Treno a àuta velocità - Wikipedia an piemontèis, l'enciclopedìa lìbera e a gràtis
Vai al contenuto
Da Wikipedia.
Shinkansen serie 0
Un
tren a àuta velocità
a l'é un sistema ëd trasport feroviari caraterisà da velocità motobin pì àute che coj dij tren convensionaj. An general, as definisso "a àuta velocità" ij tren ch'a rivo o a passo la velocità ëd
250 km/h
ansima a linie neuve o adatà, e
200 km/h
ansima a linie esistente.
Sistema 'd tren a àuta velocità a son ëstàit dësvlupà an vàire part dël mond, ma a l'é 'l
Giapon
ch'a l'ha dovrà 'l prim sistema comersial al mond: ël
Shinkansen
(tren balin-a) dël 1964. Soa prima linia, la
Tōkaidō Shinkansen
, a colegava Tokyo e Osaka a 210 km/h.
Stòria
modìfica
modifiché la sorgiss
Orìgin
modìfica
modifiché la sorgiss
L'idèja dël tren a àuta velocità a armonta a la fin dël sécol ch'a fa XIX, ma le limitassion técniche dij binari e dij tren a vapor a l'han ampedine lë s-ciàir. L'ancamin ver a l'é rivà dël 1964 con lë
Shinkansen
giaponèis, progetà për smon-e un mojen modern për l'Esposission Olìmpica 'd Tokyo.
Dësvlup an Euròpa
modìfica
modifiché la sorgiss
An Euròpa, la
Fransa
a l'ha ancaminà 'l programa
TGV
Train à Grande Vitesse
) ant j'agn '70, con ël prim servissi antra Paris e Lion dël 1981. Ël TGV a l'ha batù vàire record ëd velocità e a l'ha anspirà d'àutri pais coma la
Germania
(ICE), l'
Italia
(Frecciarossa, ETR 500), e la
Spagna
(AVE).
Dësvlup ant j'àutri continent
modìfica
modifiché la sorgiss
Ant j'ùltim agn, la
Cin-a
a l'ha dësvlupà la rèj d'àuta velocità pì granda dël mond, con desen-e 'd mila 'd chilòmeter ëd linie. D'àutri pais coma la
Corea dël Sud
(KTX), la
Taiwan
(THSR) e l'
Arabia Saudita
(Haramain High Speed Railway) a l'han butà an pé dij sistema avansà.
Tecnologìa
modìfica
modifiché la sorgiss
Binari
modìfica
modifiché la sorgiss
Le linie a àuta velocità a l'han ëd binari speciaj:
Curvament ridovù
: curve motobin larghe për manten-e na velocità àuta.
Rotaje sensa giunture
continuous welded rail
): për ridùe jë sbàuss.
Distansa pì granda antra ij binari
: për podèj ancoresse a le curve.
Sistema 'd signalassion an cabina
: përchè ij segnaj esterior a son tròp lest për j'andi.
Tren
modìfica
modifiché la sorgiss
Ij tren a àuta velocità a l'han:
Aerodinàmica avansà
: për ridùe la resistensa dl'aria.
Sospension ativa
: për mantnì 'l confòrt an sla pista.
Motor distribuì
(an vàire vagon) o
trassion a locomotiva
Material leger
: alumini, compòsit.
Fren motobin fòrt
: fren a disch elétrich, fren a corent 'd Foucault.
Alimentassion
modìfica
modifiché la sorgiss
La pì part a son alimentà a
tension d'aria
për linie elétriche (25 kV, 50 Hz, o 15 kV, 16.7 Hz an Almagna), ma a-i é 'dcò d'esempi a combustion (TGV dël 1981 a l'ha 'd motor diesel për coleghé le linie neuve a cole veje).
Vantagi
modìfica
modifiché la sorgiss
Velocità
: a riduv ij temp ëd viagi antra le sità, fasend concorensa a l'avion për dëstanse fin a 800 km.
Efissiensa energética
: men energìa për passeger për chilòmeter che l'automòbil o l'avion.
Capacità
: a peul trasporté milen-e 'd përson-e a l'ora për diression.
Sicurëssa
: statìsticament motobin sicur, con pòchi incident amportant.
Sostenibilità
: emission ëd CO2 për passeger motobin basse (se l'eletricità a l'é prodovùa da sorgiss nen fòssij).
Sfide
modìfica
modifiché la sorgiss
Cost 'd costrussion
motobin àut: da 10 a 40 milion d'éuro për chilòmeter.
Manteniment
motobin car.
Aquist ëd teritòri
e 'mpat ambiental ant le fase 'd costrussion.
Compatibilità
con la rèj feroviaria tradissional.
Sistema prinsipal ant ël mond
modìfica
modifiché la sorgiss
Asia
modìfica
modifiché la sorgiss
Giapon
: Shinkansen (320 km/h, rèj ëd 3.000 km).
Cin-a
: China Railway High-speed (350 km/h, 38.000 km ëd linie).
Corea dël Sud
: KTX (305 km/h).
Taiwan
: Taiwan High Speed Rail (300 km/h).
Euròpa
modìfica
modifiché la sorgiss
Fransa
: TGV (320 km/h, rèj ëd 2.800 km).
Almagna
: ICE (300 km/h).
Spagna
: AVE (310 km/h).
Italia
: Frecciarossa (300 km/h).
Regn Unì
: Eurostar (300 km/h për ël tràfich sota la Mànica).
América dël Nòrd
modìfica
modifiché la sorgiss
Stat Unì
: Acela Express (240 km/h, limità).
Canadà
: limità a linie esistent.
Record ëd velocità
modìfica
modifiché la sorgiss
Velocità pì àuta an servissi regular
: 350 km/h (Shinkansen E5, China Railway).
Record assolù an preuva
: 574.8 km/h (TGV V150, Fransa, 2007).
Record për tren a sospension magnética (maglev)
: 603 km/h (L0 Series, Giapon, 2015).
Futur
modìfica
modifiché la sorgiss
Le tendense për ël futur a comprendo:
Tren a sospension magnética (maglev)
: sensa contat con la pista, ch'a peulo rivé a 600 km/h.
Hyperloop
: sistema a bassa pression, an fase ëd proget.
Tren autonom
: sensa condutor.
Anterconession transfrontaliera
: linie ch'a traverso vàire pais.
Vëdde 'dcò
modìfica
modifiché la sorgiss
Shinkansen
TGV
Frecciarossa
ICE
Maglev
Ligam estern
modìfica
modifiché la sorgiss
International Union of Railways (UIC) - High Speed
Railway Technology - High Speed Rail Projects
Pijàit da "
Categorìe
Traspòrt
Tecnologìa
Artìcoj scrivù con l'AI
Treno a àuta velocità
Gionté n'argoment