باکتری - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به محتوا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
حوزه میکروارگانیسم ها
این مقاله ممکن است
نیازمند
تمیزکاری
باشد
تا با
استانداردهای کیفی
ویکیپدیا همخوانی پیدا کند.
هیچ
دلیلی برای تمیزکاری
مشخص نشده است. اگر میتوانید لطفاً به
بهبود این مقاله
کمک کنید.
چگونگی و زمان حذف پیام این الگو را بدانید
باکتریها
محدودهٔ زمانی:
آرکئن
یا پیش از آن تا زمان حال
Had'n
Archean
Proterozoic
Pha.
تصویر
میکروسکوپ الکترونی
انواع باکتری
ردهبندی علمی
حوزه:
باکتریها
Phyla
باکتری گرم-مثبت
/ no
outer membrane
اکتینوباکتر
(high-
G+C
فیرمیکوتها
(low-
G+C
Tenericutes
(no
wall
باکتری گرم-منفی
outer membrane
present
Aquificae
Deinococcus-Thermus
Fibrobacteres
– Chlorobi /
باکتروئیدها
FCB group
Fusobacteria
Gemmatimonadetes
Nitrospirae
Planctomycetes
Verrucomicrobia
کلامیدیه
PVC group
پروتئوباکتریا
Spirochaetes
Synergistetes
Unknown / ungrouped
Acidobacteria
Chloroflexi
Chrysiogenetes
سیانوباکتر
Deferribacteres
Dictyoglomi
Thermodesulfobacteria
Thermotogae
ساختار سلول پروکاریوتی باکتری.
دستهبندی انواع باکتریها
باکتریها
(به
فرانسوی
Bactéries
دامنهای
از
پروکاریوتها
هستند. این
جانداران
که عمدتاً اندازهای در حد چند
میکرون
دارند از جمله اولین جانداران پدید آمده بر روی کره زمین هستند. این جانداران ساده از متنوعترین و مهمترین
میکروارگانیسمها
بهشمار میروند.
باکتریها در سطح وسیعی با
جانوران
گیاهان
قارچها
آغازیان
رابطهٔ
همزیستی
دارند، بهطوری که بدون فعالیت آنها،
حیات
به شکل کنونی بر روی زمین مختل میگردد. باکتریها نقش حیاتی در
چرخههای مواد غذایی
دارند و بسیاری از مراحل این چرخهها همچون
تثبیت نیتروژن
از
جو زمین
، تجزیهٔ
پروتئینها
به روش زیستی، تجزیهٔ اجساد و بقایای جانداران و فرایند
گندیدگی
به آنها وابسته است.
باکتریهای موجود در جمعیتهای زندهٔ اطراف
چشمههای آبگرم
مواد غذایی لازم برای حفظ حیات را با تبدیل مواد محلولی همچون
سولفید هیدروژن
(H
S)و
متان
، فراهم میکنند. باکتریها به دو دستهٔ
اتوتروف
هتروتروف
تقسیم میشوند. باکتریها از نظر ظاهری به سه دستهٔ
کروی
میلهای
مارپیچ
تقسیم میشوند.
همچنین از نظر رشد در
درجه حرارت اپتیمم
، به سه دستهٔ
سرمادوست
میانهدوست
گرمادوست
هم تقسیم میشوند.
باکتریها در مقایسه با
یوکاریوتها
ساختمان سادهای دارند. بسیاری از باکتریها همچنان ناشناخته باقی ماندهاند اما جهت بررسیهای علمی میتوان برخی از آنها را در آزمایشگاه
کشت
داد و این مسئله به
میکروبشناسان
کمک بسیاری کرده است.
سادهترین
تولیدمثل غیرجنسی
با استفاده از
هاگ
تقسیم دوتایی
)، در باکتریها دیده میشود. در تقسیم دوتایی، باکتری مادر در صورت وجود شرایط مناسب به دو
باکتری خواهر
تقسیم میشود. برخی از باکتریها برای حفاظت از خود در شرایط نامساعد محیطی مانند
کمبود کربن
نیتروژن
فسفر
و غذا، پوششی ضخیم به دور خود ایجاد میکنند که
اسپور
یا
هاگ باکتری
نامیده میشود که به ترتیب شامل ۱-
هسته
۲-
غشا داخلی
۳-
دیواره
۴-
کورتکس
۵-
غشا خارجی
۶-
پوشش
۷-
اگزوسپوریوم
است.
در مجموع درصد کمی از باکتریها
بیماریزا
بوده و
بیماریهای عفونی
شامل
وبا
سیفیلیس
سیاهزخم
جذام
طاعون،
سینه پهلو
سل
را سبب میگردند. بیماریهای کشنده باکتریایی همچون
سل
سالانه به ویژه در
آفریقای سیاه
سبب دو میلیون مرگ میگردد.
امروزه از
آنتیبیوتیکها
جهت پیشگیری و درمان عفونتهای باکتریایی استفاده میشود. باکتریها در صنایعی مانند
تصفیه فاضلاب
، پاکسازی
آلودگیهای نفتی
، تولید
پنیر
ماست
از راه
تخمیر
بازیافت
زبالهها و استخراج
طلا
پالادیم
مس
و سایر فلزات از معادن
و همچنین در
زیستفناوری
، تولید آنتیبیوتیکها و مصارف دارو و درمانی سایر مواد شیمیایی اهمیت دارند.
پراکندگی در طبیعت
ویرایش
باکتریها به شکل معلق در هوا، بر روی سطوح مختلف، درون غذاها، یخهای قطبی، عمق
پوسته زمین
چشمههای آبگرم
و حتی
ضایعات هستهای
و تقریباً در هر نقطه از زمین یافت میشوند.
۱۰
بهطور معمول در هر گرم خاک، ۴۰ میلیون و در هر میلیلیتر از آبهای سطحی و زیرزمینی، یک میلیون باکتری و در مجموع تقریباً پنج نانیلیون باکتری بر روی زمین وجود دارد
۱۱
که
تودهٔ زندهای
بیش از مجموع وزن گیاهان و جانوران را شامل میشود
۱۲
در بدن هر انسان تقریباً ده برابر تعداد سلولهای بدن، باکتریهای
فلور طبیعی بدن
وجود دارند که بسیاری از آنها باکتریهای روی
پوست
یا فلور
روده
هستند.
۱۳
تعداد بسیار زیادی از باکتریهای موجود در بدن به دلیل اثرات حفاظتی
دستگاه ایمنی
، بیزیان بوده و تعداد کمی نیز سودمند هستند.
طبقهبندی
ویرایش
طبقهبندی
باکتریها در سالهای گذشته بر اساس برخی از ویژگیهای آنها مانند نوع ساختار سلولی، نحوهٔ
متابولیسم
آنها یا بر اساس شباهتها و تفاوتهای اجزای سلولی مانند نوع
دیانای
اسیدهای چرب
رنگدانهها
آنتیژنها
کینونها
صورت میگرفت.
۱۴
امروزه با پیشرفت تکنیکهای
زیستشناسی مولکولی
عمدتاً از روشهای دقیقتر
تبارزایی مولکولی
مانند
توالییابی دیانای
و محاسبهٔ نسبت
سیتوزین
به
گوانین
برای طبقهبندی باکتریها استفاده میشود.
۱۵
سلولهای باکتریایی برخلاف
سلولهای گیاهی
جانوری
و سایر
یوکاریوتها
، دارای
هسته
نیستند و به ندرت دارای
اندامکهای
پیوند یافته به
غشای سلولی
هستند. گرچه اصطلاح باکتریها به شکل سنتی شامل تمامی
پروکاریوتها
بود، در دههٔ ۱۹۹۰ پس از کشف این موضوع که پروکاریوتها دارای دو گروه موجود زنده هستند که به شکل کاملاً جدا از هم از یک
نیای مشترک
تکامل یافتهاند،
طبقهبندی علمی جانداران
نیز تغییر کرد. این
بالافرمانرو
(قلمرو) یا حوزهٔ
تکاملی
را باکتریها و
آرکیها
یا باکتریهای باستانی تشکیل میدهند.
۱۶
تاریخچهٔ تکاملی
ویرایش
اینکه پروکاریوتها یا یوکاریوتها، کدامیک زودتر بر روی کره زمین ظاهر شدهاند، کاملاً مشخص نیست. اما مطالعات تفاوتهای ژنتیکی بین
یوباکتریها
آرکیها
و یوکاریوتها نشان میدهد که هر سه گروه، از
نیای مشترکی
مشتق شدهاند. باکتریها براساس شکل به ۶ گروه تقسیم میشود. پنج گروه اول را باکتریهای پست و گروه ششم را باکتریهای عالی گویند.
نامگذاری باکتریها
ویرایش
سیستم دوتایی (
سرده
گونه
)، یک سیستم بینالمللی نامگذاری علمی گونهها است که بر حسب قواعد و کدهای بینالمللی علامتگذاری میشود. (بهعنوان نمونه:
Psuedomonas aeruginosa
.) نام اول که همیشه با حرف بزرگ شروع میشود، نشانگر سرده و نام دوم نشانگر گونه است. هر دو نام همواره با حروف ایتالیک نوشته میشوند. سرده نشانگر مجموعهٔ گونههای مشابه است. گونه نشانگر نسلهایی با درجهٔ بالایی از مشابهت است که متفاوت از نسلهای دیگر هستند.
نامگذاری دوتایی میتواند نشاندهندهٔ شکل باکتری (
Streptococcus,Stph, Bacillus
)، کاشف آن (Escherichia, Dr.Escheric)، ویژگی متابولیک باکتری (
Staph aures
) یا نام بیماری مربوط به باکتری (
Klebsiella pneumonia
) باشد. این شیوهٔ نامگذاری به دانشمندان فرصت تبادل دقیق دانش را میدهد.
۱۷
اندازهٔ باکتریها
ویرایش
باکتریها جانداران بسیار ریزی هستند و یکای اندازهگیری آنها
میکرون
است. اندازهٔ طبیعی و معمول باکتریهایی که دارای
دگرگشت
مستقلی هستند، ۱–۵۰ میکرون است؛ ولی بازهٔ اندازهٔ آنها را میشود ۱–۱۵ میکرون دانست.
ساختمان باکتری
ویرایش
ژنوم
باکتریها عموماً از یک
دیانای
تشکیل شده است. کروموزومهای باکتری از نوع دیانای حلقوی هستند.
۱۸
در باکتریها
واکوئل
دیده نمیشود. بیشتر آنها بدون
کلروفیل
هستند و
سوختوساز
خود را از راه
شیمیوسنتز
انجام میدهند. باکتریها بهدلیل اینکه هستهٔ سازمانیافته و مشخصی ندارند،
میوز
میتوز
تولیدمثل جنسی
نمیکنند. تنها نوع
تقسیم سلولی
در آنها
تقسیم دوتایی
است که آن نیز پس از
همانندسازی دیانای
و مضاعف شدن
کروموزومها
صورت میگیرد.
بازهٔ اندازههای
پروکاریوتها
، در مقایسه با دیگر
جانداران
مولکولهای زیستی
انواع باکتریها
ویرایش
باکتریها براساس رنگپذیری در برابر
رنگآمیزی گرم
گرم-منفی
یا
گرم-مثبت
)، شکل (
کوکسی
باسیل
کوکوباسیل
ویبریو
اسپریل
اسپیروکت
)،
متابولیسم
بیهوازی
هوازی
بیهوازی اختیاری
و…) تقسیمبندی میشوند.
باکتریهای گرم منفی شامل سه شاخه اصلی
پروتئوباکتریا
تراباکتریاها
Terrabacteria
) و گروه چهارم باکتریها BV4 (مانند
باکتروئیدها
اسپیروکتها
، اسیدوباکتریا، فوزوباکتریا و
کلامیدیا
) است. (هرچند برخی
فیرمیکوتها
نیز گرم-منفی هستند)
باکتریهای گرم مثبت به دو شاخهٔ
فیرمیکوتها
اکتینوباکترها
تقسیم میشوند. فیرمیکوتها به چهار
رده
تقسیم میشوند:
باسیلها
کلوستریدیا
، رده
Erysipelotrichia
و رده
Negativicutes
و شاید ردههای
Thermolithobacteria
Mollicutes
؛ اکتینوباکترها را نیز به پنج
راسته
تقسیمبندی میشوند.
باکتریهای پست
ویرایش
این باکتریها تکیاختهای بوده و اگر کروی یا بیضوی باشند، کوکوس و اگر میلهای شکل یا دراز باشند،
باسیل
و اگر خمیده باشند
ویبریون
و چنانچه مارپیچی شکل و غیرقابل انعطاف باشند،
اسپریل
و اگر فنری و قابل انعطاف باشند،
اسپیروکت
نامیده میشوند.
باکتریهای عالی یا رشتهای
ویرایش
این باکتریها رشته مانند و اغلب غلافدار هستند و اغلب اوقات شاخههای حقیقی ایجاد کرده،
میسلیوم
تشکیل میدهند و چون تشکیلات منشعب ایجاد میکنند، بنابراین
پرتوقارچ
(اکتینومیست) نامیده میشود. البته شماری پرتوقارچها را در ردهٔ
قارچها
دستهبندی میکنند.
درخت فیلوژنتیک
showing the diversity of bacteria, compared to other organisms.
۱۹
یوکاریوت
s are colored red,
باستانیان
green and bacteria blue.
جاگیری باکتریها در کنار هم
ویرایش
نحوهٔ قرارگیری باکتریها در کنار هم از اهمیت بسیاری برخوردار است.
دیپلوکوکوس
: به دو کوکسی که کنار هم دوبهدو جا گرفتهاند گفته میشود. همانند
پنوموکوک
گونوکوک
استرپتوکوک
: تقسیمات یاختهای در یک سطح انجام میشود و دو باکتری به دنبال هم به شکل رشتهای جای میگیرند.
تتراد: اگر تقسیم در دو سطح عمود برهم باشد اشکال چهارتایی به وجود میآید.
سارسین
: تقسیم یاخته در سه سطح عمود برهم انجام میشود و تودههای هشت تایی شبیه پاکت پستی به وجود میآید.
استافیلوکوک
: تقسیمات یاخته بهطور نامنظم در سطوح مختلف انجام میگیرد و اشکالی شبیه به خوشه انگور به وجود میآید.
کوکوباسیل
: حدواسط کوکسیها و باسیلها هستند.
شکل باکتریها متناسب با محیط کشت، واکنشهایشان، حرارت، مواد خوراکی و سن باکتری است.
ساختار باکتریها
ویرایش
سلولهای باکتریایی
پروکاریوت
هستند که هیچ
اندامکی
ندارند و از
غشا
سیتوپلاسم
تشکیل شده است به علاوه
دیوارهٔ سلولی
باکتریایی که در بیشتر باکتریها وجود دارد و جنس آن
پپتیدوگلیکانی
است.
هسته
ویرایش
باکتریها
هستهٔ
سازمانیافته ندارند و
آرانای
پروتئینهای
همراه آن درون ناحیهٔ هستهمانندی با نام
ناحیهٔ نوکلئوئیدی
قرار گرفتهاند و اجزای سلولی آنها در
سیتوپلاسم
پراکندهاند. بر سر وجود یا وجود نداشتن هسته در باکتری بحثها و اختلاف نظرهای فراوانی وجود داشته و دارد. اما در سال ۱۹۶۰، روبینو پژوهشگر انگلیسی توانست با روش رنگآمیزی «فولگن» (Feulgen)، هستهٔ برخی از باکتریها مانند باسیلهای
اشریشیا کلی
پروتئوس
را رنگ و مشاهده کند و از آنها عکس بردارد.
سیتوپلاسم
ویرایش
سیتوپلاسم
باکتریها را با «رنگآمیزی حیاتی» (Vital Stain) و
میکروسکوپ الکترونی
بررسی کردهاند و دریافتهاند که سیتوپلاسم آنها از یک سیستم اسفنجی
کلوئیدی
تشکیل شده که با رنگهای اسیدی رنگ میگیرد.
سیتوپلاسم باکتری دارای موادی مانند
آب
نمک
(املاح)،
مواد محلول
و نامحلول و اجزایی مانند سیتوسل، ماده وراثتی و
ریبوزوم
است. واکنشهای زیستی باکتری که بسیاری از آنها در سیتوپلاسم انجام میشوند، پیوسته در حال دگرگونی هستند.
غشا و دیوارهٔ سلولی
باکتری گرم-منفی
غشای سلولی
ویرایش
غشای سلولی
حصار نازکی است که ۸–۶ نانومتر ضخامت دارد و ساختار آن از دولایهٔ
لیپیدی
به همراه
پروتئین
تشکیل شده است. غشای باکتری سلول را احاطه کرده و سیتوپلاسم را از محیط پیرامون سلول جدا میکند. درصورت پاره شدن این غشا، تمامیت سلول از بین رفته، سیتوپلاسم به بیرون نشت کرده و سلول میمیرد. غشای سیتوپلاسمی محافظت کمی در برابر لیز اسمزی ایجاد میکند، اما سدی با تراوایی انتخابی است.
۲۰
دیوارهٔ سلول
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
دیواره سلول
از آنجا که
غلظت
برخی از مواد محلول در سلول باکتری (مانند
کربوهیدراتها
اسیدهای آمینه
) گاه تا ۵۰ برابر محیط بیرونیست،
غشای سلولی
به تنهایی نمیتواند این اختلاف غلظت را تحمل کند؛ بنابراین پردهٔ دیگری در محیط خارج آن وجود دارد که خود از چندین لایه تشکیل شده که «دیوارهٔ سلولی» نام دارد. ضخامت این دیواره در باکتریهای گوناگون متفاوت است و بازهٔ کلفتی آن، ۱۰۰–۲۰۰ نانومتر است. این دیواره ۱۰–۴۰ درصد وزن خشک باکتری را تشکیل میدهد.
دیوارهٔ سلولی شکل و اسکلت باکتری را حفظ میکند و سبب استقامت باکتری در برابر شرایط بد محیطی میشود. در صورت نبود دیوارهٔ سلولی، شکل اصلی باکتری از دست میرود و به دانههای گردی بهنام
اسفروپلاست
تبدیل میشود. برخی از
آنتیبیوتیکها
بر دیوارهٔ سلولی اثر میکنند.
دیوارهٔ سلولی جای برخی از
آنتیژنها
است. گیرندهٔ
باکتریوفاژ
بر روی دیوارهٔ سلولی باکتریهاست. دیوارهٔ سلولی در برخی باکتریها فعالیت
اندوتوکسینی
دارد.
در برخی از زنجیرههای تتراپپتیدی بسیاری از
باکتریهای گرم-منفی
و برخی از
باکتریهای گرم-مثبت
دیآمینوپیملیک اسید
(پیشساز
لیزین
) وجود دارد.
دیوارهٔ سلولی همهٔ باکتریهای گرم-مثبت «تیکوئیکاسید» دارد که به
غشای سلولی
باکتری متصل میشود.
ساختار دیوارهٔ باکتریهای گرم مثبت
ویرایش
دیوارهٔ سلولی
باکتریهای گرم مثبت
لایهٔ
پپتیدوگلیکانی
(مورینی) کلفتی (۲۰–۸۰
نانومتر
) دارد که از زنجیرهایی با زیرواحدهای
ان-استیلگلوکزآمین
ان-استیلمورامیک اسید
تشکیل شده است. بهدلیل اتصال متقاطع زنجیرهای تتراپپتیدی، این لایه از استحکام بالایی برخوردار است. این زنجیرهای تتراپپتیدی با پلهای اولیگوپپتیدی به زیرواحد
ان-استیلمورامیک اسید
متصل میشود.
زنجیرهای تتراپپتیدی و پلهای اولیگوپپتیدی با یکدیگر آنتیژنهای ویژهٔ دیوارهٔ سلولی را تشکیل میدهند.
غشای سلولی: بهصورت پردهٔ نازکی در داخل دیواره باکتری قرار دارد و متشکل از مولکولهای
چربی
و پروتئینی است.
پوشینه
یا کپسول: در بعضی از باکتریها، غلاف
ژلاتینی
چسبناکی دیوارهٔ سلولی را احاطه کرده است که توسط باکتریها ساخته شده و به خارج ترشح میگردد و جنس پوشینه بیشتر از
پلیساکاریدها
همراه با مواد دیگر است.
تاژک
: از واحدهای پروتئینی به نام
فلاژین
تشکیل شده و قابل ترمیم بوده و وسیلهٔ حرکت باکتری هستند. معمولاً طول آن چند برابر طول باکتری است. آرایش تاژک در
باکتریهای تاژکدار
به صورت تکتاژکی، دوتاژکی و چندتاژکی سطحی است.
مویک
یا پیلی: به دو صورت جنسی و چسبنده وجود دارد و در عمل تحرک، بیتأثیر است. پیلی در حقیقت به باکتریهای دیگر میچسبد این
اندامک
باکتری باعث انتقال آن و اشتراکگذاری و انتقال
دیانای
باکتریها طی فرایند
همیوغی باکتریایی
است.
سیتوپلاسم
نیامتن (مزوزوم)
: از فرورفتگی غشای سیتوپلاسمی به درون سیتوپلاسم حاصل میشود و اغلب در محل تقسیم دیواره وجود دارند و در عمل
همانندسازی دیانای
تقسیم یاختهای
و تبدیل باکتری به
هاگ
دخالت میکنند؛ و مزوزوم آنها از دو قسمت ساخته شده است که یکی مزوزوم جداری (Septal Mesosome) و دیگری مزوزوم جانبی (Lateral Mesosome) است.
اجزای سیتوپلاسم: مواد ذخیرهای، ماده زمینه،
کروماتومور
، ماده ژنتیکی که
دیانای
آنها غالباً بهصورت
کروموزوم
تاخورده و بههمفشرده است.
با گذشت زمان، تکثیر و انباشته شدن مواد زائد و کاهش مواد غذایی سرعت تولیدمثل برابر با سرعت مرگ میشود.
باکتریهای مفید
ویرایش
اگرچه باکتریها عموماً بهعنوان عامل فساد مواد غذایی و
بیماری
شناخته میشوند، اما بسیای از باکتریها مفیدند. بشر قرنها از فواید باکتریها در زندگی خود استفاده کرده است. باکتریها در تهیه و پردازش فراوردههای غذایی و شیمیایی و همچنین در شناسایی و استخراج معادن و پاکسازی محیط زیست کاربرد دارند. برخی مواد خوراکی مانند
ماست
پنیر
سرکه
و نوشیدنیهای الکلی و
آبجو
حاصل فعالیت باکتریهای تخمیرکننده هستند.
استون
بوتانول
مواد شیمیایی هستند که انواعی از باکتریهای سردهٔ
کلوستریدیوم
آنها را میسازند.
نیازمند منبع
برخی باکتریها بهطور طبیعی در بدن انسان و سایر جانوران زندگی میکنند که
فلور طبیعی
نام میگیرند و عموماً
همزیستی دوسویه
دارند. بسیاری از باکتریها نیز از عوامل بهبود رشد گیاهان هستند. طیف وسیعی از باکتریها نیز بهعنوان بیمارگرهای گیاهی هستند و باعث ایجاد علام مختلفی در گیاهان مانند پژمردگی لکه برگی سوختگی سرشاخه و… میگردند.
باکتریهای شیمیواتوتروف برای تخلیص عناصر معدنی مانند مس و اورانیوم کاربرد دارند. همچنین باکتریها در پاکسازی آبها و خاکهای آلوده به آلایندههای نفتی و شیمیایی کاربرد وسیعی دارند.
از دیگر فواید باکتریها استفاده از آنها در مهندسی ژنتیک به منظور تولید فراوان ژنهای مطلوب است که در تولید دارو و واکسن کاربرد دارد.
باکتریهای تولیدکننده انرژی
ویرایش
تولید سوختهای زیستی:
تعدادی از گونههای باکتریایی توانایی تولید سوختهای زیستی مانند هیدروژن و بوتانول را دارند. این میکروبها میتوانند از ضایعات کشاورزی و صنعتی به عنوان ماده اولیه استفاده کنند (منبع: Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2023).
پیلهای سوختی میکروبی:
فناوری جدیدی که از باکتریها برای تولید مستقیم الکتریسیته استفاده میکند. این سیستمها میتوانند در تصفیه فاضلاب و همزمان تولید انرژی کاربرد داشته باشند (منبع: Biosensors and Bioelectronics, 2023).
تولیدمثل باکتری
ویرایش
باکتریها به روشهای
تقسیم دوتایی
همیوغی
، قطعه قطعه شدن یا بهوسیله
کنیدی
و همچنین
جوانهزنی
تکثیر مییابند.
نیازمند منبع
در شرایط دشوار محیط زیست برخی باکتریها توانایی ایجاد اسپور داخلی را دارند. اسپور داخلی سبب مقاومت باکتری در برابر عوامل نامساعد محیط میشود. هر باکتری فقط یک اسپور میسازد و از هر اسپور، یک باکتری بهوجود میآید. استفاده اصطلاح هاگ برای باکتری کاملاً اشتباه است زیرا که هاگ یک ساختار تولیدمثلی برای
گیاهان
است و یک گیاه قادر است هزاران هاگ تولید کند درصورتیکه باکتری با اسپورزایی فقط قادر به تولید یک باکتری است.
طبق یافتههای اخیر محققان باکتری در تاریکی هوا تولید مثلشان دوبرابر میشود.
معماران زیستی
ویرایش
تولید مواد ساختمانی توسط میکروبها
ویرایش
برخی گونههای باکتریایی توانایی تولید مواد معدنی پیچیده را دارند. این فرایند که به نام بیومینرالیزاسیون شناخته میشود، در طبیعت برای ساخت صدفها و اسکلتهای معدنی استفاده میشود. دانشمندان با مطالعه این مکانیسمها، روشهای جدیدی برای تولید مصالح ساختمانی توسعه دادهاند (منبع: Nature Reviews Microbiology, 2021).
کاربردهای مهندسی زیستی
ویرایش
امروزه از باکتریهای تولیدکننده مواد معدنی در پروژههای عمرانی استفاده میشود. این فناوری میتواند ترکهای بتن را به صورت خودکار ترمیم کند و استحکام سازهها را افزایش دهد. همچنین در تثبیت خاکهای سست و جلوگیری از فرسایش کاربرد دارد (منبع: Applied and Environmental Microbiology, 2022).
ارتباطات باکتریایی
ویرایش
سیستم سنجش حدنصاب
ویرایش
باکتریها از طریق مولکولهای سیگنالی با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این سیستم که سنجش حدنصاب نام دارد، به میکروبها امکان میدهد رفتارهای جمعی هماهنگ شدهای از خود نشان دهند. این مکانیسم در ایجاد بیماریها و تشکیل زیستلایهها نقش کلیدی دارد (منبع: Annual Review of Microbiology, 2023).
کاربردهای پزشکی
ویرایش
درک این سیستم ارتباطی میتواند راههای جدیدی برای مبارزه با عفونتهای باکتریایی ارائه دهد. دانشمندان در حال توسعه داروهایی هستند که این ارتباطات را مختل میکنند، بدون اینکه باکتریها را از بین ببرند و باعث مقاومت آنتیبیوتیکی شوند (منبع: Cell Chemical Biology, 2023).
باکتریهای فضایی
ویرایش
مقاومت در شرایط سخت
ویرایش
برخی گونههای باکتریایی توانایی زنده ماندن در شرایط شدید فضایی را دارند. این میکروبهای شدیددوست میتوانند در برابر تشعشعات شدید، خلأ فضا و دمای بسیار پایین مقاومت کنند (منبع: Astrobiology, 2022).
پیامدهای اخترزیستشناسی
ویرایش
این یافتهها سوالات مهمی دربارهٔ امکان حیات در سایر سیارات مطرح میکند. همچنین برای محافظت از فضاپیماها در برابر آلودگیهای میکروبی اهمیت دارد (منبع: Frontiers in Microbiology, 2023).
باکتریهای مفید روده
ویرایش
اکوسیستم پیچیده میکروبیوم روده
ویرایش
روده انسان میزبان یکی از پیچیدهترین جوامع میکروبی شناخته شده در طبیعت است که شامل باکتریها، ویروسها، قارچها و آرکیها میشود. این اکوسیستم که به نام میکروبیوتای روده شناخته میشود، حاوی حدود ۱۰۰ تریلیون میکروارگانیسم است که ۱۰ برابر بیشتر از تعداد کل سلولهای بدن انسان تخمین زده میشود. تنوع گونهای این میکروارگانیسمها به حدی است که بیش از ۱۰۰۰ گونه مختلف باکتریایی در روده یک فرد سالم شناسایی شدهاند. جالب توجه اینکه مجموع ژنهای این میکروارگانیسمها (میکروبیوم) حدود ۱۵۰ برابر بیشتر از ژنوم انسان است و این تنوع ژنتیکی نقش حیاتی در سلامت میزبان ایفا میکند (Sender et al. , 2016, Cell).
مطالعات متعددی نشان دادهاند که ترکیب میکروبیوتای روده در هر فرد منحصر به فرد است و میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، رژیم غذایی، محیط زندگی و سن قرار گیرد. این ترکیب منحصر به فرد به قدری اختصاصی است که برخی محققان آن را «اثر انگشت میکروبی» نامیدهاند. تحقیقات اخیر نشان میدهد که حتی دوقلوهای همسان نیز دارای میکروبیوتای روده متفاوتی هستند که این موضوع اهمیت عوامل محیطی را در شکلگیری این جامعه میکروبی نشان میدهد (Rothschild et al. , 2018, Nature).
نقش در سیستم ایمنی
ویرایش
باکتریهای مفید روده نقش اساسی در توسعه و عملکرد سیستم ایمنی بدن ایفا میکنند. حدود ۷۰–۸۰٪ از کل سلولهای ایمنی بدن در بافتهای مرتبط با روده قرار دارند و این باکتریها بهطور مداوم با این سلولها در تعامل هستند. تحقیقات نشان دادهاند که موشهای عاری از میکروب (Germ-free) دارای سیستم ایمنی توسعه نیافتهای هستند که این موضوع اهمیت میکروبیوتای روده در بلوغ سیستم ایمنی را نشان میدهد (Belkaid & Hand, 2014, Immunity).
این باکتریهای مفید از طریق مکانیسمهای مختلفی به تقویت سیستم ایمنی کمک میکنند. آنها قادر به تولید ترکیبات ضدالتهابی مانند اسیدهای چرب زنجیره کوتاه (SCFAs) هستند که میتوانند پاسخهای التهابی را تنظیم کنند. همچنین، این باکتریها با تحریک تولید آنتیبادیهای ترشحی (IgA) و تقویت سد اپیتلیال روده، از بدن در برابر عوامل بیماریزا محافظت میکنند. مطالعات اپیدمیولوژیک ارتباط قوی بین اختلالات میکروبیوتای روده و بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، دیابت نوع ۱ و بیماریهای التهابی روده را نشان دادهاند (Wu & Wu, 2012, Journal of Immunology).
تولید مواد مغذی
ویرایش
باکتریهای مفید روده عملکردی شبیه به یک کارخانه بیوشیمیایی پیچیده دارند که قادر به تولید و تبدیل انواع مواد مغذی ضروری هستند. این میکروارگانیسمها میتوانند ویتامینهای ضروری مانند ویتامین K (که نقش کلیدی در انعقاد خون دارد) و برخی از ویتامینهای گروه B (مانند بیوتین، فولات و ویتامین B12) را سنتز کنند. مطالعات نشان دادهاند که در برخی موارد، میزان تولید این ویتامینها توسط میکروبیوتای روده میتواند نیازهای روزانه بدن را بهطور کامل تأمین کند (LeBlanc et al. , 2013, Frontiers in Physiology).
یکی از مهمترین عملکردهای این باکتریها، تجزیه فیبرهای غذایی غیرقابل هضم برای انسان است. این میکروارگانیسمها آنزیمهای خاصی دارند که قادر به شکستن پیوندهای پیچیده در ترکیباتی مانند سلولز، اینولین و پکتین هستند. محصول نهایی این فرایند تخمیر، اسیدهای چرب زنجیره کوتاه (SCFAs) مانند استات، پروپیونات و بوتیرات است که منبع انرژی اصلی برای سلولهای پوششی روده بزرگ (کولونوسیتها) محسوب میشوند. بوتیرات به ویژه نقش مهمی در حفظ سلامت روده دارد و نشان داده شده است که میتواند خطر ابتلا به سرطان کولون را کاهش دهد (Canani et al. , 2011, World Journal of Gastroenterology).
ارتباط روده-مغز
ویرایش
محور روده-مغز یک سیستم ارتباطی دوطرفه پیچیده است که روده و سیستم عصبی مرکزی را به هم متصل میکند. باکتریهای مفید روده از طریق این محور میتوانند بر عملکرد مغز و رفتار تأثیر بگذارند. این میکروارگانیسمها قادر به تولید و تنظیم سطح نوروترانسمیترهای مختلفی هستند. به عنوان مثال، حدود ۹۰٪ از سروتونین بدن (یک نوروترانسمیتر مهم در تنظیم خلقوخو) در سلولهای انتروکرومافین روده تولید میشود و این فرایند تحت تأثیر مستقیم میکروبیوتای روده قرار دارد (Yano et al. , 2015, Cell).
مطالعات تجربی روی مدلهای حیوانی نشان دادهاند که تغییرات در ترکیب میکروبیوتای روده میتواند منجر به تغییرات رفتاری قابل توجهی شود. به عنوان مثال، انتقال میکروبیوتای روده از موشهای مبتلا به اضطراب به موشهای عاری از میکروب، منجر به بروز رفتارهای اضطرابی در موشهای دریافتکننده شده است. همچنین، برخی تحقیقات بالینی ارتباط بین اختلالات میکروبیوتای روده و شرایط عصبی-روانی مانند افسردگی، اضطراب و حتی اختلالات طیف اوتیسم را نشان دادهاند (Dinan & Cryan, 2017, Neuropsychopharmacology).
تأثیر بر متابولیسم و وزن بدن
ویرایش
ترکیب میکروبیوتای روده در افراد چاق با افراد دارای وزن طبیعی تفاوتهای قابل توجهی دارد. مطالعات نشان دادهاند که انتقال میکروبیوتای روده از موشهای چاق به موشهای عاری از میکروب منجر به افزایش وزن قابل توجه در موشهای دریافتکننده میشود، حتی زمانی که هر دو گروه رژیم غذایی یکسانی دریافت میکنند. این یافتهها نشان میدهد که میکروبیوتای روده میتواند مستقل از دریافت کالری بر متابولیسم انرژی تأثیر بگذارد (Turnbaugh et al. , 2006, Nature).
برخی گونههای باکتریایی مفید مانند بیفیدوباکتریوم و لاکتوباسیلوس میتوانند با مکانیسمهای مختلفی به کنترل وزن کمک کنند. این باکتریها میتوانند با افزایش مصرف انرژی، کاهش جذب کالری از غذاها و تنظیم هورمونهای مرتبط با اشتها مانند لپتین و گرلین، بر تعادل انرژی بدن تأثیر بگذارند. همچنین، این میکروارگانیسمها در تنظیم سطح قند خون و بهبود حساسیت به انسولین نقش دارند که برای پیشگیری و مدیریت دیابت نوع ۲ حائز اهمیت است (Kobyliak et al. , 2016, World Journal of Diabetes).
جستارهای وابسته
ویرایش
فهرست باکتریهای مهم
آرکئوباکتری
اسپریل
اکتینومیست
باسیل
پروکاریوت
سیتوپلاسم
هستک
واکوئل
ویبریون
یوباکتری
یوکاریوت
انتروباکتر
اندامگان بیهوازی
ارجاعات
ویرایش
"Bacteria (eubacteria)"
Taxonomy Browser
. Archived from
the original
on 28 January 2013
. Retrieved
2008-09-10
«معنی باکتری | فرهنگ فارسی عمید»
www.vajehyab.com
. دریافتشده در
۲۰۲۱-۰۷-۲۷
Bar-On, Yinon M.; Phillips, Rob; Milo, Ron (2018-06-19).
"The biomass distribution on Earth"
Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America
115
(25): 6506–6511.
doi
10.1073/pnas.1711842115
ISSN
1091-6490
PMC
6016768
PMID
29784790
^ a b Rappé MS, Giovannoni SJ (2003). "The uncultured microbial majority". Annual Review of Microbiology 57: 369–94. doi:10.1146/annurev.micro.57.030502.090759.
PMID 14527284
Dudek, Natasha K.; Sun, Christine L.; Burstein, David; Kantor, Rose S.; Aliaga Goltsman, Daniela S.; Bik, Elisabeth M.; Thomas, Brian C.; Banfield, Jillian F.; Relman, David A. (2017-12-18).
"Novel Microbial Diversity and Functional Potential in the Marine Mammal Oral Microbiome"
Current biology: CB
27
(24): 3752–3762.e6.
doi
10.1016/j.cub.2017.10.040
ISSN
1879-0445
PMID
29153320
Fredrickson, James K.; Zachara, John M.; Balkwill, David L.; Kennedy, David; Li, Shu-mei W.; Kostandarithes, Heather M.; Daly, Michael J.; Romine, Margaret F.; Brockman, Fred J. (June 2004).
"Geomicrobiology of high-level nuclear waste-contaminated vadose sediments at the hanford site, washington state"
Applied and Environmental Microbiology
70
(7): 4230–4241.
doi
10.1128/AEM.70.7.4230-4241.2004
ISSN
0099-2240
PMID
15240306
"2002 WHO mortality data". Retrieved 2007-01-20.
"Metal-mining bacteria are green chemists"
ScienceDaily
(به انگلیسی)
. Retrieved
2020-12-03
Ishige T, Honda K, Shimizu S (2005). "Whole organism biocatalysis". Current Opinion in Chemical Biology 9 (2): 174–80. doi:10.1016/j.cbpa.2005.02.001.
PMID 15811802
Fredrickson, James K.; Zachara, John M.; Balkwill, David L.; Kennedy, David; Li, Shu-mei W.; Kostandarithes, Heather M.; Daly, Michael J.; Romine, Margaret F.; Brockman, Fred J.
"Geomicrobiology of high-level nuclear waste-contaminated vadose sediments at the hanford site, washington state"
Applied and Environmental Microbiology
70
(7): 4230–4241.
doi
10.1128/AEM.70.7.4230-4241.2004
ISSN
0099-2240
PMID
15240306
^ Whitman WB, Coleman DC, Wiebe WJ (1998). "Prokaryotes: the unseen majority". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 95 (12): 6578–83. Bibcode 1998PNAS...95.6578W. doi:10.1073/pnas.95.12.6578. PMC 33863.
PMID 9618454
^ Whitman WB, Coleman DC, Wiebe WJ..
Prokaryotes: the unseen majority
Proc Natl Acad Sci U S A. 1998 Jun 9;95(12):6578-83.
Sears CL (2005). "A dynamic partnership: celebrating our gut flora". Anaerobe 11 (5): 247–51. doi:10.1016/j.anaerobe.2005.05.001.
PMID 16701579
Boucher, Yan; Douady, Christophe J.; Papke, R. Thane; Walsh, David A.; Boudreau, Mary Ellen R.; Nesbø, Camilla L.; Case, Rebecca J.; Doolittle, W. Ford (2003).
"Lateral gene transfer and the origins of prokaryotic groups"
Annual Review of Genetics
37
: 283–328.
doi
10.1146/annurev.genet.37.050503.084247
ISSN
0066-4197
PMID
14616063
Thomson, R. B.; Bertram, H. (دسامبر ۲۰۰۱).
"Laboratory diagnosis of central nervous system infections"
Infectious Disease Clinics of North America
15
(4): 1047–1071.
doi
10.1016/s0891-5520(05)70186-0
ISSN
0891-5520
PMID
11780267
Woese CR, Kandler O, Wheelis ML (1990). "Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 87 (12): 4576–9. Bibcode 1990PNAS...87.4576W. doi:10.1073/pnas.87.12.4576. PMC 54159.
PMID 2112744
«bacterial genome»
Department of Microbiology
. cornell university
. دریافتشده در
۱۰ فوریه ۲۰۲۱
Ciccarelli FD, Doerks T, von Mering C, Creevey CJ, Snel B, Bork P (2006).
"Toward automatic reconstruction of a highly resolved tree of life"
Science
311
(5765): 1283–7.
Bibcode
2006Sci...311.1283C
doi
10.1126/science.1123061
ISSN
0036-8075
PMID
16513982
{{
cite journal
}}
: نگهداری یادکرد:نامهای متعدد:فهرست نویسندگان (
link
میکروبیولوژی براک جلد اول
. به کوشش مایکل تی مادیگان، توماس. دی براک، غلامرضا زرینی (مترجم).
کتابشناسی
ویرایش
Pommerville JC (2014).
Fundamentals of microbiology
(10th
ed.). Boston: Jones and Bartlett.
ISBN
978-1-284-03968-9
پروکاریوتها
: دستهبندی
باکتریها
phyla
orders
حوزه
باستانیان
باکتریها
یوکاریوتها
فرمانرو
گیاهان
هاکروبیا
هتروکنت
حبابچهداران
ریزاریا
برونکافتگان
آمیبوزوا
پشتتاژکان
جانوران
قارچها
گرم-منفی
OM
تراباکتریاها
BV1
Eobacteria
دینوکوکوس-ترموس
دینوکوکوس-ترموس
ترمالها
کلروفلیکسی
Anaerolineales
Caldilineales
Chloroflexales
Herpetosiphonales
Dehalococcoidales
Ktedonobacterales
Thermogemmatisporales
Thermomicrobiales
Sphaerobacterales
دیگر گلیدوباکتریاها
Thermodesulfobacteria
گرمادوست
Aquificae
Thermotogae
سیانوباکتر
پروتئوباکتریا
BV2
آلفا
Caulobacterales
Kiloniellales
Kordiimonadales
Magnetococcales
Parvularculales
Rhizobiales
Rhodobacterales
Rhodospirillales
Rickettsiales
Sneathiellales
Sphingomonadales
بتا
Burkholderiales
Hydrogenophilales
Methylophilales
نایسریاسه
Nitrosomonadales
Procabacteriales
Rhodocyclales
گاما
Acidithiobacillales
هوایگانسانان
Alteromonadales
Cardiobacteriales
Chromatiales
Enterobacterales
Legionellales
Methylococcales
Oceanospirillales
Orbales
Pasteurellales
Pseudomonadales
Salinisphaerales
Thiotrichales
ویبریوناسه
Xanthomonadales
دلتا
Bdellovibrionales
Desulfarculales
Desulfobacterales
Desulfovibrionales
Desulfurellales
Desulfuromonadales
میکسوباکتریا
Syntrophobacterales
Syntrophorhabdales
اپسیلون
Campylobacterales
Nautiliales
زتا
Mariprofundales
BV4
پیچیدگان
پیچیدگان
Sphingobacteria
(FCB group)
Fibrobacteres
کلروبی
باکتری گوگردی سبز
Ignavibacteriales
باکتروئیدها
Bacteroidales
Cytophagales
Flavobacteriales
Sphingobacteriales
Planctobacteria
(PVC group)
کلامیدیه
Lentisphaerae
Lentisphaerales
Oligosphaerales
Victivallales
پلانکتومیستها
Phycisphaerales
پلانکتومیستها
Verrucomicrobia
Puniceicoccales
Opitutales
Chthoniobacterales
Verrucomicrobiales
Poribacteria
Other
گرم-منفی
Acidobacteria
Acidobacteriales
Acanthopleuribacterales
Holophagales
Solibacterales
Armatimonadetes
Armatimonadales
Chthonomonadales
Fimbriimonadales
Caldiserica
Chrysiogenetes
Deferribacteres
Dictyoglomi
Elusimicrobia
Fusobacteria
Gemmatimonadetes
Nitrospirae
Synergistetes
گرم-مثبت
نه
OM
فیرمیکوتها
BV3
باسیل
باسیل (راسته)
باکتری اسید لاکتیک
Aphragmobacteria
Erysipelotrichia
Erysipelotrichiales
Mollicutes
Mycoplasmatales
Entomoplasmatales
Anaeroplasmatales
Acholeplasmatales
Haloplasma
tales
کلوستریدیا
کلوستریدیا
Halanaerobiales
Thermoanaerobacteriales
Natranaerobiales
Negativicutes
Selenomonadales
Thermolithobacteria
Thermolithobacterales
اکتینوباکتر
BV5
اکتینوباکتر
Actinomycetales
Bifidobacteriales
Acidimicrobiia
Acidimicrobiales
Coriobacteriia
Coriobacteriales
Nitriliruptoria
Euzebyales
Nitriliruptorales
Rubrobacteria
Gaiellales
Rubrobacterales
Thermoleophilales
Solirubrobacterales
طبقهبندی
نامشخص
Archaeosphaeroides
Eobacterium
Leptotrichites
منبع:
Bergey's Manual
(۲۰۰۱–۲۰۱۲). نمای جایگزین:
ویکیگونه
میکروبیولوژی
باکتری
باکتریهای بیماریزا
بیماریهای باکتریایی
مقاومت آنتیبیوتیک
اگزوتوکسین
چرخه لیزوژنی
ریزاندامگان همزیست انسان
فلور گوارشی
فلور پوستی
مادهگرایی
باکتریهای چربیدوست
باکتریهای شکردوست
هواگرایی
هوازی
هوازی اجباری
بیهوازی
بیهوازی اختیاری
بیهوازی اجباری
خرد هوازی
نانوهوازی
بیهوازی تحملکننده هوا
ساختار
پوشش سلول
غشای سلولی
دیواره سلول
پپتیدوگلیکان
ان-استیلمورامیک اسید
ان-استیلگلوکزآمین
دیآمینوپیملیک اسید
باکتری گرم-مثبت
تنها:
تیکوئیک اسید
لیپوتیکوئیک اسید
درونهاگ
باکتری گرم-منفی
تنها:
غشاء بیرونی باکتری
روزنه
لیپوپلیساکارید
پریپلاسم
مایکوباکتریوم
تنها:
آرابینوگالاکتان
مایکولیک اسید
پوشش بیرونی
پوشینه
لایه نازک
لایه سطحی
گلیکوکالیکس
مویک
تاژینه
باکتری غیرمتحرک
آمیزه
زیستلایه
ریختشناسی
ریختشناسی یاختهای باکتری
باکتریهای L-مانند
کوکسی
کوکوباسیل
باسیل
مارپیچی
نمایه
باکتری بیماریزا
توصیف
باکتری
دستهبندی
محیط کشت
بیماری
فیرمیکوتهای گرم-مثبت
اکتینوباکتر گرم-مثبت
پروتئوباکتریا گرم-منفی
غیر پروتئوباکتریا گرم-منفی
وبا
سل
درمان
آنتیبیوتیک
دیواره یاختهای
نوکلئیک اسید
مایکوباکتریوم
ساخت پروتئین
دیگر
آنتیبادیها
میکروارگانیسمها
میکروب
آرکیها
باکتری
سیانوباکتر
قارچ
نانوباکتری
پروکاریوت
آغازیان
تکیاختگان
ویروس
میکروبیولوژی
جغرافیای زیستی میکروبی
ژنتیک میکروبی
هوش میکروبی
متابولیسم میکروبی
فیلوژنتیک میکروبی
جمعیتشناسی زیستی میکروبی
قارچشناسی
ویروسشناسی
بومشناسی
زیستلایه
Microbial consortium
همکاری میکروبی
Microbial biodegradation
بومشناسی میکروبی
کیست میکروبی
Microbial food web
microbial loop
viral shunt
Microbial mat
Microbial synergy
ریزاندامگان همزیست
میکروبیوتا
هولوبیونت
Quorum sensing
Host microbe interactions in
Caenorhabditis elegans
گیاهان
میکروبیوم گیاهی
میکروبیوم ریشه
میکروبیوم علفهای دریایی
میکروبشناسی خاک
Spermosphere
دریا
ریزاندامگان دریایی
ویروسشناسی دریایی
پروکاریوتهای دریایی
تکیاختگان دریایی
ریزجلبکها
میکروبهای جنوبگان
مرجان
Hydrothermal vent microbial communities
همزیستی میکروبی دریایی
اکسیداسیون میکروبی گوگرد
Phycosphere
Picoeukaryote
International Census of Marine Microbes
مرتبط با انسان
روابط بشر و میکروبها
Microbiomes of the built environment
میکروبشناسی غذایی
Microbial oil
همزیستی و ایمنی میکروبی
باکتری نایلونخوار
ریزاندامگان همزیست انسان
میکروبها و آسم
ناترازشدن همزیستی
پیوند مدفوع
پروژه میکروبیوم انسان
میکروبیوم دستگاه گوارش
میکروبیوم ریه
میکروبیوم دهان
میکروبیوم پوست
میکروبیوم واژن
میکروبیوم واژن در دورهٔ بارداری
میکروبیوم جُفت جنین
میکروبیوم رحم
تولید پروتئین
Synthetic microbial consortia
فنون
تصویربرداری میکروسکوپی با نور زمینه تاریک
توالییابی دیانای
Impedance microbiology
سیتولوژی میکروبی
Microbial DNA barcoding
کشت میکروبی
رنگآمیزی
سایر
زیستپالایی
Deep biosphere
مادهٔ تاریک میکروبی
Lines on the Antiquity of Microbes
Microbially induced sedimentary structure
اومیکس
عوامل فیزیکی مؤثر بر زندگی میکروبی
آهنبر
آنتونی فان لیوونهوک
اکتشافات میکروسکوپی
جانداران میکروسکوپی
باکتری
مژکداران
ژیاردیا
Infusoria
آغازیان
تکیاختگان
چرخانتباران
جلبکهای غلتان
سایر
اسپرماتوزون
اسپرم
گلبول قرمز
بلور
in
gouty tophi
موضوعات عمومی
آنتونی فان لیوونهوک
موضوعات مرتبط
باکتریشناسی
Protozoology
Protistology
نظریه خلقالساعه
Preformationism
Animalcule
مقیاس میکروسکوپیک
میکروب
باکتری
میکروبیولوژی
میکروسکوپ نوری
ریزبینی
میکروسکوپ
میکروسکوپ نوری
Timeline of microscope technology
Golden Age of Dutch exploration and discovery
(c. 1590s–1720s)
دوران طلایی هلند
انجمن سلطنتی
انقلاب علمی
افراد مرتبط
Clifford Dobell
(Leeuwenhoek scholar)
Brian J. Ford
(Leeuwenhoek scholar)
William Davidson
هنری اولدنبرگ
Regnier de Graaf
رابرت هوک
(author of
Micrographia
نیکولاس هارتسوکر
نیلز ستیاینسن
یان سوامردام
یوهانس فرمیر
نامگذاریها
Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis
لیونهوک (دهانه)
Leeuwenhoek Lecture
نشان لیوونهوک
Antonie van Leeuwenhoek (journal)
Leeuwenhoeckia
Levenhookia
Leeuwenhoekiella
International Microorganism Day
List of people considered father or mother of a scientific field
فهرست افراد دارای لقب پدر یا مادر در یک زمینه
که اولین بار توسط او مشاهده، توصیف و مطالعه شد.
دامنههای
زندگی
باکتری
Acidobacteria
اکتینوباکتر
Aquificae
باکتروئیدها
کلامیدیه
کلروبی
کلروفلیکسی
Chrysiogenetes
سیانوباکتر
Deferribacteres
دینوکوکوس-ترموس
Dictyoglomi
Fibrobacteres
فیرمیکوتها
Fusobacteria
Gemmatimonadetes
Nitrospirae
پلانکتومیستها
پروتئوباکتریا
پیچیدگان
Thermodesulfobacteria
Thermomicrobia
Thermotogae
Verrucomicrobia
آرکیها
چشمهباستانیان
پهنباستانیان
جوانباستانیان
ریزباستانیان
Archaeal Richmond Mine acidophilic nanoorganisms
یوکاریوت
آغازیان
Chromista
ناجورتاژکان
بندگیاه
Cryptophyta
مژکداران
هاگداران
چرخانتاژکداران
شعاعیان
روزنداران
دنبیزیان
برونکافتگان
Euglenozoa
Percolozoa
Jakobea
متامونادا
دیگر
آمیبوزوا
قارچ
قارچهای دیگچهای
قارچهای جوانهای
قارچهای تاژکی
قارچهای کلافی
قارچهای یوغی
قارچهای کیسهای
قارچهای چتری
گیاه
گلوکوفیتا
جلبک قرمز
سبزتباران
سنگخزهتباران
جگرواشان
شاخواش
خزه
پنجهگرگتباران
سرخستباران
سرخس نخلی
کهندارسانان
مخروطیان
گنتومتباران
گیاهان گلدار
جانوران
اسفنج دریایی
شانهدارتباران
تختزیوهتباران
گزندهتباران
شگفتبیکاواکریختان
طنابداران
نیمطنابداران
خارپوستان
کرمهای پیکانی
پوزهجنبانتباران
سپردارتباران
نرینهایتباران
کرمهای لولهای
کرمهای یالاسبی
کرمهای مخملی
خرس آبی
بندپایان
کرمهای پهن
مویشکمتباران
راستشناوران
لوزیزیان
چرخانتباران
خارسرتباران
کرمهای آروارهدار
دریاچهآروارگان
دایرهدارتباران
روبانیان
کرمهای نعل اسبی
خزهزیان
درونمرزتباران
بازوپایان
نرمتنان
کرم حلقوی
کرمهای بادامزمینی
طبقهبندی نامشخص
Parakaryon
زندگی سلولی
غیرسلولی
و ساختارهای قابل قیاس
زندگی
باستانیان
باکتری
میتوکندری
دیسه
یوکاریوت
جانوران
قارچ
گیاه
آغازیان
Parakaryon
نانوباکتری
(?)
زندگی غیرسلولی
ویروس
شامل
ویروئیدها
ماهوارهها
ویروسخوار
ویروسوار
Realms:
Duplodnaviria
مونودناویریا
ریبوویرا
Varidnaviria
Unassigned orders:
Ligamenvirales
Unassigned families:
Alphasatellitidae
Ampullaviridae
Anelloviridae
Avsunviroidae
Baculoviridae
Bicaudaviridae
Clavaviridae
Finnlakeviridae
Fuselloviridae
Globuloviridae
Guttaviridae
Halspiviridae
Hytrosaviridae
Nimaviridae
Nudiviridae
Ovaliviridae
Plasmaviridae
Polydnaviridae
Portogloboviridae
Pospiviroidae
Spiraviridae
Thaspiviridae
Tolecusatellitidae
Tristromaviridae
Unassigned genera:
هپاتیت دی
Dinodnavirus
Rhizidiovirus
ساختارهای زنده
Nanobe
(?)
ساختارهای
قابل قیاس
Biological dark matter
Bio-like structure
یاخته سرطانی
هلا
سرطان منتقلشونده
Cosmid
Defective interfering particle
اولین شواهد حیات
جهاننیای پایانی
Endogenous viral element
Fosmid
فاژمید
پلاسمید
پریون
Fungal prion
Protocell
کواسروات
Proteinoid
Model lipid bilayer
Jeewanu
Sulphobe
ریبوزیم
Spiegelman's Monster
Tandem repeat
سازه جابجاشدنی
رتروترانسپوزون
Transpoviron
شناسههای آرایه
BioLib::
14778
EoL
288
GBIF
ITIS
50
NCBI
WoRMS
MycoBank
562108
LPSN
دادههای کتابخانهای: کتابخانههای ملی
اسپانیا
آلمان
اسرائیل
ایالات متحده آمریکا
ژاپن
جمهوری چک
برگرفته از «
ردهها
میکروب
علم و فناوری در جمهوری هلند
زیستشناسی و تاریخ طبیعی در جمهوری هلند
آنتونی فان لیوونهوک
باکتریشناسی
باکتریها
جمهوری هلند در دهه ۱۶۷۰ (میلادی)
جمهوری هلند در دهه ۱۶۸۰ (میلادی)
حوزه (زیستشناسی)
علم در دهه ۱۶۷۰ (میلادی)
علم در دهه ۱۶۸۰ (میلادی)
کشفهای میکروسکوپی توسط آنتونی فان لیوونهوک
واژگان زیستشناسی
ردههای پنهان:
مقالههای دارای شرح مختصر
شرح مختصر متفاوت با ویکیداده
مقالههای نیازمند تمیزکاری
همه صفحههای نیازمند تمیزکاری
صفحههای برچسب تمیزکاری خورده که پارامتر ندارند
صفحههای نیازمند تمیزکاری ویکیپدیا
مقالهها با ریزقالب «گونه»
جعبه آرایه زیستی فاقد رنگ
مقالههای دارای واژگان به زبان فرانسوی
صفحههای حاوی پیوند جادویی پیامآیدی
یادکردهای دارای منبع به زبان انگلیسی
نگهداری یادکرد:نامهای متعدد:فهرست نویسندگان
همه مقالههای دارای عبارتهای بدون منبع
صفحههایی که از پانویس با پارامترهای نامعلوم استفاده میکنند
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای BNE
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای GND
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای J9U
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای LCCN
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای NDL
مقالههای ویکیپدیا همراه شناسههای NKC
باکتری
افزودن مبحث
US