Nutza:Matthias Klostermayr – Boarische Wikipedia
Zum Inhalt springen
Aus Wikipedia
zazen af boarisch: hutschnmedidation im stodl
Griassdi, Servas, Hawedere
af da Hoamseitn vum Hiasl, dea wo de Neibelebung vo da
Boarischn Sproch
zu seim
Stecknpfeadl
gmochd hod.
wuazln
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
De boarischn Wuazln vum Hiasl kema aus da Gegend vo
Minga
Obabayern
), Vawandte hoda aa in
Niedabayern
und no meara in da
Augschburga
Gegend. Da Hiasl vasuacht oba a klassisches Obaboarisch z schreim, wei ra dem a ganz grousse Bedeitung zuamisst. Da Hiasl wui im Boarischn no vui dazualeana und is desweng aa fia Sprochkritik und Vabesserungsvuaschläg recht afgschlossn.
boarisch mochd schlau und hod zuakunft
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Boarisch hod Zuakunft. Boarisch is a beliabte, prägnante, ausdrucksstoarke Sproch und hod ois Zwoatsproch no weidane Voatei: Noch Einschätzung vo vuin Expertn gähd des guade Obschneidn vo Bayern und Sachsen im PISA Vagleich auf an stoarkn Dialekt in dena Lända zruck. Boarisch mocht schlau!
Süddeutsche Zeitung: Dialekt macht schlau
DIE WELT: Boarisch beliabtasta Dialekt in Deitschland
Dass s Boarische in de letztn Joar an Bodn valorn hod, beunruhigt mi ned. Wei as Internezt gibt uns ganz neiche Meglichkeitn. Und es san imma Wenge, de a Wende herbeifian kisna. Es is sogor bessa es san Wenge, de in a Richtung ziagn wia Vui de se gegnseitig blockian. Jeda vo uns ko an Beidrog leistn, dass s Boarische wieda an Bodn gwinnt! Dazua brauchts a vui mehr Netzseitn af Boarisch, Sprochseitn, Nochrichtnseitn, Foren, Blogs... Da Hiasl orbat aa an zwoa soichn boarischn Netz-Projektn mid.
Zitat
Haindling
Leid hoits zsamm / sonst dauads nima recht lang / auf oamoi duads an gscheitn Schäppara / und dann kracht oiss zsamm.
Drumm Leidl sats gscheit / sunst kema nima recht weid / do hoid ma liaba olle zamm / sunst dauads nimma recht lang!
boarisch is kiaza, schnäia, prägnanta und desweng modeana ois wia breissisch
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
As Boarische is moast kiaza und damit ergonomischa wias Deitsche (Ergonomievortei). Im Deitschn kimmt da Buchstob "E" mit Obstand am haifigstn voa. Im Boarischn foit des "E" oft weg. Ba da Endung "en" fost imma oda s "en" wiad zum "a". Ba da Endung "er" wead moast nua "a" gschriem. De Voasuim "ge" wead af "g" kiazt. Und vui Weata san vo Haus aus kiaza: ned (nicht), I (ich), na (nein), a (ein), gseng (gesehen), Schoklad (Schokolade), Schmei (Schnupftabak, Schmalzler), Ogrosl (Stachelbeere)... Es gibt sicha aa Gengbeispui, owa isgesamt is s Boarische vui kiaza, ergonomischa, schneja und prägnanta!
Beispui 1
I hob a Schmoiz und i schnupf di.
Ich habe Schnupftabak und ich gebe dir davon etwas zum Schnupfen ab.
Beispui 2
He Mo, mah du! Na Pata, mah du!
Hallo Mann, mähe du! Nein Pater, mähe du!
Zitat: Liadl vum
Haindling
Beispui 3
Schwoamas owi!
Spülen wir es runter!
Boarischa Trinkspruch
echt boarisch schreim - ohne haggal und gringal
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
De bekanntn boarischn Dialektdichta und Musika
hom so gschriem bzw. schreim so, dass des jeda sofuat vastähd. Sunst warns aa af eanare Text und Biachln sitzn bliem. De Schreibweisn san - entgeng vo manchn Behaptunga in da Wiki-Bar, sehr ähnlich, d.h. de Varianzn san vui geringa wia de Ibaeinstimmungen. Und des obwois koane birokratischn Rechtschreibregln im Boarischn gibt. De braucht a neamd, de hods beispuisweis zua Zeitn vom Goethe aa im Deitschen ned gem.
Koa oanziga vo de bedeitendn boarischn Autorn hod mehr Sondazeichn vawendt, ois de de im Deitschn iblich san
. Koana vom Thoma Ludwig bis zum Ringsgwandl Schorsch, vom Nestroy Johann bis Hubert vo Goisern, vom HC Artmann bis zum Qualtinger...
Zu oin Zeitn worn de wichtign Autorn und litararische Werke de entscheidendn Sproch- und Schreibrefarenzn: Vom Homer bis zum Platon, vom Seneca bis zum Ovid, vom Nibelungenliad bis zur Luther-Bibel, vom Chaucer bis zum Shakespeare. Deshoib soit ma des aa im Boarischn so mocha. Inan neichn Weana Wissnschafdsprojekt wern zwoa Biachln vum HC Artmann ois Schreibreferenz hergnumma: "
med ana schwoazzn dintn
" und de "Asteriks" Ibasetzunga.
Boarisch is a Sproch, de mid weniga Sundazeichn auskimmt wia dees Hochdeitsche, des is a wichtiga ergonomischa und evolutionära Vortei. Im klassischn Obaboarischn gibts koa "ü" (dees is je nochdem a "i", a "ia" oda a "u"), do gibts aa koa "ö" (des is in da Regl a "e"), dees "ß" braucht so und so neamd (des hom de Schweiza im Hochdeitschn scho längst obgschafft und vamisst hods do neamd). Manchmoi braucht ma des "ä".
de boarische umschrift is fir de wp iwaflissig
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
De sog. boarische Umschrift is a umständliche, wissnschafdliche Huifskonstruktion ohne Wert firn Oitog. Wissenschoftlich gsegn mocht so a Schreibweis aa duachaus Sinn, vor oim fia Wissenschoftla de ned guad boarisch kenna, wei s de Sproch exakta obbuidn duat. Soichane Umschriftn san in vui Sprocha bekannt, aa z.B. im Sanskrit. De originäre Schrift im Oidindischn is so schwaa zum Lerna, dass de Wissenschaftla im Westn schon lang liaba zua oana Umschrift Zuaflucht nehma. De Inda de mitm Hindi afgwochsa san, braucha oba gwiss koa Umschrift. Am Hiasl is aa koa Foi bekannt, wo a Umschrift zu oana Standardschrift worn warad, wozua aa...
Fir Texte de si an vui Lesa richtn, de de Boarische Sproch mehr oda wenga beherrschn, is de Boarische Umschrift a grossa, a graviarenda Nochtei. Wei, ois wos de Lesboakeit valangsamt, reduziat de Ozoi vo de Leser. Jeds ungwohnte Sondazeichn hod so a valangsamende Wiakung. Des is zigfoch wissenschoftlich belegt. Vo da unnedign Valangsamung vo da Schreibgschwindigkeit amoi ganz obgsehn.
eignnama miassn reschpektiat wern
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Eignnama deafa nua in Ausnahmafäin vaändat wern. Und zwoa nur dann, wann s dafia a boarische Tradtion gibt, schriftli und relevant nochgwiesn. Ois andare is ned nur lächalich, sondan schodt dem Projekt in mehrfocha Hisicht. Es reduziat vor oim de Benutzazoin vo da Wiki-Bar drastisch (SEO-Effekt) und mocht de Enzyklopädie zum Narratorium...
10 hiasl - axiome
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Es soit wieda mea boarisch gredt und gschriem wern. De Wiki-Bar ko dazua oan wichtign Beitrog leistn.
S'Boarisch in da Wiki muass fias Voik vaständlich sei, sogoa fia begobte
Preißn
Mid zvui Sondazeichn und Lautschrift ko ma ned vui Leit erreichn.
Sondazeichn und Lautschrift san unergonomisch und antievolutionär, guad fias Mumifizian - schlechd fias Lem.
A Rechtschreibung brauchma im Boarischn koane, oba
a hoibwegs oaheitliche Schreibung miassma ostrebm, wann ma ois Sproch akzeptiat wean woin
Eigennam soitn nur in Ausnahmefäin vaändert wean, de Vaständlichkeit gäht voa Sejbstbefriedigung.
In de boarischn Themen miass ma de bestn sei; so wia de DE-Wiki in de deitschn Themen bessa is wia de EN-Wiki, sunst hod de Wiki-Bar koa Zukunft.
Wann ma bessare Artikl hom, wern si mea Leit bei uns informian; des is de beste Werbung, aa fia neiche Autorn.
Leit aus da Wirtschafd, Kunst und vo de Medien miassn eamuntert wean, bei uns Artikl z'schreim.
De Presseorwat vo da Wiki-Bar muass - späda - vabessad wern; oba zeascht kimmt de Qualität.
strategische optiona vo da wiki-bar
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
existenzberechtigung?
De Boarische Wikipedia hod nur dann a Existenzberechtigung, wanns irgenwos bessa mocht, ois wia de deitsche Wikipedia. Warum? Wei jeda, dea wo Boarisch ois Muaddasproch hod, aa Deitsch ois Muaddasproch hod. Oisdann, warum soit jemand in da boarischn Wikipedia nachschaua, wenn ea in da deitschn Wikipedia zu irgendoan Thema imma an bessan Artikl findt?
wos san dann de strategischn optiona?
Mia braucha a boor Artikl, de wo bessa san wia da vagleichbore Artikl af de.wikipedia (vor oim bezogn auf de Boarische Kuitua und Lemsart!)
Bessa kennt a bedeitn, dass
weniga mehr
is. Vui Artikl in da Deitschn WP san vui z lang bzw. fonga oft mit ana
trivialn, nichtsogendn
1-Sotz-Eileitung o... und nacha gehts glei ins hoorkloane Detail. Da WP-Grundgedanke warad owa, m.E., dass ma in a boor Sätz aufn Punkt kimmt und nacha erscht ins Detail geht...
Mia braucha vui "Weidaleitunga" (Redirects), sunst findn de Leit an Artikl vialleicht ned und es entstenga leicht Doppeartike.
Natiale muass de Boarische WP de Vuifoit vo de Dialekte spiagln. De Vuifoit is aa interessant. Es muass owa a klor sei, dass s Boarische aloa mit da Vuifoit vo de Dialekte ned iwalem werd. (Des wor nur meglich in ana Zeit, wos boarisch Redn a Sejbstvaständlichkeit fir 90% vo da Bevejkarung wor.)
Damit de Boarische Sproch im globaln Dorf (nem Englisch und Chinesisch
:)) iwalem ko, brauchts a Schriftsproch (oda a mehrane) und a hoibwegs vabindliche Schreibweis (oda aa mehrane, owa wenige). Des dadat sogor de Vuifoit vo de Dialekte nei befruchtn. Natiale ko des de Boarische WP ned leistn, owa ma muass des im Hintakopf ham, wenn ma firs Boarische wirkle wos doa wui. Wos ma in da Boarischn WP doa kennt, warad zammazwirka, dass de Ozoi vo de Schreibweisn a wengal eischränkt wern dadat. Des warad scho wos! Dass ma weida Mindest-Qualitätskriterien definiat: z.B. a Artikl muass - in da Regl - mindastns drei bis fimf Sätz ham (vgl. als.wp) usw.
Wenn de Boarische WP a presentablare Qualität hätt, nacha kennt ma sinnvolle Presseorbat mocha. Es gibt do herin Leit, de wo des kenntn.
Fir de Boarische Sproch is fimf vor zwejfe. De Ozoi vo de Sprochn auf da Wejt sinkt ständig. De Ozoi vo de Boarischn Muadasprochla aa. Do muass ma koa Prophet sei, um z wissn, wos de Stund gschlogn hod.
werd fortgsetzt...
netzfavoritn
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Boarische Sproch
bairische-sprache.at (Aussproch)
Förderverein Bairische Sprache und Dialekte e.V.
Boarisch lernan
Bayerisches Wörterbuch
Deitsche Sproch
Deutsches Wörterbuch
vo de Briada Grimm
Brauchtum
Brauchtumsseitn
Gschicht
Historisches Lexikon vo Bayern
Andare Sprochn
Latein-Wärtabuach
Online Etymology Dictionary
boarische liablingsbiachln
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Hans Müller:
So wead gredd. Bairische Sprache, gesammelt im Rupertiwinkel
. Eignvalog, 2. Auflog, 2008
Johann Höfer:
Bairisch gredt
. Point Bücher,
Minga
1995.
ISBN 3-00-000284-7
Wolfgang Johannes Bekh:
Nur da Not koan Schwung lassn
, Allitera Verlag,
Minga
2009.
ISBN 978-3-86906-023-1
Ludwig Merkle:
Breißn dratzn oder: Bairisch für Zugereiste
. Heimeran Verlag,
Minga
, 2.Auflog 1972.
ISBN 3-7765-0134-0
Walter Schmidkunz:
Waschechte Weisheiten. Bairisch-bäurische Sprichwörter und Redensarten.
Verlag Richters, Heidelberg, 1958.
ISBN 3-475-52185-7
Franz Ringseis:
Ringseis' Bayerisches Wörterbuch
. Verlag Bayerland, Dachau 2004.
ISBN 3-8925-1350-3
H. C. Artmann
med ana schwoazzn dintn
, Gedichte. Verlag Otto Müller, 10. Auflog, 1986.
ISBN 978-3-7013-0227-7
nei in da wiki-bar
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
14. Aprü 2026
21:06
21:06, 14. Apr. 2026
Eihgmoanung
Versiónan
werkeln
[185 Bytes]
~2026-23056-07
Dischkrian
(De Seitn is neich oglegt worn: A '''Eihgmoanung''' is an Voagong, wenn a
Gmoa
in oana ondan Gmoa afnomma wead. Wenn de ondare Gmoa nei is, redt ma aa vo Zommalegung vo Gmoana.
Kategorie:Politische Geographie
04:04
04:04, 14. Apr. 2026
Cornell Universität
Versiónan
werkeln
[2.038 Bytes]
~2026-22749-50
Dischkrian
(De Seitn is neich oglegt worn:
mini
De '''Cornell Universität''' (Cornell University) is a private Forschunguniversität mit Sitz in Ithaca, New York, und gheat zu de acht Mitglieder vo de prestigeträchtigen Ivy League. De Institution is anno 1865 vum Ezra Cornell und am Andrew Dickson White gründt worn, mit’m Hauptziel, in olle Wissnsbereiche zum lehren und beizutrong — vo de theoretischen Wissnschoftn bis hi zu de angewandtn Disziplinen. De Phi…)
Markierung
Visuelle Bearbeitung
vum hiasl gschriem
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
boarisch
Boarische Rednsoatn
Wia schreib i a guads Boarisch?
Orthographie
Wer ko, der ko
Nix Gwiss woass ma ned
bayern
Portal:Bayern
Portal:Minga
Bayern (Begriffsklearung)
Bayern
(ausbaut) -
Minga
(ausbaut) -
Gschicht vu Bayern
Kurfürstentum Bayern
Kissing
Main (Begriffsklärung)
Main
Richard Strauss
Fränkisch
Untaweikatshofa
bayern-listn
Listn vo Fliass z Bayern
boarische originale
Mathias Kneißl
Alois Irlmaier
Matthias Klostermayr
Mühlhiasl
Georg Jennerwein
Michael Heigl
Lola Montez
Agnes Bernauer
Albrecht Ludwig Berblinger
Schmied von Kochel
Georg von Frundsberg
Kaspar Hauser
August Frommer
Räuber Kneißl (Fuim)
Franz Xaver Bobinger
Stodtoriginale:
Franz Xaver Krenkl
Hans Steyrer
Finessensepperl
Hofnarr Prangerl
boarische typen
Bixlmadam
Münchna Kindl
Radiweiber
boarische musi
Wellküren
Haindling
Hans-Jürgen Buchner
Hubert von Goisern
Zwoastoa
Diandldrahn
Haberertanz
Weißwurscht Massaker
Listn vo boarische Voikstänz
Listn vo neia boarischa Voiksmusi
boarischa brauch
Goaßlschnalzen
Ollaheilign und Ollasäin
Halloween
Heiligomd
Fingerhakeln
Stoahem
Landler
Ein Münchner im Himmel
Hofbräuhaus
Radi
Gstanzl
(nei gschriem) -
Haferlschuah
Schuahplattler
Watschntanz
- -
Haberertanz
Lederhosn
Oidweibasumma
Listn vo boarische Vornam
Liberalitas Bavarica
Brotzeit
Rauhnacht
home sweet home
Route 66
Eriesee
Erie (Voik)
Fort Erie
Buffalo
Buffalo Sabres
New York (Bundesstaat)
-
Nirvana (Band)
Kurt Cobain
Vaeinigte Staatn
(nei gschriem) -
New York City
(nei gschriem) -
Frankenmuth
Beyoncé Knowles
philosophisches
Friedrich Nietzsche
Peter Sloterdijk
Freitod
vamischts
Preißn (Begriffsklärung)
Preißn
Weißwuascht-stott-Suschi
Pinocchio
Fee
Gnossnschoftsbank
Essay
Nirwana
Nirvana (Begriffsklärung)
Matthias
Portal:Wean
Politik
(nei gschriem) -
Thüringen
Nordrhein-Westfalen
Niedersachsen
Rheinland-Pfalz
Nirvana
wiki premiere
Zwoastoa
Räuber Kneißl (Fuim)
Franz Xaver Bobinger
Diandldrahn
Haberertanz
Weißwurscht Massaker
Listn vo boarische Voikstänz
Listn vo bayerische Originale
Listn vo neia boarischa Voiksmusi
Listn vo boarische Rednsoatn
Listn vo boarische Spoatoatn
Wer ko, der ko
Radiweiber
Franz Xaver Krenkl
Bixlmadam
Hofnarr Prangerl
Bixlmadam
as beste vo
Mathias Kneißl
Alois Irlmaier
Schuahplattler
Watschntanz
Lederhosn
Oidweibasumma
Listn vo boarische Vornam
hoamseitn
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Main Header
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlog:Main/Header
Vorlog:Main/Header/Standard
Vorlog:Main/Header/Mai
Vorlog:Main/Header/Ostan
Vorlog:Main/Header/Ollaheilign
Vorlog:Main/Header/Advent
Vorlog:Main/Header/Weihnocht
Kalendabladdl (KB)
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hoamseitn KB
Wikipedia:KB/2013
(Dokumentation)
Boarische Sprochnochrichtn (BSN)
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hoamseitn BSN
Wikipedia:BSN/2013
(Dokumentation)
Berige Artike
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hauptseite Artikel
Wikipedia:Artikl/2013
(Dokumentation)
Wikipedia:Berige Artikl
Wikipedia:Kandidatn fia Berige Artikl
Bairisches Wort (BW)
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hauptseite BW
Wikipedia:Bairisches Wort/2013
(Dokumentation)
Wikipedia:Bairisches Wort/Vorschlagsliste
Hosd scho gwisst (HSG)
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hauptseite HSG
Wikipedia:HSG/2013
(Dokumentation)
Berige Büda
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlage:Hauptseite Bild
Wikipedia:Bild/2013
(Dokumentation)
Bairische Videos
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Vorlog:Hauptseite AV
Wikipedia:AV/2013
(Dokumentation)
Wikipedia:Bairisches Audio-Video/Ideenliste
Host mi? Das bayerische Wörter-Raten (Anthony Rowley)
navi
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
/Seitnnotiz
vualogn & co
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
{{Import|de|deitsch|Lemma=Sauna|Datum=3. Jenna 2014|Version=243386483}}
z doa
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Obabuagamoasta vo Minga (
Hans-Jochen Vogel
& Co)
Google Oitanativn: ixquick, startpage, duckduckgo
Wikipedia:Artikl, de wo jede Wikipedia hom soit
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
model:
m:List of articles every Wikipedia should have
stats:
m:List of Wikipedias by sample of articles
bar Status 8.3.2014
123
. - 1.0* - 5,454 - 3,464 -
666
- 291 - 38 - 5 -
5.42
- +0.06
bar Status 8.4.2014
110
. - 1.0* - 5,950 - 3,792 -
634
- 297 - 63 - 6 -
6.70
- +1.28
bar Status 6.5.2014
107
. - 1.0* - 6,243 - 3,850 -
603
- 311 - 78 - 8 -
7.72
- +1.02
bar Status 4.6.2014
94
. - 1.0* - 7,934 - 4,016 -
588
- 307 - 87 - 18 -
9.08
- +1.36
bar Status 8.7.2014
93
. - 1.0* - 8,067 - 4,142 -
576
- 311 - 94 - 19 -
9.53
- +0.45
bar Status 15.8.2014
91
. - 1.0* - 8,135 - 4,200 -
571
- 319 - 96 - 20 -
9.74
- +0.21
bar Status 7.9.2014
89
. - 1.0* - 8,181 - 4,142 -
556
- 320 - 99 - 22 -
10.19
- +0.45
bar Status 7.10.2014
89
. - 1.0* - 8,287 - 4,190 -
550
- 325 - 101 - 24 -
10.50
- +0.35
sprochvariantn
Werkeln
Am Gwëntext werkeln
Kategorie:2 Artikel
.23
Voh „
Nutza
Matthias Klostermayr
An Obschnit dazua doah
US