زیست‌شناسی - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

زیست‌شناسی - ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به محتوا
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
زیست‌شناسی به مطالعه
جانداران
می‌پردازد.
بالا: باکتری
اشریشیا کلای
آهوی تامسون
پایین:
سوسک جالوت
سرخس درختی
زیست‌شناسی
بخشی از
علوم هفت‌گانه
است که گونه و شیوهٔ زندگی
جانداران
را بررسی می‌کند. این دانش به بررسی
ویژگی‌ها
رفتار
جانداران، خاستگاه،
فرگشت
و چگونگی پیدایش
گونه‌ها
و افراد (جمعیت)، و نیز به بررسی
تعامل
جانداران
با یکدیگر و محیط پیرامونشان می‌پردازد. (
زیست‌شناسی سامانه‌ها
) زیست‌شناسی، شامل موضوعات و تقسیم‌بندی‌های گسترده‌ای از بسیاری مباحث و رشته‌های مختلف می‌باشد؛ از جمله مهم‌ترین این مشخصات، چهار ویژگی وابسته به هم شامل موارد زیر است که می‌توان آن‌ها را اساس زیست‌شناسی کهن نامید:
یاخته‌ها
(Cells) به عنوان واحد اصلی
حیات
هستند. بافت ها از یاخته ها تشکیل شده، اندام ها از بافت‌ها تشکیل شده و دستگاه از اندام تشکیل شده است. (
نظریه یاخته
گونه‌های جدید و صفات موروثی، محصول
فرگشت
هستند و از نظر ارنست مایر گونه در زیست شناسی به جاندارنی گفته می‌شود که در طبیعت با هم آمیزش کنند و زاده های زیستا و زایا به وجود بیاورند و نمیتوانند با جانداران دیگر آمیزش موفقیت آمیز داشته باشند.
ژن‌ها
واحد اصلی
وراثت
هستند.
جانداران محیط داخلی خود را برای حفظ یک
وضعیت پایدار و ثابت
حفظ می‌کنند.
رشته‌های اصلی زیست‌شناسی به وسیله مقیاسی که در آن، جاندارانی که پیش‌تر
مطالعه
شده‌اند، گونه‌های جانداران مورد مطالعه و روش‌های استفاده‌شده در مطالعه آن‌ها، تعریف می‌شود:
بیوشیمی
، مطالعه
شیمی
اولیه زندگی
زیست‌شناسی مولکولی
، مطالعه برهم‌کنش‌های پیچیده در میان
مولکول‌های
زیستی
گیاه‌شناسی
، مطالعه زیست‌شناسی
گیاهان
جانورشناسی
، مطالعه زیست‌شناسی
جانوران
زیست‌شناسی سلولی
، بررسی واحدهای ساختمانی همه حیات،
سلول
فیزیولوژی
، بررسی عملکردهای فیزیکی و شیمیایی
بافت‌ها
اندام‌ها
دستگاه زیستی
هر جاندار
زیست‌شناسی فرگشتی
، بررسی فرایندهایی که
تنوع زیستی
را ایجاد می‌کنند.
بوم‌شناسی
بررسی فعل و انفعالات
جانداران
در محیط خود.
تاریخچه
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
تاریخ زیست‌شناسی
درخت حیات
ارنست هکل
به سال ۱۸۷۹
اصطلاح بیولوژی،
(به
فرانسوی
Biologie
بیولوژی
(به
انگلیسی
Biology
بایالجی
از واژه
یونانی
βίος-
بیوس
«به معنی زندگی»، و پسوند λογία-
لوژیا
به معنی یا «شناسی» یا «مطالعه چیزی»، مشتق شده است. این واژه در
آلمان
در اوایل سال ۱۷۹۱ ممکن است از
پسین‌سازی
واژه قدیمی‌تر
دوزیستان‌شناسی
با حذف واژه دوزیستان، به وجود آمده باشد.
شکل
لاتین
این اصطلاح، نخستین بار در ۱۷۳۶ زمانی که
کارل لینه
، از واژه biologi در کتاب
کتاب‌شناسی گیاه‌شناسی
(Bibliotheca botanica) خود استفاده کرد، ظاهر شده است.
اگرچه زیست‌شناسی در قالب مدرن خود پیشرفت‌های بسیاری یافته است، اما علوم مرتبط و وابسته به آن، از زمان‌های قدیم مورد مطالعه قرار گرفته‌اند.
فلسفه طبیعی
در اوایل تمدن‌های باستانی
میان‌رودان
مصر
شبه‌قاره هند
چین
مورد مطالعه قرار گرفت. با این حال، ریشه‌های زیست‌شناسی مدرن و گرایش به مطالعه طبیعت اغلب به
یونان باستان
برمی‌گردد.
در حالی که مطالعه رسمی پزشکی به
بقراط
(حدود ۴۶۰ سال پیش از میلاد – حدود ۳۷۰ سال پیش از میلاد) برمی گردد، اما
ارسطو
(۳۲۲ سال پیش از میلاد – ۳۸۴ پیش از میلاد) گسترده‌ترین سهم را برای توسعه زیست‌شناسی به کار گرفت. نقش برجسته او در تاریخچه جانوران و کارهای دیگری با تکیه بر طبیعت‌گرایی، و فعالیت‌های تجربی دیگری که بر روی علت و معلولی زیستی و تنوع زندگی متمرکز بود، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
ثئوفراستوس
جانشین ارسطو در
لیسه
، سلسله کتاب‌هایی در زمینه گیاه‌شناسی نوشت که تا به امروز سالم مانده‌اند و به عنوان مهم‌ترین سهم از دوران باستان و حتی
قرون وسطی
از علوم گیاهی به‌شمار می‌رود.
دانشمندان قرون وسطی در جهان
اسلام
که دربارهٔ زیست‌شناسی کتاب نوشته‌اند شامل
جاحظ
(۸۶۹–۷۸۱)،
ابوحنیفه دینوری
(۸۹۶–۸۲۸) که دربارهٔ گیاه‌شناسی کتاب نوشته است
رازی
(۹۲۵–۸۶۵) که دربارهٔ
آناتومی
فیزیولوژی
کتاب نوشته است، می‌باشند. دانش پزشکی با تحقیقات دانشمندان اسلامی دربارهٔ سنت‌های فیلسوف یونانی، به خوبی مطالعه شده است، در حالی‌که تاریخ طبیعی، تفکر ارسطو را به‌ویژه در حفظ سلسله‌مراتب ثابت زندگی، به شدت جذب کرده بود.
زیست‌شناسی با ساخت
میکروسکوپ
آنتونی وان لیوون هوک
، رشد و پیشرفت سریعی را آغاز کرد. این‌گونه بود که دانشمندان
اسپرم
باکتری
مژک‌داران
و تنوع زندگی میکروسکوپی را کشف کردند. تحقیقات انجام شده توسط
یان سوامردام
سبب رسیدن به اطلاعات جدیدی در
حشره‌شناسی
شد و به گسترش روش‌های اساسی
کالبدشکافی
میکروسکوپی و
رنگ‌آمیزی
کمک بسیاری کرده است.
پیشرفت در تکنیک‌های
میکروسکوپی
تأثیر بسیاری در پژوهش‌های زیست‌شناسی داشت. در آغاز سده ۱۹، تعدادی از
زیست‌شناسان
به اهمیت سلول اشاره کردند. سپس، در ۱۸۳۸،
اشلایدن
تئودور شوان
ترویج ایده‌های کنونی جهانی را آغاز کردند که شامل این موارد بودند: (۱) واحد اصلی
جانداران
سلول می‌باشد و (۲) سلول‌های هر جاندار تمام ویژگی‌های زندگی را دارد، اگرچه آن‌ها با این ایده مخالف بودند که (۳) همه سلول‌ها از تقسیم دیگر
سلول
ها به وجود می‌آیند. به لطف کارهای
روبرت ریماک
رودولف فیرخو
، در ۱۸۶۰ بیشتر زیست‌شناسان همه سه اصلی را که به عنوان
نظریه سلول
شناخته می‌شد، قبول کردند.
در همین هنگام، طبقه‌بندی جانداران و رده‌بندی آن‌ها عامل تمرکز
تاریخ‌دانان
طبیعی شد.
کارل لینه
، طبقه‌بندی اساسی برای جهان طبیعی را در سال ۱۷۳۵ (گونه‌هایی که تا آن زمان شناخته شده بودند) منتشر کرد، و در سال‌های ۱۷۵۰ نام‌های علمی را برای تمام
گونه‌های
خود معرفی کرد.
ژرژ-لوئی لکرک کنت دو بوفون
جانوران
را به عنوان طبقه‌بندی‌های مصنوعی و گونه‌های زنده را به عنوان
سازگارپذیر
معرفی کرد – حتی پیشنهاد داد که آن‌ها احتمالاً از
نسب مشترک
هستند. اگرچه او با فرگشت مخالف بود، بوفون یک چهره کلیدی در
تاریخچه اندیشه فرگشت
بود؛ چرا که کارهایش بعدها بر نظریه‌های فرگشتی
لامارک
داروین
تأثیر گذاشت.
آغاز جدی اندیشه فرگشتی با آثار ژان-باپتیست لامارک می‌باشد، که برای نخستین بار یک نظریه منسجم از فرگشت را ارائه کرد.
۱۰
او فرض کرد که فرگشت نتیجه فشارهای محیطی بر ویژگی‌های جانوران می‌باشد، به این معنی که هرچه یک عضو بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد، پیچیده‌تر و کارآمدتر می‌شود، بنابراین جانور با محیط خود
سازگار
می‌شود. لامارک اعتقاد داشت که این صفات به دست آمده می‌تواند به فرزندان منتقل شود، و آن‌ها را کامل کرده و توسعه دهد.
۱۱
با این حال، این زیست‌شناس بریتانیایی
چارلز داروین
بود که روش‌های جغرافیایی زیستی
هومبولت
زمین‌شناسی
مبتنی بر شکل‌گیری یکتای
چارلز لایل
، نوشته‌های رشد جمعیت
رابرت مالتوس
، و تخصص مورفولوژی و مشاهدات طبیعی خود را ترکیب کرد، و با موفقیت نظریه فرگشت بر پایه سازوکار
انتخاب طبیعی
را ارائه داد. دلایل و شواهد مشابه نیز،
آلفرد راسل والاس
را به‌طور مستقل به همان نتایج رسانید.
۱۲
۱۳
هرچند که این موضوع باعث بحث فراوان شد (که تا امروز نیز ادامه دارد)، اما نگرهٔ داروین به سرعت از طریق
جامعه علمی
گسترش یافته و به زودی به یک اصل مرکزی در سرعت توسعه علم زیست‌شناسی تبدیل شد.
کشف دلیل فیزیکی روی دادن وراثت با کشف اصول فرگشت و
ژنتیک جمعیت
هم‌زمان شد. در سال‌های ۱۹۴۰ و اوایل سال‌های ۱۹۵۰، آزمایش‌ها به
دی‌ان‌ای
به عنوان بخشی از
کروموزوم
اشاره کردند که واحدهای صفاتی را حمل می‌کنند که به نام
ژن
شناخته می‌شوند. تمرکز بر روی انواع جدیدی از مدل‌های جانداران مانند
ویروس‌ها
باکتری‌ها
، همراه با کشف ساختار مارپیچ دو رشته‌ای دی‌ان‌ای در ۱۹۵۳، راه را بر گذار به
ژنتیک مولکولی
باز کردند. از سال‌های ۱۹۵۰ تا زمان حال، زیست‌شناسی در حوزه مولکولی بسیاری گسترده شده است.
رمز ژنتیکی
توسط
هار گوبیند کورانا
رابرت دبلیو. هالی
مارشال وارن نایرنبرگ
بعد از درک اینکه دی‌ان‌ای از واحدهایی به نام
کودون
تشکیل شده است، شکسته شد. در نهایت،
پروژه ژنوم انسان
در سال ۱۹۹۰ با هدف ترسیم نقشه ژنتیکی انسان به‌طور کلی راه‌اندازی شد. این پروژه در اصل در سال ۲۰۰۳ تکمیل شد، و تجزیه و تحلیل بیشتر آن هنوز در حال انتشار است.
۱۴
پروژه
ژنوم انسان
نخستین تلاش جهانی در ترکیب دانش زیست‌شناسی عملکردی، با تعریف مولکولی برای توضیح چگونگی کارکرد
بدن انسان
و دیگر جانداران بود.
مبانی زیست‌شناسی مدرن
ویرایش
بخش عمده‌ای از زیست‌شناسی مدرن را می‌توان متشکل از پنج اصل به هم وابسته دانست که شامل: نظریه سلولی،
فرگشت
، ژنتیک،
هومئوستازی
و انرژی است.
نظریه سلولی
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
نظریه سلولی
نظریه سلولی بیان می‌کند که سلول، واحد اساسی زندگی است، و همه جانداران از یک یا چندین سلول تشکیل شده‌اند یا موادی را از سلول‌های خود ترشح می‌کنند (به عنوان مثال، پوسته،
استخوان‌بندی بیرونی
). همه
سلول
ها از طریق
تقسیم سلولی
از سلول‌های دیگر به وجود می‌آیند. در جانداران پر سلولی، هر سلول بدن جاندار از یک
سلول تخم
بارور مشتق شده است. همچنین سلول به عنوان واحد اساسی در بسیاری از فرایندهای
پاتولوژیک
نیز در نظر گرفته می‌شود.
۱۵
۱۶
به علاوه،
پدیده جریان انرژی
در سلول‌ها طی فرایند سوخت ساز اتفاق می‌افتد. در نهایت، سلول‌های حاوی اطلاعات وراثتی (
دی‌ان‌ای
)، در طول تقسیم سلولی از یک سلول به سلول دیگر منتقل می‌شوند.
سلول‌های رنگ‌آمیزی شده،
کراتین
(قرمز) و
دی‌ان‌ای
(سبز) در محیط کشت
فرگشت
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
فرگشت
مفهوم سازماندهی مرکزی در زیست‌شناسی این است که تغییر و توسعه در زندگی در طول فرگشت اتفاق می‌افتد، و تمام جانداران شناخته شده
نسب مشترک
دارند. نظریه فرگشت ادعا می‌کند که تمام جانداران روی زمین، جانداران و منقرض شده، از یک نیای مشترک یا یک
خزانه ژنی
نیایی به وجود آمده‌اند. این باور وجود دارد که آخرین نیای مشترک تمام جانداران حدود ۳٫۵ میلیارد سال پیش ظاهر شده است. هر چند که فسیل‌هایی از
مولکول
های آلی مربوط به ۳ میلیارد و ۸۵۰ میلیون سال پیش کشف شده است.
۱۷
به‌طور کلی
زیست‌شناسان
حضور همه‌جانبه و جهانی
رمز ژنتیکی
را به عنوان شاهد قطعی در حمایت از نظریه نیای مشترک جهانی برای همه باکتری‌ها، آرکی باکتری‌ها (
باستانیان
) و
یوکاریوت‌ها
در نظر می‌گیرند (
پیدایش حیات
را ببینید).
معرفی در واژه‌نامه علمی توسط
ژان-باتیست لامارک
در ۱۸۰۹، نظریه فرگشت تدریجی توسط
چارلز داروین
۵۰ سال بعد به عنوان مدل علمی، زمانی که او نیروی محرکه را بیان می‌کرد، ایجاد شد: انتخاب طبیعی.
۱۸
۱۹
آلفرد راسل والاس
به عنوان همکار کاشف، زمانی که به تحقیق و پژوهش مفهوم فرگشت کمک می‌کرد، شناخته شد).
۲۰
در حال حاضر،
فرگشت
برای توضیح تغییرات بزرگ یافته شده بر روی زمین استفاده می‌شود.
نظریه داروین بیان می‌کند که گونه‌ها و نژادها در طول فرایندهای
انتخاب طبیعی
انتخاب مصنوعی
یا
پرورش انتخابی
توسعه یافته‌اند.
۲۱
رانش ژن
به عنوان یک مکانیسم اضافی از توسعه فرگشتی در
سنتز مدرن
نظریه بیان می‌شود.
۲۲
تاریخچه فرگشتی گونه‌ها – که ویژگی‌های گونه‌های مختلف را از جایی که آمده‌اند توصیف می‌کند – همراه با رابطه شجره نامه‌شان با دیگر گونه‌ها به عنوان
تبارزایش
شناخته می‌شود. با روش‌های گسترده متفاوت زیست‌شناسی، اطلاعاتی دربارهٔ تبارزایش به دست آمده است. این اطلاعات عبارتند از مقایسه
توالی اسید نوکلئیک
در
زیست‌شناسی مولکولی
یا
ژنومیک
، و مقایسه
فسیل‌ها
یا دیگر جانداران باستانی در
دیرینه‌شناسی
۲۳
زیست‌شناسان روابط فرگشتی را با روش‌های مختلف از جمله
تبارزایش
فنوتیک
شاخه بندی
سازماندهی و تجزیه و تحلیل می‌کنند. (برای مشاهده خلاصه‌ای از رویدادهای مهم در فرگشت زندگی که در حال حاضر توسط زیست‌شناسان درک شده است
جدول زمانی فرگشتی
را مطالعه کنید).
ژنتیک
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
ژنتیک
ژن‌ها
واحد اصلی
وراثت
در تمام جانداران هستند. یک ژن واحد اصلی وراثت بوده و قسمتی از
دی‌ان‌ای
می‌باشد که شکل یا عملکرد یک جاندار را با روش‌های خاص تحت تأثیر قرار می‌دهد. تمام جانداران، از باکتری‌ها تا
جانوران
، دستگاه‌های اساسی یکسانی که توسط دی‌ان‌ای کپی شده و به
پروتئین
ترجمه می‌شوند را به اشتراک می‌گذارند. سلول‌ها ژن دی‌ان‌ای را به نسخه
آران‌ای
ژن
رونویسی
می‌کنند، و سپس
ریبوزوم
آران‌ای را به پروتئین
ترجمه
می‌کند، و یک توالی
اسید آمینه
به وجود می‌آید.
رمز ترجمه
از کدون آر ان ای به اسید آمینه در بیشتر جانداران مشابه است، اما در بعضی از آن‌ها تفاوت‌های کمی دارد. به عنوان مثال، توالی از دی‌ان‌ای که
انسولین
را در انسان‌ها کد می‌کند وقتی درون جاندار دیگری مثل گیاهان قرار بگیرد نیز انسولین را کد می‌کند.
۲۴
دی‌ان‌ای معمولاً به شکل
کروموزوم
خطی در
یوکاریوت‌ها
و کروموزوم حلقوی در
پروکاریوت‌ها
وجود دارد. کروموزوم ساختاری سازمان یافته متشکل از
دی‌ان‌ای
هیستون‌ها
می‌باشد. مجموعه‌ای از کروموزوم‌ها در یک سلول و دیگر اطلاعات وراثتی یافت شده در
میتوکندری‌ها
کلروپلاست‌ها
، یا دیگر مکان‌ها در مجموع به عنوان
ژنوم
شناخته می‌شوند. در یوکاریوت‌ها، ژنوم دی‌ان‌ای در
هسته سلول
و به مقدار کم همراه
میتوکندری
کلروپلاست
وجود دارد. در پروکاریوت‌ها، دی‌ان‌ای درون منطقه‌ای نامنظم از
سیتوپلاسم
به نام
نوکلئوئید
(ناحیه هسته) قرار گرفته است.
۲۵
اطلاعات ژنتیکی در یک ژنوم درون ژن‌ها قرار دارند، و مجموعه کاملی از این اطلاعات را در یک جاندار
ژنوتیپ
می‌نامند.
۲۶
هومئوستازی
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
هومئوستازی
هومئوستازی توانایی یک
سیستم باز
در تنظیم محیط داخلی برای حفظ شرایط پایدار با استفاده از
تعادل پویای
چندگانه می‌باشد که با مکانیسم‌های تنظیمی مرتبط می‌باشد. در تمام جانداران، خواه جانداران
تک سلولی
یا
چند سلولی
هومئوستاز
وجود دارد.
۲۷
برای حفظ تعادل پویا و انجام مؤثر عملکردهای خاص، یک سیستم باید اختلال را شناسایی و به آن پاسخ دهد. پس از تشخیص یک اختلال، یک سیستم زیستی به‌طور معمول از طریق
خودتنظیمی منفی
به آن پاسخ می‌دهد. به این معنی که با کاهش یا افزایش فعالیت هر اندام یا سیستم، شرایط ثابت می‌شود. به عنوان مثال: آزاد شدن
گلوکاگون
در زمان کاهش شدید سطح قند.
انرژی
ویرایش
بقای یک جاندار بستگی به ورود مداوم
انرژی
دارد. واکنش‌های شیمیایی که مسئول این ساختارها و عملکردها هستند انرژی را برای کمک به سلول‌های جدید و حفظ آن‌ها از موادی که به عنوان غذا عمل می‌کنند استخراج می‌کنند. در این فرایند
مولکول‌های
مواد شیمیایی
که
غذا
را تشکیل می‌دهند نقش دارند؛ اول، آن‌ها حاوی انرژی هستند که می‌توانند مبدل
واکنش‌های شیمیایی
باشند؛ دوم، آن‌ها ساختارهای مولکولی جدید را از
مولکول‌های زیستی
می‌سازند.
جاندارانی که مسئول تولید انرژی به اکوسیستم هستند به نام تولیدکننده یا
اتوتروف
شناخته می‌شوند. تقریباً تمام این جانداران انرژی اولیه را از خورشید به دست می‌آورند.
۲۸
گیاهان یا
نورپروردها
(فتواتوتروف) با انجام فرایندی به نام
فتوسنتز
از
انرژی خورشید
برای تبدیل مواد خام به مولکول‌های آلی استفاده می‌کنند، از جمله ATP (
آدنوزین تری فسفات
)، که با شکستن پیوندهایش انرژی آزاد می‌شود.
۲۹
هرچند در بعضی
اکوسیستم‌ها
استخراج انرژی توسط
شیمی پروردها
(شیمیوتروف) از
متان
سولفید
یا دیگر منابع انرژی غیر خورشیدی صورت می‌گیرد.
۳۰
برخی از انرژی‌های بدست آمده برای تولید
زیست توده‌ها
برای حفظ
حیات
و تأمین انرژی برای رشد و توسعه استفاده می‌شوند. اکثریت باقی‌مانده این انرژی به عنوان گرما و مولکول‌های زاید از دست می‌رود. مهم‌ترین فرایندهایی که انرژی به دام افتاده در مواد شیمیایی را برای حفظ حیات استفاده می‌کنند،
متابولیسم
۳۱
تنفس سلولی
(تنفس یاخته ای) هستند.
۳۲
پژوهش
ویرایش
ساختار
ویرایش
مقاله‌های اصلی:
زیست‌شناسی مولکولی
زیست‌شناسی سلولی
ژنتیک
، و
زیست‌شناسی رشد
زیست‌شناسی مولکولی
، مطالعه زیست‌شناسی در سطح مولکولی می‌باشد.
۳۳
این زمینه، با دیگر موضوعات زیست‌شناسی همپوشانی دارد، به خصوص با
ژنتیک
بیوشیمی
. زیست‌شناسی مولکولی عمدتاً به درک فعل و انفعالات بین سیستم‌های مختلف یک سلول می‌پردازد، از جمله ارتباطات دی‌ان‌ای، آر ان ای، و سنتز پروتئین و یادگیری اینکه چگونه این فعل و انفعالات تنظیم می‌شوند.
زیست‌شناسی سلولی
، به مطالعه ساختاری و
فیزیولوژیکی
خواص سلول‌ها از جمله،
رفتار
آن‌ها، فعل و انفعالات و محیط می‌پردازد. این مطالعات در سطح
میکروسکوپی
مولکولی
برای جانداران تک یاخته‌ای مثل
باکتری‌ها
، همچنین، سلول‌های تخصص یافته جانداران چندیاخته‌ای مثل
انسان
، انجام می‌شوند. درک ساختار و عملکرد سلول‌ها برای تمام علوم زیستی اساسی می‌باشد. شباهت‌ها و تفاوت‌های بین انواع سلول‌ها به زیست‌شناسی مولکولی مربوط می‌باشد.
آناتومی
، اشکال میکروسکوپی ساختارها از جمله
اندام‌ها
و دستگاه‌های اندام‌ها را در نظر می‌گیرد.
۳۴
ژنتیک
، علم مربوط به
ژن
وراثت
و گوناگونی جانداران است.
۳۵
۳۶
ژن‌ها اطلاعات لازم برای سنتز پروتئین‌ها را کد می‌کنند، که به نوبه خود نقش مهمی در
فنوتیپ
نهایی جاندار دارند. در تحقیقات جدید، ژنتیک ابزار مهمی در بررسی عملکرد یک ژن خاص یا بررسی فعل و
انفعالات ژنتیکی
فراهم می‌کند. در بدن جانداران، اطلاعات ژنتیکی معمولاً در
کروموزوم‌ها
حمل می‌شوند، جایی که
ساختار شیمیایی
مولکول دی‌ان‌ای
خاص ارائه شده است.
زیست‌شناسی رشد
، در مورد فرایندهایی که در آن اندام‌ها رشد و توسعه می‌یابند، مطالعه می‌کند. در منشأ
رویان‌شناسی
، زیست‌شناسی رشد مدرن در مورد کنترل ژنتیکی
رشدی
دگرگونی سلول
، و «
ریخت زایی
» و اینکه کدام فرایند به تدریج باعث افزایش
بافت‌ها
اندام‌ها
، و
آناتومی
می‌شود، مطالعه می‌کند.
مدل جاندار
برای زیست‌شناسی رشد شامل کرم گرد
سینورابدیتیس الگانس
۳۷
مگس سرکه
۳۸
ماهی گورخری
دانیو رریو
۳۹
موش خانگی
۴۰
و علف هرز
رشادی گوش موشی
۴۱
۴۲
می‌باشند. (یک جاندار مدل، گونه‌ای است که مطالعه گسترده برای درک
پدیده
زیستی خاص روی آن انجام می‌شود، با انتظار اینکه این اکتشافات بینشی از جاندار را نسبت به جاندارانی دیگر ارائه می‌دهد)
۴۳
فیزیولوژی
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
کاراندام شناختی
فیزیولوژی دربارهٔ فرایندهای مکانیکی، فیزیکی و بیوشیمیایی جانداران و تلاش برای درک این موضوع که چگونه تمام ساختارها به عنوان یک کل عمل می‌کنند، مطالعه می‌کند. موضوع «ساختار به عملکرد» در زیست‌شناسی اساسی است. مطالعات فیزیولوژیکی به‌طور سنتی به
فیزیولوژی گیاهی
فیزیولوژی جانوری
تقسیم شده است، اما بعضی از اصول فیزیولوژی بدون توجه به اینکه کدام
جاندار
خاص مطالعه می‌شود، جهانی هستند. به عنوان مثال، آنچه که در مورد فیزیولوژی سلول‌های
مخمری
آموخته شده می‌تواند در مورد سلول‌های انسانی نیز به کار برده شود. زمینه فیزیولوژی جانوری ابزارها و روش‌های
فیزیولوژی انسانی
را به گونه‌های غیرانسانی گسترش می‌دهد. فیزیولوژی گیاهی روش‌ها را از هر دو زمینه تحقیقات اقتباس می‌کند.
فیزیولوژی چگونگی تعاملات و عملکردهای
دستگاه عصبی
دستگاه ایمنی
دستگاه درون ریز
دستگاه تنفس
، و
دستگاه گردش خون
را مطالعه می‌کند. مطالعه این دستگاه‌ها با رشته‌های مرتبط پزشکی مثل
عصب‌شناسی
ایمنی‌شناسی
به اشتراک گذاشته شده است.
فرگشتی
ویرایش
پژوهش‌های فرگشتی
به اصل و نسب گونه‌ها علاقه‌مند است، و در طول زمان تغییر می‌کند، و شامل دانشمندان بسیاری از رشته‌های طبقه‌بندی می‌باشد. به عنوان مثال، به‌طور کلی شامل دانشمندانی می‌شود که آموزش ویژه‌ای در مورد جانداران
خاص دیده‌اند از جمله
پستاندارشناسی
پرنده‌شناسی
گیاه‌شناسی
، یا
خزنده‌شناسی
، اما از آن جانداران به عنوان سیستم‌هایی برای پاسخگویی به سوالات اصلی دربارهٔ فرگشت استفاده می‌کنند.
زیست‌شناسی فرگشتی تاحدودی بر اساس
دیرینه‌شناسی
می‌باشد، که با استفاده از
سنگواره‌ها
به پرسش‌هایی در مورد حالت و سرعت فرگشت،
۴۴
و تا حدی بر تحولاتی در زمینه
ژنتیک جمعیت
پاسخ می‌دهد.
۴۵
در سال‌های ۱۹۸۰،
زیست‌شناسی رشد
، با حذف اولیه از
سنتز مدرن
، از طریق مطالعه
زیست‌شناسی رشد فرگشتی
، دوباره وارد زیست‌شناسی فرگشتی شد.
۴۶
رشته‌های مرتبط که اغلب بخشی از زیست‌شناسی فرگشتی به‌شمار می‌روند
تبارزایش
سامانه‌شناسی
آرایه‌شناسی
می‌باشند.
سامانه‌شناسی
ویرایش
مقالهٔ اصلی:
سامانه‌شناسی
رویداد
گونه‌زایی
چندگانه یک ساختار درختی از رابطه بین گونه‌ها ایجاد می‌کند. نقش
سامانه‌شناسی
مطالعه این روابط و در نتیجه شباهت‌ها و تفاوت‌های بین گونه‌ها و گروه‌های گونه‌ای است.
۴۷
هرچند، سامانه‌شناسی یک زمینه فعال پژوهشی طولانی قبل از اینکه تفکر فرگشتی عمومی‌شود، دارد.
۴۸
به‌طور سنتی، جانداران به پنج فرمانرو تقسیم می‌شوند:
تک یاخته‌ها
آغازیان
قارچ‌ها
گیاهان
جانوران
۴۹
هرچند، امروزه بیشتر دانشمندان این پنج فرمانرو را سیستمی قدیمی در نظر می‌گیرند. سیستم‌های جایگزین مدرن طبقه‌بندی به‌طور کلی با
سیستم سه قلمرو
آغاز می‌شوند:
باستانیان
(در اصل آرکی باکتری‌ها)؛
باکتری‌ها
(در اصل یوباکتری‌ها) و
یوکاریوت‌ها
(شامل
آغازیان
قارچ‌ها
گیاهان
جانوران
).
۵۰
این قلمروها داشتن یا نداشتن هسته سلول را منعکس می‌کنند، همچنین تفاوت در ترکیب شیمیایی مولکول‌های زیستی کلیدی مثل ریبوزوم‌ها را نشان می‌دهند.
علاوه بر این، هر قلمرو به صورت برگشت‌پذیر شکسته می‌شود تا هر گونه‌ای جداگانه دسته‌بندی شود. به این صورت که:
حوزه
فرمانرو
شاخه
رده
راسته
تیره
سرده
گونه
خارج از این دسته‌بندی،
انگل‌های
دورن سلولی اجباری وجود دارند که در اصطلاح فعالیت‌های متابولیکی «بر روی لبه زندگی»
۵۱
قرار دارند، به این معنی که بسیاری از دانشمندان این جانداران را به عنوان جاندار دسته‌بندی نکرده‌اند، با توجه به عدم یا حداقل نیاز به یک یا بیشتر توابع اساسی یا مشخصاتی که حیات را تعریف می‌کنند، آن‌ها به عنوان
ویروس‌ها
ویروئیدها
پریون‌ها
یا
حامل‌ها
طبقه‌بندی می‌شوند.
نام علمی یک جاندار از جنس و گونه اش به وجود می‌آید. به عنوان مثال، انسان‌ها به عنوان
انسان اندیشه ورز
(Homo sapiens) ذکر شده‌اند. انسان جنس، و اندیشه ورز گونه است. زمانی که دانشمندان نام یک جاندار را می‌نویسند، اولین حرف جنس را با حروف بزرگ نوشته و بقیه جنس را با حروف کوچک می‌نویسند.
۵۲
علاوه بر این، تمام اصطلاح به شکل ایتالیک یا زیر خط دار نوشته می‌شود.
۵۳
سیستم طبقه‌بندی غالب را
طبقه‌بندی لینائن
می‌نامند. این طبقه‌بندی شامل رتبه و
نام علمی
می‌باشد. چگونگی نامگذاری این جانداران توسط توافقنامه‌های بین‌المللی از جمله
قوانین جهانی نام‌گذاری برای جلبک‌ها، قارچ‌ها و گیاهان
(ICN)،
قوانین جهانی نام‌گذاری برای جانوران
(ICZN)، و
قوانین جهانی نام‌گذاری برای باکتری‌ها
(ICNB) اداره می‌شود. طبقه‌بندی ویروس‌ها، ویروئیدها، پریون‌ها و تمام عوامل زیر-ویروسی که ویژگی‌های زیستی را نشان می‌دهند توسط کمیته بین‌المللی طبقه‌بندی ویروس‌ها (ICTV) اداره شده و به نام قوانین جهانی طبقه‌بندی و نام‌گذاری ویروس‌ها شناخته می‌شود (ICVCN).
۵۴
۵۵
۵۶
۵۷
هر چند، چندین سیستم طبقه‌بندی ویروسی وجود دارند.
بوم‌شناسی
ویرایش
مقاله‌های اصلی:
بوم‌شناسی
رفتارشناسی جانوران
رفتار
، و
زیست‌جغرافی
اکولوژی
به مطالعه توزیع و فراوانی جانداران، و فعل و انفعالات بین جانداران و
محیط زیست
می‌پردازد.
۵۸
زیست‌گاه
یک جاندار می‌تواند به عنوان عوامل غیر زنده محلی توصیف شود از جمله
اقلیم
بوم‌شناسی
، به علاوه سایر جانداران و اجزاء حیاتی نیز محیط زیست خود را به اشتراک می‌گذارند.
۵۹
یکی از دلایلی که سیستم‌های زیستی برای مطالعه مشکل هستند این است که بسیاری از فعل و انفعالات مختلف با دیگر جانداران و محیط زیست حتی در مقیاس‌های کوچک امکان‌پذیر است. یک
باکتری
میکروسکوپی در شیب قند مورد نیاز خود به اندازه یک شیر در
ساوانای
آفریقا که برای یافتن غذا تلاش می‌کند در قبال محیط مسئول است.
رفتارهای
هر گونه، می‌تواند
همکاری
رقابتی
انگلی
هم‌زیستی
باشد. وقتی که دو یا چند گونه در یک
اکوسیستم
تداخل می‌کنند مسایل پیچیده‌تر می‌شود.
سیستم‌های زیست‌محیطی در چند سطح مختلف از افراد و
جمعیت
به
اکوسیستم
زیست‌کره
مورد مطالعه قرار می‌گیرند. اصطلاح
زیست‌شناسی جمعیت
اغلب به جای
بوم‌شناسی جمعیت
استفاده می‌شود، اگرچه زیست‌شناسی جمعیت اغلب زمانی که در مورد
بیماری‌ها
ویروس‌ها
میکروب‌ها
مطالعه می‌شود استفاده می‌شود در حالیکه بوم‌شناسی جمعیت معمولاً در زمان مطالعه گیاهان و جانوران استفاده می‌شود. بوم‌شناسی به دیگر رشته‌های فرعی متصل است.
کردارشناسی
رفتارهای جانوران را مطالعه می‌کند (به‌خصوص جانوران اجتماعی مثل
نخستی سانان
سگ‌سانان
)، و گاهی شاخه‌ای از جانورشناسی در نظر گرفته می‌شود. کردارشناسان به‌خصوص علاقه‌مند به
فرگشت
رفتار و درک رفتار در اصطلاحات نظریه
انتخاب طبیعی
هستند. به یک معنا، اولین کردارشناس مدرن
چارلز داروین
، کسی که کتاب
بیان احساسات در انسان و جانوران
را نوشته است و بسیاری از کردارشناسان را تحت تأثیر قرار داده است.
۶۰
جغرافیای‌زیستی
توزیع فضایی جاندارانی روی
زمین
، با تمرکز بر موضوعاتی مانند
زمین‌ساخت بشقابی
، تغییر
اقلیم
پراکندگی
مهاجرت
شاخه‌بندی
را مطالعه می‌کند.
مشکلات عمومی حل نشده در زیست‌شناسی
ویرایش
با وجود پیشرفت‌های عمیقی که در درک ما از فرایندهای اساسی زندگی در دهه‌های اخیر به دست آمده، برخی از مشکلات اساسی حل نشده باقی‌مانده است. به عنوان مثال، یکی از بزرگ‌ترین مشکلات حل نشده عملکرد انطباقی اولیه در جنس، و به ویژه فرایندهای کلیدی در یوکاریوت‌ها، میوز و نوترکیبی همولوگ می‌باشد. یک دیدگاه این است که رابطه جنسی فرگشت یافته در درجه اول به عنوان یک سازگاری برای افزایش تنوع ژنتیکی می‌باشد (منابع را ببینید).
۶۱
۶۲
) دیدگاه دیگر این است که رابطه جنسی برای ترویج دقیق اصلاح دی‌ان‌ای در خط اصلی دی‌ان‌ای می‌باشد، که افزایش تنوع ژنتیکی در درجه اول یک
محصول جانبی
است که ممکن است در دراز مدت مفید باشد.
۶۳
۶۴
یکی دیگر از مشکلات اساسی حل نشده در زیست‌شناسی، اساس زیستی سالخوردی است. در حال حاضر، هیچ توافقی بر علت سالخوردگی وجود ندارد. نظریه‌های مختلف رقابتی در
سالخوردگی
مشخص شده است.
(صفحه
مشکلات حل نشده زیست‌شناسی
را ببینید)
سطوح زیست‌شناسی
ویرایش
زیست‌شناسی گستره پهناوری از
رشته‌های تحصیلی
دانشگاهی
را دربرمی‌گیرد. بسیاری از این عرصه‌ها گاه خود به عنوان رشته‌های جدا و مستقلی قلمداد می‌گردند.
روی‌هم‌رفته این رشته‌ها به مطالعه زیست در مقیاس‌ها و سطوح گوناگون می‌پردازند از جمله:
در مقیاس هسته‌ای از راه زیست‌شناسی مولکولی،
زیست شیمی
، و تا اندازه‌ای
ژنتیک
در مقیاس
یاخته‌ای
از طریق زیست‌شناسی یاخته‌ای
در مقیاس چندیاخته‌ای از راه
فیزیولوژی
کالبدشناسی
، و
بافت‌شناسی
در سطح شکل‌گیری یا
ریخت زایی
(اونتوژنی) یک سازواره مفرد از راه پژوهش در رشته زیست‌شناسی فرگشتی
در سطح وراثت میان زایندگان و زادگان از راه دانش ژنتیک
در سطح رفتار گروهی از راه
رفتارشناسی
در سطح بررسی مجموعه یک جمعیت از طریق ژنتیک جمعیت و در مقیاس چندگونه‌ای تبارها از راه دانش
سامانه‌شناسی
در سطح جمعیت‌های وابسته به هم و
زیستگاه‌های
ایشان از راه
بوم‌شناسی
و زیست‌شناسی
فرگشتی
و نیز احتمالاً از راه دانش
دگرزیست‌شناسی
که به بررسی وجود زیست در ورای کره زمین می‌پردازد.
شاخه‌ها
ویرایش
بخش‌های مختلف رشته زیست‌شناسی
موارد زیر شاخه‌های اصلی زیست‌شناسی می‌باشند:
هوازیستی
: مطالعه ذرات آلی موجود در هوا
کشاورزی
: مطالعه تولید محصولات کشاورزی و پرورش دام، با تأکید بر برنامه‌های علمی
کالبدشناسی
: مطالعه فرم و عملکرد، در گیاهان، جانوران، و دیگر جانداران، یا به‌طور خاص در انسان
بافت‌شناسی
: مطالعه یاخته‌ها و بافت‌ها، یک شاخه از کالبدشناسی
اخترزیست‌شناسی
(که به عنوان
دگرزیست‌شناسی
نیز شناخته می‌شود): مطالعه فرگشت، توزیع و آینده زندگی در جهان
بیوشیمی
: مطالعه واکنش‌های شیمیایی مورد نیاز برای زندگی و عملکرد جانداران، معمولاً تمرکز بر سطح سلولی
مهندسی زیستی
: مطالعه زیست‌شناسی از طریق استفاده از مهندسی با تأکید بر دانش کاربردی و به خصوص مرتبط با بیوتکنولوژی
جغرافیای زیستی
: مطالعه توزیع فضایی و زمانی یک گونه
بیوانفورماتیک
: استفاده از
فناوری اطلاعات
برای مطالعه، جمع‌آوری، و ذخیره‌سازی داده‌های زیستی و ژنومی
زیست‌شناسی ریاضی
: مطالعه کمی یا ریاضی فرایندهای زیست‌شناسی، با تأکید بر مدل‌سازی
بیومکانیک
: اغلب به عنوان شاخه‌ای از پزشکی در نظر گرفته می‌شود، مطالعه مکانیکی جانداران، با تأکید بر استفاده کاربردی از طریق
اندام ساختگی
یا
اُرتِز
تحقیقات پزشکی
: مطالعه سلامتی و بیماری‌ها
داروشناسی
: مطالعه و کاربرد عملی آماده‌سازی، استفاده و اثرات داروها و داروهای مصنوعی
زیست‌موسیقی
: مطالعه موسیقی از دیدگاه زیست‌شناسی
زیست‌فیزیک
: مطالعه فرایندهای زیستی از طریق فیزیک، با استفاده از نظریه‌ها و روش‌هایی که به‌طور سنتی در علم فیزیک استفاده می‌شود.
زیست‌فناوری
: مطالعه دستکاری ماده زندگی، شامل اصلاح ژنتیکی و
زیست‌شناسی مصنوعی
زیست‌شناسی مصنوعی
: پژوهش ادغام زیست‌شناسی و مهندسی؛ ساخت و ساز عملکردهایی که در طبیعت یافت نمی‌شوند.
زیست‌شناسی ساختمانی
: مطالعه محیط زندگی در محیط داخلی
گیاه‌شناسی
: مطالعه گیاهان
زیست‌شناسی یاخته‌ای
: مطالعه سلول به عنوان واحد کامل، و فعل و انفعالات مولکولی و شیمیایی که درون سلول زنده اتفاق می‌افتد
زیست‌شناسی شناختی
: مطالعه
شناخت
به عنوان عملکرد زیست شناختی
زیست‌شناسی بقا
: مطالعه نگهداری، حفاظت یا ترمیم محیط زیست، اکوسیستم طبیعی، پوشش گیاهی و حیات وحش
سرمازیست‌شناسی
: مطالعه تأثیرات دمای پایین‌تر از حد نرمال بر روی جانداران
زیست‌شناسی رشد
: مطالعه فرایندهایی که از طریق آن فرم‌های جانداران از تخم تا ساختار کامل تبدیل می‌شوند
رویان‌شناسی
: مطالعه رشد رویان (از لقاح تا تولد)
بوم‌شناسی
: مطالعه فعل و انفعالات جانداران با جاندار دیگر و با عناصر غیر زنده محیط آن‌ها
زیست‌شناسی محیطی
: مطالعه محیط طبیعی به صورت کلی یا یک منطقه خاص، به خصوص که توسط فعالیت‌های انسانی تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
همه‌گیرشناسی
: تحقیقات بر روی یکی از اجزا مهم سلامت عمومی، مطالعه عوامل مؤثر بر روی سلامت جمعیت
زیست‌شناسی فرگشتی
: مطالعه منشأ و اجداد گونه‌ها در طول زمان
ژنتیک
: مطالعه ژن‌ها و وراثت
وراژنتیک
: مطالعه تغییرات وراثتی در
بیان ژن
یا فنوتیپ سلولی ناشی از مکانیسم‌های دیگری که در توالی دی‌ان‌ای تغییرات ایجاد می‌کنند
خون‌شناسی
: مطالعه خون و اندام‌های تشکیل دهنده خون
زیست‌شناسی یکپارچه
: مطالعه تمامی جانداران
لیمنولوژی
: مطالعه آب‌های داخلی
زیست دریا
(یا
اقیانوس‌شناسی زیستی
): مطالعه اکوسیستم‌های اقیانوس، گیاهان، جانوران و دیگر جانداران
میکروبیولوژی
: مطالعه جانداران میکروسکوپی (میکروجاندارها) و فعل و انفعالات آن‌ها با دیگر جانداران
انگل‌شناسی
: مطالعه انگل‌ها و زندگی انگلی
ویروس‌شناسی
: مطالعه ویروس‌ها و سایر عوامل شبه‌ویروسی
زیست‌شناسی مولکولی
: مطالعه زیست‌شناسی و عملکردهای زیستی در سطح مولکولی، جدا از بیوشیمی
قارچ‌شناسی
: مطالعه قارچ‌ها
علوم اعصاب
: مطالعه دستگاه عصبی، شامل کالبدشناسی، فیزیولوژی و آسیب‌شناسی
زیست‌شناسی جمعیت
: مطالعه گروه‌هایی از جاندارانی همنوع، شامل
بوم‌شناسی جمعیت
: مطالعه چگونگی پویایی و انقراض جمعیت
ژنتیک جمعیت
: مطالعه تغییرات توالی ژن‌ها در جمعیتی از جانداران
دیرینه‌شناسی
: مطالعه فسیل‌ها و گاهی شواهد جغرافیایی از زندگی ماقبل تاریخ
آسیب‌شناسی
: مطالعه بیماری‌ها، و دلایل، فرایندها، طبیعت و توسعه بیماری
فیزیولوژی
: مطالعه عملکردهای جانداران و اندام‌ها و بخش‌هایی از جانداران
گیاه‌پزشکی
: مطالعه بیماری‌های گیاهان (همچنین آسیب‌شناسی گیاهان نیز نامیده می‌شود)
علوم اعصاب رفتاری
: مطالعه زیستی بر اساس
روان‌شناسی
زیست‌جامعه‌شناسی
: مطالعه زیستی بر اساس
جامعه‌شناسی
زیست‌شناسی سازه
: شاخه‌ای از
زیست‌شناسی مولکولی
بیوشیمی
زیست‌فیزیک
که نسبت به ساختارهای مولکولی ماکرومولکول‌های زیستی توجه دارد.
جانورشناسی
: مطالعه جانوران، شامل طبقه‌بندی، فیزیولوژی، توسعه و رفتار. زیرشاخه‌ها شامل:
کردارشناسی
(رفتار جانوران)،
حشره‌شناسی
(حشرات)،
خزنده‌شناسی
(خزندگان و
دوزیستان
)،
آبزی‌شناسی
(ماهی)،
پستاندارشناسی
(پستانداران) و
پرنده‌شناسی
(پرنده‌ها)
جستارهای وابسته
ویرایش
درگاه زیست‌شناسی
فهرست گیاهان
زیست فناوری
فهرست علوم زیستی
تولید مثل
منابع
ویرایش
Biology: Concepts and Connections by Neil A. Campbell, Jane B. Reece, Martha R. Taylor and Eric J. Simon, Publisher: Benjamin Cummings, 2008
Biology by Peter Raven, George Johnson, Kenneth Mason, and Jonathan Losos, Publisher: McGraw-Hill Science, 2007
Avila, Vernon L. (1995).
Biology: Investigating life on earth
. Boston: Jones and Bartlett. pp.
11
–18.
ISBN
0-86720-942-9
"Life Science, Weber State Museum of Natural Science"
. Community.weber.edu. Archived from
the original
on 27 July 2013
. Retrieved
2013-10-02
Magner,
A History of the Life Sciences
Fahd, Toufic (1996). "Botany and agriculture". In Morelon, Régis; Rashed, Roshdi (eds.).
Encyclopedia of the History of Arabic Science
. Vol.
3.
Routledge
. p.
815.
ISBN
978-0-415-12410-2
Magner, Lois N. (2002).
A History of the Life Sciences, Revised and Expanded
. CRC Press. pp.
133–144.
ISBN
978-0-203-91100-6
Sapp, Jan
(2003)
Genesis: The Evolution of Biology
, Ch. 7. Oxford University Press: New York.
ISBN
0-19-515618-8
Coleman, William (1977)
Biology in the Nineteenth Century: Problems of Form, Function, and Transformation
, Ch. 2. Cambridge University Press: New York.
ISBN 0-521-29293-X
Mayr,
The Growth of Biological Thought
, chapter 4
Mayr,
The Growth of Biological Thought
, chapter 7
Gould, Stephen Jay
The Structure of Evolutionary Theory
. The Belknap Press of Harvard University Press: Cambridge, 2002.
ISBN
0-674-00613-5
. p. 187.
Lamarck (1914)
Mayr,
The Growth of Biological Thought
, chapter 10: "Darwin's evidence for evolution and common descent"; and chapter 11: "The causation of evolution: natural selection"
Larson, Edward J. (2006). "Ch. 3".
Evolution: The Remarkable History of a Scientific Theory
. Random House Publishing Group.
ISBN
978-1-58836-538-5
Noble, Ivan (2003-04-14).
"BBC NEWS
Science/Nature
Human genome finally complete"
BBC News
. Retrieved
2006-07-22
Mazzarello, P (1999). "A unifying concept: the history of cell theory".
Nature Cell Biology
(1): E13–E15.
doi
10.1038/8964
ISSN
1465-7392
PMID
10559875
بررسی مبانی زیست‌شناسی مدرن در نظریه سلولی (
۲۰۲۱-۰۲-۰۷
).
«زیست پینوکیو»
دانش لند
. دریافت‌شده در
۲۰۲۳-۰۷-۰۸
De Duve, Christian (2002).
Life Evolving: Molecules, Mind, and Meaning
. New York: Oxford University Press. p.
44
ISBN
0-19-515605-6
The Complete Works of Darwin Online – Biography.
darwin-online.org.uk
. Retrieved on 2006-12-15
Dobzhansky, T. (1973).
"Nothing in biology makes sense except in the light of evolution"
(PDF)
The American Biology Teacher
35
(3): 125–129.
doi
10.2307/4444260
Shermer p. 149.
Darwin, Charles (1859).
On the Origin of Species
, John Murray.
Simpson, George Gaylord
(1967).
The Meaning of Evolution
(Second
ed.). Yale University Press.
ISBN
0-300-00952-6
"Phylogeny"
. Bio-medicine.org. 2007-11-11. Archived from
the original
on 4 October 2013
. Retrieved
2013-10-02
Marcial, Gene G. (August 13, 2007)
From SemBiosys, A New Kind Of Insulin
. businessweek.com
Thanbichler M, Wang S, Shapiro L (2005). "The bacterial nucleoid: a highly organized and dynamic structure".
J Cell Biochem
96
(3): 506–21.
doi
10.1002/jcb.20519
PMID
15988757
{{
cite journal
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
"Genotype definition – Medical Dictionary definitions"
. Medterms.com. 2012-03-19. Archived from
the original
on 21 September 2013
. Retrieved
2013-10-02
Rodolfo, Kelvin (2000-01-03)
What is homeostasis?
Scientific American.
Bryant, D.A. and Frigaard, N. -U. (2006). "Prokaryotic photosynthesis and phototrophy illuminated".
Trends Microbiol
14
(11): 488–96.
doi
10.1016/j.tim.2006.09.001
PMID
16997562
{{
cite journal
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
Smith, A. L. (1997).
Oxford dictionary of biochemistry and molecular biology
. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. p.
508
ISBN
0-19-854768-4
Photosynthesis – the synthesis by organisms of organic chemical compounds, esp. carbohydrates, from carbon dioxide using energy obtained from light rather than the oxidation of chemical compounds.
Edwards, Katrina.
Microbiology of a Sediment Pond and the Underlying Young, Cold,
Hydrologically Active Ridge Flank
. Woods Hole Oceanographic Institution.
Campbell, Neil A. and Reece, Jane B (2001). "6".
Biology
. Benjamin Cummings.
ISBN
978-0-8053-6624-2
OCLC
47521441
{{
cite book
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
Bartsch, John and Colvard, Mary P. (2009)
The Living Environment
. New York State Prentice Hall.
ISBN
0-13-361202-3
"Molecular Biology – Definition"
. biology-online.org
. Retrieved
2013-10-02
Gray, Henry (1918)
"Anatomy of the Human Body".
20th edition.
Anthony J. F. Griffiths
... (2000).
"Genetics and the Organism: Introduction"
. In Griffiths, Anthony J. F.; Miller, Jeffrey H.; Suzuki, David T.; Lewontin, Richard C.; Gelbart, William M. (eds.).
An Introduction to Genetic Analysis
(7th
ed.). New York: W. H. Freeman.
ISBN
0-7167-3520-2
Hartl D, Jones E (2005).
Genetics: Analysis of Genes and Genomes
(6th
ed.). Jones & Bartlett.
ISBN
0-7637-1511-5
Brenner, S. (1974).
"The genetics of
Caenorhabditis elegans
Genetics
77
(1): 71–94.
PMC
1213120
PMID
4366476
Sang, James H. (2001).
"Drosophila melanogaster: The Fruit Fly"
. In Eric C. R. Reeve (ed.).
Encyclopedia of genetics
. USA: Fitzroy Dearborn Publishers, I. p.
157.
ISBN
978-1-884964-34-3
Haffter P; Nüsslein-Volhard C (1996).
"Large scale genetics in a small vertebrate, the zebrafish"
Int. J. Dev. Biol
40
(1): 221–7.
PMID
8735932
Keller G (2005).
"Embryonic stem cell differentiation: emergence of a new era in biology and medicine"
Genes Dev
19
(10): 1129–55.
doi
10.1101/gad.1303605
PMID
15905405
Rensink WA, Buell CR (2004).
"Arabidopsis to Rice. Applying Knowledge from a Weed to Enhance Our Understanding of a Crop Species"
Plant Physiol
135
(2): 622–9.
doi
10.1104/pp.104.040170
PMC
514098
PMID
15208410
Coelho SM, Peters AF, Charrier B. (2007). "Complex life cycles of multicellular eukaryotes: new approaches based on the use of model organisms".
Gene
406
(1–2): 152–70.
doi
10.1016/j.gene.2007.07.025
PMID
17870254
{{
cite journal
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
Fields S, Johnston M (2005).
"Cell biology. Whither model organism research?"
Science
307
(5717): 1885–6.
doi
10.1126/science.1108872
PMID
15790833
Jablonski D (1999).
"The future of the fossil record"
Science
284
(5423): 2114–16.
doi
10.1126/science.284.5423.2114
PMID
10381868
Gillespie, John H.
(1998)
Population Genetics: A Concise Guide
, Johns Hopkins Press.
ISBN
0-8018-5755-4
Vassiliki Betta Smocovitis (1996)
Unifiying Biology: the evolutionary synthesis and evolutionary biology
. Princeton University Press.
ISBN 0-691-03343-9
Neill, Campbell (1996).
Biology; Fourth edition
. The Benjamin/Cummings Publishing Company. p.
G-21 (Glossary).
ISBN
0-8053-1940-9
Douglas, Futuyma (1998).
Evolutionary Biology; Third edition
Sinauer Associates
. p.
88.
ISBN
0-87893-189-9
Margulis, L
; Schwartz, KV (1997).
Five Kingdoms: An Illustrated Guide to the Phyla of Life on Earth
(3rd
ed.). WH Freeman & Co.
ISBN
978-0-7167-3183-2
OCLC
223623098
Woese C, Kandler O, Wheelis M (1990).
"Towards a natural system of organisms: proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya"
Proc Natl Acad Sci USA
87
(12): 4576–9.
Bibcode
1990PNAS...87.4576W
doi
10.1073/pnas.87.12.4576
PMC
54159
PMID
2112744
{{
cite journal
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
Rybicki EP (1990).
"The classification of organisms at the edge of life, or problems with virus systematics"
S Aft J Sci
86
: 182–186.
McNeill, J.
; Barrie, F.R.
; Buck, W.R.
; Demoulin, V.
; Greuter, W.
; Hawksworth, D.L.
; Herendeen, P.S.
; Knapp, S.
; Marhold, K.
; Prado, J.
; Prud'homme Van Reine, W.F.
; Smith, G.F.
; Wiersema, J.H.
; Turland, N.J. (2012).
International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011
. Vol.
Regnum Vegetabile 154. A.R.G. Gantner Verlag KG.
ISBN
978-3-87429-425-6
. Archived from
the original
on 4 November 2013
. Retrieved
14 September
2014
{{
cite book
}}
: نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (
link
Recommendation 60F
Silyn-Roberts, Heather (2000).
Writing for Science and Engineering: Papers, Presentation
. Oxford: Butterworth-Heinemann. p.
198.
ISBN
0-7506-4636-5
"ICTV Virus Taxonomy 2009"
. Ictvonline.org. Archived from
the original
on 4 October 2013
. Retrieved
2013-10-02
Index of Viruses – Pospiviroidae
(2006). In: ICTVdB – The Universal Virus Database, version 4. Büchen-Osmond, C (Ed), Columbia University, New York, USA.
Version 4 is based on
Virus Taxonomy
, Classification and Nomenclature of Viruses, 8th ICTV Report of the International Committee on Taxonomy of Viruses. Fauquet, CM, Mayo, MA, Maniloff, J, Desselberger, U, and Ball, LA (EDS) (2005) Elsevier/Academic Press, pp. 1259.
Prusiner SB; Baldwin M; Collinge J; DeArmond SJ; Marsh R; Tateishi J; Weissmann C.
"90. Prions – ICTVdB Index of Viruses"
. United States National Institutes of Health. Archived from
the original
on 2009-08-27
. Retrieved
2009-10-28
Mayo MA; Berns KI; Fritsch C; Jackson AO; Leibowitz MJ; Taylor JM.
"81. Satellites – ICTVdB Index of Viruses"
. United States National Institutes of Health. Archived from
the original
on 2009-05-01
. Retrieved
2009-10-28
Begon, M.; Townsend, C. R.; Harper, J. L. (2006).
Ecology: From individuals to ecosystems. (4th ed.)
. Blackwell.
ISBN
1-4051-1117-8
Habitats of the world
. New York: Marshall Cavendish. 2004. p.
238.
ISBN
978-0-7614-7523-1
Black, J (2002).
"Darwin in the world of emotions"
Journal of the Royal Society of Medicine
95
(6): 311–3.
doi
10.1258/jrsm.95.6.311
PMC
1279921
PMID
12042386
Otto SP, Gerstein AC (August 2006). "Why have sex? The population genetics of sex and recombination".
Biochem. Soc. Trans
34
(Pt 4): 519–22.
doi
10.1042/BST0340519
Agrawal AF (September 2006). "Evolution of sex: why do organisms shuffle their genotypes?".
Curr. Biol
16
(17): R696–704.
doi
10.1016/j.cub.2006.07.063
PMID
16950096
Bernstein, Harris; Bernstein, Carol and Michod, Richard E. (2011).
"Meiosis as an Evolutionary Adaptation for DNA Repair"
. Chapter 19 in
DNA Repair
. Inna Kruman editor. InTech Open Publisher.
doi
10.5772/25117
Hörandl, Elvira (2013).
Meiosis and the Paradox of Sex in Nature
, Meiosis, Dr. Carol Bernstein (Ed.),
ISBN
978-953-511-197-9
, InTech,
doi
10.5772/56542
پیوند به بیرون
ویرایش
OSU's Phylocode
Biology Online – Wiki Dictionary
MIT video lecture series on biology
The Tree of Life
: A multi-authored, distributed Internet project containing information about phylogeny and biodiversity.
زیست‌شناسی
زیست‌شناسی
بررسی اجمالی
علم
زندگی
خواص (
سازگاری (زیست‌شناسی)
سوخت‌وساز
زیست‌شناسی رشد
سازه
هم‌ایستایی
تولیدمثل
محرک (فیزیولوژی)
سازماندهی زیستی
اتم
مولکول
اندامک
سلول
بافت (زیست‌شناسی)
عضو (کالبدشناسی)
دستگاه زیستی
جاندار
جمعیت (زیست‌شناسی)
جامعه زیستی
بوم‌سازگان
زیست‌کره
فروکاست‌گرایی
برآمدگی (فلسفه علم)
مکانیک‌گرایی
روش علمی
نظریه علمی
قانون علمی
داوری همتا
Biology journals
پایه شیمیایی
اتم
آمینو اسید
کربوهیدرات
پیوند شیمیایی
عنصر شیمیایی
لیپید
ماده (فیزیک)
زیست‌شناسی کوانتومی
مولکول
مونومر
نوکلئیک اسید
ترکیب آلی
پی‌اچ
پلیمر
پروتئین
آب
سلول
آدنوزین تری‌فسفات
چرخه سلول
نظریه یاخته
پیام‌رسانی سلولی
تنفس سلولی
انرژی
آنزیم
یوکاریوت
تخمیر
سوخت‌وساز
میوز
میتوز
فتوسنتز
پروکاریوت
ژنتیک
دی‌ان‌ای
اپی‌ژنتیک
زیست‌شناسی تکوینی فرگشتی
بیان ژن
تنظیم بیان ژن
ژنوم
قوانین مندل
اصلاح پس از رونویسی
فرگشت
سازگاری (زیست‌شناسی)
اولین شواهد حیات
کارکرد (زیست‌شناسی)
رانش ژن
شارش ژن
تاریخ حیات
کلان‌فرگشت
خردفرگشت
جهش
انتخاب طبیعی
تبارزایی
گونه‌زایی
آرایه‌شناسی (زیست‌شناسی)
تنوع زیستی
آرکی‌ها
باکتری
یوکاریوت
جلبک
جانوران
قارچ
گیاه
آغازیان
ویروس
شکل گیاه
و عملکرد
روپوست (گیاه‌شناسی)
گل
بافت زمینه
برگ
بافت آبکش
ساقه
ریشه
جوانه
آوندداران
بافت آوندی
بافت چوبی
شکل حیوانی
و عملکرد
تنفس
دستگاه گردش خون
دستگاه درون‌ریز
دستگاه گوارش انسان
هم‌ایستایی
دستگاه ایمنی
Internal environment
دستگاه ماهیچه‌ای
دستگاه عصبی
دستگاه تناسلی
دستگاه تنفسی
بوم‌شناسی
چرخه بیوژئوشیمی
برهم‌کنش زیستی
زیست‌توده
زیست‌بوم
زیست‌کره
اقلیم
تغییر اقلیم
جامعه (بوم‌شناسی)
زیست‌شناسی حفاظت
بوم‌شناسی اکوسیستم
زیستگاه
کنام
میکروبیوم‌ها
بوم‌شناسی جمعیت
منبع (زیست‌شناسی)
Research
methods
تکنیک‌های
آزمایشگاهی
مهندسی ژنتیک
تراریختی
الکتروفورز ژل
کروماتوگرافی
Centrifugation
کشت سلول
توالی‌یابی دی‌ان‌ای
ریزآرایه دی‌ان‌ای
پروتئین فلورسنت سبز
وکتور (زیست‌شناسی مولکولی)
سنجش آنزیمی
خالص‌سازی پروتئین
روش لکه غربی
روش لکه شمالی
لکه‌گذاری ساترن
اندونوکلئازهای محدودکننده
واکنش زنجیره‌ای پلیمراز
Two-hybrid screening
درون‌تنی
برون‌تنی
درون‌رایانه‌ای
تکنیک‌های میدانی
Belt transect
mark and recapture
منحنی کشف گونه
شاخه‌ها
هوازیست‌شناسی
کالبدشناسی
اخترزیست‌شناسی
زیست‌شیمی
مهندسی زیستی
زیست‌زمین‌شناسی
جغرافیای زیستی
تاریخ زیستی
بیومکانیک
زیست‌فیزیک
بیوانفورماتیک
آمار زیستی
زیست‌فناوری
گیاه‌شناسی
زیست‌شناسی سلولی
میکروبیولوژی سلولی
زیست‌شناسی شیمیایی
کرونوبیولوژی
زیست‌شناسی محاسباتی
زیست‌شناسی حفاظت
سرمازیست‌شناسی
سیتوژنیک
زیست‌شناسی تکوینی
بوم‌شناسی
ژنتیک بوم‌شناسانه
رویان‌شناسی
همه‌گیرشناسی
اپی‌ژنتیک
زیست‌شناسی فرگشتی
زیست‌شناسی آب شیرین
زمین‌شناسی زیستی
ژنتیک
ژنومیک
خزنده‌شناسی
بافت‌شناسی
زیست‌شناسی انسان
ایمنی‌شناسی
زیست‌شناسی دریا
زیست‌شناسی ریاضیاتی و نظری
میکروبیولوژی
زیست‌شناسی مولکولی
قارچ‌شناسی
دیرینه‌شناسی زیستی
علوم اعصاب
تغذیه
پیدایش حیات
دیرینه‌شناسی
انگل‌شناسی
آسیب‌شناسی
داروشناسی
جلبک‌شناسی
فیلوژنتیک
فیزیولوژی
زیست‌شناسی کوانتومی
زیست‌جامعه‌شناسی
زیست‌شناسی ساختاری
سامانه‌شناسی
زیست‌شناسی مصنوعی
زنوبیولوژی
زیست‌شناسی سامانه‌ها
آرایه‌شناسی
تراتولوژی
سم‌شناسی
ویروس‌شناسی
فیزیک ویروس‌ها
جانورشناسی
واژه‌نامه‌ها
Biology
Botanical terms
Ecological terms
Plant morphology terms
درگاه
Biology
رده:زیست‌شناسی
Commons
ویکی‌پدیا:ویکی‌پروژه زیست‌شناسی
علوم طبیعی
اخترشناسی
زیست‌شناسی
شیمی
علوم زمین
فیزیک
عناصر
طبیعت
گیتی
فضا
زمان
ماده (فیزیک)
انرژی
زمین
علوم زمین
آینده زمین
تاریخ زمین‌شناختی زمین
زمین‌شناسی
تاریخ زمین
زمین‌ساخت صفحه‌ای
ساختار زمین
آب‌وهوا
جو زمین
اقلیم
هواشناسی
زیست‌بوم
بوم‌شناسی
بوم‌سازگان
طبیعت وحش
زندگی
زیست‌شناسی
یوکاریوت
گیاه
گیاگان
جانوران
زیاگان
قارچ
آغازیان
تاریخ فرگشتی حیات
سازماندهی زیستی
اندامگان
پیدایش حیات
پروکاریوت
باستانیان
باکتری
ویروس (زیستی)
درگاه:دانش
الگوها در طبیعت
الگوها
شکستگی
تپه ماسه‌ای
کف
رودپیچ
آرایش برگی
حباب صابون
تقارن
ساختار بلوری
شبه‌کریستال
در گل‌ها
در زیست‌شناسی
موزائیک‌کاری
مسیر تاوه‌ای فون کارمان
موج
الگو ویدمن‌اشتاتن
دلایل
Pattern formation
زیست‌شناسی
انتخاب طبیعی
استتار
وانمایی
انتخاب جنسی
ریاضیات
نظریه آشوب
فراکتال
مارپیچ لگاریتمی
فیزیک
بلور
دینامیک شاره‌ها
Plateau's laws
خودسازمان‌دهی
انسان‌ها
افلاطون
فیثاغورس
امپدوکلس
لئوناردو فیبوناچی
Liber Abaci
Adolf Zeising
ارنست هکل
ژوزف فلات
ویلسون بنتلی
دارسی ونتوورث تامپسون
On Growth and Form
آلن تورینگ
The Chemical Basis of Morphogenesis
Aristid Lindenmayer
بنوآ مندلبرو
How Long Is the Coast of Britain? Statistical Self-Similarity and Fractional Dimension
جستارهای وابسته
بازشناخت الگو
ظهوریافتگی
ریاضیات و هنر
نهان‌جاندارشناسی
موضوعات اصلی
نهان‌جاندارشناسی
List of cryptids
نهان‌جاندارشناسان
Henry H. Bauer
Jon-Erik Beckjord
John Bindernagel
David Hatcher Childress
Loren Coleman
William R. Corliss
Peter Costello
Tim Dinsdale
Jonathan Downes
Richard Ellis
ریچارد فریمن
Charles Gould
Rupert Gould
John Willison Green
Richard Greenwell
Bernard Heuvelmans
Ralph Izzard
John Keel
الکساندر میخایلوویچ کوندراتف
گراور کرانتز
ویلی لی
Roy Mackal
Vladimir Markotic
Jeffrey Meldrum
John R. Napier
Michael Newton
Anthonie Cornelis Oudemans
Boris Porshnev
Ivan T. Sanderson
Karl Shuker
Gardner Soule
Roderick Sprague
Odette Tchernine
کتاب و تلویزیون
Animal X
Animalia Paradoxa
Arthur C. Clarke's Mysterious World
Beast Hunter
Beast Legends
Destination Truth
Exotic Zoology
Extinct or Alive
Fact or Faked: Paranormal Files
Fortean TV
In Search of...
Is It Real?
Lost Tapes
MonsterQuest
Monsters and Mysteries in America
On the Track of Unknown Animals
Sasquatch: Legend Meets Science
Strange Abominable Snowmen
The Hunt for the Buru
The Sasquatch and Other Unknown Hominoids
The X Creatures
The Secret Saturdays
Weird Travels
ناقدان
Joshua Blu Buhs
رابرت تاد کارول
Steuart Campbell
Peter Dendle
برایان دانینگ
Sharon A. Hill
Henry Lee
Daniel Loxton
Sherrie Lynne Lyons
Joe Nickell
Donald Prothero
Benjamin Radford
Brian Regal
مایکل شرمر
جورج گیلرد سیمپسن
دیگر
زیست‌شناسی
Fearsome critters
توده‌شناسی
Hypothetical species
شبه‌علم
آفرینش‌گرایی زمین جوان
جانورشناسی
Commons
رده
فهرست موضوعات زیست‌شناسی
مردم و تاریخ
زیست‌شناس
زیست‌شناسان مهم
تاریخ زیست‌شناسی
جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی
Timeline of biology and organic chemistry
List of geneticists and biochemists
مؤسسه‌ها و نشریه‌ها
کارشناسی علوم
Publications
واژه‌ها و عبارت‌ها
زیست‌زایی
درون‌جانداری
درون‌کشتگاهی
رحم
درون‌رایانه‌ای
شاخه‌های وابسته
پزشکی
پزشک
انسان‌شناسی زیستی
علوم محیطی
زیست‌شناسی
زیست‌فناوری
جستارهای وابسته
فهرست موضوعات حفاظتی
راهبردهای رشد (
زودرس
دیررس
برگرفته از «
رده‌ها
زیست‌شناسی
واژگان زیست‌شناسی
رده‌های پنهان:
صفحات ویکی‌پدیا با الگوهای محافظت نادرست
مقاله‌های دارای واژگان به زبان فرانسوی
مقاله‌های دارای واژگان به زبان انگلیسی
صفحه‌های حاوی پیوند جادویی آی‌اس‌بی‌ان
نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان
CS1: مقدار volume طولانی
مقاله‌های دارای الگوهای سرنویس با صفحه هدف ناموجود
مقاله‌های با گزیده‌ها
زیست‌شناسی
افزودن مبحث