los
uòus
se depausan dins la
sabla
ont incuban pendent tres meses.
Lo
lac
abriga plusors
espècias
de
tartugas
d'
aiga doça
endemicas
coma
Pelusios williamsi
Emydura victoriae
Los
varans de Nil
Varanus niloticus
), que demòran la preda del crocodil, van pilhar lo niu d'aqueste.
Dins aquelas zonas vivon tanben de batracians, coma une
espècia
endemica
Xenopus victoriae
Peisses
modificar
modificar lo còdi
Lo
tilapia de Nil
, una espècia introducha.
Lo lac Victòria conten prèp de 450 espècias de
peisses
que 300 endemicas del genre
Haplochromis
e doas espècias endemicas de
tilapias
del genre
Oreochromis
Oreochromis esculentus
Oreochromis variabilis
10
La
pèrca de Nil
Lates niloticus
) o Capitan e lo
tilapia du Nil
Oreochromis niloticus
) foguèron introdusits dins lo lac par l'Òme
11
Existís tanben una espècia de
protoptèr
, (
Protopterus aethiopicus
), peis de
palmons
obligat de respirar regularament a la superfícia.
Dempuèi l'introduccion de la
pèrca de Nil
dins las annadas 1950 pels colons britanics, mai de 200
espècias
endemicas
d’
Haplochromis
coma l’
Oreochromis esculentus
dispareguèron e fòrça espècias son menaçadas coma lo protoptèr que sembla en via de disparicion
11
12
Insèctes
modificar
modificar lo còdi
Cap de
simulia
amb un parasit
Onchocerca volvulus
sortissent al nivèl de l'antena esquèrra.
Las aigas del lac Victòria se colonizèron per d'
insèctes
aqüatics, las
notonèctes
entre autres, e per de nombrosas
larvas
d'insèctes. Se vei periodicament en dessús de las aigas del lac l'aparicion de nívols d'insèctes. La majoritat son inofensius mas pòdon geinar los abitants.
Qualques moissals pòdon transmetre de malautiás coma la
malària
, la fèbre
chikungunya
e la
fèbre jauna
. Sus las ribas, los assemblaments periodics de fòrça bestials atiran la glossina, o
mosca tsetse
, capabla de transmetre la
malautiá del som
Autres artropòdes
modificar
modificar lo còdi
Copepòde del genre Ciclops
Sembla que i aguèt un cambi major dins las proporcions d’espècias de crustacèus formant lo
zooplancton
del lac Victòria pendent lo sègle XX. Las espècias de
copepòdes
de l'ordre dels
Ciclopoida
aumentèron de 8% a 97% de la biomassa entre 1927 e 1990 alara que los copepòdes de l'ordre dels
Calanoida
demeniguèron de 50 e 40% en 1927 fins a 2 e 1% en 1990. Aquela modificacion es benlèu deguda mai a l'
eutrofizacion
de las aigas qu'a de modificacions de la fauna predatritz del lac.
Se tròba tanben doas espècias de crustacèus superiors endemics de la region: una
cambaròta
Caridina nilotica
13
) e un
cranc
Potamonautes niloticus
14
).
Autres invertebrats
modificar
modificar lo còdi
Los
mollusques
son tanben nombroses amb 126 espècias e sosespècias dins lo lac que qualques son endemics:
gasteropòdes
Pila ovata
Bellamya unicolor
Biomphalaria glabrata
Melanoides tuberculatus
) e
bivalvass
(genres
Pisidium
Mutella
Coelatura
Sphaerium
15
Flòra
modificar
modificar lo còdi
Qualques familhas, genres e espècias marcants de la flòra salvatja.
Nymphaea lotus
Papirús
Trapa natans
Jacint d'aiga
La region del lac Victòria es uèi ocupada per de
savanas
aboscassidas entrecopadas de vastas espandidas cultivadas. Dins lo Nòrd i aviá una granda
forèst
que prolongava aquela del bacin de
Còngo
mas ne demòra pas mai que de tròces.
Dins las zonas de paluns, sus la riba o a flaca prigondor, se tròba divèrsas espècias coma de
Poaceae
, d'
esfanhas
, una
Melastomataceae
, de
canavèras
Phragmites
), de bovas (
Typha
), de
Potamogetons
e de
nenufars
Lo long de las ribas, abrigada de las ondas, i a una vegetacion importanta que va fins a l'embocadura dels afluents. Se tròba entre aquelas plantas lo papirús (
Cyperus papyrus
), qu'atenh quatre a cinc mètres de naut. Lo papirús creissiá tota l'annada tot lo long de Nil fa qualques milièrs d'annadas mas uèi, se tròba solament dins lo Sud de
Sodan
e a l'entorn del lac Victòria. E dins aquela zona se tròba de falguièras (
Cyclosorus interruptus striatus
), de
figuièrs
(coma
Ficus verruculosa
).
Dins las zonas calmas se tròba de vegetals aqüatics coma l'
utriculara
Utricularia
), de
Hydrocharitaceae
Hydrilla verticillata
, genre
Vallisneria
), la castanha d'aiga (
Trapa natans
) que son fruch es comestible, una
Poaceae
nomenada
hippo grass
, o «
èrba d'ipopotam
» (
Vossia cuspidata
). Totas contribuisson a crear d'abitats per fòrça pichons animals.
Ecologia del lac Victòria
modificar
modificar lo còdi
Fenomèn d'eutrofizacion
modificar
modificar lo còdi
Lo lac subís un fenomèn d'
eutrofizacion
important e d'origina umana. Per exemple, lo taus de
fosfòr
doblèt al cors del sègle XX. Aquela aumentacion es en granda partida deguda al reget dels descais del despeçatge de la
pèrca de Nil
, efectuat sus las ribas del lac, tanben coma a una accion conjugada de la subrepopulacion (umana e animals domètges) e de la
deforestacion
. Aquel fenomèn es sens dobte a l'origina de l'explosion demografica de las
bacterias
del tipe
Cyanobacteria
que lor populacion foguèt multiplicada per sèt dempuèi la segonda mitat de las annadas 1960. Aquelas bacterias comencèron de formar de grandas espandidas de la superfícia del lac dins las annadas 1980 e pòdon causar la mòrt dels peisses per consomacion del
dioxigèn
pendent lor
descomposicion
Envasiment per lo jacint d'aiga
modificar
modificar lo còdi
Dempuèi plusors annadas (1980 en
Oganda
1990
en
Kenya
16
, lo lac subís un envasiment massiu del
jacint d'aiga
Eichornia crassipes
), una planta aqüatica originària d'
America
tropicala. Aquela planta bloca la progression de las naus, geina la pesca e la produccion d'
energia idroelectrica
, polluís l'aiga de boisson e provòca la disparicion de la fauna dins qualques zonas
17
. Tapan en efèit lo passatge de la lutz, empachant lo desvolopament de las algas verdas que se'n noirisson qualques espècias de peisses, empacha l'oxigenacion de l'aiga de superfícia e sa descomposicion consoma una tala quantitat de
dioxigèn
que lo mitan ven rapidament
anoxic
Luta ecologista
modificar
modificar lo còdi
Un programa d'eliminacion de la planta es en cors, fasent intervenir subretot un acampatge d'aquela e una temptativa d'introduccion de
gorgolhs
Neochetina eichhorniae
Neochetina brushi
) se noirissent de jacint d'aiga. En 1995, 90% de la còsta d'
Oganda
foguèt cobèrta per la planta mas la luta comença de portar sos fruches. S'es possible d'aténher un equilibri, aquela planta se poiriá mostrar utila perque es capabla de metabolizar lo
fosfòr
en excès. En mai, perque la flaca tenor de l'aiga en
dioxigèn
al nivèl de sas racinas, ten alunhada la pèrca de Nil. E d'espècias de peisses considerats despareguts o en dangièr que, demandant mens dioxigèn, tròban aquí un refugi. Mas quand s'enfonsem dins la densitat sul tapís vegetal, lo mitan ven
anoxic
e tota vida desapareis.
Istòria
modificar
modificar lo còdi
Los elements
istorics
datant del periòde anterior de la descobèrta
europèa
del lac son de mal retraçar per manca de font
escricha
Preïstòria
modificar
modificar lo còdi
La
palunologia
nos apren qu'entre lo segond e primièr milenas demeniguèt la superfícia dels
arbres
e de las
canavèras
al profit de las
graminèas
. S'explica per l'accion conjugada d'un assecament climatic qu'arribèt a aquela epòca e per l'accion de l'Òme
18
. Al començament de l'
èra crestiana
, s'obsèrva una preséncia umana intensa sus las illas dels lacs e dins la val de Kagera. S'assòcia aquela populacion a l'
edat del fèrre
e se caracteriza per la produccion d'un tipe de ceramica dicha
dimple base
de motius geometrics particulars:
Urewe
del nom del site ont se descobriguèt sus la còsta de Kenya.
Reialmes interpaludencs
modificar
modificar lo còdi
La primièra fins d'informacion escricha coneguda del lac Victòria ven de marchands arabis traversant dempuèi la còsta la plana èst-africana a la recerca d'
aur
, d'
evòri
e d'
esclaus
Al Idrissi
foguèt, vèrs 1160, lo primièr a dessenhar una mapa representant clar lo lac e lo representant coma èssent la font de Nil. A partir del sègle XVI se desvolopan dins la region dels grands lacs de reialmes centralizats, plusors essent situats sus la riba Nòrd Oèst del lac. Lo reialme de
Boganda
, amb a son cap fimilha de sobeirans absoluts nomenats
kabakas
, se destaquèt dels autres reialmes amb lo temps per sa poténcia e formèt l'òssa de l'Oganda actual.
Descobèrta europèa e colonizacion
modificar
modificar lo còdi
Descobèrta europèa del lac Victòria per
Speke
en 1858.
Carta politica de la region dels Grands Lacs Africans en
1875
Lo lac foguèt descobèrt pels
Europèus
en 1858 quand l'explorator britanic
John Hanning Speke
atenguèt la riba Sud del lac Nyanza. Lo bategèt alara del nom de la
Reina Victòria
reinant a aquela epòca al
Reialme Unit
e dins sas
colonias
Lo kabaka de
Boganda
, Mutesa, aculhiguèt favorablament los
Europèus
e en 1890 signèt un acòrdi amb la
British East Africa Company
per s'aparar de las envejas
alemandas
sus son reialme. A partir d'aquel moment s'instaurèt pauc a pauc una
indirect rule
anglesa dins la zona Nòrd del lac Victòria alara que los Alemands menats per
Emin Pasha
colonizavan
lo territòri de l'
Africa Orientala Alemanda
dins la partida Sud del lac coneguda pus tard sos lo nom de
Tanganyika
19
Lo
lac
foguèt lo teatre d'afrontaments navals pendent la
Primièra Guèrra Mondiala
, opausant
Britanics
Alemands
. Lo
general
alemand
Lettow-Vorbek
que menava una
guerilha
eficaça contra las fòrças de l'Aliança (
Belgica
Portugal
Reialme Unit
). En reaccion, los
Britanics
faguèron venir d'
Anglatèrra
de
canonièras
20
. Lo 17 de julhet de 1916, capturèron doas naus de vapor
alemandas
Nyanza
21
. Fàcia al desequilibri de las fòrças, los
Alemands
se deguèron retirar d'aquela zona.
Demografia
modificar
modificar lo còdi
Lo lac Victòria, un espaci densament poblat.
Las lengas localas de las populacions de la region del lac Victòria.
Lo lac Victòria situat dins l'aira linguistica
swahilie
Le lac Victoria est situé au cœur d'une dorsale de peuplement correspondant aux hautes terres africaines courant de l'
Érythrée
à l'
Afrique du Sud
en passant par le
Rwanda
et le
Malawi
Sos contorns densament poblats (
246
ab/km
22
contrastan amb los voides umans que, dins la region del lac Victòria, correspondon a l'Oèst al bacin congolés e a l'Èst al plan estepic de l'
Africa Orientala
23
Los abòrds del lac forman una zona de contacte entre populacions de gropes lingüistics diferents, d'un costat los locutors
nilotics
de la familha
nilosaharianas
Sodan del Sud
, Nòrd de
Kenya
Oganda
e d'un autre costat las populacions de
lengas bantos
Africa Australa
e atenhent la zona del lac lal sud)
24
Los ribejants del lacs se servisson de
swahilis
, lengas de la familha
banto
. Son majoritariament de religion
crestiana
catolics
protestants
Navigacion
modificar
modificar lo còdi
Naus sul Lac
De
transbordadors
religan los principals pòrts del lac Victòria,
Kisumu
Mwanza
Bukoba
Entebbe
Port Bell
Jinja
. Los primièrs foguèron construits al
Reialme Unit
e mes en servici al començament del sègle XX per prolongar la linha de
camin de fèrre
religant la vila de
Mombasa
Kenya
) a
Kisumu
25
. Aquelas naus contribuiguèron al desenclavament de la region dels grands lacs.
En 1996, una nau de vapor,
MV Bukoba
navigant entre Bukoba e Mwanza subrecargada de passatgièrs s'enfonzèt, provocant la mòrt de centenas de personas
26
Filmografia
modificar
modificar lo còdi
Lo lac Victòria faguèt l'objècte en
2004
d'un documentari,
La Cachavièlha de Darwin
, de larga difusion. Mòstra las consequéncias del declin de la
biodiversitat
del lac e del desvolopament industrial de la
pesca
de la
pèrca de Nil
Vejatz tanben
modificar
modificar lo còdi
Articles connèxes
modificar
modificar lo còdi
Lista dels lacs de Tanzania
Grands Lacs (Africa)
Ligams extèrnes e fonts
modificar
modificar lo còdi
Wikimedia Commons
prepausa de documents multimèdia liures sus
lo lac Victòria
(en)
Encyclopædia Britannica
: Lake Victoria]
(en)
Travel medecine Kampala
(fr)
Convention de Ramsar sur les zones humides
(fr)
Liste des oiseaux de l'Ouganda
(en)
Lake Victoria shrinks at an alarming rate
(fr)
Lac Victoria
(fr)
Jacinthe d'eau
(en)
La biologie de Tilapia nilotica
(en)
Un site avec photos sur les variétés piscicoles du lac
(en)
Living lake
: lake Victoria
(en)
African journal of ecology, Goudswaard, Witte and Chapman
: Decline of the African lungfish (Protopterus aethiopicus) in Lake Victoria (East Africa)
(fr)
Jean-Pierre Chrétien
L'Afrique des grands lacs
, Flammarion, 2000,
ISBN: 2080800604
. Ouvrage sur l'Histoire de la région des grands lacs.
(en)
J. Kingdon,
The Kingdon Guide to African Mammals
, Academic Press Limited,
1997
(en)
Wanink, Katunzi, Goudswaard, Witte and van Densen
The shift to smaller zooplankton in Lake Victoria cannot be attributed to the 'sardine' Rastrineobola argentea (
Cyprinidae
, 2002 Ifremer/CNRS/Inra/Cemagref/Éditions scientifiques et médicales Elsevier
Nòtas e referéncias
modificar
modificar lo còdi
(en)
Stuart Hamilton, "Lake Victoria Statistics V2.pdf",
Lake Victoria Statistics from this Dataverse
2018
, Harvard Dataverse, V3.
Error de citacion : Ampèl invalid ; claus invalidas, per exemple, tròp de claus especificadas o clau erronèa
(en)
Database for Hydrological Time Series of Inland Waters (DAHITI), Cèrca «
Victoria, Lake
», consultat lo 7 de decembre de
2019
(en)
John Reader, "Africa",
National Geographic Society
2001
, pp. 227–28.
(en)
Verheyen, Salzburger, Snoeks e Meyer,
Origin of the Superflock of Cichlid Fishes from Lake Victoria, East Africa
2003
, Science
300
: 325–29.
(en)
Peter de Menocal, Joseph Ortiz, Tom Guilderson, Jess Adkins, Michael Sarnthein, Linda Baker e Martha Yarusinsky, "Abrupt onset and termination of the African Humid Period",
Quaternary Science Reviews
19
(1–5): 347–361.
(en)
Charles Frederick Hickling,
Tropical inland fisheries
, Longmans,
1961
Dr R. Mngodo, idrologista tanzanian.
fr
Lévêque, Paugy:
La Recherche
, n°402, novembre de 2006
en
Species in Lake Victoria
(en)
J.C. Stager e T.C. Johnson,
"The late Pleistocene desiccation of Lake Victoria and the origin of its endemic biota"
, 2008,
Hydrobiologia
596
(1): 5–16.
(en)
Witte, Goldschmidt, Goudswaard, Ligtvoet, van Oijen e Wanink,
"Species extinction and concomitant ecological changes in Lake Victoria"
, 1992,
Netherlands Journal of Zoology
42
(2–3): 214–32.
(en)
Tijs Goldschmidt, Frans Witte, Jan Wanink,
"Cascading effects of the introduced Nile perch on the detrivorous/phytoplantivorous species in sublittoral areas of Lake Victoria"
, 1993,
Conservation Biology
(3): 686–700.
(en)
K. Goudswaard, F. Witte e J.H. Wanink,
"The shrimp Caridina nilotica in Lake Victoria (East Africa), before and after the Nile perch increase"
, 2006,
Hydrobiologia
563
(1): 31–44.
(en)
N. Cumberlidge,
"Freshwater Crabs and Shrimps (Crustacea: Decapoda) of the Nile Basin"
, Capítol 27, pp. 547–61 dins
The Nile. Origin, Environments, Limnology and Human Use. Monographiae Biologicae,
Vol. 89. Springer, New York.
(en)
M. Seddon, C. Appleton, D. Van Damme, D. Graf,
Freshwater molluscs of Africa: diversity, distribution, and conservation. The Diversity of Life in African Freshwaters: Under Water, Under Threat. An Analysis of the Status and Distribution of Freshwater Species Throughout Mainland Africa.
, W. Darwall, K. Smith, D. Allen, R. Hollad, I. Harrison, E. Brooks,, 2011, pp. 92-119.
en
Article sus l'invasion del
jacint d'aiga
entre 1989 e 2001
(en)
J. Gichuki, F. Dahdouh Guebas, J. Mugo, C.O. Rabour, L. Triest e F. Dehairs,
"Species inventory and the local uses of the plants and fishes of the Lower Sondu Miriu wetland of Lake Victoria, Kenya"
, 2001,
Hydrobiologia
458
:99–106.
fr
L'Afrique des Grands lacs
p.
32
Vejatz
fr
Philippe Marchand,
L'Afrique et l'Europe. Atlas du XXe siècle
, Ed. Complexe, 1994, p. 218.
First World War.com - On This Day - 17 July 1916
Vejatz l'info del
PNUE
PDF
fr
Roland Pourtier
. – Afriques noires. Paris, Hachette, 2001, p.23-24
fr
Jean Sellier,
Atlas des peuples d'Afrique
Ed. Découverte (La),
p.
174
fòtos istoricas dels transbordadors del Lac Victòria
Lo bilanç oficiau es de 894
mòrts
. Pasmens, lo nombre de passatgièrs èra probable pus important e lo nombre de victimas podriá èsser de mai d'un milièr.
Recuperada de «
Categorias de la pagina
Article redigit en lengadocian
Lac Victòria
Grand lac d'Africa
Lac de Kenya
Lac d'Oganda
Lac de Tanzania
Categorias amagadas :
Paginas amb d'errors d'escript
Pagina amb coordenadas similaras sus Wikidata
Article utilizant lo modèl Commons
Paginas amb d'errors de referéncia
Lac Victòria
Apondre un subjècte