Portugàl (Stat) - Wikipedia
Và al contegnud
De Wikipedia
Quest articol chì l'è scrivuu in
lombard
, grafia
milanesa
Quell articol chì l'è domà on
sbòzz
. Se viòlter sii bon de mettegh dent on quejcòss pussee, preocupéves minga e provégh.
Portugal
Europe's West Coast
Portugal - Localizazion
Daits aministrativ
Nom intreg
Republega Portoghesa
Nom ofiçal
República Portuguesa
Lengue ofiçai
lèngua portoghéza
Lengua mirandesa
Capitala
Lisbona
Politega
Forma de govern
Republega
President
Marcelo Rebelo de Sousa
Capo de Govern
Luís Montenegro
Superfix
Totala
92,39
km²
% di aque
0,5%%
Popolazion
Totala
10,356,117 ab.
(2005)
Densitaa
114 /km² ab./
km²
Nom di abitants
Portoghes
Jeografia
Continent
Europa
Confin
Spagna
Fus orari
UTC±0
UTC+1
ora legala
Economia
Valuda
Euro
PIL
(nominal)
253 982,85 milion de
USD
(2021)
Varie
Codex
ISO 3166
PT
, PRT, 620
TLD
.pt
Prefiss tel.
+351
Sigla autom.
Inn nazional
A Portuguesa
(La Portoghesa)
Festa nazionala
10 de giugn
Evoluzion storega
Indipendenza
5 de otober
1143
dal
Regn di Asturie
Proclamazion
25 de avril
1974
Stat de prima
Estado Novo
Il '
Portugal
Republega Portoghesa
(in
portoghes
Portugal
República Portuguesa
; in
mirandes
Pertual
República Pertuesa
) l'è ona republega che la se troeuva in de l'
Europa
meridionala.
La capitala de la republega portoghesa l'è
Lisbona
dal
1179
La popolazion l'è de circa 10 milion de persònn (stim del
2005
); i dònn hinn circa dò milion pussé dij òmen e la densitaa l'è de 114 persònn par km
La confina domá cont la Spàgna.
Geografia
Modifega
modifica 'l sorgent
Geografia fisega
Modifega
modifica 'l sorgent
In Portogal, el 53% del territòri l'è ona pianura, el 21% l'è faa da còj ed el 25% da mont. I sò fiumm pussee important hinn el
Tejo
, el
Douro
, el Guadiana ed el Minho. I sò duu mont pussee elevaa hinn inveci el Mont Pico (2531 m), in de l'i
Azor
, e la Serra da Estrela (Mont de la Stèla, 1993 m). Tucc i còst portoghes hinn bagnaa de l'ocean Atlantegh, intel quel gh'hinn anca duu arsipélagh che fànn part del paes: Madeira e i Azòr (
Açores
). El gh'hà dij gròss problèmm de caràter sìsmegh (el se regora per esempi el teremòt de Lisbona del 1755). El clima l'è vari: a sud l'è subtropical, ma inveci al nòrd l'è atlantegh.
Geografia politega
Modifega
modifica 'l sorgent
Comè l'è staa giammò dì, el Portogal el confin domá cont la
Spàgna
, ma tra i duu paes la gh'è ona quistion averta da ben 200 ànn, val a dì quèla del territòri de
Olivensa
Olivença
in
portoghes
Olivenza
in
spagnoeul
) che, anca se l'è teoregament portoghes, el vegn aministraa daj spagnoeul (intela
Comunitaa Autònoma d'Estremadura
).
Stòria
Modifega
modifica 'l sorgent
Varda anca
Stòria del Portogal
El Portogal l'eva la terra dij
Lusitan
(in dij temp antegh infacc el se ciamava
Lusitania
), ona popolazion de origin ibérega. L'è staa ciappaa dij Roman intel I secol A.C., dòpo ona longa guèra. I Roman hann portaa la
lor lingoa
, che mis'ciada cont quèla locala l'ha daa origin al
portoghes
. Quand l'
Imperi
l'è borlaa giò, el Portogal l'ha vist i dominazion dij
Vandaj
Svev
Visegòtt
. Intel VIII secol l'è staa ciappaa dij
Arab
, che hann dominaa per sinch secoj. Intel 1143, el paes l'ha gagnaa l'indipendenzia e l'è diventaa on regn sòta el re
Alfons Henriques
, de la
cà de Borgògna
, fioeu del primm cont indipendent del Portogal, el Enrich de Borgògna. La soa dinastia la regnaa per circa duucent ànn.
La fìn de la dinastìa de Borgògna intel 1385 l'ha lassaa el Portogal senza re, che poeu l'è diventaa el fioeu illegal del
Peder I
Giovann I
, ciamaa
Signor de Aviz
. Lù l'ha creaa ona dinastia durada anca lé per circa duucent ànn (1385-1580).
L'ultim re de la
Cà de Aviz
l'eva on prelaa, donca el podeva nò avegh dij eree. Quand l'è mòrt, la coróna l'è passada aj vesin re de
Spàgna
, che eren de la
Cà de Asburgh
. El primm re de sta dinastìa chì l'è staa el
Filipp I
, fioeu del famos imperator Carl V.
Poeu, intel XVII secol, l'aristocrazia portoghesa se l'è rebelada aj Spagnoeul e l'ha proclamaa re el
Giovann IV
duca de Braganza
. Chesta dinastia chì l'ha regnaa sin a la fin de la monarchia in Portogal (avegnuda intel 1910).
Popolazion
Modifega
modifica 'l sorgent
Citaa
Modifega
modifica 'l sorgent
I citaa pussee important del Portogal hinn:
Lisbona
Lisboa
): l'è la capitala dal
1179
. L'è situada sul flumm
Tejo
(che in
spagnoeul
el se ciama
Tajo
) e la sta innanz a l'Atlantegh. El sò pòrt l'è el pussee grand del paes. La gh'hà puu de 3 milion d'abitant.
El Pòrt
Porto
): Chesta citaa (anca lee su l'Atlantegh) chí inveci l'è traversada del flumm
Douro
spagnoeul
Duero
). L'è stada fondada intel V secol D.C. In de l'
Etaa de Mezz
la vegniva ciamada
Portus Calæ
e da chí donca el vien el nòmm "Portogal".
El Pòrt
la gh'hà puu de 260.000 abitant.
Economia
Modifega
modifica 'l sorgent
Questa sezzion chì l'è ancamò voeuda
Juta
a scrivela
Culegamént da fóra
Modifega
modifica 'l sorgent
Weather forecast
Travel and Tourism office website
Stat
de l'
Europa
Albania
Andora
Armenia
Austria
Azerbaigian
Belgi
Bielorussia
Bosnia e Erzegovina
Bulgaria
Cechia
Cipro
Citaa del Vatican
Croazia
Denimarca
Estonia
Finlandia
Frància
Georgia
Germania
Grecia
Irlanda
Islànda
Itàlia
Kazakhstan
Letònia
Liechtenstein
Lituània
Lussemburgh
Macedonia del Nord
Malta
Monaco
Moldavia
Montnegher
Norvegia
Paes Bass
Portogall
Polonia
Regn Unii
Romania
Russia
San Marin
Serbia
Slovacchia
Slovenia
Spagna
Svezia
Svízzera
Turchia
Ucraina
Ongaria
1. Stat parzialment in
Asia
. 2. Stat in
Asia
, però considerads part de l'
Europa
per dei rexon storeg e culturai
Utegnüü da "
Categorie
Articol in Milanes
Articol in ortografia milanesa
Pagine con argoment de formatnum minga numerich
Sezzion de impienì
Stat de l'Europa
Articoi che tucc i Wikipedie gh'hann de havégh
Portogall
Categoria scunduda:
Sbozz
Portugàl (Stat)
Sgionta un argoment