Μελέτες & άρθρα by Lampros Polkas

Από το σπήλαιο του Πλάτωνα στη "Σπηλιά" του Ζοζέ Σαραμάγκου

περιοδικό "Νέα Παιδεία", αρ. τευχ. 189-190, 2024

Συγκρίνεται απόσπασμα από το σπήλαιο του Πλάτωνα στην Πολιτεία με ένα «παράλληλό» του από το μυθι... more Συγκρίνεται απόσπασμα από το σπήλαιο του Πλάτωνα στην Πολιτεία με ένα «παράλληλό» του από το μυθιστόρημα Η Σπηλιά του Πορτογάλου νομπελίστα συγγραφέα Ζοζέ ντε Σόζα Σαραμάγκου. Σκοπός της συγκριτικής ανάγνωσης είναι η διερεύνηση αφενός του τρόπου με τον οποίο το αρχαίο φιλοσοφικό κείμενο υπηρετεί στόχους του σύγχρονου λογοτεχνικού και αφετέρου η ανάδειξη του λόγου για τον οποίο η διακειμενική αυτή σχέση έχει ενδιαφέρον και νόημα για τους/τις σημερινούς/-ές αναγνώστες/-τριες.

Research paper thumbnail of Η ικεσία από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια

Η ικεσία από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια

περιοδικό "Φιλόλογος", τχ.188 (Σεπτέμβριος-Δεκέμβριος) σ. 148-158, 2023

Υποδεικνύω πώς μεταβιβάζεται από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια η γλωσσική πράξη της ικεσίας, συγκρίνο... more Υποδεικνύω  πώς μεταβιβάζεται από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια η γλωσσική πράξη της ικεσίας, συγκρίνοντας δύο παραδείγματα περίπτωσης: του Λυκάονα στον Αχιλλέα (Φ 34-135) και του Λειώδη στον Οδυσσέα (χ 310-329). Δανείζομαι τη συγκριτική μέθοδο την οποία αξιοποίησε ο Φάνης Κακριδής (1995), εντοπίζοντας δομικές ομοιότητες ανάμεσα στα δύο ομηρικά έπη συγχωνευμένες μέσα στις διαφορές τους. Ειδικότερες συγκριτικές αναλύσεις των δύο υπό εξέταση ικεσιών έχουν υπάρξει στο πλαίσιο: α) της Νεοανάλυσης, για να υποδειχθεί πώς η Οδύσσεια δανείζεται «μη τυπικά στοιχεία» από το προηγούμενο, παγιωμένο, ιλιαδικό της πρότυπο (Usener, 1990)· β) της προφορικής διακειμενικότητας, με βάση την οποία τα δύο έπη, προτού παγιωθούν, εξελίχθηκαν μέσα στην προφορική παράδοση πιθανώς ταυτόχρονα, «γράφοντας» κατά κάποιον τρόπο το ένα το άλλο (Pucci, 1987· Bakker, 2013· Grethlein, 2021)· γ) της ανθρωπολογικής προσέγγισης, όπου εξέχει η ένταση μεταξύ ομηρικής θεοδικίας και ανθρωποδικίας και, γενικότερα, απανθρωπίας και ανθρωπιάς (Μαρωνίτης, 2014). Προεκτείνοντας κυρίως τις παραπάνω τοποθετήσεις, επιμένω στην ετερο-ομοιότητα του Αχιλλέα με τον Οδυσσέα, με σημείο αναφοράς τις μάταιες εκκλήσεις που τους απευθύνουν οι δύο ικέτες τους να τους σώσουν τη ζωή.

περιοδικό "Φιλόλογος" , τχ. 181 (Μάϊος-Αύγουστος) σ. 109-116, 2021

Εξετάζονται δύο μοτίβα αγρυπνίας: του Αγαμέμνονα στην αρχή της ιλιαδικής Δολώνειας με κεντρικό, π... more Εξετάζονται δύο μοτίβα αγρυπνίας: του Αγαμέμνονα στην αρχή της ιλιαδικής Δολώνειας με κεντρικό, παθολογικό σήμα την αγωνία (Κ 3 κ.ε.) και της Πηνελόπης στο τέλος της τέταρτης ραψωδίας της Οδύσσειας με γενικό σύμπτωμα την απελπισία (δ 787 κ.ε.). Με τα μοτίβα αυτά υποδεικνύονται: αφενός τα ρευστά όρια δύο παθολογικών αφορμών της αγρυπνίας, της αγωνίας και της απελπισίας, και αφετέρου η πολύτροπη αλληλεπιδραστική σχέση της ψυχολογίας των προσώπων του έπους με τη σωματική τους στάση και συμπεριφορά. Νυχτερινές, αμίλητες σκέψεις και ενσώματες, ψυχολογικές αντιδράσεις μαζί με τις παρομοιώσεις κινητοποιούν τη φαντασία του ακροατή / αναγνώστη στην ερμηνεία της παθοποιίας των προσώπων και προσδίδουν ενάργεια στα επικά δρώμενα.

Ε. Παπαγεωργίου, Ι Καράμηνας, Ζ. Κρόκου & Φ. Τσιαμπάση (επιμ.), Το σχολείο της συμπερίληψης: πραγματικότητα και προοπτικές. Πρακτικά: Διαδικτυακό Επιστημονικό Συνέδριο 6-7 Νοεμβρίου 2020. Τόμος Α'. 3ο ΠΕΚΕΣ Αττικής - Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, σσ. 661-673, 2021

Συστήνεται διδακτικό σχέδιο (με την αξιοποίηση και ψηφιακών μέσων), με το οποίο αποβλέπεται, στο ... more Συστήνεται διδακτικό σχέδιο (με την αξιοποίηση και ψηφιακών μέσων), με το οποίο αποβλέπεται, στο πλαίσιο του μαθήματος της Ιστορίας του Αρχαίου Κόσμου της Α΄ Λυκείου, οι μαθητές/ήτριες μιας πολυπολιτισμικής τάξης να συνειδητοποιήσουν τη συνεχή μείξη, τις ανταλλαγές και αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στους αρχαίους Έλληνες και τους λαούς της "Εγγύς Ανατολής".

Research paper thumbnail of Koutsogiannis Dimitrios, Papantoniou Eleni, Zagka Eleftheria, Matos Anastasios, Nezi Maria & Polkas Lampros "Human and Non-Human elements in a “big” conference on distance learning during the Coronavirus pandemic in Greece"

Koutsogiannis Dimitrios, Papantoniou Eleni, Zagka Eleftheria, Matos Anastasios, Nezi Maria & Polkas Lampros "Human and Non-Human elements in a “big” conference on distance learning during the Coronavirus pandemic in Greece"

Digital Culture & Education, July 10, 2020

Recognising the research interest of he COVID-19 pandemic period during which schools in Greece r... more Recognising the research interest of he COVID-19 pandemic period during which schools in Greece remained closed (March 11th to June 2nd 2020) and transitioned to remote education, the Center for the Greek Language (henceforth CGL) designed and conducted an extensive research project. The aim of the research was to look into what kind of schooling emerged during the period that schools were closed. To this aim, the CGL collected data from a) the diaries of twenty K-12 educators and ten Educational Coordinators who recorded their practices, reflections  and feelings once a week, b) 920 questionnaires filled in by students aged between 10 and 18, c) texts from institutional discourse (by educational policy stakeholders, teachers’ union announcements,) and d) educational publications.The initial findings indicate that the wide use of digital media in schools constructed a complex, polycentric and multilayered (Blommaert, 2010) reality (Koutsogiannis, 2020). In order to give an indicative example of this complexity, in the present essay we aim to focus on the analysis of an interesting event which took place during the initial pandemic period: the organisation of an e-conference that was attended by 35,000 teachers (section 3).
The authors of the present essay took part in this conference: the first one as a speaker, the other four as members of the organisational committee and one as a conferrer. We all recorded notes about the conference on our diaries, elements of which are used in the analysis section (section 3), and we also used data from formal educational policy texts. What follows is a short presentation of the theoretical framework used in our study.

Α. Μαστραπάς & Μ. Στεργιούλης (επιμ.), Πρακτικά του 44ου Συνεδρίου της ΠΕΦ «Ηρόδοτος, ο πατέρας της Ιστορίας» (Καβάλα, 10/9/2017). Αθήνα: Κοράλλι, 253-269, 2017

Eξετάζονται παράλληλα και διαφοροποιητικά σήματα ανάμεσα στο όνειρο του Ξέρξη (7.12 κ.ε.) και στο... more Eξετάζονται παράλληλα και διαφοροποιητικά σήματα ανάμεσα στο όνειρο του Ξέρξη (7.12 κ.ε.) και στο χαρακτηρισμένο ως πρότυπό του, του Αγαμέμνονα στην Ιλιάδα (Β 5 κ.ε.). Απώτερος στόχος είναι να διαφανεί πώς το οικείο αφηγηματικό σχήμα του επικού ονείρου του άνακτα των Αχαιών, εδραιωμένο μέσα σε ένα ευρύτατα γνωστό πλαίσιο αναφοράς από το μυθικό παρελθόν, που κινητοποιεί την εκτύλιξη του πολέμου των Αχαιών εναντίον των Τρώων, αξιοποιείται από τον Ηρόδοτο για να καταστήσει πλήρως κατανοητή στους σύγχρονους αποδέκτες του, μέσω μιας ονειρικής ιστορίας με πρωταγωνιστή τον Ξέρξη, την ενεργοποίηση ενός σημαντικού γεγονότος από το σχετικώς πρόσφατο ιστορικό παρελθόν: τη δεύτερη εκστρατεία των Περσών εναντίον των Ελλήνων

Research paper thumbnail of Ευρήματα από την αξιολόγηση διδακτικών σεναρίων με τις ΤΠΕ στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών

Ευρήματα από την αξιολόγηση διδακτικών σεναρίων με τις ΤΠΕ στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών

Ν. Τζιμόπουλος (επιμ.), 9ο Πανελλήνιο Συνέδριο των Εκπαιδευτικών για τις ΤΠΕ «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη». Σύρος 28-30 Απριλίου 2017. Ε-Δίκτυο ΤΠΕΕ, Σύρος 2018, σ. 319-330, 2018

Παρουσιάζονται ενδεικτικά ευρήματα από την ανάλυση σεναρίων στο μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσ... more Παρουσιάζονται ενδεικτικά ευρήματα από την ανάλυση σεναρίων στο μάθημα της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Η ανάλυση βασίστηκε σε μεθοδολογίες της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου και της Σημειωτικής, όπως αυτές εφαρμόζονται στην ανάλυση σχολικού λόγου, αναπλαισιωμένες στις τοπικές ιδιαιτερότητες του ελληνικού σχολείου. Έμφαση δίνεται: α) στην περιγραφική ανάλυση των στόχων διδασκαλίας (τις Γνώσεις για τον κόσμο, τις Γνώσεις για τη Γλώσσα και τους Γραμματισμούς)· β) στους «λόγους», γλωσσοδιδακτικούς και τεχνολογικής ενσωμάτωσης, οι οποίοι διαπερνούν τα σενάρια, αναδεικνύοντας τις ιδεολογικές συνιστώσες αφενός της διδασκαλίας και αφετέρου της χρήσης των ΤΠΕ· γ) στις ταυτοτικές πραγματώσεις εκπαιδευτικών και μαθητών. Από την ανάλυση προκύπτει η πολυεπίπεδη και πολυστρωματική πραγματικότητα την οποία διαμορφώνουν οι εκπαιδευτικοί μέσα από τα σενάριά τους, αναμειγνύοντας «λόγους» για τον κόσμο των κλασικών κειμένων, τη γλώσσα και τους γραμματισμούς, στην προσπάθειά τους να μετακινηθούν προς σύγχρονες αναζητήσεις τηρώντας ταυτόχρονα τα ισχύοντα σχολικά πλαίσια. Επιπρόσθετα, με τις διδακτικές προτάσεις τους οι σχεδιαστές εκπαιδευτικοί δοκιμάζουν να εντάξουν το παραδοσιακά αμετακίνητο κλασικό παρελθόν σε μια ρευστή και αντιφατική διδακτική παροντικότητα, της οποίας τα προβληματικά στοιχεία χρήζουν περαιτέρω εμβάθυνσης και επεξεργασίας

Research paper thumbnail of Νύχτα και μέρα: από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια

περιοδικό "Φιλόλογος", τχ. 165 (Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος) σ. 457-466, 2016

Η διαδοχή «δύση του ήλιου-νύχτα-ξημέρωμα» στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια στίζει σύντομες κατά κανόν... more Η διαδοχή «δύση του ήλιου-νύχτα-ξημέρωμα» στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια στίζει σύντομες κατά κανόνα μεταβάσεις από την αδράνεια στη δράση, χωρίς να επηρεάζεται σημαντικά η ροή των αφηγηματικών δρωμένων. Δύο «εργαλειακές» χρήσεις της τροπής αυτής από την ομηρική έρευνα ελέγχονται. Πρώτα, η υποθετική της συνεισφορά στην ομηρική σύνθεση και, ύστερα, η λογοτυπική της σκευή. Η κριτική επισκόπηση των θέσεων του Χέρμαν Φρένκελ για τον τρόπο αναπαράστασης του «χρόνου» στον Όμηρο, γίνεται η αφορμή, προκειμένου να αναδειχθεί η ποιητική λειτουργία μιας δεύτερης τροπής. Όπου πολύτροπες σημάνσεις της νύχτας και της μέρας ενσωματώνονται, άλλοτε ομοιωματικά και άλλοτε αντιθετικά, στην πολεμική και μεταπολεμική ομηρική αφήγηση, προκειμένου να εξεικονίσουν ή να χαρακτηρίσουν συγκεκριμένες στάσεις, δράσεις και ήθος των ηρώων και των θεών.

Η ατίμωση του νεκρού στην ομηρική "Ιλιάδα" και την "Αντιγόνη" του Σοφοκλή.

Μαστραπάς, A. & Στεργιούλης, M. (επιμ.), Σοφοκλής: ο μεγάλος κλασικός της τραγωδίας. Αθήνα: εκδ. Κοράλλι, σ. 56-64, 2016

Υποδεικνύεται πώς ο αικισμός του νεκρού Έκτορα από τον Αχιλλέα στην ομηρική "Ιλιάδα", στην αντιθε... more Υποδεικνύεται πώς ο αικισμός του νεκρού Έκτορα από τον Αχιλλέα στην ομηρική "Ιλιάδα", στην αντιθετική του συμπλοκή με την ταφή του Πατρόκλου, μεταπλάθεται επανασημασιολογημένος στη σοφόκλεια "Αντιγόνη" σε ατίμωση του νεκρού Πολυνείκη από τον Κρέοντα αντιπαραθετικά προς την έντιμη ταφή του Ετεοκλή.

Κουτσογιάνης, Δ. & Α. Μάτος (επιμ.), Διαδικτυακές κοινότητες εκπαιδευτικών για τα γλωσσικά μαθήματα: σχεδιασμός και εμπειρία. Θεσσαλονίκη: ΚΕΓ, 125- 135, 2015

Σημεία αιχμής και βασικές παράμετροι που καθόρισαν τη λειτουργία της ψηφιακής κοινότητας των αρχα... more Σημεία αιχμής και βασικές παράμετροι που καθόρισαν τη λειτουργία της ψηφιακής κοινότητας των αρχαίων ελληνικών του "Διαλόγου" στο ΚΕΓ.

Α. Μαστραπάς & Μ. Στεργιούλης (επιμ), Η αρχαία λυρική ποίηση και η διαχρονική της επίδραση. Σεμινάριο ΠΕΦ 41. Αθήνα: Κοράλλι, σ. 107-115, 2015

Eξετάζεται η ανταπόκριση της δέκατης (κατά West) ελεγείας του Τυρταίου (στ. 21-30) στην εικοστή ... more Eξετάζεται η ανταπόκριση της δέκατης (κατά West)  ελεγείας του Τυρταίου (στ. 21-30) στην εικοστή δεύτερη ραψωδία της Ιλιάδας (στ. 66-76), όπου το αποκρουστικό και ταπεινωτικό θέαμα (αἰσχρόν) των αικισμένων γερόντων εξαίρεται στην αντίθεσή του προς τον «ωραίο» (καλόν) θάνατο των νέων στη μάχη.

“Αὐτόχθονες ἔφυμεν”: ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ μῦθος

"Πρωτέας": εκπαιδευτικά σενάρια για τα γλωσσικά μαθήματα", Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, 2014

Στο εκπαιδευτικό αυτό σενάριο, με αφορμή την αναφορά για την αυτοχθονία των Αθηναίων στον “Περικλ... more Στο εκπαιδευτικό αυτό σενάριο, με αφορμή την αναφορά για την αυτοχθονία των Αθηναίων στον “Περικλέους Επιτάφιο” του Θουκυδίδη (Κεφ. 36. 2-3), οι μαθητές αποφυσικοποιούν τον μύθο που έλεγε ότι οι πολίτες της δημοκρατικής πόλης-κράτους “προέρχονταν από την ίδια τη γη” ή ότι “κατοικούσαν συνεχώς την ίδια γη” (εκδοχή του Θουκυδίδη).

ΚΉ Σεμινάριο Ομηρικής Φιλολογίας, Ιθάκη 30/8-2/9/2014. ΠΕΦ-Κέντρο Οδυσσειακών Σπουδών.

Διερευνάται η πολυπλοκότητα και το πεποιημένο του “εξωτερικού” και του “εσωτερικού” ονείρου στα ο... more Διερευνάται η πολυπλοκότητα και το πεποιημένο του “εξωτερικού” και του “εσωτερικού” ονείρου στα ομηρικά έπη. Υποστηρίζεται ότι ποιητής αξιοποιούσε και τους δύο τύπους ονειρικής εμπειρίας όταν, όπως και όπου έκρινε αναγκαίο ότι εξυπηρετούσαν τις ανάγκες της εκάστοτε αφηγηματικής περίστασης, επενδύοντας την αφηγηματική πλοκή με δραματική ένταση, ειρωνεία και αμφισημία. Παράδειγμα το όνειρο της Πηνελόπης με τον αετό και τις χήνες στη δέκατη ένατη ραψωδία (τ 571 κ.ε.).

Σαμαρά Θ., Κουσλόγλου Εμμ., Σαλονικίδης Ι., Τζιμόπουλος Ν. (επιμ.), Πρακτικά του 3ου Εκπαιδευτικού Συνεδρίου Ημαθίας. Αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική πράξη. Νάουσα, 4-6/04/2014

Παρουσιάζεται εφαρμοσμένο σενάριο στο οποίο οι μαθητές παρακολούθησαν πρώτα ολόκληρη τη βιντεογρα... more Παρουσιάζεται εφαρμοσμένο σενάριο στο οποίο οι μαθητές παρακολούθησαν πρώτα ολόκληρη τη βιντεογραφημένη θεατρική παράσταση της "Αντιγόνης" του Σοφοκλή, με σκοπό, προτού διδαχθούν συστηματικά την ομώνυμη τραγωδία μέσα από το αρχαίο κείμενο, να γνωρίσουν εποπτικά και με παραστατικό τρόπο τη συνολική υπόθεση του έργου, καθώς επίσης βασικά στοιχεία του περιεχομένου και της μορφής του. Στη συνέχεια, παρακολουθώντας σε ομάδες τμήματα της βιντεογραφημένης θεατρικής
παράστασης της "Αντιγόνης", ασκήθηκαν στη συνεργατική παραγωγή λόγου σε
περιβάλλον wiki, συντάσσοντας μια παρουσίαση-κριτική η οποία δημοσιεύτηκε στο
ιστολόγιο της τάξης.

Αναθεώρηση κειμένων σε περιβάλλον wiki

Γούσιας, Φ. (επιμ.), Πρακτικά Συνεδρίου της Επιστημονικής Ένωσης Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας για τη Διάδοση των ΤΠΕ στην Εκπαίδευση «Η εκπαίδευση στην εποχή των ΤΠΕ». Αθήνα 22 και 23 Νοεμβρίου 2014, σ. 99-106., 2014

Στο διδακτικό αυτό σενάριο το κέντρο βάρους της παραγωγής λόγου στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσ... more Στο διδακτικό αυτό σενάριο το κέντρο βάρους της παραγωγής λόγου στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο συνεργατικό περιβάλλον του wiki μετατοπίζεται από την άπαξ σύνταξη του κειμένου στη συνεργατική αναθεώρησή του από τους ίδιους τους μαθητές, τη συνεπεξεργασία και επιμέλειά του, μέχρι την τελική του έκδοση.

Ομηρικές παρομοιώσεις με αναφορικό σήμα το λιοντάρι

περιοδικό “Φιλολογική” (Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος) τχ. 122, 72-79, 2013

Αντιμετωπίζονται παρομοιώσεις ηρώων και ηρωίδων με λιοντάρια στην Οδύσσεια, η λειτουργία των οποί... more Αντιμετωπίζονται παρομοιώσεις ηρώων και ηρωίδων με λιοντάρια στην Οδύσσεια, η λειτουργία των οποίων έχει εκτιμηθεί, κατά καιρούς, ως "ανορθόδοξη".  Στην προκείμενη ερμηνευτική δοκιμή υποστηρίζεται ότι οι σχετικές "αντικανονικές" παραβολές της Οδύσσειας "ξαναγράφουν", κατά κάποιον τρόπο, αντίστοιχες της Ιλιάδας, υποδεικνύοντας την επιδέξια ικανότητα του ποιητή να προσαρμόζει τις λεοντόμορφες εικόνες των πρωταγωνιστών της αφηγηματικής πλοκής στο περιβάλλον του μεταπολεμικού έπους.

Research paper thumbnail of Παράδοση και πρωτοτυπία στον “Περικλέους Επιτάφιο” του Θουκυδίδη

Παράδοση και πρωτοτυπία στον “Περικλέους Επιτάφιο” του Θουκυδίδη

"Πρωτέας": εκπαιδευτικά σενάρια για τα γλωσσικά μαθήματα. Θεσσαλονίκη, ΚΕΓ, 2013

Στο εκπαιδευτικό αυτό σενάριο οι μαθητές, με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους στο σύνολο του έ... more Στο εκπαιδευτικό αυτό σενάριο οι μαθητές, με βάση τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους στο σύνολο του έργου "Περικλέους Επιτάφιος" του Θουκυδίδη, αναπαριστάνουν, πρώτα, και συγκρίνουν ανά ομάδες, ως μέλη κοινοτήτων πρακτικής, την παραδοσιακή μορφή και λειτουργία της ταφής, όπως αυτή  περιγράφεται στον Επιτάφιο του ιστορικού και εξιστορείται σε δύο επικήδειες τελετουργίες της «Ιλιάδας» (ραψωδία Ω) και της «Οδύσσειας» (ραψωδία ω). Στη συνέχεια, διερευνούν κρίσιμα στοιχεία της διακειμενικής προοπτικής του Επιταφίου του Θουκυδίδη, συγκρίνοντάς τον με πέντε επιταφίους λόγους: τον αποσπασματικό του Γοργία (πιθ. 421 - 416 π.Χ.), του Λυσία (392 π.Χ.), του "Μενέξενου" του Πλάτωνα (362 π.Χ.), του Δημοσθένη (338 π.Χ.) και του Υπερείδη (322 π.Χ.).Απώτερος στόχος:  η αναμέτρηση του Επιταφίου του Θουκυδίδη ως λόγου που προϋποθέτει τη διαλεκτική του σχέση με την παράδοση και τη σύμβαση.

Research paper thumbnail of Σύγκριση κειμένου με τις ψηφιακές του εικόνες

Σύγκριση κειμένου με τις ψηφιακές του εικόνες

περιοδικό "Φιλόλογος", τχ. 149 (Ιούλιος-Αύγουστος-Σεπτέμβριος) σ. 358-369, 2012

Συγκρίνεται ένας ερυθρόμορφος αμφορέας με λαιμό του 5ου προχρ. αιώνα από το Vulci, που αναπαριστά... more Συγκρίνεται ένας ερυθρόμορφος αμφορέας με λαιμό του 5ου προχρ. αιώνα από το Vulci, που αναπαριστάνει τη συνάντηση του Οδυσσέα με τη Ναυσικά, με το κείμενο της ομηρικής Οδύσσειας (ζ 171-174).  Μεταφέροντας την εικόνα του αμφορέα σε ψηφιακή εφρμογή (το Virtual Lightbox: https://archive.mith.umd.edu/lightbox/), δοκιμάζουμε να αντιστρέψουμε την πορεία της ερμηνευτικής σύγκρισης. Αντί να κατευθυνόμαστε από το "πρώτο" κείμενο στη "δεύτερη" εικόνα του, όπως συνηθίζεται στη σχολική πρακτική, πορευόμαστε αντίστροφα: από την εικόνα στο κείμενο. Έτσι η εικονιστική εκδοχή δεν αντιμετωπίζεται ως παθητική αντανάκλαση ενός προηγούμενου και κυρίαρχου κειμένου αλλά ως ενεργητικός φορέας, που συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας περισσότερο διαλεκτικής θεώρησης, με βάση την οποία μπορούμε να μελετάμε και να διδάσκουμε τη συναγωνιστική σχέση των δύο μέσων.

Μελέτη για τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την εφαρμογή σεναρίων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και γραμματείας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Research paper thumbnail of Θεωρία, μέθοδος, εργαλεία: ασύμπτωτες σχέσεις και συνεκτικές διασυνδέσεις στις ανθρωπιστικές σπουδές.

Γ. Χαριτίδου & Κατσιαμπούρα, Ζ. (επιμ.), Η ανθρωπιστική παιδεία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση: παρόν και μέλλον. Σεμινάριο ΠΕΦ 30. Αθήνα: Ελληνοεκδοτική, σσ. 83-93, 2011

Δοκιμάζεται η αποκατάσταση ενός καταστατικού ολισθήματος που εντοπίζεται στα περιβάλλοντα συμβατι... more Δοκιμάζεται η αποκατάσταση ενός καταστατικού ολισθήματος που εντοπίζεται στα περιβάλλοντα συμβατικής και ηλεκτρονικής μάθησης και περιγράφεται ως εξής: ασύμπτωτες μεταξύ τους θεωρητικές αρχές, μέθοδοι και εργαλεία επιλέγονται προς χρήση από εκπαιδευτές εμπειρικά και αποσπασματικά, δίχως να στηρίζονται σε κάποια συνεκτική, αναγνωρίσιμη θεωρητική βάση και χωρίς να αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση κάποιας ενιαίας πρακτικής σκόπευσης. Η επιλεκτική αυτή συγκέντρωση ιδεών, στρατηγικών και εργαλείων συγκροτεί εξ αποτελέσματος παιδαγωγικό patchwork, το οποίο δεν χρειάζεται να αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής μελέτης, αλλά, καλύπτοντας ευκαιριακές ανάγκες ταχύρρυθμων εκπαιδευτικών αναγκών, πέφτει σε αχρηστία τόσο γρήγορα όσο και τα εργαλεία από τα οποία είναι ευκαιριακά εξαρτημένο.