The Hobbit - Biquipédia
Ir para o conteúdo
Ourige: Biquipédia, la anciclopédia lhibre.
Modelo:Meni-zambig
Modelo:Anfo/Libro
The Hobbit, or There and Back Again
(publicado an
Pertual
cumo
L Gnomo
L Hobbit
i, ne l
Brasil
, cumo
L Hobbit ó Alhá i de Buolta Outra Beç
ó simplesmente
L Hobbit
) ye un libro
anfanto-jubenil
de
fantasia
scrito pul
filólogo
porsor
británico
J. R. R. Tolkien
. Publicado ouriginalmente an 21 de setembre de 1937, fui aclamado pula crítica, sendo nomeado a la
Medalha Carnegie
i recebindo un prémio de l jornal norte-amaricano
New York Heirald Tribune
de melhor fiçon jubenil. L romance se mantén popular cul passar de ls anhos i ye reconhecido cumo un clássico de la literatura anfantil.
Situado nun tiempo "
Antre l Alborecer de las Fadas i l Domínio de ls Homes
",
l libro segue la busca de l
hobbit
caseiro
Bilbo Bolseiro
para cunquistar ua parte de l tesouro guardado pul dragon
Smaug
. La jornada de Bilbo l lieba dun ambiente rural alegre a un território mais senistro.
La stória ye cuntada na forma dua busca eipisódica, i la maiorie de ls capítulos apersenta ua criatura specífica, ó un tipo de criatura, de las "Tierras Ermas" de Tolkien. Al aceitar l lado desonroso, romántico, feérico i abintureiro de sue natureza i aplicar sue anteligéncia i senso quemun, Bilbo ganha un nuobo nible de cumpeténcia, maturidade i sabedorie.
La stória atinge l sou clímax na
Batailha de ls Cinco Eisércitos
, adonde muitos de ls personaiges i criaturas de ls capítulos anteriores remerge para se ambolber ne l cunflito.
L crecimiento pessonal i las defrentes formas d'heiroísmo son ls temas centrales de la stória. Juntamente de las causas que lieban a ua guerra, esses temas liebórun ls críticos a citar las própias spriéncias pessonales de Tolkien durante la
Purmeira Guerra Mundial
cumo strumientos na formaçon de la stória. L coincimiento académico de l'outor subre
literatura anglo-saxónica
i sou antresse an
cuntos de fadas
tamien son andicados cumo anfluéncias.
Ancorajada pul sucesso crítico i financeiro de l libro, l'eiditora pediu ua cuntinaçon. Cumo l trabalho de Tolkien an sou sucessor
L Senhor de ls Anéis
staba eiboluindo, l scritor fizo alguas acomodaçones retrospetibas para el an
L Hobbit
. Essas poucas mas seneficatibas mudanças fúrun antegradas a la segunda eidiçon. Seguiran-se outras eidiçones cun altaraçones menores, ancluindo aqueilhas que refleten un cunceito bariable de Tolkien de l mundo de Bilbo. L'obra nunca stubo fura de catálogo, i sou legado permanente abrange muitas adataçones para triato, cinema, rádio, jogos de tabuleiro i
bideo games
. Bárias dessas adataçones ténen recebido reconhecimiento de la crítica por sous própios méritos.
Personaiges
eiditar
eiditar código-fuonte
Bilbo Bolseiro
, l protagonista titular, ye un
hobbit
respeitable i cunserbador.
Durante sue abintura, Bilbo muitas bezes se refire al cuntenido de sue çpensa an casa i al fato de que gustarie de tener mais comida. Cun eifeito, até ancontrar un cierto
anielho mágico
, el ye mais un peso de l qu'ua ajuda.
Gandalf
, un bruxo andarilho,
antroduç Bilbo a a ua cumpanha de treze nanos. Durante la jornada, l bruxo zaparece an missones secundárias bagamente inusitadas, reaparecendo solamente an momientos-chabe de la stória.
Thorin Escudo de Carbalho
, l'ourgulhoso i pomposo
xefe de l grupo de nanos i heirdeiro de l çtruído reino sob la
Muntanha Solitária
, comete muitos erros an sue liderança, cuntando cun Gandalf i Bilbo para tirá-lo de porblemas; assi i todo, el se mostra un grande guerreiro. Por sue beç,
Smaug
ye un dragon qu'hai mui tiempo saqueou l reino de ls nanos de l'abó de Thorin i que zde anton drume subre l basto tesouro.
La trama ambolbe ua série d'outros personaiges d'amportança bariable, tales cumo: ls duoze outros nanos de la cumpanha; dous tipos de
eilfos
: guerreiros tanto andiabrados quanto mais sérios;
homes
trolls
comedores de giente; gigantes atiradores-de-piedra;
orcs
malos habitantes de cabernas; aranhas gigantes que biben an florestas i que puoden falar; águilas eimensas i heiróicas que tamien falan; lobos malignos, ó "
wargs
", que son aliados de ls orcs;
Eilrond
, l sábio;
Gollun
, ua stranha criatura qu'habita un lago subterráneo;
Beorn
, un home que puode assumir la forma dun urso; i
Bard
, un arqueiro triste mas honrado de la
Cidade de l Lago
10
Anredo
eiditar
eiditar código-fuonte
Modelo:Rebelaçones subre l'anredo
Gandalf anganha Bilbo nua fiesta para Thorin i sou bando de nanos, que cantan subre recuperar la Muntanha Solitária i sou basto tesouro de l dragon Smaug.
11
Quando la música tremina, Gandalf rebela un mapa que mostra ua puorta secreta na muntanha i propone qu'un stupefato Bilbo sirba cumo "ladron" de la spediçon.
12
Ls nanos ridicularizan tal eideia, mas l'hobbit, andignado, junta-se a eilhes mesmo sin querer.
13
L grupo biaja rumo a la bida salbaige,
14
adonde Gandalf salba la cumpanha dun ataque de trolls
15
i ls lieba a la
Ribendell
16
adonde Eilrond rebela mais segredos de l mapa.
17
Passando por cima de las
Muntanhas Sombrias
, eilhes son caturados por orcs i cunduzidos al subterráneo perfundo.
18
Ambora Gandalf cunsiga resgatá-los, Bilbo acaba apartado de ls demales ne l momiento de la fuga.
19
Perdido ne ls túneis de ls orcs, el se depara cun un
misterioso anielho
i, an seguida, ancontra Gollun, que l'ambolbe nun jogo de charadas.
20
Cumo recumpensa por resulber todos ls enigmas propostos, Gollun le amostrará l camino para fura de ls túneis; mas, se Bilbo nun cunseguir decifrá-los, sue bida se perderá.
21
Cula ajuda de l'anielho — que le cunfire
ambesibelidade
—, Bilbo scapa i rencontra ls nanos, melhorando sue reputaçon junto a eilhes.
22
Ls orcs i ls
wargs
inda ls perseguen, mas l grupo ye salbo por águilas antes de çcansar na casa de
Beorn
23
La cumpanha entra na floresta negra de
Mirkwod
sin Gandalf.
24
Alhá, Bilbo purmeiro salba ls nanos d'aranhas gigantes
25
i, an seguida, de las masmorras de ls Eilfos de la Floresta.
26
Aprossimando-se de la Muntanha Solitária, ls biajantes son bien-recebidos puls habitantes houmanos de la
Cidade de l Lago
, que spírun que ls nanos béngan a cumprir las profecies subre la fin de Smaug.
27
La spediçon bai até la Muntanha Solitária i ancontra la puorta secreta;
28
Bilbo ouserba l cobil de l dragon, roubando un copo grande i daprendendo subre ua fraqueza na armadura de Smaug.
29
L'anfurecido dragon, deduzindo que la Cidade de l Lago ten ajudado l'antruso, prepara-se para çtruir aquel local.
30
Un nobre
tordo
qu'oubiu l relato de Bilbo subre la bulnerabelidade de Smaug reporta l'anformaçon la
Bard
, que mata l monstro.
31
Quando ls nanos tóman posse de la muntanha, Bilbo ancontra la
Piedra Arken
, ua hardança de la dinastie de Thorin, i la rouba.
32
Ls Eilfos de la Floresta i ls homes de l lago cercan la muntanha i eisigen ua cumpensaçon por sue ajuda, andenizaçones pula çtruiçon de la Cidade de l Lago, i la liquidaçon d'antigos dreitos subre l tesouro.
33
Thorin se recusa i, depuis de tener cumbocado sous parientes de las muntanhas de l Norte, reforça la sue posiçon. Bilbo antrega la Piedra Arken als homes, de forma qu'eilhes téngan algo de balor para negociáren cun Thorin i eibitáren ua guerra.
34
Assi i to, l nano ye antransigente; al saber de l fato, el spulsa l'hobbit, i la batailha parece einebitable.
35
Gandalf reaparece para adbertir a todos subre un eisército d'orcs i wargs que se aprossima. Ls nanos, homes i eilfos se únen, mas solo cula chegada ouportuna de las águilas i de Beorn ye qu'eilhes alcançan la bitória ne l clímax de la
Batailha de ls Cinco Eisércitos
36
Thorin ye ferido mortalmente i reconcelia-se cun Bilbo antes de falecer.
37
Bilbo aceita solo ua pequeinha parcela de sue respetiba parte de l tesouro, sin querer ó mesmo percisar de mais; de qualquiera forma, el inda retorna para casa cumo un hobbit mui rico.
38
Modelo:Fin de las rebelaçones subre l'anredo
Cunceito i criaçon
eiditar
eiditar código-fuonte
Antecedentes
eiditar
eiditar código-fuonte
Ne l'ampeço de ls anhos 1930, Tolkien buscaba ua carreira académica na
Ounibersidade de Oxford
cumo Porsor titular Rawlinson i Bosworth d'anglo-saxon,
nota 1
cun ua associaçon a la
Pembroke College
nota 2
El tubo dous poemas publicados an pequeinhas coleçones:
Goblin Fet
39
The Cat and the Fiddle: La Nursery Rhyme Undone and its Scandalous Secret Unlocked
40
ua reformulaçon de la
cançon de ninar
Heiy Diddle Diddle
Sous sfuorços criatibos neste momiento tamien ancluíran ua coleçon de cartas antituladas
The Father Christmas Letters
pa ls sous filhos — manuscritos eilustrados que cuntórun cun
gnomos
duendes
guerreando, i un atencioso
urso polar
— juntamente cula criaçon de
lénguas élficos
ua mitologie
, que tenie benido a zambolber zde 1917. Todas essas obras fúrun publicadas postumamente.
41
Nua carta qu'ambiou al scritor norte-amaricano
W. H. Auden
an 1955, Tolkien recorda qu'ampeçou a trabalhar an
L Hobbit
na década de 1930, quando el staba marcando papéis de Certificados Scolares.
nota 3
El ancuontrou ua páigina an branco. Subitamente anspirado, screbiu las palabras: "Nun buraco ne l suolo bebia un hobbit". Al final de 1932 el habie treminado la stória i depuis amprestou l manuscrito para bários amigos, ancluindo l scritor
C.S. Lewis
42
i ua studante sue chamada Eilaine Griffiths.
43
An 1936, quando Griffiths fui bejitada an Oxford por Susan Dagnall, qu'era nembro de l'eiquipe de l'eiditora
George Allen & Unwin
, ye tanto relatado qu'eilha tenga amprestado l libro la Dagnall
43
quanto qu'eilha tenga sugerido que Dagnall l pegasse amprestado de Tolkien.
44
An to causo, Dagnall quedou ampressionada cul, i mostrou l libro para
Stanley Unwin
, qu'anton pediu al sou filho
Rayner
, de dieç anhos d'eidade, para analisá-lo. Ls comentairos faborables de ​​Rayner resultórun na decison de la Allen & Unwin de publicar l libro de Tolkien.
45
Publicaçon
eiditar
eiditar código-fuonte
Cober has stylized drawings of mountain peaks with snow on the tops and tres at the botton.
Sobrecapa de la purmeira eidiçon de
L Hobbit
, tirada dun zeinho de l'outor.
L'eiditora George Allen & Unwin Ltd. de
Londres
publicou la purmeira eidiçon de
L Hobbit
an 21 de setembre de 1937 cun ua tiraige de 1.500 eisemplares — que se sgotou an dezembre por causa de críticas entusiastas.
46
Esta purmeira ampresson fui eilustrada an negro i branco por Tolkien, que zenhou la subrecapa tamien. L'eiditora
Houghton Mifflin
de
Boston
Nuoba York
redefeniu l tipo para ua eidiçon amaricana, a ser lançada ne l'ampeço de 1938, an que quatro de las eilustraçones serien graburas queloridas. Allen & Unwin decidiu ancorporar las ilustraçones queloridas an sue segunda eidiçon, lançada ne l final de 1937.
47
Anque de la popularidade de l libro, l
racionamiento de papel
probocado pulas cundiçones de la
Guerra
nun treminou até 1949, i esto seneficou que l'obra stubo muitas bezes andisponible para cumpra durante este período.
48
Eidiçones posteriores an anglés fúrun publicadas an 1951, 1966, 1978 i 1995. L romance fui reditado cun frequéncia por muitos eiditores.
49
Rebisones
eiditar
eiditar código-fuonte
An dezembre de 1937, l'eiditor de
L Hobbit
Stanley Unwin pediu la Tolkien ua sequéncia pa l'obra. An repuosta, Tolkien forneciu-le ls rascunhos de
L Silmarillion
, mas ls eiditores ls rejeitórun, acraditando que l público querie "mais subre hobbits".
50
Tolkien mais tarde ampeçou a trabalhar an
The New Hobbit
, que benerie a ser
L Senhor de ls Anéis
50
un camino que nun solo mudou l cuntesto de la stória ouriginal, mas que lebou la mudanças sustanciales pa la personaige Gollun.
Na purmeira eidiçon de
L Hobbit
, Gollun boluntariamente aposta sou anielho mágico subre l resultado de l jogo de l'enigma, i el i Bilbo tratórun-se amigabelmente.
Na segunda eidiçon, para refletir l nuobo cunceito
de l Anielho
i sue halbelidade de corromper, Tolkien fizo Gollun mais agressibo an relaçon la Bilbo i perturbado cula perda de l Anielho. L'ancuontro tremina cula maldiçon de Gollun: "
Ladron! Ladron, Bolseiro! Nós odeia el, nós odeia el, nós odeia el para siempre!
". Esto pressageia la çcriçon de Gollun an
L Senhor de ls Anéis
Tolkien ambiou esta berson rescrita de l capítulo "Riddles in the Dark" para Unwin cumo un eisemplo de ls tipos de mudanças neçairas para poner l libro an cunformidade cun
L Senhor de ls Anéis
, mas nun oubiu nada de buolta durante anhos. Quando el ambiou probas finales dua nuoba eidiçon, Tolkien quedou surpreso al ancontrar l testo de l'amostra ancorporado eilhi.
51
An
L Senhor de ls Anéis
, la berson ouriginal de l jogo de l'enigma ye splicada cumo ua "mintira ", cumpuosta por Bilbo sob l'anfluéncia nociba de l Anielho, anquanto que la berson rebista cuntén l "berdadeiro" relato.
52
L testo rebisto tornou-se la segunda eidiçon, publicada an 1951 tanto ne l Reino Ounido quanto ne ls Stados Ounidos.
53
Tolkien ampeçou ua nuoba berson an 1960, tentando ajustar l ton de
L Hobbit
pa la sue sequéncia. El abandonou la nuoba rebison ne l capítulo trés passado tener recebido críticas de qu'aqueilho "simplesmente nun era
L Hobbit
", l qu'amplica que l libro habie perdido mui de l sou ton alegre i ritmo rápido.
54
Depuis que surgiu ua eidiçon an
brochura
nun outorizada de
L Senhor de ls Anéis
pula eiditora
Ace Books
an 1965, las eiditoras
Houghton Mifflin
Ballantine Books
preguntórun la Tolkien se el poderie atualizar l testo de
L Hobbit
para renobórun ls dreitos outorales de ls Stados Ounidos.
55
Este testo tornou-se la terceira eidiçon de 1966. Tolkien tubo l'ouportunidade d'alinhar la narratiba para inda mais acerca d'
L Senhor de ls Anéis
i l'eiboluçon cosmológica de sou inda inédito
Quenta Silmarillion
, tal cumo staba na época.
56
Estas pequeinhas eidiçones ancluían, por eisemplo, la mudança na frase "eilfos qu'agora son chamados de Gnomos" de las purmeira
57
i segunda
58
eidiçones na páigina 63, para "Altos Eilfos de l Oeste, mius parientes" na terceira eidiçon.
59
Tolkien usou "
gnomo
" an sue scrita anterior para se referir a la segunda família de ls altos eilfos — ls
Noldor
(ó "eilfos perfundos") — pensando que "gnomo", deribado de l griego
gnosis
coincimiento
), era un buono nome pa ls mais sábios de ls eilfos. Inda assi, debido a la sue denotaçon quemun de "gnomo de jardin", deribada de
Paracelso
ne l
seclo XVI
, Tolkien abandonou l termo.
60
Eidiçones póstumas
eiditar
eiditar código-fuonte
Zde la muorte de l'outor, dues eidiçones de
L Hobbit
fúrun publicadas cun comentairos subre la criaçon, correçon i zambolbimiento de l testo. An
The Annotated Hobbit
, Douglas Anderson fornece to l testo de l libro publicado, juntamente cun comentairos i eilustraçones. Ls comentairos de Anderson mostran muitas de las fuontes de Tolkien reunidas na perparaçon de l testo, i narran an detalhes las mudanças feitas pul scritor nas bárias eidiçones publicadas. Juntamente culas anotaçones, l testo ye eilustrado por fotos de muitas de las eidiçones traduzidas, ancluindo eimaiges de l sueco
Tobe Jansson
61
L'eidiçon tamien apersenta ua série de testos pouco coincidos cumo la berson de 1923 de l poema de Tolkien
Iumonna Gold Galdre Bewunden
. Michael DC Drout i Hilary Wynne ouserbórun que l trabalho fornece ua base sólida para mais críticas.
62
Cun
The Story of the Hobbit
, publicado an dues partes an 2007, John Rateliff fornece l testo cumpleto de ls porjetos mais antigos i antermediairos de l libro, al lado de comentairos que mostran relaçones cun obras eruditas i criatibas de Tolkien, tanto cuntemporáneas quanto posteriores. Para alhá desso, Rateliff fornece la releitura abandonada de 1960 i eilustraçones inéditas de Tolkien. L libro mantén ls comentairos de Rateliff apartados de l testo de Tolkien, permitindo que l leitor leia ls rascunhos ouriginales cumo la stória prebista. Jason Fisher, screbendo para
Mythlore
, afirma an sue análeze que l trabalho ye "un nuobo punto de partida andispensable pa l studo de
L Hobbit
".
63
Eilustraçon i
zeign
eiditar
eiditar código-fuonte
Correspondéncias de Tolkien i registros de l'eiditora mostran que l scritor stubo ambolbido ne l
zeign
i eilustraçon de l libro anteiro. Todos ls eilemientos fúrun oubjeto de cunsidrable agitaçon i correspondéncia mais por parte de Tolkien. Rayner Unwin, an sou libro de mimórias eiditorial, comenta: "An 1937 solamente Tolkien screbiu binte i seis cartas para George Allen & Unwin... detalhado, fluente, muitas bezes pungente, mas anfenitamente eiducado i eirritantemente perciso... you dubido que qualquiera outor hoije, por mais famoso, eirie chamar tal atençon scrupulosa".
64
Se cation.
Runas
i ls eiquibalentes de las letras an anglés que son atribuídas por Tolkien,
65
outelizado an bárias de sues eilustraçones ouriginales i
zeignes
para
L Hobbit
Até mesmo ls mapas, de ls quales Tolkien ouriginalmente propós cinco, fúrun cunsidrados i debatidos. El zeiou que l mapa de
Thrór
fusse colocado na purmeira mençon ne l testo, culas letras-de la-luna (runas anglo-saxónicas) ne l berso, para que podíssen ser bistas quando colocadas contra la luç.
48
Ne l final, l custo, bien cumo l sombreamiento de ls mapas, que serien defíceles de reproduzir, resultou ne l porjeto final de dous mapas cumo guardas de l libro i ls mapas de Thrór i de las Tierras Ermas ampressas an negro i burmeilho subre un fondo de papel creme.
66
Ouriginalmente, la Allen & Unwin planeijou eilustrar l libro solo culs mapas de las guardas de l romance, mas ls purmeiros rabiscos ouferecidos por Tolkien agradórun ls nembros de l'eiditora de tal forma qu'estes outórun por ancluí-los sin eilebar l précio de l'obra, anque de l custo stra. Assi ancorajado, Tolkien forneciu un segundo lote d'ilustraçones. L'eiditora aceitou todas estas tamien, dando a la purmeira eidiçon dieç ilustraçones an negro-i-branco, para alhá de ls dous mapas na guarda. Las cenas eilustradas fúrun:
La Colina: Bila de ls Hobbits atrabeç de l'auga
Ls Trolls
La Trilha de la Muntanha
Las Muntanhas Sombrias, bista pa l Oeste
L Salon de Beorn
La Floresta de las Trebas
L Porton de l Rei Élfico
Cidade de l Lago
; i
L Porton Dianteiro
. Todas sceto ua de las eilustraçones fúrun dua páigina anteira, i ua — l'ilustraçon de la Floresta de las Trebas — eisigiu ua fuolha apartada.
67
Sastifeitos cun sues halbelidades, ls eiditores pediran la Tolkien para porjetar ua subrecapa. Este porjeto tamien se tornou albo de muitas anteraçones i correspondéncias, cun Tolkien siempre screbendo l çprezo por sue própia halbelidade para zenhar. L'anscriçon rúnica an torno de las bordas de l'eilustraçon ye ua
trasliteraçon
fonética de l Anglés, dando l títalo de l libro i ls detalhes d'outor i eiditor.
68
L porjeto ouriginal de la subrecapa cuntenie bários tones de quelores dibersas, mas Tolkien l redesenhou bárias bezes usando menos quelores de cada beç. L
zeign
final cunsistiu an quatro quelores. Ls eiditores, cuncientes de l custo, retirórun l burmeilho de l sol para acabar culas tintas preta, azul, berde i branca ne l stoque.
69
Ls nembros de la porduçon de l'eiditora zenhórun ua cápia, mas Tolkien se oupós a bários eilemientos. Atrabeç de bárias repetiçones, l porjeto final acabou por ser na maior parte de l'outor. La lombada mostra runas anglo-saxónicas: dous "þ" (Thráin i Thrór) i un "D" ( de
Dor
, eiquibalente la "Puorta" an pertués). Las cápias fruntal i traseira fúrun eimaiges spelhadas ua de l'outra, cun un alongado dragon caratelístico de Tolkien stampado al longo de la borda anferior, i cun un rabisco de las Muntanhas Sombrias stampadas al longo de la borda superior.
70
Ua beç que las eilustraçones fúrun aprobados pa l libro, Tolkien propós graburas queloridas tamien. L'eiditora nun cediu subre esso, anton l scritor fixou sues speranças na eidiçon amaricana a ser publicada cerca de seis meses depuis. La
Houghton Mifflin
recumpensou essas speranças cula sustituiçon de l
fruntispício
La Colina: Bila de ls Hobbits atrabeç de l'auga
) na quelor i l'adiçon de nuobas graburas queloridas:
Balfenda
Bilbo acuordou cul sol de la manhana an sous uolhos
Bilbo chega a las cabanas de ls eilfos-jangadeiros
Cumbersa cun Smaug
, qu'apersenta ua maldiçon anana trascrita na scrita
Tengwar
ambentada por Tolkien, i assinou cun dues runas "Þ" i "TH".
71
Las eilustraçones adicionales amostrórun-se tan atraentes que George Allen & Unwin adotórun las graburas queloridas pa la sue segunda eidiçon (cun sceçon de
Bilbo acuordou cul sol de la manhana an sous uolhos
).
72
Defrentes eidiçones fúrun eilustradas de dibersas maneiras. Muitas seguen l squema ouriginal, pul menos bagamente, mas dibersas outras son ilustradas por outros artistas, specialmente las muitas eidiçones traduzidas. Alguas eidiçones mais baratas, specialmente
de bolso
, nun son ilustradas, sceto culs mapas. L'eidiçon de 1942 de la "The Children's Book Club" anclui las eimaiges an negro-i-branco, mas sin mapas, ua anormalidade.
73
L'outelizaçon de Tolkien de las runas, tanto cumo artifícios decoratibos quanto cumo senhales mágicos drento de la stória, ten sido citada cumo ua de las percipales causas pa la popularizaçon de runas drento de la "
Nuoba Era
" i de la literatura
sotérica
74
decorriente de la popularidade de Tolkien culs eilemientos de la
cuntracultura
de la
década de 1970
75
Género
eiditar
eiditar código-fuonte
L Hobbit
ten senhales de ls modelos narratibos de la
literatura anfantil
, cumo mostrado pul sou
narrador onisciente
i personaiges cun que ls ninos puodan se relacionar — cumo l pequeinho, oubcecado por comida, i moralmente ambíguo Bilbo. L testo anfatiza la relaçon antre l tiempo i l progresso narratibo, i çtingue abiertamente "siguro" de "peligroso" an sue geografie. Ambos son eilemientos-chabe de ls trabalhos çtinados l ninos,
76
cumo ye l "casa-loinge de-casa" (ó alhá i de buolta outra beç), strutura d'anredo típica de l
Bildungsroman
77
Ambora Tolkien mais tarde afirmasse que nun gusta de l'aspeto de la boç narratiba dirigida diretamente al leitor,
78
la boç narratiba cuntribuiu seneficatibamente pa l sucesso de l romance.
79
Emer L'Sulliban, an sou libro
Cumparatibe Children's Literature
, ouserba
L Hobbit
cumo parte dun punhado d'obras anfantis que ténen sido aceitas na literatura popular — al lado de
L Mundo de Sofia
(1991) de l noruegués
Jostein Gaarder
, i de la série
Harry Potter
(1997-2007) de la británica
J. K. Rowling
80
Tolkien eidealizou
L Hobbit
cumo un cunto de fadas i screbiu-lo nun ton adequado para abordar ninos,
81
ambora tenga dezido mais tarde que l libro nun fui scrito especificamente para esse público, mas qu'habie sido criado a partir de l sou antresse an mitologies i lendas épicas.
82
Muitas de las críticas eniciales refíren- se a l'obra cumo un cunto de fadas. Inda assi, d'acuordo cul que Jack Zipes screbiu an
The Oxford Cumpanion to Fairy Tales
, Bilbo ye un personaige atípico para un cunto de fadas.
83
L trabalho ye mui mais de l que l'eideal proposto por Tolkien an sou ansaio
Subre Stórias de Fadas
. Bários temas de cuntos de fada — tales cumo la repetiçon d'eibentos similares bistos na chegada de ls nanos a las casas de Bilbo i Beorn — i temas folclóricos — cumo trolls buoltando pa la piedra —, puoden ser ancontrados na stória.
84
L Hobbit
stá an cunformidade cul tema-modelo 31 de
Bladimir Propp
de cuntos populares apersentado an sue obra de 1928
Morphology of the Folk Tale
, cun base nua análeze struturalista de l
folclore russo
85
L libro ye popularmente chamado (i muitas bezes comercializado cumo) de romance de fantasia — semelhante la
Peter Pan i Wendy
de
J. M. Barrie
The Princess and the Goblin
de
George MacDonald
, ls quales anfluenciórun Tolkien i cuntén eilemientos de fantasia —, i ye purmeiramente eidantificado cumo sendo literatura anfantil.
86
87
Ls dous géneros nun son mutuamente sclusibos, anton alguas defeniçones de
Alta Fantasia
ancluen obras para ninos d'outores cumo
L. Frank Baun
Lloyd Alexander
al lado de las obras de
Gene Wolfe
Jonathan Swift
, que son mais frequentemente cunsidradas literatura adulta.
L Hobbit
ten sido chamado de "la mais popular de todas las fantasias de l seclo XX scrita para ninos".
88
Possiblemente, inda assi, cunsidra-se que l libro ye un romance anfantil solo ne l sentido de qu'el apela pa a nino drento dun leitor adulto.
89
Sulliban credita la purmeira publicaçon de
L Hobbit
cumo un passo amportante ne l zambolbimiento de la Alta Fantasia, i dá créditos adicionales a las streias an brochura na década de 1960 de
L Hobbit
L Senhor de ls Anéis
cumo eissenciales pa la criaçon dun mercado de massa pa la fiçon deste tipo, bien cumo l
status
de género de fantasia atual.
90
Stilo
eiditar
eiditar código-fuonte
La prosa de Tolkien ye çpretensiosa i simples, tomando cumo dada l'eisisténcia de sou mundo eimaginairo i çcribendo ls detalhes dua forma prosaica, ambora muitas bezes antroduzindo l nuobo i l fantástico dun modo quaije casual. Este stilo rialista, tamien ancontrado mais tarde an obras de fantasia cumo
Watership Down
de
Richard Adams
The Last Unicorn
de
Peter S. Beagle
, aceita ls leitores ne l mundo ficional, al ambés de bajulá-los ó tentar cumbencé-los de sue rialidade.
91
Anquanto
L Hobbit
stá scrito nua lenguaige simples i amigable, cada un de sous personaiges ten ua boç única. L narrador, que a las bezes anterrompe l fluxo narratibo cun digressones (un çpositibo quemun a las literaturas anfantil i anglo-saxónica),
90
ten sou própio stilo lenguístico apartado daquelas de ls personaiges percipales.
92
La forma básica de la stória ye la dua busca,
93
cuntada an eipisódios. Na maior parte de l libro, cada capítulo apersenta un habitante defrente de las Tierras Ermas, alguns úteles i amigables pa ls protagonistas, i outros amenaçadores ó peligrosos. Inda assi, an giral ye mantido l ton çpreocupado, sendo antercalado cun cançones i humor. Un eisemplo de l'uso de la música para manter l ton ​​ye quando Thorin i cumpanha son sequestrados por orcs, que, anquanto ls lieban an marcha pa l submundo, cantan:
Bate! Stala! la fenda negra!
Aperta, agarra! Belisque, prenda!
I çcendo çcendo pa la cidade-orc
Bocé bai, miu rapaç!
nota 4
Este canto
onomatopeico
anfraquece la cena peligrosa cun un senso d'humor. Tolkien alcança eiquilíbrio d'humor i peligro por outros meios tamien, cumo bisto ne l tolo i
cockney
nota 5
dialeto de ls trolls i na ambriagueç de ls eilfos catores.
94
La forma giral — dua biaige an tierras stranhas, cuntada cun un stado de sprito alegre i antercalado cun cançones — puode star seguindo l modelo de
The Icelandic Journals
de
William Morris
, ua amportante anfluéncia literária subre Tolkien.
95
L romance baseia-se ne l coincimiento de Tolkien subre literatura stórica, mitos i lenguaiges
norte-ouropeias
90
Ls nomes de Gandalf i de todos, sceto un, de ls treze nanos fúrun tomados diretamente a partir de l poema
Böluspá
de la
Edda Poética
96
Bárias de las eilustraçones de l'outor (ancluindo l mapa de ls nanos, l fruntispício i la subrecapa) fázen uso de runas anglo-saxónicas. Ls nomes de ls corbos amigos de l nanos tamien son deribados de l nórdico antigo para corbo i torre,
63
mas sous personaiges son defrentes de l típico guerra-carniça de l'antiga literatura nórdica i anglo-saxónica.
97
Tolkien, antretanto, nun stá simplesmente copiando fuontes stóricas para oubter este eifeito: ls stilos lenguísticos, specialmente la relaçon antre l moderno i l'antigo, fúrun bistos cumo un de ls percipales temas splorados pula stória.
98
Análeze crítica
eiditar
eiditar código-fuonte
Temas
eiditar
eiditar código-fuonte
L'eiboluçon i l'amadurecimiento de l protagonista Bilbo Bolseiro ye l tema percipal de la stória. Este camino de
maturaçon
, adonde Bilbo ganha un claro sentido d'eidantidade i cunfiança ne l mundo sterior, puode ser bisto cumo un
Bildungsroman
, al ambés dua busca tradecional.
99
Alguns eilemientos an
L Hobbit
apersentan semelhanças cul poema
Beowulf
. Arriba, Beowulf anfrenta l dragon nua eilustraçon de J. R. Skelton para ua berson anfantil de l libro chamada
Stories of Beowulf
, de 1908.
L cunceito
junguiano
de
andebiduaçon
tamien se reflete atrabeç deste tema de crecente maturidade i capacidade, cul outor cuntrastando l crecimiento pessonal de Bilbo contra l zambolbimiento preso de ls nanos.
Assi, anquanto Gandalf eiserce ua anfluéncia paternal an relaçon la Bilbo ne l'ampeço, ye Bilbo qu'als poucos assume la liderança de l grupo — un fato que ls nanos poderien nun suportar recoincer.
100
L'analogie de l "
submundo
" i de l'heirói buoltando d'alhá cun un benefício (cumo l Anielho, ó láminas élficas) que beneficia la sue sociadade ye bisto cumo algo que se adequa als míticos
arquétipos
de l'ampeçaçon i de la passaige masculina de l'anfáncia pa la fase adulta, cunforme çcrito por
Joseph Campbell
94
Ye possible acumparar l zambolbimiento i crecimiento de Bilbo an relaçon a outros personaiges pa ls cunceitos de rialeza íntegra
bersus
rialeza pecaminosa deribados de l manual
Ancrene Wisse
(subre l qual Tolkien habie scrito an 1929) i ua cumprenson crestiana de l poema épico
Beowulf
101
Caratelísticas i eilemientos specíficos de l'anredo an
L Hobbit
que mostran semelhanças cun
Beowulf
ancluen l títalo de "ladron" de l protagonista — cumo Bilbo ye chamado por Gollun i mais tarde tamien pul dragon Smaug —, l camino subterráneo pa la muntanha, i la personalidade de Smaug que lieba a la çtruiçon de la Cidade de l Lago.
102
La superaçon de la ganáncia i de l'eigoísmo ten sido bista cumo la moral central de la stória.
103
Ambora la ganáncia seia un tema recorrente ne l romance — cun muitos de ls eipisódios decorrientes dun ó mais simples zeios por alimiento de ls personaiges (séian eilhes trolls se alimentáren de ls nanos ó nanos comendo tarifas de ls Eilfos de la Floresta) ó un zeio de guapos oubjetos, tales cumo ouro i joias,
104
— ye solo pula anfluéncia de la
Piedra Arken
subre Thorin que la ganáncia, i ls bícios de "cobiça" i "malignidade" que l'acumpanhan, ben plenamente a a tona na stória i fornece l cerne moral de l cunto. Bilbo rouba la Piedra Arken — la relíquia mais antiga de ls nanos — i tenta usá-la cun Thorin bisando restablecer la paç. Inda assi, Thorin cunsidra l'hobbit un traidor, çcunsiderando todas las promessas i ls serbícios qu'el habie prestado antes.
105
Ne l final, Bilbo dá la piedra preciosa i ua grande parte de sue porçon de l tesouro para ajudar aqueilhes an maior necidade. Tolkien tamien splora l tema de las joias qu'anspiran antensa cobiça i que corrompe aqueilhes que las cobiçan an
L Silmarillion
, i hai conexones antre las palabras "Arkenstone"
nota 6
i "
Silmaril
" an
eitimologies
ambentadas de Tolkien.
106
L Hobbit
amprega temas de l
animismo
. Un cunceito amportante an
antropologie
zambolbimiento anfantil
, l'animismo ye l'eideia de que todas las cousas, anclusibe oubjetos inanimados i eibentos naturales, cumo tempestades ó bolsas, bien cumo las cousas bibas, cumo animales i plantas, possuen anteligéncia semelhante a l'houmana. John D. Rateliff chama esso de "tema
Dotor Dolittle
" an
The Story of the Hobbit
, i cita l grande númaro d'animales falantes cumo un andicatibo desse tema. Estas criaturas falantes ancluen corbos, aranhas i l dragon Smaug, juntamente culs trolls i eilfos
antropomórficos
. Patrick Curry ouserba que l'animismo ye ancontrado tamien an outras obras de Tolkien, i menciona las "raízes de las muntanhas" i "pies d'arbles" an
L Hobbit
cumo ua mudança lenguística ne l nible de l'inanimado para animado.
107
Tolkien biu l'eideia d'animismo cumo antimamente ligada al surgimiento de la lenguaige i mito houmanos: "... Ls purmeiros homes a falar de 'arbles i streilhas' biran cousas mui defrentes. Para eilhes, l mundo staba bibo cun seres mitológicos... para eilhes, to la criaçon fui 'miticamente tecida i élficamente modelada'."
108
Anterpretaçon
eiditar
eiditar código-fuonte
L Hobbit
puode ser bisto cumo ua sposiçon criatiba de l trabalho teórico i académico de Tolkien. Temas ancontrados na antiga
literatura anglo-saxónica
, i specificamente ne l poema
Beowulf
, ténen ua fuorte persença na defeniçon de l mundo antigo an que Bilbo antrou. Tolkien, un talentoso conhecedor de
Beowulf
, afirmou que l poema staba antre sues "fuontes mais baliosas" al screbir
L Hobbit
109
Tolkien ye creditado cumo sendo l purmeiro crítico la çcorrer subre
Beowulf
cumo ua obra literária cun balor para alhá de l meramente stórico, i sue palhestra de 1936 antitulada
Beowulf: The Monsters and the Critics
inda ye leitura oubrigatória para studantes d'anglo-saxon. L poema
Beowulf
cuntén bários eilemientos que Tolkien amprestou para
L Hobbit
, ancluindo un dragon monstruoso i anteligente.
110
Ciertas çcriçones an
L Hobbit
parécen tener sido liebantadas diretamente de
Beowulf
cun algua pequeinha reformulaçon, cumo quando cada dragon stende l sou cachaço para fareijar antrusos.
111
De la mesma forma, las çcriçones de Tolkien subre l cobil ser besitado ​​atrabeç dua passaige secreta nun speilho ye semelhante a la
Beowulf
. Tolkien refinou partes de l'anredo de
Beowulf
qu'el parece tener ancontrado de forma menos sastifatoriamente çcritas, cumo detalhes subre l copo de l ladron i l'anteleto i personalidade de l dragon.
112
Outra anfluéncia anglo-saxónica ye l'aparecimiento de chamadas láminas de renome, adornadas an runas. Ye fazendo uso de sue lámina élfica que bemos Bilbo finalmente tomando sue purmeira açon andependiente i heiróica. Al nomear la lámina cumo "
Ferroada
", bemos l'aceitaçon de Bilbo de ls tipos de práticas culturales i lenguísticos ancontrados an
Beowulf
, seneficando sue antrada ne l mundo antigo an qu'el se ancontraba.
113
Esta progresson culmina an Bilbo roubar un copo de l tesouro de l dragon, çpertando-le l'ira, un ancidente diretamente spelhado an
Beowulf
, i ua açon anteiramente detreminada por padrones narratibos tradecionales. Cumo Tolkien screbiu: "... L'eipisódio de l roubo surgiu naturalmente (i quaije einebitabelmente) a partir de las circunstáncias. Ye defícel pensar an qualquiera outra forma de cunduzir la stória neste momiento. Eimagino que l'outor de
Beowulf
dirie l mesmo".
109
Cumo ne l'anredo i ne l cenairo, Tolkien traç sues teories literárias al formar personaiges i sues anteraçones. El retrata Bilbo cumo un moderno
anacronismo
splorando un mundo eissencialmente antigo. Bilbo ye capaç de negociar i anteragir drento deste mundo antigo porque lenguaige i tradiçon stablecen conexones antre ls dous mundos. Por eisemplo, ls enigmas de Gollun son tomados a partir d'antigas fuontes stóricas, anquanto las de Bilbo bénen de libros anfantis modernos. Ye la forma de l jogo d'enigmas, fameliar para ambos, que permite que Gollun i Bilbo ambolban un al outro, al ambés de l cuntenido de las charadas an si. Essa eideia de cuntreste superficial antre l stilo de lenguaige andebidual de ls personaiges, timbre i sfera d'antrisses, liebando a ua cumprenson mais perfunda de l'ounion antre l'antigo i l moderno, ye un tema recorrente an
L Hobbit
98
Smaug ye l percipal antagonista. De muitas maneiras l'eipisódio de Smaug reflete i faç refréncia al dragon de
Beowulf
i Tolkien usa-lo para poner an prática alguas de las inobadoras teories literárias que zambolbiu subre l poema anglo-saxon i sue repersentaçon mediebal de l dragon cumo tenendo anteligéncia bestial.
110
Tolkien prefire grandemente este tema subre l'antiga tendéncia mediebal d'outelizar l dragon cumo ua figura simbólica ó alegórica, cumo na
lenda de San Jorge
114
Smaug, l dragon cun sou tesouro an ouro, puode ser bisto cumo un eisemplo de la relaçon tradecional antre mal i metalurgie cumo coligidos na repersentaçon de l
Pandaemoniun
cun sou "fuogo i fumaça rolante" an
Paraíso Perdido
de
John Milton
113
De todos ls personaiges, la fala de Smaug ye la mais moderna, usando spressones cumo "Nun deixe que sue eimaginaçon tome cunta de bocé!".
Ua beç que las teories literárias de Tolkien ténen sido bistas a anfluenciar la trama, l libro ten spriéncias de l scritor.
L Hobbit
puode ser lido cumo ua parábola de Tolkien de la
Purmeira Guerra Mundial
, cul heirói sendo arrincado de sue casa rural i jogado nua guerra loinge, adonde ls tipos tradecionales d'heiroísmo son mostrados cumo fúteis.
115
L cunto, cumo tal, splora l tema de l'heiroísmo. Cumo ouserba Janet Croft nun artigo subre Tolkien, la reaçon literária de Tolkien pa la guerra neste momiento difire de la maiorie de ls scritores pós-guerra, abstendo-se l'ironia cumo un método para çtanciar acuntecimientos al ambés d'ousar a mitologie para mediar sues spriéncias.
63
Semelhanças cun obras d'outros scritores qu'anfrentórun la Grande Guerra son bistas an
L Hobbit
, anclusibe retratando la guerra cumo anti-pastoral: las tierras de "La desolaçon de Smaug" — ária sob anfluéncia de Smaug antes de sue muorte i mais tarde cenairo de la batailha de ls Cinco Eisércitos — son çcritas cumo paisaiges stéreis, danificadas.
116
L Hobbit
faç ua adberténcia contra la repetiçon de las tragédies de la I Guerra Mundial,
117
i atitude de Tolkien cumo un beterano puode mui bien ser resumida pul comentairo de Bilbo: "La bitória depuis de todo, suponho! Bien, parece un negócio mui triste".
63
Traduçones
eiditar
eiditar código-fuonte
Passado sou lançamiento, l romance lougo atraiu l'atençon d'eiditoras strangeiras. Ne l berano de 1938, pouco antes de l'ampeço de la
Segunda Guerra Mundial
, l'eiditora almana
Rutten & Loening
, zeiando publicar
L Hobbit
an sou paíç, screbiu la Tolkien para preguntar subre sues possibles ouriges
judaicas
. Achando las
leis de segregaçon
nazistas
"loucas" i sue
doutrina racial
"totalmente perniciosa i nó-científica", Tolkien screbiu la sou eiditor para qu'el sinalizasse sue rejeiçon de qualquiera traduçon almana nestas cundiçones.
118
L'ecloson de la Segunda Guerra amplica l'abandono deste porjeto, pa l çgosto de Tolkien, que tenie ua aposta cun sou filho mais bielho subre la traduçon de la famosa purmeira frase de l romance.
119
La purmeira traduçon de
L Hobbit
nua léngua strangeira fui
sueca
, publicada an 1947. Tolkien queda mui xateado, afirmando que "habien tomado libardades anjustificables cul testo",
120
anclusibe traduzindo la palabra
hobbit
por
hompen
. dues outras traduçones suecas fúrun eiditadas mais tarde, an 1962 i outra beç an 1971. Assi i to, l sucesso de
L Senhor de ls Anéis
, ancentiba eiditores strangeiros a publicar traduçones de
L Hobbit
: antre las purmeiras lançadas anquanto Tolkien inda staba bibo, hai aqueilhas an
alman
(1957), an
houlandés
(1960), an
polaco
(1960), an
pertués
(1962), an
espanhol
(1964), an
japonés
(1965), an
dinamarqués
(1969 , an
francés
(1969), an
noruegués
(1972), an
finlandés
(1973), an
eitaliano
(1973) i an
eslobaco
(1973). Poucos meses antes de sue muorte, Tolkien soube qu'ua traduçon
eislandesa
staba sendo preparada, ua nobidade que l'ancheu d'alegrie,
121
mas essa traduçon nun ben antes de 1978. Al to,
L Hobbit
fui traduzido para mais de quarenta lénguas, cun mais dua berson publicada para alguas lénguas.
122
An
Pertual
, la purmeira eidiçon de l romance fui lançada pula Librarie Ceblizaçon an 1962 sob l títalo
L Gnomo
, cun traduçon de Marie Isabel Morna Braga i Mário Braga; l libro fui reditado an 1985 pula eiditora Ouropa-América cul nome
L Hobbit
, traduzido desta beç por Fernanda Pinto Rodrigues.
123
Por sue beç, la purmeira eidiçon brasileira de l'obra fui lançada an 1976 pula
Artenoba
, cun traduçon de Luiç Alberto Monjardin; ua nuoba traduçon, feita por Lenita Marie Rímoli Stebes i Almiro Pisetta, fui publicada ne l paíç an 1995 pula
Martines Fuontes
124
Recepçon
eiditar
eiditar código-fuonte
A la época de sou lançamiento, la maiorie de ls comentairos de la
crítica literária
subre
L Hobbit
fúrun positibos tanto ne l Reino Ounido quanto ne ls Stados Ounidos. Muitos deilhes cuntinórun la publicidade rializada pula Allen & Unwin, qu'habie cumparado l libro cun
Alice ne l Paíç de las Marabilhas
de l'outro lado de l speilho
, dous romances de l'anglés
Lewis Carroll
. Inda assi, Tolkien nun gustou de la cumparaçon i la refréncia zapareciu na segunda eidiçon de 1965.
125
Eilustraçon de
Alice ne l Paíç de las Marabilhas
(1865) feita por
John Tenniel
. An sue purmeira eidiçon,
L Hobbit
fui cumparado l'esta obra pula eiditora Allen & Unwin.
L'escritor británico
C. S. Lewis
(amigo de Tolkien i outor de la
série
de fantasia
Las Crónicas de Nárnia
), publicou dues críticas anónimas ne l suplemiento literairo de l jornal anglés
The Eiquipas
i ne l
The Eiquipas
an si, an qu'eilogiou tanto l romance quanto Tolkien i prebiu l feturo sucesso de l'obra, screbendo:
La berdade ye que neste libro ua série de cousas buonas, nunca antes ounidas, chegórun juntas: un fondo d'humor, ua cumprenson de ninos, i ua fuson feliç de l'erudito cula cumprenson de mitologie de l poeta... L porsor dou un aire de nun ambentar nada. El studou trolls i dragones an purmeira mano i ls çcrebiu cun essa fidelidade que ye eiquibalente a ouceanos de simplista "ouriginalidade".
126
Lewis inda colocou
L Hobbit
al lado d'obras cumo
Flatland
Phantastes
, i
L Bento ne ls Salgueiros
126
W. H. Auden
, an sue análeze de la sequéncia
The Fellowship of the Ring
, chamou l romance de "ua de las melhores stórias para ninos deste seclo".
127
El tamien oubtebe buonas críticas na rebista
Horn Vok Magazine
por parte de l'eiditora Bertha I. Mahony i de la colunista Anne Carroll More, anquanto William Rose Benét chamou-lo de "fantasia spléndida" ne l
Saturday Rebiew of Literature
128
Ne l jornal norte-amaricano
The New York Eiquipas
, Anne T. Eaton çcribe-lo cumo "un cunto de fadas recontando ua grande abintura, cheno de suspense i temperado cun un humor eirresistible bastante tranquilo" i cunsidrou-lo un de ls melhores libros anfantis publicados naquel momiento.
Antretanto, alguns comentairos negatibos inda aparecen. Pa l
Junior Bookshelf
, las peripécias anfrentadas por Bilbo "d'algua forma dában l'ampresson de séren retrocessos deliberados i nun d'acuntecimientos naturales".
126
L Hobbit
fui nomeado a la
Medalha Carnegie
i tamien recebiu un prémio de l jornal norte-amaricano
New York Heirald Tribune
de melhor fiçon jubenil de l'anho (1938). Mais recentemente, el fui reconhecido cumo "l mais amportante romance de l seclo XX (para leitores mais bielhos)" na lista
Children's Voks of the Century poll in Books fur Keps
129
La publicaçon de la sequéncia
L Senhor de ls Anéis
altarou l'oupenion de muitos críticos de l'obra. Al ambés d'abordar
L Hobbit
cumo un libro anfantil cun méritos própios, críticos aceitórun l'eideia de que l romance serie un "prelúdio", relegando la stória a un teste pa l trabalho posterior. Cumbatendo esta anterpretaçon stan aqueilhes que dízen que, nesta abordaige, perde-se mui de l balor de l'ouriginal cumo ua obra anfantil i de Alta Fantasia por dreito, i que çcunsidera-se l'anfluéncia de l romance subre esses géneros.
90
Comentaristas cumo Paul Kocher,
130
John D. Rateliff
131
i C. W. Sulliban
90
ancentiban ls leitores a tratar las obras separadamente, tanto porque
L Hobbit
fui cuncebido, publicado, i recebido de forma andependiente de l trabalho posterior, quanto tamien para eibitar que l leitor benga a tener falsas spetatibas de ton i stilo.
Legado
eiditar
eiditar código-fuonte
L Senhor de ls Anéis
eiditar
eiditar código-fuonte
Anquanto
L Hobbit
fui adatado i eilaborado de muitas maneiras, sue cuntinaçon,
L Senhor de ls Anéis
, ye cunsidrado sou percipal legado. Las tramas cumpartilhan la mesma strutura básica, progredindo na mesma orde: las stórias ampeçan an Bolson, na casa de Bilbo Bolseiro, Gandalf ambia ls protagonistas nua misson pa l leste; Eilrond fornece refúgio i cunselhos; ls abintureiros scapan de las criaturas subterráneas (Cidade de ls orcs/
Moria
); eilhes se ambolben an outro grupo d'eilfos (
Floresta de las Trebas
Lothlórien
); atrabessan ua region desolada (Desolaçon de Smaug/ls pántanos Muortos); lutan nua batailha einorme, un çcendente de reis ye restourado al sou trono ancestral (Bard/
Aragorn
) i quando l'hobbit buolta para casa, el ancontra ua situaçon altarada (benes leiloados/andustrializaçon de l Cundado por Saruman).
132
L Senhor de ls Anéis
, inda assi, ten un anredo mui mais cumplexo, debido al maior númaro de personaiges. Tolkien screbiu la stória cun menos humor i ls temas morales i filosóficos fúrun mais zambolbidos. Las defrenças antre las dues obras puoden ser perturbadoras para alguns leitores.
132
Muitas de las defrenças temáticas i stilísticas surgiran porque Tolkien screbiu
L Hobbit
cumo ua stória para ninos, i
L Senhor de ls Anéis
pa l mesmo público, que mais tarde tenie crecido zde la sue publicaçon. Para alhá desso, l cunceito de Tolkien subre la Tierra-média mudaba cuntinamente i lentamente fui eiboluindo al longo de sue bida.
133
Na eiducaçon
eiditar
eiditar código-fuonte
L stilo i ls temas de l libro ténen sido bistos a ajudar a ampliar l'alfabetizaçon precoce de leitores moços, preparando-los para abordar las obras clássicas de scritores angleses cumo
Charles Dickenes
William Shakespeare
. Por outro lado, ouferecer a leitores mais bielhos fiçon moderna adolescente nun puode eisercitar sues halbelidades de leitura abançada, anquanto que l material puode cunter temas mais adequados als adolescentes.
134
Cumo un de ls bários libros que fúrun recomendados para ninos antre 11-14 anhos para ancorajar l'alfabetizaçon nessa faixa etária,
L Hobbit
ye promobido cumo "l'ouriginal i inda melhor fantasia yá scrita".
Bários guias pedagógicos i libros de studo fúrun publicados para ajudar porsores i alunos a strair mais de l romance.
L Hobbit
antroduç cunceitos literairos, nomeadamente la
alegoria
, para moços leitores, ua beç que l trabalho ten sido bisto cumo tenendo aspetos alegóricos que refleten la bida i la época de sou outor.
117
Antretanto, l própio Tolkien rejeitou ua leitura alegórica de l'obra.
135
Esta tenson puode ajudar a antroduzir ls leitores l'anterpretaçones de leitura i scrita, la percípios de la
Neocrítica
i ferramientas críticas de l'análeze
freudiana
, cumo la "sublimaçon", na abordaige d'obras literárias.
136
Outra abordaige crítica tomada an salas d'aula ten sido la de propor l'ansignificáncia de las personaiges femeninas na stória cumo
seisista
. Anquanto Bilbo puode ser bisto cumo un simblo literairo de giente pequeinha de qualquiera
género
137
ua abordaige cunciente de género puode ajudar ls alunos a stablecer noçones dun "testo socialmente simbólico" adonde l seneficado ye gerado por leituras tendenciosas de detreminada obra.
138
Por essa anterpretaçon, ye irónico que la purmeira adataçon outorizada de
L Hobbit
tenga sido ua porduçon teatral dua scuola para ninas.
48
Adataçones
eiditar
eiditar código-fuonte
Fexeiro:Gollum1989graphicnoble.jpg
Gollun
eilustrado an 1989, ua stória an quadrinhos adatada por
David Wenzel
L Hobbit
yá fui adatado para dibersos meios de quemunicaçon, i muitas bezes. La purmeira adataçon outorizada de l romance apareciu an márcio de 1953: ua montaige teatral de la scuola
St. Margaret's Schol
, de
Eidimburgo
49
La purmeira adataçon cinematográfica de l libro fui un filme de duoze minutos cun fotos de zeinhos animados, ancomendado la
Gene Deitch
por
William L. Snyder
an 1966, cunforme relatado pul própio Deitch.
139
140
Este filme fui eisibido publicamente an
Nuoba York
139
An 1969 (mais de 30 anhos passado la purmeira publicaçon), Tolkien bendiu l filme i ls dreitos de
merchandesing
de
L Hobbit
pa l stúdio amaricano
United Artists
sob un acuordo que stipula un montante fixo de dieç mil libras
141
142
mais un
royalty
de 7,5% depuis de ls custos, a pagar a la Allen & Unwin i al outor.
143
An 1976 (trés anhos passado la muorte de l Tolkien), la United Artists bendiu ls dreitos a la
Saul Zaentç Cumpany
, que faç negócios comerciales sob l nome
Tolkien Enterprises
nota 7
Zde anton, todas las adataçones "outorizadas" ténen sido assinadas pula Tolkien Enterprises. An 1997, la Tolkien Enterprises licenciou ls dreitos cinematogáficos pa la Miramax, que ls atribuiu, an 1998, a la
New Line Cinema
144
Ls heirdeiros de Tolkien, ancluindo sou filho
Christopher
, entrórun cun ua
açon
contra la New Line Cinema, an febreiro de 2008, que bisa l pagamiento de lucros i tener "l dreito a cancelar... todos ls dreitos feturos de la New Line... para porduzir, çtribuir i/ó splorar feturos filmes baseados na Trilogie i/ó ls filmes... i/ó... filmes baseados an
L Hobbit
".
145
La rádio británica
BBC Radio 4
fizo ua série dramática de
L Hobbit
; era ua adataçon de
Michael Kilgarriff
, trasmitida an uito partes (quatro horas ne l total) de setembre la nobembre de 1968. Fui strelhada por
Anthony Jackson
cumo l narrador,
Paul Daneman
cumo Bilbo i
Carbic Heiron
cumo Gandalf. La série fui lançada an
fita cassete
an 1988 i an CD an 1997.
146
L Hobbit
, ua
berson animada
de la stória porduzida por
Rankin/Bass
, streou cumo un filme de telebison ne ls Stados Ounidos an 1977. An 1978,
Romeo Muller
ganhou un prémio
Peabody Award
por sou roteiro para
L Hobbit
. L filme tamien fui andicado pa l
Prémio Hugo de Melhor Apersentaçon Dramática
, mas perdiu para
Star Wars
. L'adataçon ten sido chamada de "eisecrable"
122
i cunfusa para quien nun stá fameliarizado cul anredo.
147
Ua
adataçon cinematográfica debedida an trés partes
stá sendo co-porduzida pula
Metro-Goldwyn-Mayer
i pula New Line Cinema, porduzida i dirigida por
Peter Jackson
148
149
Antitulados
The Hobbit: An Unexpeted Journey
The Hobbit: The Desolation of Smaug
The Hobbit: There and Back Again
, ls longas-metraiges dében ser lançados an 14 de dezembre de 2012, 13 de dezembre de 2013 i 18 de júlio de 2014, respetibamente.
150
Martin Freman
eirá retratar Bilbo.
151
Ua adataçon an quadrinhos an trés partes cun roteiro de
Chuck Dixon
Sean Deming
i eilustrada por
David Wenzel
fui publicada pula
Eclipse Comics
an 1989. An 1990 ua eidiçon an belume único fui lançada pula
Unwin Paperbacks
. L'arte de la cápia era de l'ilustrador ouriginal David Wenzel. Ua reimpresson nun único belume fui lançada pula
Del Rey Books
an 2001. Sue cápia, ilustrada por
Donato Giancola
, fui premiada cul Association of Science Fition Artists Award fur Best Cober Eillustration an 2002.
152
ME Games Ltd
(antes
Middle-earth Play-by-Carta eiletrónica
), que ganhou bários prémios
Ourigin Awards
, outeliza la Batailha de ls Cinco Eisércitos cumo un cenairo antrodutório para ua berson cumpleta de l jogo i anclui personaiges i eisércitos de l libro.
153
Bários
jogos de cumputador
bideogames
, ambos licenciados i nun licenciados, ténen sido baseados na stória. Un de ls mais bien-sucedidos fui
The Hobbit
, un premiado jogo de cumputador lançado an 1982 pula
Bean Software
, i lançado pula
Melbourne House
cun cumpatibelidade pa la maiorie de ls cumputadores çponibles na atualidade. Ua cópia de l libro fui ancluída an cada pacote de l jogo.
154
L jogo nun reconta la stória, mas se coloca al lado deilha, usando tanto la narratiba quanto la strutura de l romance para motibar la jogabelidade.
155
El ganhou l
Golden Joystick Award
na catadorie Jogo de Stratégia de l Anho an 1983
156
i fui respunsable por popularizar la spresson "Thorin sits down and starts singing about gold".
157
nota 8
Mercado de colecionadores
eiditar
eiditar código-fuonte
Ambora dados cunfiables ​​séian defíceles de se oubter, stima-se que las bendas globales de
L Hobbit
decorran antre 35
107
i 100
158
milhones de cópias zde 1937. Ne l
Reino Ounido
, l romance inda nun se retirou de ls cinco mil melhores libros de la
Nielsen BookScan
zde 1995, quando l índice ampeçou — atingindo un oumiento de trés anhos nas bendas, passando de 33 084 (an 2000) para 142 541 (an 2001), i 126 771 (an 2002) para 61 229 (an 2003), classeficando-se na 3 ª posiçon de la "lista de libros perenes" de la Nielsen.
159
La popularidade duradoura de
L Hobbit
tamien fizo sues antigas ampressones atratibas para colecionadores d'itenes; la purmeira eidiçon an léngua anglesa puode ser bendida antre seis mil i binte mil
libras
nun leilon,
160
161
ambora l précio dua purmeira eidiçon assinada tenga atingido mais de sessenta mil libras.
158
Notas
La
cátedra
Rawlinson i Bosworth d'anglo-saxon
fui criada por Richard Rawlinson de la St. John's College, ua faculdade custituinte de la
Ounibersidade de Oxford
Pembroke College ye ua
faculdade custituinte
de la Ounibersidade de Oxford.
Ls Certificados Scolares éran un padron de qualificaçon ne l Reino Ounido, criados an 1918. Ls eisames éran feitos normalmente als dezesseis anhos i era necessairo passar an matemática, anglés i outros assuntos la fin d'oubté-lo. L certificado solo fui abolido an 1951.
Traduzido libremente de l'ouriginal an anglés:
Clap! Snap! the black crack!/Grip, grab! Pinch, nab!/And down down to Goblin-town/You go, my lad!
Cockney
ye un dialeto quemun de ls bairros pobres de
Londres
Nome ouriginal an anglés de la Piedra Arken.
Middle-earth Enterprises, antes coincida cumo Tolkien Enterprises, ye un nome comercial para ua debison de la Saul Zaentç Cumpany (SZC), cun sede na
Califórnia
, que detén ls dreitos mundiales sclusibos de ciertos eilemientos de ls dous trabalhos literairos mais famosos de J. R. R. Tolkien:
L Senhor de ls Anéis
L Hobbit
. Esses eilemientos ancluen ls títalos de las obras, nomes de ls personaiges — bien cumo ls nomes de lugares, oubjetos i eibentos drento deilhes —, i alguas frases cúrties i palabras de ls libros.
Traduzindo libremente de l'anglés: "Thorin se senta i ampeça a cantar subre l'ouro".
Refréncias
eiditar
eiditar código-fuonte
Todas las refréncias feitas al longo de l'artigo stan listadas ambaixo, retiradas de
sites
, libros i artigos de jornales. La maiorie stá an anglés, ua beç qu'amboras i trabalhos académicos relacionados la
L Hobbit
son ancontrados mais facilmente nesse léngua.
Fuontes
eiditar
eiditar código-fuonte
Eaton, Anne T. (13 de márcio de 1938).
.com/1938/03/13/mobies/LOTR-HOBBIT.html «La Delightfully Eimaginatibe Journey»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The New York Eiquipas
. Cunsultado an 29 de márcio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Langford, David (2001).
Lord of the Royalties
(an anglés).
SFX Magazine
. Cunsultado an 29 de márcio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com.br/books?id=TqJ7gHrwjUEC&printsec=fruntcober&hl=t-BR#b=onepage&q&f=false
"The Psychological Journey of Bilbo Baggines"
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos: Oupen Court Publishing. 2003. 165
páiginas.
ISBN
9780875483030
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com.br/books?id=dXG_2tsU64cC&printsec=fruntcober&dq=Red+Riding+Hod+and+the+Wolf+in+Bed&hl=en&sa=X&ei=nsY3T6e2LM7OswbLz9DXDA&redir_sc=y#b=onepage&q=prefigure%20the%20largely%20bourgeois&f=false
"Red Riding Hod and the Wolf in Bed: Modernisn's Fairy Tales"
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos:
University of Toronto Press
. 2006. 203
páiginas.
ISBN
0802090869
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Betç, Kirk H (1996).
Beachan's Ancyclopedie of Popular Fition Analysis
(an anglés). [S.l.]: Beachan Publishers. 1924
páiginas.
ISBN
0933833423
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com.br/books?id=gPDBt8ea5lcC&printsec=fruntcober&dq=The+Wizard+and+the+Warrior:+Leading+with+Passion+and+Power&hl=en&sa=X&ei=xc3T4HyFIXysgaBza3EDA&redir_sc=y#b=onepage&q=chief%20role&f=false
The Wizard and the Warrior: Leading with Passion and Power
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos:
John Wiley & Sonidos
. 2006. 247
páiginas.
ISBN
0787974137
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com.br/books?id=PSzNSnzx9rcC&pg=PA14&dq=The+Hobbit+charaters&hl=en&sa=X&ei=SxQKT9z2HpDbsgbu_M2BDw&redir_sc=y#b=onepage&q=The%20Hobbit%20charaters&f=false
.R.R. Tolkien's Hobbit and Lord of the Rings
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos: Barron's Eiducational Series. 1986. 50
páiginas.
ISBN
0812035232
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/books?id=3HJbAAAAMAAJ&q=Thorin+Oakenshield+pompous&dq=Thorin+Oakenshield+pompous&hl=de&sa=X&ei=fAMKT_OABIODtQaHhs2uCA&redir_sc=y
Tolkien and the Silmarils
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos:
Houghton Mifflin
. 1981. 104
páiginas.
ISBN
039529469X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Anderson 2003
, p.
120
.com.br/books?id=XsJ645BbookAC&lpg=PP1&dq=eiditions:_nZDFNy_niIC&hl=en&pg=PP1&redir_sc=y#b=onepage&q=eiditiones:_nZDFNy_niIC&f=false
Tolkien - Blon's Modern Critical Biews
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). Stados Ounidos: Chelsea House Publicationes. 1999. 150
páiginas.
ISBN
9781604131468
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Tolkien 2009
, p.
4-14
Tolkien 2009
, p.
17
Tolkien 2009
, p.
18
Tolkien 2009
, p.
30
Tolkien 2009
, p.
38
Tolkien 2009
, p.
46
Tolkien 2009
, p.
52
Tolkien 2009
, p.
60-61
Tolkien 2009
, p.
60
Tolkien 2009
, p.
73
Tolkien 2009
, p.
82
Tolkien 2009
, p.
93
Tolkien 2009
, p.
104-124
Tolkien 2009
, p.
137
Tolkien 2009
, p.
156
Tolkien 2009
, p.
182
Tolkien 2009
, p.
195
Tolkien 2009
, p.
206
Tolkien 2009
, p.
211
Tolkien 2009
, p.
219
Tolkien 2009
, p.
243
Tolkien 2009
, p.
259
Tolkien 2009
, p.
256
Tolkien 2009
, p.
263
Tolkien 2009
, p.
270
Tolkien 2009
, p.
278
Tolkien 2009
, p.
281
Tolkien 2009
, p.
296
Oxford Poetry
(1915) Blackwells
Yorkshire Poetry,
Leds, bol. 2, ne l. 19, Outubre–Nobembre de 1923
Rateliff 2007
, p.
xxx–xxxi
Carpenter 1977
, p.
181
Carpenter 1981
, p.
294
Carpenter 1977
, p.
184
Carpenter 1977
, p.
192
Hammond 1993
, p.
Hammond 1993
, pp.
18–23
Anderson 2003
, p.
22
Anderson 2003
, pp.
384–386
Carpenter 1977
, p.
195
Carpenter 1977
, p.
215
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring - "Prologue".
(an anglés). Stados Ounidos:
Houghton Mifflin
ISBN
0395082544
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Anderson 2003
, pp.
18–23
Rateliff 2007
, p.
781, 811–12
Rateliff 2007
, p.
765
Anderson 2003
, p.
218
L Hobbit
(an anglés). Reino Ounido:
George Allen & Unwin
. 1937. p.
63
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
L Hobbit
(an anglés). Reino Ounido:
George Allen & Unwin
. 1951. p.
63
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
L Hobbit
(an anglés). Stados Ounidos:
Houghton Mifflin Cumpany
. 1966. p.
62.
ISBN
0395071224
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Story of Middle-earth: Bol 1
- "
The Book of Lost Tales 1
(an anglés). Reino Ounido:
George Allen & Unwin
. 1983. p.
43-44.
ISBN
0048232386
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/features/lordoftheringstrilogy/hobbit/2_5.shtml «Seletiones fron The Annotated Hobbit»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Houghton Mifflin
. Cunsultado an 5 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Wynne, Drout, Michael D. C. i Hilary (2000).
Rebiew Essay: Ton Shippey's J. R. R. Tolkien: Outhor of the Century and la Lok Back at Tolkien Criticisn since 1982
(an anglés)
. Cunsultado an 5 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Fisher, Jason (2008).
The Story of the Hobbit (rebiew)
(an anglés).
Mythsoc.org
. Cunsultado an 5 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Erro de citaçon: Código

inválido; o nome "Myth" é definido mais de uma vez com conteúdos diferentes
Anderson 2003
, p.
14
Anderson 2003
, pp.
378–379
Hammond 1993
, p.
18
Hammond 1993
, pp.
10–11
Anterruted Music: The Making of Tolkien's Mythology
(an anglés). Stados Ounidos: Kent State University Press. 2005. p.
67.
ISBN
0873388240
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Hammond 1993
, pp.
12–13
Hammond 1993
, p.
14
Rateliff 2007
, p.
602
Hammond 1993
, p.
20
The Hobbit
(an anglés). Reino Ounido: The Children's Book Club. 1942
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Runeninschriften Als Quelle Anterdisziplinärer Forschung
(an anglés i alman). [S.l.]: Walter de Gruyter. p.
663-664.
ISBN
3110154552
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Rune Primer: La Down-to-Earth Guide to the Runs
(an anglés). Stados Ounidos: Rune-Net Press. 2006. p.
137.
ISBN
0958043515
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Narratibe Models in Tolkien's Stories of Middle-earth
(an anglés). Stados Ounidos: Journal of Anglish Studies. 2003-2004. p.
7-22
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Formato data (
link
) !CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Sploring Children's Literature: Teaching the Language and Reading of Fition
(an anglés). Stados Ounidos: Sage. 2002. p.
43.
ISBN
0761940464
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Carpenter 1977
, p.
193
Rateliff 2007
, p.
64
Cumparatibe Children's Literature
(an anglés). [S.l.]: Routledge. 2005. p.
20.
ISBN
0415305519
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Carpenter 1981
, p.
159
War of the Fantasy Worlds: C.S. Lewis and J.R.R. Tolkien on Art and Eimagination
(an anglés). [S.l.]: Grenwod Publishing Group. 2010. p.
6.
ISBN
0313362823
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Oxford Cumpanion to Fairy Tales
(an anglés). [S.l.]: Oxford University Press. 2000. p.
525.
ISBN
0198601158
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
St. Clair, Gloriana.
«Tolkien's Cauldron: Northern Literature and The Lord of the Rings»
(an anglés).
Carnegie Mellon
. Cunsultado an 8 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Lemitationes of Scientific Truth
(an anglés). [S.l.]: Kregel Publicationes. 2005. p.
108.
ISBN
0825422531
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Children's Literature
(an anglés). [S.l.]:
John Wiley & Sonidos
. 2000. p.
173.
ISBN
0631211411
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Klassiker dar Kinder- und Jugendliteratur
(an alman). [S.l.]: Metzler. 1999. p.
1078–1079.
ISBN
3476012352
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Essential Guide to Children's Voks and Their Creators
(an anglés). [S.l.]:
Houghton Mifflin
. 2002. p.
50. 448
páiginas.
ISBN
0618190821
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Chance 2001
, p.
50
"High Fantasy". In Hunt, Peter. Anternational Cumpanion Ancyclopedie of Children's Literature
(an anglés). [S.l.]: Taylor & Francis. 1996. p.
309–310. 994
páiginas.
ISBN
0415088569
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Other Worlds
(an anglés). [S.l.]: Popular Press. 1983. p.
52.
ISBN
087972241X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Book Notes: "The Hobbit"
(an anglés). [S.l.]: Barron's Eiducational Series. 1986. p.
36.
ISBN
0812035232
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
"The Quest Heiro". In Rose La. Zimbardo and Neil D. Isaaca,. Understanding the Lord of the Rings: The Best of Tolkien Criticisn
(an anglés). [S.l.]:
Houghton Mifflin
. 2004. p.
31-51.
ISBN
061842251X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Myth, Magic and Meaning in Tolkien's World
(an anglés). [S.l.]: Granada. 1976. p.
45-55.
ISBN
0415921503
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Amison, Anne.
«An unexpeted Guest. anfluence of William Morris on J. R. R. Tolkien's works»
(an anglés).
Mythlore
. Cunsultado an 11 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/features/lordoftheringstrilogy/lessones/two/handouts.jsp «Unit Two: Runs, Riddles, and la Ring of Power»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Houghton Mifflin
. Cunsultado an 11 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
St. Clair 2000
, p.
39
J. R. R. Tolkien: Outhor of the Century
(an anglés). [S.l.]:
HarperCollines
. 2001. p.
41.
ISBN
0261104012
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Children's Literature
(an anglés). [S.l.]: Eidinburgh University Press. 2008. p.
98.
ISBN
061847885X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
J.R.R. Tolkien: Myth, Morality, and Religion
(an anglés). [S.l.]: Eignatius Press. 2008. p.
67-68.
ISBN
0898709482
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Chance 2001
, pp.
53–56
Languages, Myths and Story: An Antrodution to the Lenguistic and Literary Background of J.R.R. Tolkien's Fition
(an anglés). [S.l.]: North Landing Books. 2009. p.
37.
ISBN
0981660711
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Children's Literature
(an anglés). [S.l.]: Eidinburgh University Press. 2008. p.
162.
ISBN
0748622748
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Cunfronting Tyranny: Ancient Lessones fur Global Politics
(an anglés). [S.l.]: Rowman & Littlefield Publishers. 2005. pp.
217–218.
ISBN
074254401X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
J. R. R. Tolkien and S Literary Resonances: Biews of Middle-earth
(an anglés). [S.l.]: Grenwod Publishing Group. 2000. pp.
85–86.
ISBN
0313308454
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Rateliff 2007
, p.
603–609
Defending Middle-earth: Tolkien: Myth and Modernity
(an anglés). [S.l.]: Mariner Books. 2004. 94
páiginas.
ISBN
061847885X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
The Anklings: C. S. Lewis, J. R. R. Tolkien, Charles Williams and Their Friends
(an anglés). [S.l.]: Houghton Mifflin. 1979. 43
páiginas.
ISBN
0395276284
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Carpenter 1981
, p.
31
Stele, Felicia Jean (2006).
«Dreaming of dragones: Tolkien's ampat on Heianey's Beowulf»
(an anglés).
Mythlore
. Cunsultado an 17 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
I wish to speak' (Tolkien's boice in s Beowulf essay)
(an anglés). [S.l.]: Routledge. 2002. pp.
58–59.
ISBN
0415289443
Cunsulte
isbn=
ajuda
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Lord of the Eilbes and Eildils
(an anglés). [S.l.]: Eignatius Press. 2006. pp.
53–55.
ISBN
1586170848
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
La Tolkien Cumpass
(an anglés). [S.l.]: Oupen Court Publishing. 1975. 106
páiginas.
ISBN
0875483038
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Rateliff 2007
, p.
534
Carpenter, Humphrey (23 de nobembre de 2003). (an anglés).
The Sunday Eiquipas
[Rebiew: Cober book: Tolkien and the Great War by John Garth Rebiew: Cober book: Tolkien and the Great War by John Garth]
Cunsulte valor
url=
ajuda
. Cunsultado an 23 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
);
An falta ó baziu
títalo=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Croft, Janet (2002).
«The Great War and Tolkien's Memory, an eisamination of World War I themes in The Hobbit and The Lord of the Rings»
(an anglés).
Mythlore
. Cunsultado an 23 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com.br/books?id=AkTKEJyfYLIC&printsec=fruntcober&hl=t-BR#b=onepage&q&f=false
When Dreams Came True: Classical Fairy Tales and Their Tradition
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés). [S.l.]: Routledge. 1999. 24
páiginas.
ISBN
0415921503
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Carpenter 1981
, p.
37
Carpenter 1981
, p.
44
Carpenter 1981
, p.
249
Carpenter 1981
, p.
430
Anderson 2003
, p.
23
«The Hobbit: Pertuese»
(an anglés).
Eilrond's Library
. Cunsultado an 14 de júlio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
«The Hobbit: Pertuese (Brazelian)»
(an anglés).
Eilrond's Library
. Cunsultado an 14 de júlio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Anderson 2003
, pp.
25
Anderson 2003
, p.
18
Auden, W. H. (31 d'outubre de 1954).
.com/books/01/02/11/specials/tolkien-fellowship.html&OQ=Q5fQ72Q3dQ32 «The Heiro is la Hobbit»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The New York Eiquipas
. Cunsultado an 4 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=,
data=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Anderson 2003
, p.
21
.ptolkiensociety.org/faq01.html#awards «Did JRR Tolkien win any awards fur s books?»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Tolkien Society
. 2002
. Cunsultado an 4 d'abril de 2012
Cunsulte data an:
cunsultadata=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Master of Middle-earth, the Achiebement of J. R. R. Tolkien
(an anglés). [S.l.]:
Penguin Books
. 1974. pp.
22–23.
ISBN
0500010951
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Rateliff 2007
, p.
xi
Master of Middle-earth, the Achiebement of J. R. R. Tolkien
. [S.l.]: Penguin. 1974. pp.
31–32
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
The Story of Middle-earth: Bol 1 "The Book of Lost Tales 1"
. [S.l.]:
George Allen & Unwin
. 1983. p.
7.
ISBN
0048232386
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Jones, Nicolette (30 d'abril de 2004).
.ptimesplus.co.uk/tto/news/?login=false&url=http%3A%2F%2Fwww .pthetimes.co.uk%2Ftto%2Flife%2F «What satly is la children's book?»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The Eiquipas
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
Cunsulte data an:
data=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Carpenter 1981
, p.
131
Lawrence, Eilizabeth T. (1987).
«Glory Road: Eipic Romance Las An Allegory of 20th Century Story; The World Through The Eyes Of J. R. R. Tolkien»
(an anglés).
Yale-New Haben Teachers Anstitute
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Breaking the Magic Spell: Radical Theories of Folk and Fairy Tales
. [S.l.]: University Press of Kentucky. 1979. p.
173.
ISBN
0813190304
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Differently Literate: boys, Girls and the Scholing of Literacy
. [S.l.]: Routledge. 1997. p.
164.
ISBN
0750706619
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Deitch, Gene.
.com/roll-the-credits/40-willian-l-snyder/ «William L. Snyder»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
genedeitchcredits .com
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/2012/01/11/gene-deitch-the-hobbit_m_1198864.html «Gene Deitch's 'The Hobbit' Short Filn Surfaces Online Nearly 50 Years On (BIDEO)»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The Huffington Post
. 11 de janeiro de 2012
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Lindrea, Bitoria (29 de júlio de 2004).
«How Tolkien triumphed ober the critics»
(an anglés).
BBC News
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Steino, Roco (28 de júlio de 2009).
.com/article/CA6673069.html «Tolkien's Heirs WantProdution of
The Hobbit' Filn Stopped»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Schol Library Journal
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Harlow, John (28 de maio de 2008).
.ptimesplus.co.uk/tto/news/?login=false&url=http%3A%2F%2Fwww .pthetimes.co.uk%2Ftto%2Farts%2Ffiln%2F «
Hobbit mobies met dire foe in son of Tolkien
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The Eiquipas
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Cieply, Michael (16 de febreiro de 2008).
.com/2008/02/16/mobies/16ring.html?_r=1 «
The Rings' Promts la Long Legal Mire»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The New York Eiquipas
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/nytimes/docs/ent/tlknnewline21108cmp.html «TOLKIEN TRUST B. NEW LINE CINEMA CORP.»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
FindLaw .com
. 11 de febreiro de 2008
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
I An in Fat la Hobbit: An Antrodution to the Life and Works of J. R. R. Tolkien
. [S.l.]: Mercer University Press. 2003. p.
239.
ISBN
0-86554-894-3
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
"NBC's The Hobbit" (Dragones Magazine III)
. [S.l.]:
TSR, Anc.
Dezembre de 1977. 736
páiginas
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Coyle, Jake (18 de dezembre de 2007).
.com/life/mobies/news/2007-12-18-hobbit_N.htn «Peter Jackson to porduce 'The Hobbit
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
USA Today
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Waxman, Sharon (16 d'outubre de 2010).
.pthewrap .com/mobies/column-post/breaking-hobbit-gets-its-grenlight-21749?page=0,0 «
The Hobbit' Gets Its Grenlight, With Jackson Direting (Updated)»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The Wrap
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
Cunsulte data an:
data=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Borgo, Érico (31 d'agosto de 2012).
.com.br/hobbit/cinema/l-hobbit-desolacao-de-smaug/ «L Hobbit - La Desolaçon de Smaug será l segundo filme»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an pertués).
Omelete (site)
. Cunsultado an 2 de setembre de 2012
Cunsulte data an:
data=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
«Martin Freman to play Bilbo Baggines in The Hobbit»
(an anglés).
BBC News
. 22 d'outubre de 2010
. Cunsultado an 20 de júnio de 2012
Cunsulte data an:
data=
ajuda
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/SFAwards/Db/Chesley2002.html «2002 Chesley Awards»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Locus Publicationes
. 2002
. Cunsultado an 25 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
.com/andex.html «Home of Middle-earth Strategic Gaming»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
ME Games Ltd
. Cunsultado an 25 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Using Cumputers in Anglish: La Pratical Guide
. [S.l.]: Routledge. 1986. p.
44.
ISBN
0-416-36180-3
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Narratibe Across Medie: The Languages of Storytelling
. [S.l.]: University of Nebraska Press. 2004. p.
366.
ISBN
0803289936
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Uffindell, Matthew (1984).
«Playing the game»
(an anglés).
Crash
. Cunsultado an 25 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Campbell, Stuart (1991).
«Playing the game»
(an anglés).
Your Sinclair
. Cunsultado an 25 de júnio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
«Tolkien's Hobbit fetches £60,000»
(an anglés).
BBC
. 18 de maio de 2008
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Holden, Jenny (31 de júlio de 2008).
.pthebookseller .com/feature/12-books-you-must-stock.html «The 12 books you must stock»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
The Bookseller .com
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
«Hobbit fetches £6,000 at aution»
(an anglés).
BBC
. 26 de nobembre de 2004
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Walne, Toby (21 de nobembre de 2007).
.ptelegraph.co.uk/finance/personalfinance/ambesting/2819787/How-to-make-la-killing-fron-first-eiditiones.html «How to make la killing fron first eiditiones»
Cunsulte valor
url=
ajuda
(an anglés).
Daily Telegraph
. Cunsultado an 10 de maio de 2012
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida (
link
Bibliografie
eiditar
eiditar código-fuonte
The Annotated Hobbit
. Londres:
HarperCollines
. 2003.
ISBN
0007137263
Cunsulte
isbn=
ajuda
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
J. R. R. Tolkien: La Çcritibe Bibliography
. New Castle, Delaware: Oak Knoll Press. 1993.
ISBN
0938768425
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
La refréncia ten parámetros obsoletos
coauthors=
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
);
cooutores=
requer
outor=
ajuda
Tolkien: La Biography
. Nuoba York:
Ballantine Books
. 1977.
ISBN
0049280376
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
The Letters of J. R. R. Tolkien
. Boston:
Houghton Mifflin
. 1981.
ISBN
0395315557
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
.com/?id=xbGLsT_dP_YC
Tolkien's Art
Cunsulte valor
url=
ajuda
. [S.l.]: Kentucky University Press. 2001.
ISBN
061847885X
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
The Story of the Hobbit
. Londres:
HarperCollines
. 2007.
ISBN
9780007235551
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
St. Clair, Gloriana (2000).
«Tolkien's Cauldron: Northern Literature and The Lord of the Rings»
Carnegie Mellon University
L Hobbit
. San Paulo:
Martines Fuontes
. 2009.
ISBN
9788578271121
Parâmetro desconhecido
subrenome=
ignorado (
ajuda
);
nome1=
sem
sobrenome1=
em Authors list (
ajuda
Modelo:Bibliografie de Tolkien
Portal da literatura
Modelo:Artigo buono
Sacado an "
Catadories
!Páiginas cun erros URL
!Páiginas cun citaçones cun parámetros sin suporte
!Páiginas cun erros CS1: falta outor ó eiditor
!Páiginas cun erros CS1: datas
!CS1 mantenéncia: Formato data
Páiginas cun argumientos de modelos dobles
!Páiginas cun erros ISBN
!Páiginas cun citaçones sin títalo
!Páiginas cun citaçones i URLs bazius
!Páiginas cun refréncias i parámetros obsoletos
!Páiginas cun erros cooutores sin outor
Libros de J. R. R. Tolkien
Libros de fantasia
Romances de l Reino Ounido
Libros de 1937
Páiginas cun lhigaçones scachadas pa fexeiros
Páiginas cun erros an refréncias
Catadorie scundida:
!CS1 mantenéncia: Lhéngua nó recoincida
The Hobbit
Nuobo cacho