Vikimedia hərəkatı — Vikipediya
Məzmuna keç
Vikipediya, azad ensiklopediya
Vikimedia hərəkatı
Vikimaniya 2023
tədbirinin qrup fotoşəkli
Növü
Fərdi töhfəverənlərin, nümayəndəliklərin, istifadəçi qruplarının və tematik təşkilatların qeyri-rəsmi təşkilatı
Fəaliyyəti
Azad,
açıq məzmun
viki
-əsaslı İnternet layihələri
Fəaliyyət göstərdiyi yer
Ümumdünya
wikimedia.org
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Vikimedia hərəkatı
Vikipediya
da daxil olmaqla, Vikimedia layihələrinə töhfə verənlərin qlobal icmasıdır.
İcma bu fəaliyyəti açıq standartlar və proqram təminatından istifadə etməklə
özü qurur və idarə edir.
Əvvəlcə Vikipediyanın könüllü redaktorlar icması (vikipediyaçılar) tərəfindən yaradılmış və o vaxtdan
Vikianbar
(Wikimedia Commons) və
Vikiverilənlər
(Wikidata) kimi digər layihələrə, habelə Vikimedianı gücləndirmək üçün istifadə olunan
MediaViki
(MediaWiki) proqram təminatına töhfə verən könüllü proqram mühəndisləri və tərtibatçılarını da əhatə etmişdir.
Layihələr
redaktə
vikimətni redaktə et
Məzmun layihələri
redaktə
vikimətni redaktə et
2023-cü ilə olan məlumata əsasən, Vikimedia məzmun layihələri aşağıdakılardır:
Vikipediya
, onlayn ensiklopediya
Meta-Viki
, Vikimedia layihələrinin müzakirə və koordinasiya mərkəzi
Vikikitab
, tədris məqsədli kitablar anbarı
Vikiverilənlər
, digər vikilayihələrdə istifadə edilə bilən strukturizasiya olunmuş məlumat anbarı
Vikifunksiyalar
, funksiya və mənbə kodları kataloqu. Bu, dillərdən asılı olmayan Abstrakt Vikipediya layihəsini dəstəkləmək üçün yaradılıb.
Vikianbar
, azad istifadə üçün nəzərdə tutulmuş və digər vikilayihələrdə istifadə edilə bilən şəkil, video, musiqi anbarı
Vikixəbər
, xəbərlər toplusu
Vikisitat
, sitatlar kolleksiyası
Vikimənbə
, ilkin mənbə və sənədlər kitabxanası
Vikinövlər
, taksonomik növlər kataloqu
Vikiversitet
, tədris materialları anbarı
Vikisəyahət
, səyahət bələdçisi
Vikilüğət
, lüğət
İnfrastruktur və interfeys layihələri
redaktə
vikimətni redaktə et
Vikimedia hərəkatının digər köməkçi layihələri aşağıdakılardır:
Kiwix
– məzmun layihələrinə oflayn giriş üçün icma layihəsi
MediaWiki
– layihələr üçün açıq mənbə platforması
Toolforge
– klasterə giriş tələb edən proqram layihələrinin yerləşdirilməsi üçün icma sahəsi
Könüllü Cavab Qrupu
– e-poçt sorğularını idarə edən icma
Wikimedia bulud xidmətləri
– OpenStack üzərində qurulmuş və paylaşılan bulud hesablanması üçün məkan
Wikitech
– vikisi və e-poçt siyahısı olan IT-mütəxəssislər icması
Təşkilatlar
redaktə
vikimətni redaktə et
Layihə icmaları
redaktə
vikimətni redaktə et
Vikimedia icmasına təkbaşına vikilərə həsr olunmuş bir sıra icmalar daxildir.
Meta icması
redaktə
vikimətni redaktə et
Tərcümə və idarəetmə müzakirələrinin keçirildiyi Meta-Vikidə çoxdilli layihə icması formalaşmışdır. Bir sıra digər icmalar və vikilər, o cümlədən, Təbliğat və Strategiya vikiləri, Vikianbar və Vikidataya dair təkliflər buradan çıxıb.
Vikipediya icması
redaktə
vikimətni redaktə et
Vikipediya icması Vikipediya onlayn ensiklopediyasına töhfə verənlərin icmasıdır. O, redaktorlardan (vikipediyaçılar), bəzi Vikipediya botlarından və idarəçilərdən ibarətdir. Arbitraj Komitəsi (və ya ArbKom) Vikipediyada mübahisələr üçün "son instansiya məhkəməsi"dir.
İş yerindəki vikipediyaçılar
redaktə
vikimətni redaktə et
İş yerlərindəki vikipediyaçılar, işini layihələrə inteqrasiya etməyə kömək etmək üçün hər hansı mədəniyyət qurumu ilə əməkdaşlıq edən vikipediyaçı və vikimediaçılardır. Onlar könüllü və ya maaşlı, yarım və ya tam ştatlı ola bilərlər.
Tematik təşkilatlar
redaktə
vikimətni redaktə et
Tematik təşkilatlar nümayəndəliklərə bənzəyən xeyriyyə təşkilatlarıdır və konkret mövzuya dair Vikimedia layihələrini dəstəkləmək üçün yaradılmışdır. 2021-ci ilə olan məlumata əsasən, iki belə təşkilat var.
Vikimedia nümayəndəlikləri
redaktə
vikimətni redaktə et
Vikimedia nümayəndəlikləri (göy)
Vikimedia istifadəçi qrupları (yaşıl)
Milli və regional icma qrupları müəyyən ölkələrdə və coğrafi ərazilərdə Vikimedia layihələrini və onların iştirakçılarını dəstəkləyən nümayəndəlikləri, xeyriyyə təşkilatlarını birləşdirmişdir. 2021-ci ilə olan məlumata əsasən, 39 nümayəndəlik var.
Vaxt keçdikcə nümayəndəliklər və VMF arasındakı müqavilələr daha da rəsmiləşib.
Vikimedia Almaniya (WMDE) ilk nümayəndəlikdir və ilk iclasını 2004-cü ildə keçirib. 2016-cı ilə qədər onun büdcəsi 20 milyon avro idi.
10
11
WMDE kimi bəzi nümayəndəliklər vəsaitlərinin bir hissəsini birbaşa qrantlar və üzvlük haqlarından əldə edirlər. Bəziləri vəsaitlərini əsasən VMF-in illik plan üzrə qrantlarından əldə edirlər. 2019-cu ildən etibarən VMF-in büdcəsinin təxminən 10%-i bu şəkildə nümayəndəliklərə və tematik təşkilatlara paylanır.
Vikimedia Fondu
redaktə
vikimətni redaktə et
Vikimedia Fondu (VMF) mərkəzi ofisi
San-Fransisko
Kaliforniyada
yerləşən Amerika qeyri-kommersiya
12
və xeyriyyə təşkilatıdır. O,
domen adlarına
sahibdir və hərəkatın əksər saytlarını idarə edir.
VMF 2003-cü ildə
Cimmi Uels
tərəfindən domenlərə və ticarət nişanlarına cavabdeh olan müstəqil xeyriyyə təşkilatının olması və Vikipediya və onun əlaqəli layihələrinin gələcəkdə qeyri-kommersiya vəsaitləri hesabına maliyyələşdirilməsi üçün yaradılmışdır. Onun məqsədi "… pulsuz lisenziya əsasında və ya ictimai sahədə təhsil məzmununu toplamaq və inkişaf etdirmək və onu effektiv və qlobal şəkildə yaymaq üçün bütün dünyada insanları gücləndirmək və cəlb etmək" idi.
13
14
15
VMF-in 2015-ci il maliyyə hesabatlarına görə, həmin ildə büdcəsi 72 milyon ABŞ dolları idi. Ondan 52 milyon ABŞ dolları xərclənmiş, ehtiyatları 82 milyon ABŞ dollarına çatmışdır.
16
VMF əsasən, orta məbləği 15 dollar olan ianələr hesabına maliyyələşdirilir.
17
Vikimedia istifadəçi qrupları
redaktə
vikimətni redaktə et
Müxtəlif Vikimedia layihələrinin 800-dən çox dildə versiyası var, onların hər birində ortaq maraq sahələri üzrə işləyən redaktorlar qrupları var. Bəzilərinin öz layihə səhifələri, üzv siyahıları və s. olan Vikilayihələri
18
var. Bəziləri həmçinin hərəkatın idarəçiliyində iştirak etmək üçün icma istifadəçi qrupları kimi qeydiyyatdan keçir, vikilərdən kənarda icma loqolarından istifadə edir və tədbirlər və layihələr üçün qrantlar alır. 2023-cü ilə olan məlumata əsasən, 140-dan çox istifadəçi qrupu var.
19
İstinadlar
redaktə
vikimətni redaktə et
Koerner, Jackie; Reagle, Joseph.
Wikipedia @ 20: Stories of an Incomplete Revolution.
MIT Press
. 13 oktyabr 2020. səh.
273.
ISBN
9780262360609
The Wikimedia movement has always been a movement of writers (and curators) rather than readers.
Kosseff, Jeff.
The Twenty-Six Words That Created the Internet
Cornell University Press
. 15 aprel 2019.
ISBN
9781501735790
29 aprel 2023 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
20 mart
2023
Proffitt, Merrilee.
Leveraging Wikipedia: Connecting Communities of Knowledge.
American Library Association
. 2 aprel 2018. səh.
13.
ISBN
9780838916322
Cohen, Noam.
"The Wars of Words on Wikipedia's Outskirts"
The New York Times
. 7 iyun 2009.
28 mart 2014 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
9 iyun
2009
"Template:APG navigation – Meta"
. Meta.wikimedia.org. 5 sentyabr 2016. Archived from the original on 7 avqust 2016
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
Template:APG navigation – Meta
".
Meta.wikimedia.org
. 2016–09–05. from the original on 2016–08–07
. Retrieved
2016–09–24
"Wikimedia movement affiliates/Frequently asked questions – Meta"
. Meta.wikimedia.org. 15 sentyabr 2016.
8 dekabr 2015 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
"Wikimedia thematic organizations"
13 avqust 2020 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
25 avqust
2021
"Wikimedia chapters"
. meta.wikimedia.org
(ingilis)
17 sentyabr 2016 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
3 may
2019
"Wikimedia chapters/Creation guide – Meta"
. Meta.wikimedia.org.
30 noyabr 2016 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
"Wikimedia chapters – Meta"
. Meta.wikimedia.org.
17 sentyabr 2016 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
"Jahresplan 2016 – Wikimedia Deutschland"
. Wikimedia.de
(alman)
. 28 noyabr 2015.
5 iyul 2019 tarixində
orijinalından
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
"GuideStar – WIKIMEDIA FOUNDATION, INC"
21 yanvar 2021 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
11 fevral
2020
Jimmy Wales
"Announcing Wikimedia Foundation"
mail:wikipedia-l
. 20 iyun 2003.
30 mart 2013 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
26 noyabr
2012
Neate, Rupert.
"Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas"
. The Daily Telegraph. 7 oktyabr 2008.
10 noyabr 2008 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
25 oktyabr
2009
The encyclopedia's huge fan base became such a drain on Bomis's resources that Mr. Wales, and co-founder Larry Sanger, thought of a radical new funding model
– charity.
"Bylaws"
. Wikimedia Foundation.
25 fevral 2017 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
24 sentyabr
2016
"WIKIMEDIA FOUNDATION, INC. Financial Statements, June 30, 2015 and 2014"
(PDF)
. Upload.wikimedia.org.
12 yanvar 2016 tarixində
arxivləşdirilib
(PDF)
İstifadə tarixi:
20 aprel
2016
"Frequently Asked Questions"
. WikiMedia Foundation.
22 noyabr 2013 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
23 sentyabr
2017
"WikiProjects – Meta"
. meta.wikimedia.org
(ingilis)
14 avqust 2021 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
6 sentyabr
2021
"Wikimedia user groups – Meta"
. Meta-Wiki.
13 aprel 2023 tarixində
arxivləşdirilib
İstifadə tarixi:
3 may
2023
Xarici keçidlər
redaktə
vikimətni redaktə et
Digər layihələrdə
Vikikitabda əlaqəli kitablar
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Vikimedia ana səhifəsi
Meta-Vikidə
Wikimedia hərəkat strukturunun
təsviri
Vikipediya
Əsasları
Senzura
Maraqların toqquşması redaktələri
siyasi redaktə qalmaqalları
Tənqidi
Qərəzlər
gender
coğrafi
ideoloji
irqi
Deletion of articles
silinmə və inklüzivizm
ensiklopediklik
Bütün qaydaları rədd et
MediaWiki
Plagiarism
Layihənin dayandırılması proqnozları
Etibarlılıq
Faktların yoxlanması
Mənbə göstərilməlidir
Vandalizm
İcma
İnzibatçılar
AfroCrowd
Arbitraj Komitəsi
Art+Feminism
Botlar
Lsjbot
Redaktə sayı
Vikipediyaların siyahısı
The Signpost
İlin vikimediaçısı
Viki-rezident
Vikilayihə
Women in Red
Tədbir
Edit-a-thon
Wiki Conference India
Wiki Indaba
WikiConference North America
Vikimaniya
Viki Sevir
Yer
Folklor
Abidələr
Prayd
İnsanlar
Əsra Şafəyi
Florens Devuar
Syu Qardner
Ceyms Heylman
Məryana İskəndər
Darius Yemelnyak
Rebeka MakKinnon
Ketrin Mar
Maqnus Manske
İra Brad Matetski
Erik Möller
Jason More
Racu Narisetti
Stiven Pruit
Larri Senger
Mariya Sefidari
Lisa Qruel
Rozi Stivenson
Layla Tretikov
Cimmi Uels
Tarixi
Bomis
Nupediya
İlk redaktə
Loqo
Internet Watch Foundation
Sayentologiya
Hillsboro faciəsi barədə Vikipediya redaktələri
VisualEditor
#1Lib1Ref
Vikimedia Fondunun Çincə Vikipediyadakı fəaliyyətləri (2021)
Mübahisələr
Essjay skandalı
Henrik Batuta
Jar'Edo Wens
Sayqentaler bioqrafiyası skandalı
Star Trek Into Darkness
müzakirəsi
ABŞ Konqresinin Vikipediyadakı redaktələri
Zhemao mistifikasiyası
Əhatəsi
ABŞ siyasəti
Donald Tramp
COVID-19 pandemiyası
Rusiyanın Ukraynanı işğalı
Şərəfinə adlandırmalar
274301 Vikipediya
Vikipediya abidəsi
İstinadlar
və analiz
Akademik araşdırmalar
Biblioqrafiya
Mədəniyyət
Filmlər
Listen to Wikipedia
Wikipediocracy
Mobil
Tətbiqlər
QRpedia
Wapedia
Wikipedia Zero
WikiReader
Wikiwand
Məzmunun istifadəsi
DBpedia
Depths of Wikipedia
Google və Vikipediya
Tibbi məlumatlar
Kiwix
Elmi məlumatlar
Wikimedia Enterprise
Əlaqəli
Ölüm və Vikipediya
İraq Müharibəsi: Vikipediya dəyişikliklərinin tarixşünaslığı
LGBT və Vikipediya
Magna Carta (An Embroidery)
Vikipediyadakı redaktələrinə görə həbs olunan şəxslərin siyahısı
Print Wikipedia
Viola angustifolia
Viki dovşan yuvası
Vikimedia Fondu
Vikimedia hərəkatı
Ümumdünya İrsində Vikipediya
Vikipediya Hindistanda
Vikiyarış
Onlayn ensiklopediyaların siyahısı
Vikilərin siyahısı
Siyahı
Kateqoriya
Mənbə — "
Kateqoriyalar
Əlifba sırasına görə təşkilatlar
Vikimedia Fondu
Sosial hərəkatlar
Vikimedia
Gizli kateqoriyalar:
Vikikitaba keçidi olan məqalələr
Vikianbara keçidi olan məqalələr
Vikimedia hərəkatı
Mövzu əlavə et