1 1390 – - 3 2 1 . (1 . (2 . (3 . (4

[email protected]

: * 90/12/03: 90/09/01: . . 1355 -1384 12 (SPI) . . - . . . 5/03 5/51 6/68 7/99 . . . . : ( ) 2 1 . Yurekli and Kurunc, ) .(1383 ) . .(2006 ) 18 .(1382 .(1380 ) 3 4 .(1387 ) . 1960 (1383) . . . 2000 103 (1384) - (1384) . 1975 1999 1951 34 (1385) . . 1991 1951 (1386) . 5 12 - (1386) . (1961 -1990) 27 1 Drought 2 Precipitation variability 3 Trend 4 Climate change 5 Mann-Kendall test (1386) . 50 30 2000 %95 . %95 40 . 30 . . 2003 1961 (1386) 51 . 2001 1960 38 (1386) . . (1387) . 29 . . (1387) 1 1345 ( ) ( ) - . 1384 . 40 . Rebetez (1999) da Silva (2004) . 1 Mann–Kendall rank statistic Modarres, and da . Silva (2007) . Vicente-Serrano and Cuadrat-Prats (2007) . 2000 1951 . 1384 1355 (SPI) 1 12 . 2 - . . . .(1 ) 45˚24́ 36˚28́ 32˚40́ 102 34 . 50˚1́ 30 SPI . 30 10 .(1386 ) . 1 . 3 . 1 Standard Precipitation Index 2 Sen’s slope estimator 2 Run test :1 ( ) 21´ 1318/6 47˚ 09´ 34˚ 30´ 1500 47˚ 58´ 34˚ 27´ 550 45˚ 52´ 34˚ 52´ 1741/5 48˚ 32´ 34˚ 12´ 1679/7 48˚ 43´ 35˚ 52´ 1940 47˚ 37´ 35˚ 15´ 1522/8 46˚ 16´ 36˚ 20´ 1373/4 47˚ 00´ 35˚ 26´ 1147/8 48˚ 17´ 33˚ 1182 33˚ 2´ 49˚07´ :1 . Mckee et al. (1993) . . .(Edward and Mckee, 1997) 12 SPI . (1381 ) : SPI .(Raziei et al. 2009) Pi  P SPI  (1) S S P i Pi . 2 SPI . SPI :2 SPI >2 1/99 1/5 1/49 1 0/99 0/5 -0/49 0/49 -0/99 -0/5 -1/49 -1 -1/99 -1/5 < -2 . 1 - . - . . - - : - Partal and Kahya, 2006; Modarres and ) Sarhadi, 2009;Tabari and Marofi, 2011; Jhajharia et al., 2011; Tabari et al., 2011a, 2011b; Tao et al., .(2011; Tabari et al., 2011a, 2011b 1945 . SPI .(1383 ) 1948 . ( ) : 1 Non-parametric 1 : S ( S   sgn x  x  n 1 n (2) k 1 j  k 1 j k . k j xk xj n :  1 if x  xk   0 sgn  x   0  x  xk   0 j (3)  1 if x  xk   0 if j  j : ( nn  12n  5   ti ti  12ti  5 m Var S   i 1 : n  10 (4) 18 nn  12n  5 : n  10 Var ( S )  (5) 18 - t m n . : Z (  S 1 S 0  if  Var ( S ) S 0 (6) Z  if  0 S 1   Var ( S ) if S 0 : Z  Zα / 2 (7) α Zα α - .(1387 ) α /2 Z . %99 %95 . 1 Sign Function . Sen (1968) : . - .(1387 ) . .(Bouza-Deano et al., 2008) . : . : ( Xt  Xs Q (8) ts . s t s t Xs Xt Qmed . (Qmed) . : Cα ( Cα  Z1α / 2 * var(s ) (9) - Z - 2/58 1/96 99 95 ( Cα ) . . : (M1 M2) (  N   Cα M   1  2 (10) M    Cα  2 N 2 . N . ( . (M2+1) M1 8 . .(1387 ) . - : - . . . t . . t i   nk i (11) k 1 : u(ti) u (ti )  [ti  E (ti )] / Var (ti ) (12) : E E (t i )  i(i  1) / 4 (13) 1 . ú(ti) (1/96) 5 ú(ti) u(ti) ú(ti) u(ti) .(1387 ) . . 2 1384 1355 . ) (0/26 ) 1. Back-ward ‫(‬ ‫)‬ ‫(‬ ‫)‬ ‫‪200‬‬ ‫‪400‬‬ ‫‪600‬‬ ‫‪800‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪200‬‬ ‫‪400‬‬ ‫‪600‬‬ ‫‪800‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪55‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪55‬‬ ‫) (‬ ‫) (‬ ‫‪13‬‬ ‫‪:‬‬ ‫‪59‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪59‬‬ ‫)‪(0/22‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪63‬‬ ‫‪63‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪67‬‬ ‫‪67‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪0.1‬‬ ‫‪0.2‬‬ ‫‪0.3‬‬ ‫‪13‬‬ ‫(‬ ‫‪71‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪71‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪75‬‬ ‫‪75‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪79‬‬ ‫‪79‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪1355-1384‬‬ ‫‪83‬‬ ‫‪83‬‬ ‫(‬ ‫(‬ ‫)‬ ‫(‬ ‫)‬ ‫‪.‬‬ ‫‪200‬‬ ‫‪400‬‬ ‫‪600‬‬ ‫‪800‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪200‬‬ ‫‪400‬‬ ‫‪600‬‬ ‫‪800‬‬ ‫‪0‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪55‬‬ ‫‪55‬‬ ‫(‬ ‫) (‬ ‫)‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪59‬‬ ‫‪59‬‬ ‫‪.(3‬‬ ‫(‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫)‪(0/25‬‬ ‫‪63‬‬ ‫‪63‬‬ ‫)‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪67‬‬ ‫‪67‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪71‬‬ ‫‪71‬‬ ‫ﺳﻘ ز‬ ‫‪:2‬‬ ‫(‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪75‬‬ ‫‪75‬‬ ‫ﻧ و ژه‬ ‫‪(0/20‬‬ ‫‪:3‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫ﺳﻧﻧ د ج‬ ‫‪79‬‬ ‫‪79‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪13‬‬ ‫‪83‬‬ ‫‪83‬‬ 1 ArcGIS 600 400 . 4 . . . ) (1381) . . ( -0/625 . ( ) :4 . 1372 791 . 1380 180 1 Kriging 95 SPI SPI 12 SPI 12 13 13 -3 -2 -1 0 1 2 3 -3 -2 -1 0 1 2 3 . 55 : 55 13 13 57 ( ) ( ) . 57 13 13 60 60 13 13 63 63 13 13 66 66 13 13 . 69 69 ( 13 13 72 72 13 13 74 74 . 13 13 77 77 . 13 . 1355-1384 13 80 SPI 80 13 99 13 83 83 ( . 1384 SPI SPI Qmed 5 13 13 -3 -2 -1 0 1 2 3 -3 -2 -1 0 1 2 3 55 55 1355 Z ( 13 13 ( ) 57 57 ) . . 13 13 - 60 60 ( 12 SPI 13 13 4 3 63 63 13 13 SPI 66 66 13 13 69 69 . 13 13 72 72 12 SPI ( 13 13 74 74 13 13 :5 77 77 13 13 80 80 99 95 13 13 83 83 5 . . . . (1386) . 5/03 5/51 6/68 7/99 . 3/24 . 1384 1355 :3 Q Z -1/12 -0/36 0/85 0/46 -5/51 -2/59 ** ** -1/92 -1/12 -0/50 -0/34 -6/68 -4/51 ** ** -5/03 -2/28 * * -7/99 -4/19 ** ** -3/58 -1/50 -0/94 - -0/84 99 : ** 95 :* :Q - :Z . - . u u - 6 . - 1/96 1369 1369 - . . 1374 1373 1369 u(d) u'(d) 4 2 u(d) ‫ و‬u'(d) 0 -2 -4 -6 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 u(d) u'(d) 4 2 u(d) ‫ و‬u'(d) 0 -2 -4 -6 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 u(d) u'(d) 4 2 u(d) ‫ و‬u'(d) 0 -2 -4 -6 55 57 59 61 63 65 67 69 71 73 75 77 79 81 83 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 13 u(d) u'(d) 4 2 u(d) ‫ و‬u'(d) 0 -2 -4 -6 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 5 7 9 1 3 135 135 135 136 136 136 136 136 137 137 137 137 137 138 138 (1355 -1384) u' u :6 - . 4 SPI SPI . . . SPI . . 1384 1355 SPI :4 Q Z -0/0042 -2/06 * * ** ** 0/0079 3/77 * * 0/0035 1/99 0/0027 1/29 0/0010 0/57 0/0018 0/92 -0/0032 -1/49 ** ** -0/0063 -2/78 ** ** -0/0040 -2/12 * * * * 0/0051 2/46 ** 99 : 95 :* :Q - :Z SPI . 5 12 SPI -2/6 1378 . ( ) -2 SPI . . SPI 69 . 56 . 12 . . 1379 1378 SPI . . . 12 :5 SPI ( ) 25 1374 -2/59 4 1365 -0/62 56 1364 -1/11 - 17 1378 -1/81 21 1379 -2/39 69 1365 -0/99 21 1379 -1/89 47 1378 -2/6 29 1369 -2/51 3 1379 -0/55 - (SPI ) SPI . - . . . 30 . 30 . . . . . . . 6 . .1381 . . . - .51 -70 4 .1381 . . . - .4-21 4 17 . .1382 . . . - .86-106 2 18 . .1383 . - . .1383 . - .25-33 1 9 .1387 . . . - -168 64 40 .157 .1387 . .. . - .161-174 :(1)8 . - .1387 . . - .13 -28 64 40 - 10 5 - .1386 . - .145 -164 38 .1385 . . - .67 -80 58 .1386 . - .42 -55 3 3 .1380 . . . . . - . .1386 . . - .93-97 9 10 : ) .1383 . - .47 -56 4 17 ( . .1384 . . . - .143-162 1 18 ( ) .1386 . . . - .67-83 1 33 2001 1960 .1386 . . . . - .97-109 1 14 - .1384 . . . . . - .81 -97 2 28 -Bouza-Deano, R., Ternero-Rodrıguez, M. and Ferna´ndez-Espinosa, A. J., (2008). Trend study and assessment of surface water quality in the Ebro River (Spain), Journal of Hydrology, 361, 227- 239. -da Silva, V.P.R. (2004). On climate variability in northeast Brazil. Journal of Arid Environments, 58(4), 575-596. -Edward, D.C., Mckee, T.B. (1997). Characteristics of 20th century drought in the United States and multiple time scales. Climatology Report 97-2, Department of Atmospheric sciences, Colorado state University, Fort Collins, Co., pp155. -Jhajharia, D., Dinpashoh, Y., Kahya, E., Singh, V.P., Fakheri-Fard, A. ( 2011). Trends in reference evapotranspiration in the humid region of northeast India. Hydrological Processes, doi: 10.1002/hyp.8140. -Mckee, T.B., Doesken, N.J., Kleist, J. (1993). The relationship of drought frequency and duration to time scales. Pp. 176-184. 8th conference on Applied Climatology, 17-22 January, Anaheim, CA., USA. -Modarres, R., da Silva V.P.R. (2007). Rainfall trends in arid and semi-arid regions of Iran. Journal of Arid Environments 70, 344–355. -Modarres, R., Sarhadi, A. (2009). Rainfall trends analysis of Iran in the last half of the twentieth century. Journal of Geophysical Research, 114, D03101, doi:10.1029/2008JD010707. -Partal, T., Kahya, E. ( 2006). Trend analysis in Turkish precipitation data. Hydrological Processes, 20, 2011–2026. -Raziei, T., Saghafian, B. ( Paulo) A.A., Pereira, L.S., Bordi, I., 2009. Spatial patterns and temporal variability of drought in western Iran. Water Resources Management, 23, 439–455. Rebetez, M., 1999. Twentieth century trends in droughts in southern Switzerland. Geophysical Research Letters 26(6), 755-758. -Sen, P.K., 1968. Estimates of the regression coefficient based on Kendall´s tau, Journal of the American Statistical Association, 63, 1379-1389. -Tabari, H., Hosseinzadeh Talaee, P.( 2011) a. Recent trends of mean maximum and minimum air temperatures in the western half of Iran. Meteorology and Atmospheric Physics, 111,121–131. -Tabari, H., Hosseinzadeh Talaee, P.( 2011). Analysis of trends in temperature data in arid and semi-arid regions of Iran. Global and Planetary Change, doi: 10.1016/j.gloplacha.2011.07.008. -Tabari, H., Marofi, S. (2011). Changes of pan evaporation in the west of Iran. Water Resources Management, 25, 97–111. -Tabari, H., Marofi, S., Aeini, A., Hosseinzadeh Talaee, P., Mohammadi, K. (2011). Trend analysis of reference evapotranspiration in the western half of Iran. Agricultural and Forest Meteorology, 151, 128–136. -Tabari, H., Marofi, S., Ahmadi, M. (2011). Long-term variations of water quality parameters in the Maroon River, Iran". Environmental Monitoring and Assessment, 177, 273–287. -Tao, H., Gemmer, M., Bai, Y., Su, B., Mao, W. (2011). Trends of streamflow in the Tarim River Basin during the past 50 years: Human impact or climate change?. Journal of Hydrology, 400, 1–9. -Vicente-Serrano, S.M., Cuadrat-Prats, J.M. (2007). Trends in drought intensity and variability in the middle Ebro valley (NE of the Iberian peninsula) during the second half of the twentieth century. Theoretical and Applied Climatology 88, 247–258. -Yurekli, K., Kurunc, A. (2006). Simulating agricultural drought periods based on daily rainfall and crop water consumption. Journal of Arid Environments, 67, 629-640.