solidaroba #3(36) saqarTvelos saxalxo damcvelis Jurnali redaqtori: nino cincaZe stilis redaqtori: levan bregaZe dizaini: besik danelia foto: levan xerxeuliZe marika asaTiani redkolegia: beqa mindiaSvili Tamar Samili sergo ratiani 53 garekanze: levan xerxeuliZis foto mrgvali magida Jurnali momzadebulia saxalxo damcvelTan arsebuli tolerantobis 4 religia saxelmwifos sazRvrebSi nino beqiSvili centris mier ibeWdeba gaeros ganviTarebis programis TOLERANCE 12 mxardaWeriT winamdebare gamocemaSi gamoTqmuli ucxo da maxlobeli mosazrebebi ar asaxavs gaerTianebuli beqa mindiaSvili erebis organizaciis an gaeros 16 ganviTarebis programis Tvalsazriss fundamentalizmis gadalaxvis misamarTi: Tbilisi, ramiSvilis 6, SesaZlebloba tel.: 92 24 81 kaxaber kurtaniZe www.ombudsman.ge 22 adreuli eklesiis damokidebuleba gansxvavebuli saqarTvelos rwmenis mqone adamianebisadmi saxalxo daviT TinikaSvili damcveli orientiri wm. episkoposi gabrieli sarwmunoebisa gaeros ganviTarebis programa 29 da moqalaqeobis Sesaxeb nugzar papuaSvili #3(36) TOLERANCE adreuli eklesiis damokidebuleba gansxvavebuli rwmenis mqone adamianebisadmi daviT TinikaSvili religiuri tolerantobis zneobrivi tolerantobis yvelaze cnobili magaliTi yvelaze cnobili magaliTi ki mociqulTa cxovrebaSi aris, Semdegia: farisevlebi rodesac pavle mociquli qristes mruSobaSi daWeril aTenSi mimarTavs areopagel qals miuyvanen da misi warmarT filosofosebs Caqolvis nebarTvas iTxoven. Semdegi sityvebiT: `kacno qristes pasuxi aseTia: `vinc aTenelno, yvelaferSi gatyobT, Tqven Soris ucodvelia, rom Zalian morwmuneni xarT, pirveli man esrolos qva~. rac vinaidan, roca gaviare da Seexeba uSualod gansasjel davaTvaliere Tqveni saTay- qals, miuxedavad imisa, rom vano adgilebi, vnaxe samsx- moses rjulis Tanaxmad aseTi verploc, romelsac aweria: qalebis Caqolva maSin `ucnob RmerTs~. me giqada- Cveulebrivi wesi iyo, qriste gebT mas, visac ar icnobT da mas Semdegi sityvebiT mimar- eTayvanebiT~ (saqme 17: 22-23). Tavs: `wadi da amieridan momdevno saukuneebSi moci- nuRar scodav~ (in. 8:11). qulis amgvar taqtikas iyenebdnen qristianuli eklesiis Rirseuli Svilebi damokidebuleba gansxvavebul religiur warmarTebisadmi garemoSi (uaxlesi magaliTi, XIX saukunisa, ixileT wm. si- rogoria qristianuli ekle- luan aTonelis cxovrebaSi, siis tradiciuli damokide- rodesac igi sayvedurobs buleba gansxvavebuli erT-erT misioners, romelic rwmenis mqone adamianebis xisti meTodebiT cdilobda mimarT (iqnebian isini warmar- araqristianTa evangelizaci- Tebi Tu sxva religiis mimdev- as, da uTiTebs zemoT citi- rebi)? jer kidev bibliis rebul epizods). pirveli nawili, Zveli aRTqma Solidarität }'vh'mksr Ñîëiäàðíiñòü 22 solidaroba miuTiTebs im warmarTebze, bunebaSi Cado. pavle wers: saqme mociqulTas wigni aseve romlebic rCeuli eris miRma `roca warmarTni, romelTac mogviTxrobs kornelios imyofebodnen, Tumca RvTis- rjuli ar gaaCniaT, bunebiTi asisTavis Sesaxeb, romelic moSiS ebraelebze aranakle- rjulis mixedviT cxovroben, iyo warmarTi, magram bad `mosawonni~ iyvnen Tumca rjuli ara aqvT, romelzec mociquli ambobs, uflisTvis. aseTebi iyvnen, TavianTi Tavis rjuli arian. rom misi locvebi Sesmenil mag., iobi (ix. biblia, wigni isini aCveneben, rom rjulis iqna uflis mier (saqm. 10:31). iobisa 1:1); melqisedeki, saqme gulebSi uweriaT, rasac swored am ucnauri faqtis romelsac mociquli pavle mowmobs maTi sindisi da gamo petre mociquli uwodebs RvTis Zis msgavss da azrebi~ (rom. 2:14). aRfrTovanebuli RaRadebs maradiul mRvdels (ebr. 7:3); Semdegs: `WeSmaritad miuker- iaTori, midiameli (e. i. ieso qriste Tavisi amqveyni- Zoebelia ufali, radgan araiudeveli) mRvdeli, moses uri moRvaweobis dros yvela xalxSi misi moSiSi da simamri (gamos. 2:16) da sxv. warmarTebSi zogjer iseT simarTlis moqmedi saTnoa rwmenas xedavda, romelsac misTvis~ (saq. 10:35). pavle mociquli brZanebs, TviT ebraelebSic ki ver rom warmarTebs sakuTari poulobda: `da roca es gaigona msgavs Tvalsazriss gamoTq- sindisis moTxovnebis dacviT iesom, gaukvirda da uTxra vamdnen SemdgomSi qristianuli SeuZliaT gadarCena da maT, vinc mihyveboda: amin eklesiis udidesi moRvawenic. uflis wyalobis miReba. imis geubnebiT Tqven: israelSic wm. grigol RvTismetyveli gamo, rom iudevelTa msgavsad, ver vipove aseTi rwmena~ (maT. (V s.) miuxedavad imisa, rom dawerili rjuli ar hqondaT 8:10). zogjer warmarT filoso- warmarTebs, mociqulis mier fosTa cdomilebebis Sesaxeb `bunebiT rjulad~ wodebuli saubrobda, saqebar sityvebs sindisi RmerTma Tavad maT ar iSurebs maT mimarT. igi erT-erTi Tavisi mowafisaT- Fluskfhf Àìãàðäçèíàä solidaroba Solidarity Ñîëèäàðíîñòü 23 #3(36) TOLERANCE vis daweril poemaSi (saTauriT Soris gabatonebul mxecur wm. grigol noseli warmarT `saTnoebis Sesaxeb~) imaze kanonebs ukuagdeben. ai, libaniosSi (romelic maTi miuTiTebs, Tu rogor SeuZlia amgvarad aris yvelaSi suliw- maswavlebeli iyo antikur qristians sakuTari Tavis minda~ (wm. maqsime aRmsarebeli. filosofiaSi), iseve rogorc aRzrda warmarT filosofos- saRvTo werilis sxvadasxva yvela sxva araqristianSi, Ta cxovrebis magaliTebiT. sirTulis Sesaxeb. kiTxva 15). upirveles yovlisa, RvTis SesaZloa wm. maqsime eyrdnoba xatad Seqmnil adamians xedav- aseve, wm. basili didma, ro- saxarebis sityvebs, romelTa dnen da ara mters, raSic gorc cnobilia, warmarTTa mixedviTac qristes ewodeba mkiTxveli Tavad darwmundeba, qveli saqmeebis aRweras naTeli WeSmariti, romelic rodesac gaecnoba xsenebul mTeli traqtati miuZRvna gananaTlebs yvela kacs, wm. mamebsa da libanioss Semdegi saTauriT momavals qveynad~ (in. 1:9). Soris mimoweras. swored `axalgazrdebs imis Sesaxeb, amgvari midgoma gamoxatavda Tu rogor miviRoT wm. iustine filosofosi (I I I s.): adreuli qristianuli sargebloba warmarTuli `yvelaferi, rac ki odesme eklesiis WeSmarit suls da Txzulebebisgan~. kargi uTqvamT filosofo- es kargad unda gvaxsovdes, sebsa da kanonmdeblebs, Tu gvsurs viyoT am eklesiis wm. ioane damaskelis TqmiT yovelive es maT mier gamoT- namdvili Svilebi. ki, `gareSe~ (anu araqristia- qmulia logosis (RvTis. _ d. nul) sibrZneSi, marTalia, T.) Wvretis Sedegad, romelic gTavazobT wm. basili didisa aris raRac miuRebeli, mag- aris qriste (apologia 2:10). da libaniosis mimoweris ram maTgan SesaZlebelia nimuSebs, saidanac naTlad `wminda oqros~ gamorCevac, klimenti aleqsandrieli igrZnoba maT Soris arsebuli romlisganac `udidesi (I I I s.): `elinebisaTvis filo- uRrmesi pativiscema da urTi- Zlierebis SeZenas SevZlebT~ sofia iseTive mimyvanebeli erT-dafaseba (miuxedavad im (ix. marTlmadidebeli iyo qristesTan, rogoric faqtisa, rom libaniosi sarwmunoebis zedmiwevniTi rjuli iudevelTaTvis~ qristianobis dauZinebeli gadmocema, Tavi 90). (stromatebi 3:14). mtris, imperator iuliane gandgomilis maswavlebeli aseve, wm. ioane oqropiri (IV s.), amrigad, rogorc Tanamedro- da megobari gaxldaT). magaliTad, Semdegi ve Teologebi samarTlianad sityvebiT mimarTavda Tavis miuTiTeben, swored imis libanioss basili: `bevri mrevls: `Tu wm. werilidan ver gamo, rom eklesiis mamaTa Segvxvda Seni sityvebis swavlobT, maSin iZulebuli umravlesoba antikur (warmar- mSvenierebiT gakvirvebuli. var warmarTebisgan mogiyvanoT Tul) filosofias ganixilav- isini miyvebodnen, rom ixiles magaliTebi~ (È. Çëàòîóñò. da rogorc qristianuli raRac didebuli sanaxaoba. Òâîðåíèÿ. ò. 7, gv. 201). WeSmaritebisaken mimaval yvela eswrafvoda erTgan gzas, `Zveli qristianuli Sekrebas; qalaqSi araferi wm. maqsime aRmsareblis (VI s.) taZrebis karibWeebSi Canda, garda libaniosisa da TqmiT, xSirad warmarTebsa mowameebisa da wmindanebis mis mosasmenad Semokrebiliyo da barbarosebs keTili gverdiT gamosaxuli iyo yvela asakis msmeneli; aravis arCevanis gakeTebaSi suliw- sokrate, platoni da aristo- ar undoda mokleboda am minda exmareba, romelic tele...~ (alfeevi, Tavi 1). gamosvlaze daswrebas, arc maTSi sindisis saxiT aris pativiT ganebivrebulebs, warmodgenili: `...mravals amitomac sruliadac ar aris arc jariskacebsa da arc aRmovaCenT ukiduresad gasakviri maTi keTilganwyo- mRebavebs. qalebic ki movid- barbarosul da momTabare bili damokidebuleba nen iq. risTvis iyo aseTi adamianTa Soris, romlebic warmarTi moazrovneebisadmi. moswrafeba an visma sityvam keTilmSvenierebas ganikuTv- magaliTad, wm. basili didi, moiyvana amdeni xalxi? esec neben da ZvelTaganve maT wm. grigol RvTismetyveli da miTxres, rom am kacis sityva Solidarität }'vh'mksr Ñîëiäàðíiñòü 24 solidaroba iseTi gansacvifrebelia, rom ganmgebels, rogoradac igi xiluli samefo, romlis Znelia misi warmodgena. nu warmarTebs hyavdaT warmod- sazRvrebs iqiTac sruli dagzardeba CemTvis am sityve- genili. aseve warmarTi udabno da sulieri sicarie- bis gamogzavna, rom mec Seni filosofosebi, romlebic, le iwyeba. saeWvoa, rom es ase sityvebis maqebeli viqne, marTalia saRvTo naTels iyos. qriste iseTi mravalfe- radgan Tuki umizezodac moklebulni wyvdiadSi daexe- rovani gziT aZlevs adamia- vaqeb libanioss, axla qebis tebodnen, magram eZebdnen ra nebs sakuTar madls, rom Cven mizezsac movZebnidi. WeSmaritebas, romelic amis warmodgenac ki ar SegviZ- RvTisaTvis didad mosawonia, lia. (...) aviRoT Tundac basilis libaniosi: `axla SeeZloT RvTisaTvis mosawoni pavle mociqulis sityvebi, mivxvdi, rom, Tu basilisagan am Ziebis gamo ar yofiliy- romlis mixedviTac warmar- viqebi, yvelafers SevZleb. vnen uTanaziaro saRvTo Tebi uflis rjuliT xelmZ- rodesac Seni ganCineba miviRe, sulTan, vinaidan naTqvamia: Rvaneloben, romelic maT laRad daviwye siaruli, ro- `warmarTebi, romlebic gulebSia Cawerili; iudeve- gorc gaamayebulma da yove- RmerTs ar icnoben, bunebiT lebi moses saSualebiT miRe- lives ararad miviCnevdi. rjuls da RvTisTvis saTno buli rjuliT, xolo qristi- aseve minda Sen mier memTvra- saqmeebs aRasruleben~ (wm. anebi qristes rjuliT (rom. leobis Sesaxeb dawerili serafim saroveli. saubari 2:14 da Semd). warmarTebi ar sityvis wakiTxva. mWevrmety- motovilovTan // `jvari icnobdnen qristes, magram veluri saubris survili ar vazisa~, #4, 1992). maT amis istoriuli SesaZleb- maqvs, vidre ar wavikiTxav lobac ki ar hqoniaT. Sens sityvas. is ganmswavlis warmarT winaswarmetyvel adamianis maradiul cxonebas metyvelebis xelovnebaSi~ sibilebTan dakavSirebiT ver daayenebT eWvis qveS (n. qajaia. basili kesarielis aseve davimowmebdiT meore mxolod im mizeziT, rom igi, TxzulebaTa Zveli qarTuli saukunis moRvawes, wm. Teo- magaliTad, centralur afri- Targmanebi, gv. 258-259; wm. file antioqiels, romelic, kaSi daibada im epoqaSi, efrem mciris mier Sesrulebu- marTalia, ukiduresad rodesac iq jer kidev li aRniSnuli epistoleebis uaryofiT damokidebulebas arcerTi qristiani misioneri Zveli qarTuli Targmanebi iCenda zogadad antikuri ar iyo misuli. am SemTxvevaSi axalqarTulad gadmoiRo sibrZnis mimarT, magram uSu- adamianis sulieri gadarCena zurab jaSma). alod sibilinur teqstebs geografiiTa da istoriiT WeSmarit winaswarmetyvele- iqneboda SemosazRvruli da wm. serafim saroveli (XIX s.) bebs uwodebs (ix. am wm. mamis ara mgonia ase martivad suliwmindis moqmedebis Cvenamde moRweuli erTaderTi azrovnebdes RmerTi...~ sazRvrebs ver xedavs: `ara naSromi saTauriT `avtoli- (Ìèòðîïîëèò Àíòîíèé iseTi ZaliT, rogorc saRvTo kesadmi~, wigni 2, Tavebi 31, 36 Ñóðîæñêèé. Î Âñòðå÷å. Êëèí erSi, magram saRvTo sulis // krebuli: `sityva marTlisa 1999, gv. 168). gamovlineba warmarTebSic sarwmunoebisa, t. 1, Tb., 1990). xdeboda, romlebic ar icnob- arqimandriti rafael kare- dnen WeSmarit RmerTs, rad- mkiTxvels minda SevTavazo lini: `...profesori osipovi gan maT Sorisac ki poulobda ori gansxvavebuli xedva qris- warmarTTa mier qristes RmerTi Tavis rCeul tianuli eklesiis damokide- mimarT rwmenis arqonis adamianebs. aseTebi iyvnen, bulebaze qristianobis obieqtur mizezebze saubrobs. magaliTad, qalwuli winaswar- gareT myofi adamianebis magram yvela obieqturi metyvelebi _ sibilebi, sulieri gadarCenis Sesaxeb: mizezis ukan uflis gangeba romlebmac Tavisi qalwuloba, dgas, romelic sakuTar TavSi marTalia, ucnob RmerTs mitropoliti antoni suro- moicavs da, ase vTqvaT, Seswires, magram mainc Jeli: `...zogierTi qristiani marTavs am mizezebs. ase rom, RmerTs, samyaros Semoqmedsa fiqrobs, rom TiTqos arse- yvela obieqturi mizezi erT da yovlismpyrobels, samyaros bobs RvTaebrivi madlis raRac subieqtur mizezamde SeiZ- Fluskfhf Àìãàðäçèíàä solidaroba Solidarity Ñîëèäàðíîñòü 25 #3(36) TOLERANCE leba daviyvanoT _ adamianis jvarosnuli laSqrobebisa, rom wm. franCeskos ar dauw- uunarobamde iwamos qriste, radgan araZaladobas yia Seteva arc muslimuri rogorc RmerTi da macxova- aniWebda upiratesobas), igi religiis da arc muhamedis ri. amitom ra garemoSic ar muslimebma daapatimres da winaaRmdeg. mas ar sWeria erT unda yofiliyvnen isini (vinc sastikad scemes. egviptis xelSi yurani da meoreSi ka- ar icnobs qristes. _ d. T.), sulTanma al-malikma hkiTxa, Tolikuri eklesiis katexizmo, mainc ver SeZlebdnen qristes iyo Tu ara igi jvarosnebis raTa ganeqiqebina muslimTa aRiarebas» (Àðõèìàíäðèò mier gamogzavnili `mzveravi~. religiuri swavleba. misi Ðàôàèë (Êàðåëèí). Êàêîå franCeskom upasuxa, rom is erTaderTi mizani iyo uflis Ñîãëàñèå Ìåæäó Õðèñòîì è marTlac iyo mauwyebeli, siyvarulis Cveneba yvela ïðîô. À. È. Îñèïîâûì. Êðåñò oRond uflis WeSmaritebis adamianisTvis, rasac yovel- ñâ. Íèíû, 2002, gv. 27-28). mauwyebeli. Semdeg wmindani Tvis ufro meti Sedegi moaqvs, vfiqrob, sruliad ar unda qristes siyvarulis Sesaxeb vidre gauTavebel saRvTis- iyos Zneli mkiTxvelisTvis iwyebs saubars da aRniSnavs, metyvelo kamaTebs (F. Rega, swori daskvnis gamotana. rom mas aseve surs sulTanisa Author of the book: St Francis and da mis msaxurTa sulebis The Conversion of the Muslims, gadarCena. sulTani Zalze December 2007 // http://members.aol. damokidebuleba sxva ganacvifra wm. franCeskos com/fmrega7francisandconversion.htm) (monoTeisturi) simamacem. sul cota xnis win religiebisadmi muslimebma sastikad daamar- Semwynarebluri damokidebu- cxes qristiani jvarosnebi, lebis sxva magaliTi: arqiepis- VI I saukunidan, islamis war- axla ki erTi maTgani koposi anastasi Tavis naS- moSobisTanave, sxva religie- acxadebs, rom muslimebma romSi qristianuli eklesiis bis mimarT qristianuli ekle- qristianoba unda miiRon. erT-erTi udidesi moRvawis, siis Tavdapirveli loialoba magram wm. franCeskosgan wm. grigol palamas (XIV s.) da zomiereba warsuls momavalma usazRvro magaliTs imowmebs (romelic Cabarda. Tavidan qristianuli siyvarulma SeZra sulTani jer aTonis mTaze ubralo sazogadoebis reaqcia da, rogorc im drois erTi berad moRvaweobda, xolo dialogisTvis mzadyofnaSi avtori wers, `sastiki mxeci mogvianebiT qalaq Tesaloni- gamoixata, Tumca aman Zalian mSvid da keTilganwyobil kis arqiepiskoposi gaxda), Tu male miiRo samxedro arsebad gadaiqca~. magram rogor keTilganwyobasa da Tavdacvisa da kontrSetevis sulTanis mrCevlebze sulac pativiscemas avlenda igi saxe. am periodSi bizantiaSi ar mouxdenia msgavsi STabeW- muslim TeologebTan dialo- antiislamuri Txzulebebis dileba wmindanis sityvebs, gis dros: `wm. grigol palama mTeli seria Seiqmna (mag., ix. isini misTvis Tavis mokveTas yvelanairad cdilobs ar wm. ioane damaskelis (VI I I s.) iTxovdnen, rogorc amas Seuracxyos mosaubreTa reli- mkveTrad kritikuli nawerebi muslimuri rjuli awesebda. giuri grZnobebi. marTalia, islamis winaaRmdeg). amis Semdeg wm. franCesko da SeTanxmeba ver iqna miRweuli, misi Tarjimani ramdenime dRes magram pativiscema da urTi- jvarosnuli laSqrobebis darCnen muslimTa Soris da erTdafasebis ganwyoba maT Semdeg polemikis RvarZlma bolos wm. franCesko da sul- Soris SenarCunebuli iyo. odnav iklo da Tanaarsebobis Tani gulTbili sityvebiT `dasasruls muslimi liderebi garkveuli formac gamoiZebna. gamoemSvidobnen erTmaneTs. wamodgnen, pativis migebiT magaliTad, rodesac wm. adreul franciskanul li- gamoemSvidobnen Tesalonikis franCesko asizeli (XI I I s.) teraturaSi moipoveba erTi arqiepiskoposs da gaemgzavr- mexuTe jvarosnuli laSqrobis Canaweri, sadac aRniSnulia, nen~ (To the Atheist Chionai, 246). dros egvipteSi Cavida rom sulTanma al-malikma zogjer ki, roca wm. grigoli (Tumca, rogorc cnobilia, sikvdilis win qristianoba amCnevda, rom Tanamosaubreni wm. franCesko maincdamainc miiRo (...). vfiqrob, Zalian rTul mdgomareobaSi iyvnen, didi mxardamWeri ar iyo mniSvnelovania is garemoeba, igi myisve TavazianobiTa da Solidarität }'vh'mksr Ñîëiäàðíiñòü 26 solidaroba delikaturobiT cdilobda sityvebTan dakavSirebiT misi momilba me guli da mivxvdi, uxerxuli situaciis ganmux- Semoqmedebis mkvlevari, rom marTlac uflis diadi tvas Tavisi moxdenili iumo- arqiepiskoposi vasili msaxuri xar! meore wyeulma riT: `me isini kvlav gavamxia- krivoSeini Semdeg komentars berma ki, ar vici vin iyo, rule da Tavaziani RimiliT akeTebs: `es teqsti Zalze Seuracxyofa momayena, risT- mivuge imams: `am sakiTxze rom mniSvnelovania. mtkiced visac saTanado sazRauri erTi Sexeduleba gvqonoda, iTxovs ra ZiriTad dogmatur mivage~. am sityvebiT qurumi maSin rwmenac xom erTi sakiTxebze Tanxmobas, wm. basi- fexebSi Cauvarda wm. makaris gveqneboda?~ (Letter to David the li didi aseve imasac uSvebs, da eubneba: `ar mogSordebi Disypatos). ase rom, ori gansxva- rom sxva, naklebad mniSvnelo- manamde, sanam berad ar vebuli religiis warmomadge- vani sakiTxebis gadaWra aRmkvecav qristianuli nelTa Soris iseTi megobruli SesaZlebelia gaerTianebis wesiT~. isini erTad mividnen atmosfero iyo SenarCunebuli, Semdgom `kamaTis suliskve- im adgilamde, sadac nacemi rom dialogis monawile Tebisgan Tavisufali erTob- mowafe iwva da radgan mas erTma muslimma Tavisi imedi livi msjelobis Sedegad~, siaruli ar SeeZlo, xeliT Semdegi sityvebiTac ki gamo- amasTanave Tavad faqti gaer- miiyvanes eklesiaSi. rodesac xata: `aucileblad dadgeba Tianebisa amas Zalze Seuw- sxva berebma dainaxes, rom wm. dRe, rodesac Cven Tanxmobas yobs xels~ (Àðõèåï. Âàñèëèé makari kerpTmsaxur qurumTan mivaRwevT~ (Letter to David..., 233) Êðèâîøåèí. Ýêêëåçèîëîãèÿ erTad modioda, Zalian (Archbishop Anastasios (Yannoulatos). Ñâ. Âàñèëèÿ âåëèêîãî // gaukvirdaT. qurumi jer Facing the World: Orthodox Christian Ñòðàíèöû #3:3, 1998, gv. 348). qristianad moinaTla, Semdeg Essays on Global Concerns. Geneva, ki berobis aRTqmac dado WCC Publications, 2003, 110). Semwynarebluri damokidebu- monastris Zmebis winaSe. am lebis sxva magaliTi aRmosav- magaliTma didi gavlena moax- gansxvavebuli rwmenis leTis eklesiis patristikuli dina sxva kerpTayvanismcemleb- adamianebisadmi damokidebu- memkvidreobidan: `erTxel wm. ze, romelTa nawilma aseve lebisa da maTTan gaerTiane- makari didi Tavis mowafesTan miiRo qristianoba. wm. makari bis TvalsazrisiT aseve erTad nitriis mTisken didma ki Semdegi ganacxada am sainteresoa wm. basili didis miemarTeboda. man mowafes SemTxvevasTan dakavSirebiT: (IV s.) Semdegi sityvebi: `...ar uTxra win wasuliyo. da, ai, `amayi da boroti sityva keTil unda viTxovdeT maTgan bevrs, win mimavali erT qurums adamianebsac borotebisken radgan CvenTan gaerTianebis gadaeyara, romelic xis miaqcevs, xolo keTil da mosurne Zmebs mxolod nikeis yuTiT xelSi sadRac Zalian mdabal sityvas SeuZlia TviT mrwamsis aRiarebas unda miiCqaroda. makaris mowafem boroti adamianic ki sikeTis- vTavazobdeT da, Tu isini mas miaZaxa: `sad miiCqari, ken moabrunos~ (Åïèñêîï amaze Tanaxma iqnebian, Cven demono?~ amiT ganrisxebulma Èãíàòèé. Îòå÷íèê. ÑÏá., aseve unda vTxovoT maT, rom qurumma sastikad cema igi da 1903, ¹12, 312). suliwmindas ar uwodebdnen cocxalmkvdari daagdo Zirs. qmnilebas (...). mets arafers mcire manZilis gavlis Semdeg centralur da samxreT- unda viTxovdeT maTgan, qurumi wm. makari dids aRmosavleT aziaSi SeRweviT radgan darwmunebuli var, Semoxvda gzaze. wmindani ki qristianoba ganviTarebul maTTan ufro xangrZlivi ase miesalma mas: `gagimarjos, religiebs gadaeyara: zoro- urTierTobebisa da kamaTis Sromismoyvare adamiano~. astrizms, maniqevelobas, suliskveTebisgan qurumma mas gakvirvebiT Cinur budizms. religiebis Tavisufali erToblivi hkiTxa: `ras xedav CemSi Sexvedra metad rTul garemo msjelobis Sedegad, Tuki keTils, rom ase mesalmebi?~ pirobebSi mimdina-reobda. saWiro iqneba sicxadisaTvis `ase imitom mogesalme, rom kidev raimes damateba, gxedav sadRac saqmianad am statiaSi ganxilul sakiT- RmerTi amasac mogvaniWebs...~ mimavals~. qurumma upasuxa: xTan mimarTebiT qristianuli (PG 32, 528A). wm. basilis am `Seni amgvari mosalmebis gamo eklesiis doqtrinis brwyinva- Fluskfhf Àìãàðäçèíàä solidaroba Solidarity Ñîëèäàðíîñòü 27 #3(36) TOLERANCE le Semajamebel Sexedulebad statias davamTavrebdi mitro- rodia~. sxva sityvebiT es SeiZleba miviCnioT oqsfor- polit anton suroJelis niSnavs nebismieri movlenis, dis universitetis gadamdgari Semdegi sityvebiT: `RmerTis poziciisa Tu Sexedulebebis profesoris, marTlmadidebeli gamogoneba aravis ar SeuZlia Sefasebis unaris Teologis, mitropolit da amitomac yvela religia, gamomuSavebas adamianSi. kalistos ueris Semdegi romelic RmerTze saubrobs, sityvebi: `mraval adamians saubrobs RmerTis uSualo SeuZlia iyos eklesiis wevri, gancdidan gamomdinare. es Tumca garegnulad SesaZloa gamocdileba SeiZleba Zalian ar iyvnen aseTebi; SesaZloa arasruli iyos, magram is arsebobdes uxilavi kavSirebi, realuria... vfiqrob, dedami- miuxedavad garegnuli izo- waze ar arsebobs erTi adami- laciisa. RvTis suli iq qris, anic ki, romelic ar dacemula sadac mas surs (in. 3:8) da muxlebze cocxali RmerTis rogorc wm. irineos lioneli winaSe, romlis siaxlovec man (I I s.) wers, sadac RvTis sulia, igrZno. Tumca Semdgom iq aris eklesiac (Irenaeus. Haer. rogor gamoxatavs igi Tavis 3, 24:1). Cven viciT sad aris am gamocdilebas gonebis eklesia, magram ar SegviZlia saSualebiT, rogor formebs dazustebiT Tqma, Tu sad ar miscems mas, rogor ganmartavs aris igi~ (Åïèñêîï Êàëëèñò mas, ai, aq SeiZleba daiwyos Óýð. Ïðàâîñëàâíàÿ Öåðêîâü. gadaxrebi, Secdomebi... magram Ì., 2001, gv. 319). sawyisi gamocdileba yovel- Tvis realuria~ (Ìèòðîïîëèò sxva religiebis mimarT Àíòîíèé Ñóðîæñêèé. Î SesaZloa qristianoba iyos âñòðå÷å. Êëèí, 1999, gv. 85). kritikuli, magram am religiis mimdevrebisadmi _ qristes magaliTis mixedviT bolosityva _ misi pozicia mxolod pativiscema da siyvarulia, qristiani mowodebulia ara vinaidan adamiani yovelTvis Semwynareblobisken, sxvisi RvTis xatad rCeba. qristiani atanisken, aramed siyvarulis- Tavisi rwmenis dasamowmeblad ken, radikaluri siyvarulis- Tavidanve movale iyo dialo- ken. qristianobis mTavari gi waremarTa sxva mrwamsis principia: giyvardes codvi- adamianebTan. wm. mamebis Teo- li, magram gZuldes codva, logia metwilad antikuri giyvardes ara mxolod samyaros religiebTan da moyvasi, aramed mteric, filosofiur sistemebTan arafers vambobT gansxvave- uSualo Tu iribi dialogis bulad moazrovne adamianebis nayofia. siyvarulze. Tumca qristia- noba ar mouwodebs sakuTar amrigad, Tavisuflad SeiZleba mimdevrebs yvelafers iTqvas, rom mTlianobaSi daeTanxmon da yvelaferi qristianoba gansxvavebul miiRon, radgan, rogorc religiaTa da kulturaTa mociqulTa Tavad miCneuli harmoniuli Tanaarsebobisa pavle wers: `yvelaferi da yvela adamianis sindisis nebadarTulia CemTvis, Tavisuflebis momxrea. magram yvelaferi sasargeblo Solidarität }'vh'mksr Ñîëiäàðíiñòü 28
US