Америка Ҡушма Штаттары — Википедия

Америка Ҡушма Штаттары — Википедия
Эстәлеккә күсергә
40°
т.
к. 100°
кб.
о.
Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Америка Ҡушма Штаттары
United States of America
Флаг
ҙур мисәте {{{name}}}
Девиз
In God We Trust»
(1956 йылдан)
«Хоҙайға инанабыҙ»
E Pluribus Unum»
лат.
традицион)
ингл. «Out of Many, One», башҡ. «Күптән берлек»
Гимн
«The Star-Spangled Banner»
Үҙаллылыҡ датаһы
4 июль
1776 йыл
Бөйөк Британия
Рәсми тел
инглиз теле
(де-факто);
(Инглиз теленең америка варианты)
Баш ҡала
Вашингтон
Эре ҡалалар
Нью-Йорк
Лос-Анджелес
Чикаго
Хьюстон
Филадельфия
Финикс
Сан-Антонио
Сан-Диего
Даллас
Идара итеү төрө
Президент республикаһы
Президент
Вице-президент
Дональд Трамп
Джеймс Девид Венс
Территория
• Бөтәһе
% һыу өҫтө
9 518 900
км²
6,76
Халыҡ
• Һаны (2010)
• Халыҡ тығыҙлығы
313
232
044
чел. (
32 чел./км²
ЭТП
• Бөтәһе (2009)
• Бер кешегә
14,256 трлн
долл.
46 381
долл.
КПҮИ
(2011)
0,910
бик юғары
4 урын
Этнохороним
америкалы, америкалылар
Валюта
АҠШ доллары
(USD,код 840)
Интернет-домены
.us
.mil
.gov
Код ISO
US
МОК коды
USA
Телефон коды
+1
Сәғәт бүлкәте
−5…−10
Де-юре рәсми тел юҡ. Көньяҡ штаттарҙың ҡайһы берҙәрендә өҫтәмә тел булып испан теле (де-факто),
Луизианала
француз теле
ҡулланыла, Гавайҙарҙа — рәсми тел —
гавай теле
Справочник ЦРУ
(билдәһеҙ)
Архивировано
28 июнь 2012 года.
2018 йыл 26 декабрь
архивланған
(инг.)
Бойондороҡло
территорияларҙы
иҫәпләмәйенсә.
U.S. POPClock Projection
(ингл.)
Архивировано
28 июнь 2012 года.
2018 йыл 26 декабрь
архивланған
United States
(билдәһеҙ)
International Monetary Fund.
Дата обращения: 21 апрель 2010.
Архивировано
21 август 2011 года.
Human Development Index and its components
2010 йыл 21 ноябрь
архивланған
Америка Ҡушма Штаттары
ингл.
United States of America
), ҡыҫҡаса
АҠШ
ингл.
USA
), йәки
Ҡушма Штаттар
ингл.
United States, U.S.
ябай телдә
Америка
) —
Төньяҡ Америкала
урынлашҡан дәүләт. Майҙаны буйынса донъяла дүртенсе (9 518 900 км²), халыҡ һаны буйынса өсөнсө (304 млн кеше) урында тора. Баш ҡалаһы —
Вашингтон
Америка
Ҡушма Штаттары төньяҡта
Канада
, көньяҡта
Мексика
менән сиктәш. Көнбайыш яры
Тымыҡ океан
, көнсығыш яры
Атлантик океан
менән йыуыла. Административ яҡтан ил 50
штатҡа
һәм 1 федераль округҡа (Колумбия) бүленә.
АҠШ-ла юридик рәүештә
рәсми тел
юҡ.
АҠШ ҙур иҡтисад ҡеүәте, иң ҙур армия менән донъяла тәьҫир итеү үҙәге булып тора. Башҡа илдәргә мәҙәни, фән, йәмғиәт, сәйәсәт яҡтан ҙур йоғонто яһай.
Дәүләт ҡоролошо
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
АҠШ Конституцияһына
ярашлы дәүләт власы суд, башҡарма һәм закондар сығарыу йүнәлештәренә бүленә.
Башҡарма власть
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Ҡарағыҙ:
АҠШ федераль башҡарма департаменттар
Ҡарағыҙ:
Америка Ҡушма Штаттары Хөкүмәте
Ҡарағыҙ:
АҠШ Президенты
АҠШ Президенты
— ил башлығы һәм иң юғары вазифалы кешеһе.
Суд власы
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Ҡарағыҙ:
АҠШ Юғары суды
Закондар сығарыу власы
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Ҡарағыҙ:
АҠШ Конгрессы
Парламенты —
АҠШ Конгрессы
Тарих
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Төп мәҡәлә:
АҠШ тарихы
Штатларҙың АҠШ-ҡа инеү динамикаһы
Административ бүленеше
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Төп мәҡәлә:
Америка Ҡушма Штаттарының административ бүленеше
Америка Ҡушма Штаттары штаттарға, штаттар округтарға бүленәләр.
АҠШ ҡалалары
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
АҠШ ҡалалары
1 июль 2011 йыл ҡарата ҡала халҡы иҫәбе
Исеме
Штат
Халҡы
Исеме
Штат
Халҡы
Нью-Йорк
Лос-Анджелес
Нью-Йорк
Нью-Йорк
8,244,910
11
Джексонвилл
Флорида
827,908
Чикаго
Хьюстон
Лос-Анджелес
Калифорния
3,819,702
12
Индианаполис
Индиана
827,609
Чикаго
Иллинойс
2,707,120
13
Остин
Техас
820,611
Хьюстон
Техас
2,145,146
14
Сан-Франциско
Калифорния
812,826
Филадельфия
Пенсильвания
1,536,471
15
Колумбус
Огайо
797,434
Финикс
Аризона
1,469,471
16
Форт-Уэрт
Техас
758,738
Сан-Антонио
Техас
1,359,758
17
Шарлотт
Төньяҡ Каролина
751,087
Сан-Диего
Калифорния
1,326,179
18
Детройт
Мичиган
706,585
Даллас
Техас
1,223,229
19
Эль-Пасо
Техас
665,568
10
Сан-Хосе
Калифорния
967,487
20
Мемфис
Теннесси
652,050
АҠШ-тың иң эре компаниялары
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
АҠШ-тын иң эре компаниялары
№, донъяла
Исем
Логотип
Штаб-фатир
Тармаҡ
Барлыҡҡа килеү йылы
Дөйөм килем
млрд долл.
Таҙа килем
млрд долл.
Активтар
млрд долл.
Баҙар һаҡы
млрд долл.
Эшселәр һаны
меңкеше
JPMorgan Chase
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Банк эше,
финанстар
1823 год
2000 год
115,5
17,4
2117,6
182,2
239,8
General Electric
Фэрфилд
Коннектикут
Машиналар төҙөү сәнәғәте,
финанстар
1892 год
150,2
11,6
751,2
216,2
287,0
ExxonMobil
Ирвинг
Техас
Нефть һәм газ, энергетика
1870 год
1999 год
341,6
30,5
302,5
407,2
83,6
Berkshire Hathaway
Омаха
Небраска
Инвестициялар,
финанстар
1955 год
136,2
13,0
372,2
211,0
260,0
10
Citigroup
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Банк эше,
финанстар
1812 год
111,5
10,6
1913,9
132,8
260,0
11
Wells Fargo
Сан-Франциско
Калифорния
Банк эше,
финанстар
1852 год
93,2
12,4
1258,1
170,6
272,2
14
AT&T
Даллас
Техас
Телекоммуникациялар
1885 год
1983 год
124,3
19,9
268,5
168,2
265,4
16
Chevron
Сан-Рамон
Калифорния
Нефть һәм газ
1879 год
1984 год
189,6
19,0
184,8
200,6
62,0
18
Walmart
Бентонвилл
Арканзас
Сауҙа
1945 год
1962 год
421,8
16,4
180,7
187,3
2100,0
10
22
ConocoPhillips
Хьюстон
Техас
Нефть һәм газ
1917 год
2002 год
175,8
11,4
156,3
109,1
29,7
11
29
American International Group
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Страхование,
финанстар
1919 год
77,3
7,8
683,4
67,1
63,0
12
31
IBM
Армонк
(инг.)
баш.
Нью-Йорк
Электроника,
информационн технологиялар
1911 год
99,9
14,8
113,4
198,1
426,7
13
35
Procter & Gamble
Цинциннати
Огайо
Потребительские товары
1837 год
79,6
11,2
134,3
172,2
127,0
14
36
Pfizer
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Фармацевтика
1849 год
67,8
8,3
195,0
155,7
110,6
15
37
Goldman Sachs
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Банк эше,
финанстар
1869 год
46,0
8,4
911,3
90,0
35,7
16
42
Hewlett-Packard
Пало-Альто
Калифорния
Электроника,
информационн технологиялар
1939 год
127,2
9,1
119,9
90,3
324,6
17
47
Apple
Купертино
Калифорния
Электроника,
информационн технологиялар
1976 год
76,3
16,6
86,6
324,3
46,6
18
50
Microsoft
Редмонд
Вашингтон
Информационн технологиялар
1975 год
66,7
20,6
92,3
215,8
89,0
19
54
Ford
Дирборн
Мичиган
Автомобильдәр төҙөү
1903 год
129,0
6,6
164,7
54,3
164,0
20
57
Johnson & Johnson
Нью-Брансуик
Нью-Джерси
Фармацевтика,
көнкүреш тауарҙар
1886 год
61,6
13,3
102,9
163,3
114,0
21
61
General Motors
Детройт
Мичиган
Автомобильдәр төҙөү
1908 год
135,6
6,2
138,9
49,8
202,0
22
64
Verizon Communications
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Телекоммуникациялар
1983 год
2000 год
106,6
2,5
220,0
101,3
194,4
23
81
Morgan Stanley
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Банк эше,
финанстар
1935 год
38,0
4,7
807,7
43,8
62,5
24
83
MetLife
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Страхование,
финанстар
1868 год
52,7
2,8
730,9
48,4
66,0
25
86
PepsiCo
Пёрчейз
(инг.)
баш.
Нью-Йорк
Алкогольһеҙ эсемлектәр
1965 год
57,8
6,3
68,2
102,6
294,0
26
87
Cisco Systems
Сан-Хосе
Калифорния
Электроника
1984 год
42,4
7,6
82,0
99,2
70,7
27
91
Coca-Cola
Атланта
Джорджия
Алкогольһеҙ эсемлектәр
1892 год
35,1
11,8
72,9
148,7
139,6
28
93
Intel
Санта-Клара
Калифорния
Электроника
1968 год
43,6
11,5
63,2
114,5
82,5
29
104
Comcast
(инг.)
баш.
Филадельфия
Пенсильвания
Телекоммуникациялар,
масс-медиа
1963 год
37,9
3,6
118,5
68,7
102,0
30
105
Kraft Foods
Нортфилд
(инг.)
баш.
Иллинойс
Аҙыҡ-түлек
1903 год
49,2
4,1
95,3
55,4
127,0
31
106
UnitedHealth Group
(инг.)
баш.
Миннетонка
Миннесота
Медицина хеҙмәттәр
1977 год
94,2
4,6
63,1
47,7
87,0
32
107
Oracle
Редвуд-Сити
(инг.)
баш.
Калифорния
Информационн технологиялар,
электроника
1977 год
32,0
6,8
67,2
161,2
104,5
33
110
Walt Disney
Бербанк
Калифорния
Күңел асыу индустрияһы,
масс-медиа
1923 год
39,0
4,4
71,0
81,5
149,0
34
112
United Technologies
Хартфорд
Коннектикут
Машиналар төҙөү
1929 год
1975 год
54,3
4,4
58,5
74,8
208,2
35
114
American Express
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Финанстар
1850 год
30,2
4,1
147,0
53,2
61,0
36
116
Prudential Financial
(инг.)
баш.
Ньюарк
Нью-Джерси
Страхование,
финанстар
1875 год
38,4
3,2
539,9
30,7
41,0
37
118
Boeing
Чикаго
Иллинойс
Машиналар төҙөү
1916 год
64,3
3,3
68,6
52,7
160,5
38
119
CVS Caremark
Вунсокет
Род-Айленд
Сауҙа
1892 год
2007 год
96,4
3,4
62,2
46,5
161,5
39
120
Google
Маунтин-Вью
Калифорния
Информационн технологиялар
1998 год
29,3
8,5
57,9
185,8
24,4
40
127
Abbott Laboratories
Норт-Чикаго
(инг.)
баш.
Иллинойс
Фармацевтика
1888 год
35,2
4,6
59,5
75,0
90,0
41
131
US Bancorp
(инг.)
баш.
Миннеаполис
Миннесота
Банк эше,
финанстар
1891 год
20,5
3,3
307,8
52,2
60,6
42
138
Caterpillar
Пеория
Иллинойс
Машиналар төҙөү
1925 год
42,6
2,7
64,0
63,9
104,5
43
140
Dow Chemical
Мидленд
(инг.)
баш.
Мичиган
Химия сәнәғәте
1897 год
53,7
2,3
69,6
43,0
49,5
44
142
The Home Depot
Винингс
Джорджия
Сауҙа
1978 год
68,0
3,3
40,1
60,9
189,4
45
149
News Corporation
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Масс-медиа
1979 год
2004 год
33,1
3,1
56,7
45,5
51,0
46
151
Marathon Oil
Хьюстон
Техас
Нефть һәм газ
1887 год
2001 год
67,1
2,6
50,0
35,6
29,7
47
152
PNC Financial Services
(инг.)
баш.
Питтсбург
Пенсильвания
Финанстар
1852 год
17,1
3,4
264,3
33,1
44,8
48
153
Philip Morris International
Нью-Йорк
Нью-Йорк
Тәмәке сәнәғәте
1847 год
27,2
7,3
35,0
114,6
78,3
49
154
United Parcel Service
Сенди-Спрингс
(инг.)
баш.
Джорджия
Логистика
1907 год
49,5
3,5
33,6
73,1
400,6
50
155
Target
Миннеаполис
Миннесота
Сауҙа
1902 год
2000 год
67,4
2,9
43,7
35,7
355,0
Халыҡ һаны
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
1790 йыл
— 3,9 млн кеше
1860 йыл
— 31,4 млн кеше
1900 йыл
— 76,2 млн кеше
1971 йыл
— 216,8 млн кеше
1983 йыл
— 234,2 млн кеше
2000 йыл
— 275,6 млн кеше
2007 йыл
— 303,3 млн кеше
2008 йыл
— 305,1 млн кеше
2009 йыл
— 308,0 млн кеше
АҠШ-тың виза сәйәсәте
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
АҠШ-ның виза сәйәсәте донъяла иң ҡаты булып һанала.
АҠШ
180 көнгә тиклем визаһыҙ
ESTA сайт аша, 14
USD
түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин.
виза ESTA аша алына, ләкин
биометрия паспорт
кәрәк
визаһыҙ
Канада граждандары
АҠШ
-а 180 көнгә визаһыҙ инергә мөмкин:
Канада
Ошо илдәрҙен граждандар ESTA сайт аша, 14
USD
түләп 90 көнгә визаны алырға мөмкин:
Австралия
Австрия
Андорра
Бельгия
Бруней
Бөйөк Британия
Германия
Дания
Исландия
Испания
Ирландия
Италия
Лихтенштейн
Люксембург
Ҡалып:MON
Нидерланд
Яңы Зеландия
Норвегия
Португалия
Сан-Марино
Сингапур
Словения
Финляндия
Франция
Швейцария
Швеция
Япония
Ошо граждандарға виза ESTA аша алына, ләкин
биометрия паспорт
кәрәк
Венгрия
Греция
Ҡытай Республикаһы
Латвия
Литва
Мальта
Корея Республикаһы
Словакия
Чехия
Эстония
Рәсәйҙәге АҠШ илселеге
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Илселектең Мәскәү ҡалаһының
Новинский бульварындағы
иҫке йорто
АҠШ-тың Рәсәйҙәге илселеге
ингл.
Embassy of the United States in Russian Federation
) —
АҠШ
дипломатия миссияларының береһе.
1978—1983 йылдарҙа илселектә, СССР-ҙан китеү хоҡуғын көтөп,
Себер пятидесятниктары
йәшәгән.
Илселәр
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
СССР
Уильям Буллит
(1933—1936)
Джозеф Эдвард Дэвис
(1936—1938)
Лоуренс Штейнгардт
(1936—1941)
Уильям Стэндли
(1942—1943)
Аверелл Гарриман
(1943—1946)
Уолтер Беделл Смит
(1946—1948)
Алан Кирк
(1949—1952)
Джордж Кеннан
(1952—1953)
Чарльз Боулен
(1953—1957)
Льюллин Томпсон
(1957—1962)
Фой Копер
(1962—1967)
Льюллин Томпсон
(1967—1969)
Джейкоб Бим
(1969—1973)
Уолтер Стессел
(1974—1977)
Малкольм Туун
(1977—1979)
Томас Уотсон
(1979—1981)
Артур Хартман
(1981—1987)
Джек Мэтлок
(1987—1991)
Роберт Страус
(1991—1992)
РФ
Томас Пикеринг
1993
1996
Джеймс Коллинс
1996
2001
Александр Вершбоу
(июль
2001
2005
Уильям Джозеф Бёрнс
10 август
2005
27 июнь
2008 йыл
Джон Байерли
27 июнь
2008
15 сентябрь
2011
Майкл Макфол
17 сентябрь
2011
4 февраль
2014
Иҫкәрмәләр
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Һылтанмалар
үҙгәртергә
сығанаҡты үҙгәртеү
Рәсәйҙәге АҠШ илселеге сайты
2012 йыл 15 октябрь
архивланған
Рәсәйҙәге АҠШ илселәре
Америка Ҡушма Штаттарының административ бүленеше
Штаттар:
Айдахо
Айова
Алабама
Аляска
Аризона
Арканзас
Вайоминг
Вашингтон
Вермонт
Виргиния
Висконсин
Гавайҙар
Делавэр
Джорджия
Көнбайыш Виргиния
Иллинойс
Индиана
Калифорния
Канзас
Кентукки
Колорадо
Коннектикут
Луизиана
Массачусетс
Миннесота
Миссисипи
Миссури
Мичиган
Монтана
Мэн
Мэриленд
Небраска
Невада
Нью-Гэмпшир
Нью-Джерси
Нью-Йорк
Нью-Мексико
Огайо
Оклахома
Орегон
Пенсильвания
Род-Айленд
Төньяҡ Дакота
Төньяҡ Каролина
Теннесси
Техас
Флорида
Көньяҡ Дакота
Көньяҡ Каролина
Юта
Федераль округтар:
Колумбия округы
Утрау биләмәләре:
Америка Виргин утрауҙары
Америка Самоаһы
Гуам
Пуэрто-Рико
Төньяҡ Мариан утрауҙары
Тышҡы бәләкәй утрауҙар:
Бейкер
Джарвис
Джонстон
Кингмен
Мидуэй
Навасса
Пальмира
Уэйк
Хауленд
Америка Ҡушма Штаттары
Төньяҡ Америка илдәре
Америка Ҡушма Штаттары
Антигуа һәм Барбуда
Багам Утрауҙары
Барбадос
Белиз
Гаити Республикаһы
Гватемала
Гондурас
Гренада
Доминика
Доминика Республикаһы
Канада
Коста-Рика
Куба
Мексика
Никарагуа
Панама
Сальвадор
Сент-Люсия
Сент-Винсент һәм Гренадин
Сент-Китс һәм Невис
Тринидад һәм Тобаго
Ямайка
АҠШ Виргин утрауҙары
Ангилья
Аруба
Гренландия
Кюрасао
Монтсеррат
Пуэрто-Рико
Синт-Мартен
Ҙур егерме
Австралия
АҠШ
Аргентина
Бразилия
Бөйөк Британия
Германия
Европа берлеге
Индонезия
Италия
Канада
КАР
Корея Республикаһы
Ҡытай
Мексика
Рәсәй Федерацияһы
Сәғүд Ғәрәбстаны
Төркиә
Франция
Һиндостан
Япония
Халыҡ-ара иҡтисади хеҙмәттәшлек һәм үҫеш ойошмаһы
Австралия
Австрия
АҠШ
Бельгия
Бөйөк Британия
Венгрия
Германия
Греция
Дания
Израиль
Ирландия
Исландия
Испания
Италия
Канада
Колумбия
Корея Республикаһы
Коста-Рика
Латвия
Литва
Люксембург
Мексика
Нидерланд
Норвегия
Польша
Португалия
Словакия
Словения
Төркиә
Финляндия
Франция
Чехия
Чили
Швейцария
Швеция
Эстония
Яңы Зеландия
Япония
Төньяҡ Атлантик килешеүе ойошмаһы
(NATO — OTAN)
Төньяҡ Атлантик килешеүе
Штаб-фатиры
Флаг
Наградалар
Альянс ағзалары
АҠШ
Албания
Бельгия
Болгария
Бөйөк Британия
Венгрия
Германия
Греция
Дания
Исландия
Испания
Италия
Канада
Латвия
Литва
Люксембург
Нидерланд
Норвегия
Польша
Португалия
Румыния
Словакия
Словения
Төньяҡ Македония
Төркиә
Франция
Хорватия
Черногория
Чехия
Эстония
Партнёрлыҡтың киң
форматында ҡатнашыусылар
НАТО-ла ағзалыҡ буйынса эш планы
Босния һәм Герцеговина
Тиҙләтелгән диалог
Украина
Грузия
Партнёрлыҡтың индивидуаль планы
Ҡаҙағстан
Молдова
Сербия
Әзербайжан
Әрмәнстан
«Тыныслыҡ хаҡына партнёрлыҡ»та ҡатнашыусылар
Австрия
Беларусь
(1995—2021)
Ирландия
Ҡырғыҙстан
Мальта
Рәсәй Федерацияһы
(1994—2014)
Тажикстан
Төркмәнстан
Үзбәкстан
Финляндия
Швейцария
Швеция
Социаль селтәрҙәрҙә
Фото, видео һәм аудио
Викимилек
Инстаграм
Тематик сайттар
Проект «Гутенберг»
Открытый каталог
Открытый каталог
Һүҙлектәр һәм энциклопедиялар
Большая каталонская
Брокгауза и Ефрона
Еврейская Брокгауза и Ефрона
Краткая еврейская
Малый Брокгауза и Ефрона
American Cycl. (1879)
Britannica (9-th)
Britannica (11-th)
Britannica (12-th)
Britannica (онлайн)
Швейцарский исторический
Норматив контроль
BAV
ADV12370362
BIBSYS
90178739
BNC
a11444253
BNE
XX4575366
BNF
118636082
CiNii
DA00701402
GND
4078704-7
ICCU
BVEV001855
ISNI
0000000123315230
LCCN
n78095330
NDL
00871907
NKC
ge128584
NLA
35562417
NLG
5715
PTBNP
102017
LIBRIS
146174
SUDOC
026376598
VIAF
130168302
» битенән алынған
Категориялар
Википедия:Cite web (заменить webcitation-архив: deadlink no)
Алфавит буйынса дәүләттәр
«Ҙур егерме» дәүләттәре
АҠШ
Бөйөк Британияның элекке колониялары
НАТО дәүләттәре
Федератив дәүләттәр
Республикалар
Йәшерелгән категориялар:
Википедия:Cite web (не указан язык)
Википедия:Статьи с вики-разметкой в изображении карточки
Википедия:Викимилеккә һылтанған мәҡәләләр
Ҡалыптар:Тышҡы һылтанмалар
Карталы биттәр
Америка Ҡушма Штаттары
Тема өҫтәү