Westfreesche Spraak – Wikipedia

Westfreesche Spraak – Wikipedia
Zum Inhalt springen
Vun Wikipedia
(wiederwiest vun
Westfreesch (Spraak)
Westfreesch
Snackt in
Nedderlannen
Provinz Freesland
Provinz Grunneng
Sprecher
bi 350.000 as Mudderspraak
Klassifikatschoon
Indoeuropääsche Spraken
Germaansche Spraken
Westgermaansche Spraken
Noordseegermaansche Spraken
Freesch
Westfreesch
Offitschell Status
Amtsspraak
in
Nedderlannen
Provinz Freesland
Spraakkoods
ISO 639
-1
fy
ISO 639
-2
) fry
Westfreesch
(Egenbeteeknis:
Frysk
, facklich
Westerlauwersk Frysk
) is en Sprake, de to den
noordseegermaanschen
Twieg vun de
Westgermaanschen Spraken
tohöörn deit.
Wie dat Westfreesch mit annere Spraken tosamenhangt
ännern
Bornkood ännern
Westfreesch hangt dicht tosamen mit de beiden annern Spraken vun de
freesche Spraakgrupp
, de hüdigendags noch lebennig sünd. Dat sünd
Seeltersk
un
Noordfreesch
. Vun’n Oorsprung her hangt Freesch ok dicht tosamen mit dat
Angelsassische
. Man vunwegen dat dat Angelsassische up de Britschen Eilannen sik över Johrhunnerten verännert hett, un just so dat Westfreesch up’n Kontinent, hett dat hüdige Frysk mehr mit de
nedderlannsche Sprake
gemeen, as mit
Engelsch
Sprekers
ännern
Bornkood ännern
Wo warrt Westfreesch snackt
ännern
Bornkood ännern
So sütt dat mit de Spraken in de nöördlichen Nedderlannen ut
Westfreesch warrt snackt up dat Fasteland vun de
nedderlannsche
Provinz Freesland
, bloß nich in de
Stellingwarven
in’n Süüdoosten vun düsse Provinz, in dat ööstliche
Kölmerland
in’n Noordoosten un in
Et Bildt
(de ole Münnen vun de
Middelsee
) in’n Noorden. Up de Waddeninseln warrt Westfreesch snackt up
Schiermunksoog
, man nich up
Ameland
un up
Vlieland
. Up
Schelln
warrt Westfreesch an de beiden bütersten Ennen vun dat Eiland snackt, man nich in de Midden, in de Gegend vun
Midsland
. Bavenhen warrt Westfreesch ok noch praat in en lüttjen Deel vun de
Provinz Grunneng
, von de Freesche Grenz bit hen na de Dörper
Moarum
De Wilp
un
De Penne
to.
Wo veel Lüde Westfreesch snacken doot
ännern
Bornkood ännern
Mudderspraak is Westfreesch in de
Provinz Freesland
bi 347.000 Minschen, dat sünd bi 55% vun de Inwahners. In de Provinz Grunneng snackt bi 3.000 Lüde Westfreesch as Mudderspraak. Buten dat Spraakrebeet warrt Westfreesch vun bi 150.000 Lüde in de Nedderlannen snackt, sünnerlich in
Randstadt
Grunneng
un in’n
Noordoostpolder
. Ok in dat Butenland gifft dat bi 80.000 bit 100.000 Lüde, de Westfreesch snacken doot. Alltohopen sünd dat denn tominnsten 600.000 Westfreeschsnackers. As tweete Sprake warrt Westfreesch denn noch vun üm un bi 110.000 Lüde in de Provinz Freesland snackt, de ehre Muddersprake dat an un for sik nich is.
Wo veel Westfreesch de Lüde könnt
ännern
Bornkood ännern
Vun de um un bi 630.000 Inwahners vun de Provinz Freesland könnt 94% Westfreesch verstahn, 74% Westfreesch praten, 65
% Westfreesch lesen un 17% Westfreesch schrieven.
Dialekten un Standardsprake
ännern
Bornkood ännern
Wat for'n Dialekten dat gifft
ännern
Bornkood ännern
Acht Dialekten vun dat Westfreesch weert unnerscheden. Unner’nanner könnt de Snackers sik ganz eenfach verstahn. Veer vun düsse Dialekten weert wiethen bruukt un weert vun en ganzen Barg Lüde snackt:
Kleifrysk
Wooldfrysk
Süüdhucksch
un
Noordhuuksch
. De veer annern weert bloß man vun hööchstens en paar Hunnert Minschen snackt un sünd ok bloß lokal bekannt:
Oostersch
Hindelopstersch
Schellngersch
un
Eilandstersch
. Vunwegen jem ehre Isolatschoon wiekt düsse veer minner snackten Dialekten an meisten af vun dat
Standardfrysk
Westfreesch Standardsprake
ännern
Bornkood ännern
In de leste Helft vun dat
19.
un de eerste Helft vun dat
20. Johrhunnert
is en westfreesch Standardsprake tosamenstellt wurrn. Dorbi spelen dat Wooldfrysk, as gröttsten Dialekt, un dat Kleifrysk, dat vun oold her den hööchsten Status harrt hett, de wichtigste Rull. Süüdhucksch is meist ganz buten bleven un de veer lüttjen Dialekten sünd gor nich bruukt wurrn. Man, för en Standardsprake, kennt dat Westfreesch en grote Freeheit, wat dat Bruken vun de Wöör angeiht.
De eerste offizielle Schrievwiese, de „Selskipsstavering“, is
1879
upstellt wurrn.
1948
is denn de „Akademystavering“ (ok woll „ole Schrievwiese“ nömmt) an de ehre Stäe treden.
1980
keem denn de „Steatestavering“ (ok „nee Schrievwiese“ nömmt) un nehm de ehren Platz in. Düsse Schrievwiese warrt hüdigendags noch bruukt.
Man dat word seggt, dat de Standardspraak wurr fastleggt van Spraakwetenskuppminsken un neet van de Lüü, de dat Westfreesche proten. So kummt dat, dat Standardfreesk meest blot schreven un bloot minn proot word. In de Standardspraak is bi verscheden Förms van Woorden meest de Woordvariant to d' Standard maakt worden, wat wietst van't Nederlannsk weg was (t.B. "hiel" un neet "heel"), ok wenn sük in dat dagelke Bruken al anner Förms döörsett harren.
Ünnerscheden
ännern
Bornkood ännern
Vergliek in de Tabell unnen de Tallwöör vun een bit tein in Standardfrysk un de veer Dialekten, de dor an’n wietsten vun weg sünd:
up Platt
een
twee
dree
veer
fiev
sess
seven
acht
negen
tein
Standardfrysk
ien
twa
trije
fjouwer
fiif
seis
sân
acht
njoggen
tsien
Hindelopstersch
een
twaa
trê
fèuwer
fouwer
fiiuw
seks
saan
acht
akst
nèugen
nougen
tên
Schellngersch (Westersch)
ien
twae
trea
fjouwer
fiif
seks
sôn
acht
njoggen
tsjien
Oostersch
ien
twae
trea
fjouwer
fiif
seks
sôn
acht
njuggen
tsjien
Eilandstersch
iën
twa
trooi
fjèuwer
fiif
seks
saun
acht
njuegen
tsiën
Nedderlannsch
een
twee
drie
vier
vijf
zes
zeven
acht
negen
tien
Alphabet
ännern
Bornkood ännern
Dat westfreesche Alphabet besteiht, anners as dat nedderlannsche, nich ut 26
Bookstaven
, man ut 23. In Westfreesch gifft dat keen „q“ un keen „x“. Bovenhen warrt de Bookstave „y“ as en Variante vun „i“ ankeken un dor ok unner upföhrt. Dorüm steiht in dat Fryske Wöörbook dat Woort „ympulsyf“ vör „inisjaasje“ (Inföhrung). De Bookstave „c“ kümmt in Westfreesch bloß in Tosamenhang mit „h“ as „ch“ vör. De Bookstaven „v“, „z“ un „ch“ gifft dat nie nich an’n Anfang vun en Woort un „g“ kümmt nie nich an’n Enne vun en Woort vör. Afsunnerlich is, dat in dat schreven Westfreesch
diakritische Teken
vörkaamt, de dat up
Platt
, up
Nedderlannsch
un up
Hoochdüütsch
nich gifft ("â", "ê", "ô", "û" en "ú").
Infloot vun annere Spraken up dat Westfreesch
ännern
Bornkood ännern
Neven Nedderlannsch hett ok
Franzöösch
en groten Infloot up dat Westfreesch harrt. Dat Upnehmen vun franzöösche
Lehnwöör
as "bist"/"beest" (Ooldfranzöösch "
beste
" - Neefranzöösch "
bête
"), "duorje" ("
durer
"), "kâns" ("
chance
") un "keatse" ("
chasser
") schall över de nedderlannsche Sprake passeert ween (kiek dor "
beest
", "
duren
", "
kans
" un "
kaatsen
"). Man Westfreesch hett ok Lehnwöör ut dat Franzöösch upnahmen, de in dat Nedderlannsche nich vörkaamt, so as "perfoarst" ("
par force
"), "argewaasje" ("
arguer
"), "krupsje" ("
corruption
") un "aljemint" ("
alignement
").
In dat leste Johrhunnert hett, na de nedderlannsche Sprake, dat
Engelsche
den gröttsten Infloot up Frysk utöövt, sünnerlich dat
amerikaansch Engelsch
Historie
ännern
Bornkood ännern
Ehr dat överhaupt vun
Freesch
snackt weern kann, mutt dor en annere Sprake spraken wurrn ween in de hüdigen freeschen Kuntreien. Sachs hefft in düsse Gegenden al Minschen leevt, ehr dat de
Germanen
dor henkamen sünd, vun de nu wedder de
Fresen
afstammen doot. De ehre Sprake warrt as
Proto-Freesch
betekent. Man Forschers vun de
Spraakwetenschop
sünd dor nich övereen mit, ob düsse Sprake as
Substratsprake
vun dat hüdige Freesch bekeken weern kann un of dor also noch Sporen vun in dat hüdige Freesch to finnen sünd.
Dat öllste Freesch hett in
Runen-Inschriften
vun vör dat
8. Johrhunnert
af an överleevt. En betern Born sünd ole Oordnaams. De laat vun üm
700
rüm sünnerliche ooldfreesche Luden höörn. Dor warrt ok um annahmen, dat Freesch as afsunnerliche Sprake in düsse Tied upkamen is.
De latere Historie vun de freesche Sprake warrt groff updeelt in dree Tiefafsnitten, nämlich de vun dat
Ooldfreesch
(±1150-±1550),
Middelfreesch
(±1550-±1820) un
Neefreesch
(±1820-nu). Gifft avers en Reeg vun Spraakforschers, de meent, Middelfreesch, dat weer nich en sünnerlichen Afsnitt, man dat höör woll na dat Neefreesch hento.
Mit dat Utbreden vun de Fresen in’n Loop vun
Middelöller
hefft sik de sünnerlichen Dialekten (oder Spraken vun de Freesche Spraakgrupp) Westfreesch,
Oosterfreesch
(mit
Emsfreesch
un
Werserfreesch
, dormank
Wurster Freesch
) un
Noordfreesch
bildt. Dat Werserfreesch is üm un bi
1950
utstorven, as de lesten Snackers vun dat
Wangerooger Freesch
dootbleven sünd. Vun dat Oosterfreesch gifft dat bloß noch den Rest vun de bi 1.500 Snackers vun dat
Saterfreesch
. Noordfreesch warrt noch bi 10.000 – 15.000 Lüde in Noordfreesland snackt. Westfreesch is mit groten Afstand de gröttste freesche Sprake, de dat hüdigendags noch gifft.
Westfreesch in offiziellen Bruuk
ännern
Bornkood ännern
Ofschoonst dat in de Praxis al lang vörkeem, kregen de Fresen in de
Provinz Freesland
1995
dat Recht, jem ehre Sprake in de
Gemeenderööt
un bi de freeschen Provinz-Behörden to bruken.
1997
is per Gesett beslaten wurrn, dat Westfreesch nu ok vör
Gericht
bruukt weern dröff. Inwahners vun de
Provinz Freesland
könnt mit Behörden vun de Gemeenden un vun de Provinz nu up Westfreesch snacken un ok schrieven. De Provinz un en Reeg vun Gemeenden hefft sik vörnahmen, mehr Westfreesch to bruken bi dat Upstellen vun offizielle Dokumenten. Vunwegen Ännern vun verscheden Gesetten sünd so’n freesche Saken nu tomeist allerwegens in Kraft. Een vun de lesten Utnahmens dorvun weern de Statutenför
Verenen
, man vun
2002
af an könnt de nu ok up Westfreesch upstellt weern. De Dokumenten för Troung un Geboort sünd hüdigendags in al freesche Gemeenden tweespraakig.
Westfreesch warrt in Europa gellen laten
ännern
Bornkood ännern
1996
hett de Nedderlannsche Regeerung Westfreesch unner Artikel III vun de
Europääsche Charta vun de Regional- un Minnerheitenspraken
stellt. Dor gifft dat 48 Möglichkeiten, wie en Sprake bewohrt weern kann.
2001
is de „Verdrag vun Freesche Taal un Kultur“ twuschen de Regeerung vun de Nedderlannen un de
Provinz Freesland
slaten wurrn.
Naams vun Freesche Dörper un Steder
ännern
Bornkood ännern
Ok up dat Rebeet vun de Naams vun Steder un Dörper is dat mit dat Westfreesch vorangahn. Oortschiller in twee Spraken hett dat in Freesland al vun de föfftiger Johren af an meist in al freesche Gemeenden geven, man vun
1989
af an hefft veer vun de 31 Gemeenden jem ehre offiziellen Oortsnaams freesch maakt. Dat sünd de Gemeenden
Tietsjerksteradail
Boornsterhaim
Littenseradail
un
Feerwerderadail
. Bovendat is al
1997
de offizielle Naam vu de Provinz vun "
Friesland
" in "Fryslân" ännert wurrn. Ok de Siel- un Waterverbänn hefft sik offizielle freesche Naams geven, bloß nich in de
Stellingwarven
, wo
nedderlandsch-neddersassisch
snackt warrt.
Unnerricht
ännern
Bornkood ännern
Ofschoonst dat in de Praxis al lang passeer, is Westfreesch
1937
as extra Fack in’n Schoolunnerricht gootkennt wurrn. Man dat duur denn doch bit
1956
, dat dat as „vullstännig“ Schoolfack gellen laten wurrn is. Vun
1980
af an is dat in’e
Grundschool
Plicht wurrn, freeschen Unnerricht to geven un vun
1993
möss dat ok in dat eerste Johr vun’e wietern Scholen geven weern. Freesch draff in de Grundscholen ok as offizielle Sprake in’n Unnerricht bruukt weern, just so, as dat ok bi üm un bi 80% vun de Scholen maakt warrt.
Wat Freesch as akadeemsch Unnerricht angeiht, hett dat al
1896
as Fack vun en
Privatdozenten
Togang kregen to de
Universität Utrecht
. Just so güng dat
1917
an de Uni
Grunneng
1930
is en
Lektorat
för Freesch an de Universität Grunneng inricht’ wurrn, de
1941
ümwannelt wurrn is in en oorntlichen
Lehrstohl
. Vördem al weern an de Universitäten in
Amsterdam
1934
) un
Utrecht
1935
) besunnere Lehrstöhl för Freesch inricht’ wurrn.
1951
geev dat an de
Fre’e Universität Amsterdam
en oorntlichen Lehrstohl, man
1994
is de uphoven wurrn. Hüdigendags gifft dat en oorntlichen Lehrstohl för Freesch, an de Universität in Stad, un dorto free besunnere Lehrstöhl an de Universität in Utrecht, de Akademie in Amsterdam un de
Universität Leiden
Medien
ännern
Bornkood ännern
Dagblöder
ännern
Bornkood ännern
In de Medien warrt Westfreesch unnerscheedlich veel bruukt. Bi allens, wat schreven warrt, warrt Freesch in de beiden Dagblöder vun de Provinz Freesland,
Ljouwerter Krante
un
Frysk Deiblêd
, man bloß in 5% vun de Artikels bruukt. Man dat gifft denn noch freesche
Zitaten
in nedderlannsche Artikels.
Familienannoncen vun de Dagblöder
ännern
Bornkood ännern
In de Familienannoncen vun beide freesche Dagblöder warrt tomeist Freesch bruukt. As in de 1970er Johren dat Tellen losgüng, dor weern dat noch man 12
% Insettels in Freesch,
1991
1992
sünd 23
% freesche Annoncen tellt wurrn un bi en Steekproov ut
2000
weern dat al bi 30
%.
Tiedschriften
ännern
Bornkood ännern
1997
is
Frysk en Frij
uphoven wurrn. Dat weer de leste breed-orienteerte Tiedschrift in Westfreesche Sprake. An de ehre Stäe is denn
F-side
rutbröcht wurrn. Dat is en freesche Bilaag, de eenmol in’e Weke in de beiden Dagblöder vun de Provinz rutkümmt. De „F-Side“ geiht nich sünnerlich deep mit ehren Inholt un lett sik meist nich verglieken mit „Frysk en Frij“.
De eenzigen echten Tiedschriften in freesche Sprake sünd in’n Momang veer Literaturtiedschriften:
Trotwaer
Hjir
Kistwurk
un
M3
Radio
ännern
Bornkood ännern
In annere Medien güng dat beter mit Freesch. De eersten Radioprogrammen in Westfreesch sund
1946
utstrahlt wurrn dör den regionalen Sender RONO (
Regionoale Omroup Noord en Oost
), de to de Tied de Hälft vun de Nedderlannen bedeent hett. Eerst
1977
is de Provinz-Sender
Radio Fryslân
, later umnömmt to
Omrop Fryslân
, upricht wurrn. Hüdigendags strahlt düt Radio 80 Stunnen in’e Week ut un is en vun de Senders, de in de Provinz an’n meisten höört warrt.
Feernsehn
ännern
Bornkood ännern
Up Feernsehn sendt „Omrop Fryslân“ de meisten Weken Programmen vun um un bi ene Stunne ut un denn noch 20 Minuten Schoolprogramm. Altohopen sünd dat bi 37 Stunnen in’n Johr.
Speelfilmen un Serien
ännern
Bornkood ännern
In de lesten Johren sünd ok verscheden Speelfilmen up Westfreesch dreiht wurrn dör
Speelbaasen
as
Steven de Jong
. So is al
1985
De Dream
rutkamen,
1996
De Gouden Swipe
2001
Nynke
un
2002
De Fûke
. Vun
2001
af an gifft dat ok en „Soap“ up Freesch up „Omrop Fryslân“, mit den Titel
Baas Boppe Baas
Internet
ännern
Bornkood ännern
In’t
Internet
gifft dat en grote Masse vun
Websteden
up Freesch. Dor warrt ganz unnerscheedliche Saken up behannelt. Vunwegen, dat
Textverarbeiten
up Westfreesch eenfacher lopen scholl, hett de
US-amerikaansche
IT-Bedriev
Microsoft
tohopen mit de
Freesche Akademie
en Westfreesch Bookstavensystem utklamüstert. Vun Anfang
2005
af an gifft dat dorüm vun en Reeg vun Programmen ok en westfreesche Utgave. Vun’n
2. September
2002
af an warrt ok an en westfreesche
Wikipedia
schreven unner:
Fryske Wikipedia
. In Momang (November
2008
) sünd dor al mehr as 9.700 Sieten torecht.
Kunst
ännern
Bornkood ännern
Literatur
ännern
Bornkood ännern
In’t Johr kaamt meist hunnert ne’e Warken up Westfreesch rut. Dat is för so ne lüttje Sprake al tämlich veel. Man de Uplagen sünd tomeist nich sunnerlich hooch. Bit up de hüdigen Dag is de
Roman
De Gouden Swipe
1941
) vun
Abe Brouwer
dat meist verköffte freesche Book. Dor sünd bitherto 30.000 Exemplaren vun över de Toonbank gahn. Glieks dorachter folgt
Feroaring fan Lucht
1971
) vun
Rink van der Velde
, wo bit up düssen Dag 29.900 Stück vun verköfft wurrn sünd.
Musik
ännern
Bornkood ännern
Neven freesche Böker kaamt in’t Johr so bi 20 fryske
CDs
rut, tomeist mit
Popmusik
. Verscheden freesche Leder hefft in de lesten Johren up de natschonalen Hitlisten stahn, as to’n Bispeel
Bonkefeart
vun
Anke Douma
In nije dei
vun
de Kast
, un
Wêr bisto
vun
Twarres
. Düt leste weer dat eerste westfreesche Leed, dat dat jemols up de Nummer Een in den nedderlannschen Hitlisten schafft hett.
Theater un Speeldeel
ännern
Bornkood ännern
Wat dat
Drama
angeiht, gifft dat en professionelle Theatergill, de up Freesch spelen deit un de sik de Lüde veel ankieken doot. Fudderhen hett meist jedet Dörp sien egen Speeldeel. Dor speelt denn Amateuren mit.
Kark
ännern
Bornkood ännern
In de Kark is Freesch bit up düssen Dag noch nich dörkamen. De allermeisten Goddesdeensten sünd bit up den hüdigen Dag up Nedderlannsch. Man dat gifft doch so twuschen 10 un 20 Goddesdeensten up Westfreesch an jeden Sönndag, verstreiht över de ganze Provinz. In de vergahn Tied hefft sik avers doch Lüde befaat mit dat Översetten vun Gebeden un Leeder. So hett "de Yntertsjerklike Kommisje foar de Earetsjinst" (YKFE, Kommischoon vun verscheden Karken för den Goddesdeenst) dor för sorgt, dat dat
Leedbook vun de Karken
as „Lieteboek foar de Tsjerken“ in Kompaktformat to kriegen is.
Utsichten
ännern
Bornkood ännern
Al siet Johrhunnerten is vörutseggt wurrn, dat de westfreesche Sprake binnen de neegsten föfftig oder hunnert Johr unnergahn scholl. So’n Unheilspropheten weern t.B. Foeke Sjoerds
1765
, Johan Winkler
1868
Waling Dykstra
1884
Jan Jelles Hof
1927
un
Tony Feitsma
1962
1967
is to’n eersten Mol amtlich un anstännig unnersöcht wurrn, wie dat mit dat Freesch utseeg. Dormols is rutkamen, dat 71% vun de Inwahners vun de
Provinz Freesland
dat Freesche as Muddersprake harrt hett.
1980
is de Sake wedder amtlich unnersöcht wurrn. Dormols is rutkamen, dat bloß noch bi 55
% vun de Inwahners vun Freesland as Muddersprake Freesch snacken dö. Dat weer denn en Verlust vun 16
% in 13 Johren. Jedenfalls hett dat toeerst mol so utsehn. Man as dat verrekent wurrn is mit de Masse vun de Lüde mit freesche Muddersprake, de ut Freesland wegtagen weer un de Masse vun de Lüde mit nedderlannsche Muddersprake, de na Freesland hentagen weer, un ok mit dat Wassen vun de Masse vun Inwahners in de Provinz, denn so seeg dat ganz anners ut. De Spraakforschers harrn vörutsehn, dat
1994
, wedder 14 Johr later, bloß noch 46
% vun de Inwahners vun Freesland Freesch snacken döen. Man as 1994 de Sake wedder amtlich unnersöcht wurrn is, keem rut, dat jummers noch 55
% vun de Inwahners vun de Provinz Freesch as Muddersprake snacken döen. De Laag vun de Sprake weer denn also stabil. Nadem dor mit verrekent wurrn is, dat de Masse vun de Inwahners in Freesland in de Tied vun 580.000 Inwahners wussen is na 615.000 Lüde, kunn seker seggt weern, dat de Masse vun de Freeschsnackers in afsolute Tallen tonamen harr. Dat weern nu üm un bi 19.000 Lüde mehr, as fröher. Un denn is de
Emigratschoon
vun en groten Deel vun Freeschsnackers ut de Provinz un de
Immigratschoon
vun en groten Deel vun Nedderlannschsnackers in de Provinz noch gor nich mitrekent.
Ok wenn de relative Andeel vun de Freeschsnackers vun de Inwahners vun de Provinz för
1980
ringer wurrn is un dornah gliek bleven, kann also seggt weern, dat dat noch nie nich in de Geschicht so veel Freeschsnackers geven hett, as hüdigendags. Un wat de Tokumst angeiht: Vunwegen dat hüdigendags noch allerhand Gören Freesch as Muddersprae mitkriegt un vunwegen dat dat jummers mehr vörkummt, dat Lüde över hunnert Johr oold weert, schall dat woll ok noch in dat
22. Johrhunnert
de Westfreesche Sprake geven.
ISO 639-Taalkoods
ännern
Bornkood ännern
De
ISO 639
-Spraakkoods för Westfreesch sünd "fy" un "fry". Vunwegen dat dat Wikipedia-Projekt wünscht, dat up dat
Internet
Koods mit twee
Bookstaven
bruukt weert, löppt de
Westfreesche Wikipedia
unner denn Kood "fy:".
Borns
ännern
Bornkood ännern
Peter Breuker: The Developement of Standard West Frisian. Binnen: Horst H. Munske u.
a. (Hrsg.):
Handbuch des Friesischen
. Tübingen 2001, S. 719
Kiek ok bi
ännern
Bornkood ännern
Ooldfreesch
Freesch
Oostfreesch (Spraak)
Saterfreesch
Weblenken
ännern
Bornkood ännern
Wikipedia up Westfreesch
Westfreesch, de nedderlannschen Spraken un Nedderlannsch
Literatur
ännern
Bornkood ännern
K. Boelens un Annere,
Twataligens - Ynlieding yn Underskate Aspekten fan de Twataligens
, Ljouwert, 1981.
P. Breuker,
Noarmaspekten fan it Hjoeddeiske Frysk
, Grunneng, 1993.
D. Crystal,
The Penguin Dictionary of Language (second edition)
, London, 1999.
K. Dykstra, B. Oldenhof,
Lyts Hânboek fan de Fryske Literatuer
, Ljouwert, 1997.
Geschiedenis van Friesland 1750-1995
, rutgeven vun Joh. Frieswijk, J.J. Huizinga, L.G. Jansma un Y.B. Kuiper, Amsterdam, 1998.
D. Gorter en R.J. Jonkman,
Taal yn Fryslân op 'e Nij Besjoen
, Ljouwert, 1995.
H.A. Heidinga,
Frisia in the First Millennium - An Outline
, Utrecht, 1997.
T. Hofstra,
Oudnoors I
, Grunneng, 1996.
K. Jansma,
Friesland en zijn 44 gemeenten
, Ljouwert, 1981.
P.M. Nieuwenhuijsen,
Het Verschijnsel Taal
, Bussum, 1995.
W.J. Renkema, Jeh. Ytsma en A. Willemsma,
Frisian - The Frisian Language in Education in The Netherlands
, Ljouwert, sunner Johr (1996).
Taaltrots - Purisme in een Veertigtal Talen
, rutgeven vun N. Sijs, Amsterdam/Antwerpen, 1999.
De miskende taaiheid fan it Frysk
, Bertus Mulder,
ISBN 978-90-330-0611-1
Vun „
Kategorien
Spraak
Freesch
Provinz Freesland
Provinz Grunnen
Verstekene Kategorie:
Seiten, die magische ISBN-Links verwenden
Westfreesche Spraak
Thema tofögen