Ҷопон — Википедия
Ҷаҳиш ба мӯҳтаво
35° с. ш. 136° в. д.
Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷопон
日本国
Парчам
Нишон
Суруди миллӣ
«君が代 "Кими га йо"
Забони расмӣ
забони ҷопонӣ
Пойтахт
Токио
Шаҳри калонтарин
Токио
Осака
Йокоҳама
Накоя
Саппора
Кобе
Факуоко
Кёто
Кавасаки
Сайтама
Масоҳат
• Ҳамагӣ
377,873 км²
км²
• % сатҳи об
0.8
Аҳолӣ
• Баҳо
128,085,000 наф.
• Барӯйхатгирӣ
наф.
Зичӣ
наф./км²
ММД
БҚХ
• Ҳамагӣ
• Ба сари аҳолӣ
ММД
(номинал)
• Ҳамагӣ
• Ба сари аҳолӣ
Воҳиди пул
йени Ҷопон
Интернет-домен
.jp
Рамзи ISO
JP
Рамзи КБО
JPN
Коди телефон
+81
Минтақаҳои замонӣ
JST
[d]
Asia/Tokyo
[d]
ва
UTC+09:00
[d]
Ҳаракати автомобилӣ
left
[d]
Парвандаҳо дар Викианбор
Ҷопон
ҷопонӣ
日本
«ҷое, ки Офтоб тулӯъ мекунад» номгузории расмӣ
«Нихон коку», «Ниппон коку»
итт.
ҷопонӣ
日本国
— кишварест дар қитъаи
Осиёи
Шарқӣ. Дар Уқёнуси Ором воқеъ буда, дар шарқи Баҳри Ҷопон, Чин, Куриёи Шимолӣ ва Ҷанубӣ, Русия ҷойгир аст. Аз Баҳри Охотск дар шимол то Баҳри Чини Шарқӣ ва Тайван дар ҷануб паҳн шудааст. Номи шоиронаи он — Кишвари Тулӯъи Офтоб.
Кишвар дар галаҷазираи Ҷопон ҷойгир аст, ки ба ҳисоби мақомоти кишвар аз 14 125 ҷазира иборат аст. Чор ҷазираи бузургтарин — Хонсю, Ҳоккайдо, Кюсю ва Сикоку — зиёда аз 95% масоҳати умумии галаҷазираро ташкил медиҳанд. Аксари ҷазираҳо кӯҳистонӣ буда, бисёре аз онҳо вулқонӣ мебошанд. Баландтарин нуқтаи Ҷопон — вулқони Фузияма (3776 м) аст. Бо аҳолии қариб 126 миллион нафар, он дар ҷаҳон дар ҷойи ёздаҳум қарор дорад. Минтақаи Токиои Калон, ки пойтахти давлат Токио ва якчанд префектураҳои наздикро дар бар мегирад, бо аҳолии зиёда аз 30 миллион нафар бузургтарин агломератсияи шаҳрӣ дар ҷаҳон аст.
Аз нигоҳи сохтори давлатӣ, ин як давлати воҳиди ғайримарказонидашуда ва аз лиҳози режими сиёсӣ — давлати демократӣ аст.
То соли 2023 ҳамчун як қудрати бузурги иқтисодӣ, кишвар аз рӯи ММД-и номиналӣ ва ММД-и ҳисобшуда бо паритети қобилияти харид дар ҷаҳон дар ҷойи чорум қарор дорад. Ҳамчун чорум содиркунандаи бузург ва шашум воридкунандаи бузург эътироф шудааст.
Дар соли 2020 Ҷопон аз рӯи хароҷот (бо паритети қобилияти харид) барои таҳқиқот ва рушд пас аз Чин дар ҷойи сеюм қарор гирифт ва дар рейтинги Ҷаҳонии Фанноварӣ дар соли 2024 ҷойи 13-умро нигоҳ дошт. Аз сад кластери беҳтарини илмӣ-технологӣ дар ҷаҳон се тои он дар Ҷопон ҷойгиранд, ки Токио-Йокогама дар ин рейтинг пешсаф аст, ва Осака-Кобе-Киото дар ҷойи ҳафтум қарор дорад. Ҷопон дар панҷгонаи кишварҳои пешсаф аз рӯи шумораи мақолаҳо дар маҷаллаҳои илмии баландсифат (Nature Index, 2024) ҷой гирифтааст.
Ҷопон як кишвари пешрафта бо сатҳи хеле баланди зиндагӣ аст (дар ҷойи нуздаҳум аз рӯи Индекси Рушди Инсонӣ). Дар ин ҷо яке аз баландтарин умрҳои зиндагӣ (дар соли 2017 — 85,3 сол) ва яке аз пасттарин сатҳҳои маргу мири кӯдакон мавҷуд аст.
Забони давлатии кишвар — ҷопонӣ — забони изолятсияшуда буда, ба бисёр лаҳҷаҳо тақсим мешавад. Дар Ҷопон, ба ғайр аз ҷопониҳо, айнуҳо низ зиндагӣ мекунанд, ки ба забони изолятсияшудаи айнӣ, ки бо забони ҷопонӣ хешованд нест, ҳарф мезананд.
Ҷопон узви кишварҳои «Ҳафтгонаи Бузург» ва АТЭС буда, мунтазам ҳамчун узви ғайридоимии Шӯрои Амнияти СММ интихоб мешавад. Кишвар расман аз ҳуқуқи пешбурди ҷанг даст кашидааст, аммо дорои Нерӯҳои Худдифоъ аст, ки дар амалиётҳои сулҳовар низ истифода мешаванд. То солҳои 2020-ум яке аз бузургтарин буҷаҳои низомиро дар ҷаҳон дорад.
Ҷопон ягона кишваре дар ҷаҳон аст, ки алайҳи он силоҳи ҳастаӣ истифода шудааст.
Императори Ҷопон — Наруҳито (аз 1 майи 2019), сарвазир — Сигэру Исиба (аз 1 октябри 2024), раиси Ҳизби Либерал-Демократии Япония (аз 27 сентябри 2024).
Таърих
вироиш
вироиши манбаъ
Сиёсату ҳукумат
вироиш
вироиши манбаъ
Бахшбандии кишварӣ
вироиш
вироиши манбаъ
Префектураҳои Ҷопон
вироиш
вироиши манбаъ
Ҷопон 47 префектура дорад:
Ҳоккайдо
Аомори
Ивате
Мияги
Акита
Ямагата
Фукушима
Ибараки
Точиги
Гумма
Сайтама
Чиба
Токио
Канагава
Ниигата
Тояма
Ишикава
Фукуи
Яманаши
Нагано
Гифу
Шизуока
Айчи
Мие
Шига
Киото
Осака
Ҳёго
Нара
Вакаяма
Тоттори
Шимане
Окаяма
Ҳирошима
Ямагучи
Токушима
Кагава
Эҳиме
Кочи
Фукуока
Сага
Нагасаки
Кумамото
Оита
Миязаки
Кагошима
Окинава
Ҷуғрофия
вироиш
вироиши манбаъ
Ҷопон кишвари ҷазиравиест, ки дар
Осиёи Шарқӣ
ҷойгир шудааст. Ин кишвар дар соҳили
Уқёнуси Ором
, дар қисми шарқи
Баҳри Ҷопон
Чин
Куриёи Ҷанубӣ
Шимолӣ
ва
Русия
ҷойгир шудааст. Ҷопон дорои
6852 ҷазира
аст. Аз онҳо 4-тояш —
Хоншу
Хоккайдо
Кюшу
ва
Шикоку
калонтарин ба ҳисоб мераванд (97 дарсади ҳамаи масоҳати архипелаг). Бисёр ҷазираҳои Ҷопон кӯҳӣ ва мебошанд. Нуқтаи баландтарини ин кишвар кӯҳи оташфишони
Фуҷӣ
(3376 м) аст.
Шакли идоракуниӣ
вироиш
вироиши манбаъ
Аҳолӣ
вироиш
вироиши манбаъ
Фарҳанг
вироиш
вироиши манбаъ
Ҷозибаҳои гардишгарӣ
вироиш
вироиши манбаъ
Дин
вироиш
вироиши манбаъ
Идҳо
вироиш
вироиши манбаъ
Маориф
вироиш
вироиши манбаъ
Илм
вироиш
вироиши манбаъ
Тандурустӣ
вироиш
вироиши манбаъ
Варзиш
вироиш
вироиши манбаъ
Пайвандҳо
вироиш
вироиши манбаъ
Эзоҳ
вироиш
вироиши манбаъ
Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ
Твиттер
Твиттер
Вебгоҳҳои мавзӯъӣ
Project Gutenberg
Giant Bomb
Open Directory Project
Фарҳангҳо ва донишномаҳо
Австрийская музыкальная
Башкирская
Большая датская
Большая каталанская
Большая китайская
Большая норвежская
Большая российская (старая версия)
Брокгауза и Ефрона
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Итальянская
Краткая еврейская
Кругосвет
Ларусса
Малый Брокгауза и Ефрона
American Cycl. (1879)
Britannica (11-th)
Britannica (12-th)
Britannica (онлайн)
Catholic (1907—13)
Catholic (1997—…)
De Agostini
PWN
TDV İslam Ansiklopedisi
Treccani
Истории Украины
Швейцарский исторический
Настольный
Дар феҳристҳои китобшинохтӣ
BIBSYS:
90706615
BNE
XX450954
BNF
152384465
11934253k
11872797r
CiNii:
DA04877014
GND
4028495-5
ISNI
0000000123649740
J9U
987007550240205171
LCCN
n78089021
NDL
00568158
NKC
ge129425
NLA
35242950
LIBRIS
53hkj6mp5hgzjd3
SUDOC:
02648918X
VIAF:
159367111
WorldCat VIAF
159367111
Ин
мақолаи нопурра
аз ҷуғрофияи
Ҷопон
мебошад.
Шумо метавонед бо
пурра кардани ин
ба Википедия
кумак
кунед.
Баргирифта аз "
Гурӯҳҳо
Pages with non-numeric formatnum arguments
Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи
Давлатҳо аз рӯи алифбо
Мақолаҳои нопурра аз ҷуғрофияи Жопун
Давлатҳои Осиё
Ҷопон
Давлатҳо — узви СММ
Pages using the Kartographer extension
Гурӯҳҳои пинҳон:
Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода
Мақолаҳои нопурра аз ҷуғрофияи Ҷопон
Ҷопон
Афзудани мавзӯъ