Poôls - Wikipedia
Naar inhoud springen
Uut Wikipedia
Poôls (język polski)
Hesproken in:
Poôl'n
Wit-Rusland
Tsjehhië
Oekraïne
Litouwen
en aore lan'n
Sprekers:
50 miljoen
Rang:
29
Taelfemielje
Indo-Europees
Slaovisch
West-Slaovisch
Poôls
Alfabet
Latiens
Offisjele staotus
Offisjeel in
Poôl'n
Europesen Unie
Taelcodes
ISO 639
-1: pl ISO 639-2(B): - ISO 639-3: -
SIL
: pol
Poôls
Poôls
język polski
) is 'n Slaovische taele mie fuuftig miljoen sprekers die an heconcentreerd zitten in
Poôl'n
(38,6 miljoen). De miste aore sprekers weun'n in aore Slavische lan'n, ok is 't Poôls sins 1 meie
2004
een Europese werktaele.
'n Zeêr sterk mie 't Poôls verwante taele is 't
Kasjoebisch
. In iets mindere maete bin ok 't
Tsjehhisch
Slowaoks
en
Sorbisch
mie de Poôlse taele verwant.
Alfabet
bewerk
brontekst bewerken
't 32 letters tell'nde Poôlse alfabet wor eschreven in 't
Latiense schrift
, bie toevoehienge van ienkele letters mie diakritische teêkens. De q, v en de x komm'n nie voe, oewel an ze soms wè hebruukt worn in bepaolde
leenwoôr
'n, zoas TV. In 't Poôls komm'n de diakritische teêkens ć (kreska), ą (ogonek) en ż (kropka) voe. De letters ierbie zien slechs een voôrbeeld. 't Poôlse alfabet lu as volgt:
Aa, Ąą, Bb, Cc, Ćć, Dd, Ee, Ęę, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Łł, Mm, Nn, Ńń, Oo, Óó, Pp, Rr, Ss, Śś, Tt, Uu, Ww, Yy, Zz, Źź, Żż
Klienkers
bewerk
brontekst bewerken
As de a in bad
In de zuvere vurm as een nasaole o, as in 't Franse bon.
As de e in pette
In zuvere vurm as een nasaole e, as in 't Franse fin.
As de ie in die. In sommihe posities nie uutesprook'n.
As de o in pot
As de oe in toe
Zelfde as de ó
As de Nederlanse ie in die, mè mie trugetrokk'n tonge, as in pit
Nae de b, f, g, k, m, n, p en w heef de i hin klank an, mè heef 'n an de voehaende klank 'n
palataol
karakter eit. 't Woôrd
nie
, "nie", wor dus uutesprook'n as
njè
De
en
worn vurral voe
fricatieven
as zuvere
nasaol
'n uutesprook'n, (buvobbeld
mąż
(man)). An 't ènde van 'n woôrd wor de ą aoltied, zoas in
chcą
(zie willn) nasaol uutesprook'n, mè de ę wor vaok hewoon as een
uutesprook'n (buvobbeld
proszę
, "asjeblief" en
dziękuję
"dank je"). De ą en ę worn ok vaok as om/on of en/em uutesprookn: (
mądry
/on, wies) en (
będzie
/en, toekomstige tied van
zien
, 3e persoôn enkelvoud).
Medeklienkers
bewerk
brontekst bewerken
As de
ts
in
ts
aor
ch
As 'n stemloôze
zachte g
, soms bieni as
stemloôs
palataol
fricatief
cz
As de
tsj
in
Tsj
ehhisch
, mè palataoler
Onheveêr als
tsj
in
Tsj
ehhië
dz
Stemhebbende tehenanger van
dź
Stemhebbende tehenanger van
dż
Stemhebbende tehenanger van
cz
As de
in
oal
As
ch
As den Iengelse
bilabiaol
), as de 'w' in 't Franse oui
As
gn
in
champa
gn
As 'n roll'nde tongpunt-
rz
As de
in
ournalist
, mè palataoler
sz
As de
sj
in
sj
abloon
, mè palataoler
As
sj
in
poe
sj
Als de
in
is
(stemhebbend)
Stemhebbende tehenanger van
As
rz
Voe klienkers worn in plekke van de letters ć, ń, ś en ź de combinaoties ci, ni, si en zi hebruukt. Zò wor buvobbeld de
genetief
van
jesień
(herfst)
jesieni
Stemhebbende medeklienkers (b, d, dz, dź, dż, g, rz, w, z, ź, ż) worn an 't ènde van 'n woôrd stemloôs uutesprook'n: róg /roek/ (
oek'), raz /ras/ ('keêr').
Woôrnschat
bewerk
brontekst bewerken
De kern van de Poôlse
woôrnschat
is Slaovisch, mè d'r zien ok vee
leenwoôrn
en leenvertaeliengen uut vurral 't
Duuts
, mè ok 't
Latien
en 't
Iengels
. Voôrbeeln uut 't Duuts zien
regał
(toônbanke),
kino
(bioscoop) en
ratusz
(raed'uus). Latiense leenwoôrn zien buvobbeld
museum
en
uniwersytet
. Mie recent zien de leenwoôrn uut 't Iengels:
e-mail
mecz
en
komputer
Lienks nae buten
bewerk
brontekst bewerken
Britannica
Wikipedia
Deze taele ei d'r eigen
Wikipedia
Bezoek de
Poôlse variante
Truggeplekt van "
Categorieën
Taele
Poôl'n
Poôls
Voeg kopje toe