Wikipedia
Ir al contenido
Wikipediamanta
Urin Qhichwa
Wikipiryaman
Chayaykamullay
Ayak'uchu-Chanka
Qusqu-Qullaw
Santiyaku-Qhatamarka
Piruw
Wuliwya
Chilisuyu
Arhintina
Qillqasqa p'anqayuqñam:
24 484
Qhichwa qillqaqkuna:
56
Kay killap panq'an:
Uyuni
Aymar
Avañe'e
Nāhuatl
Português
Swahili
中文
Wak Simikuna
Kurunawirus lliw unqurichiq
Kurunawirus lliw unqurichiq (kastilla simipi: Pandemia de enfermedad por coronavirus) nisqaqa huk wamaq unquymi kay kurunawirus 2019 (COVID-19) sinchi samay ñak’ariy kurunawirus 2 (SARS-CoV-2) nisqamantan paqarimurqan. Wamaqllaraq mirariytam qallarirqa Wuhan, Hubei pruwinsya, Chunwa Runallaqta Ripuwlikapi, qhapaq raymi killa 2019 watapi; 11 ñiqin pawqar waray killapi 2020 watapim chayllaraq Hamp'i Tiqsimuyup Tantanakuyqa hatun unquytaqa riqsirqurqa. 5,070,000 unqukunañam 21 ñiqin aymuray killakamalla kachkan, kanmansi 188 suyu ayllukunapi ima, 332,000 wañusqata hinallataq 1,930,000 qaliyasqata saqispan.
Yawar Waqaq
Yawar Waqaq Inkakunap qanchis ñiqin qhapaqninsi karqan. 1380 ñiq watakunapi qhapaq inkas karqan. Ñawpaqnin inka qhapaq: Inka Ruq'a. Qhipaqnin inka qhapaq: Wiraqucha Inka
}}
Limaq
Lima icha Limaq icha Rimaq (Lima < Limaq < Rimaq) llaqtaqa Piruw mama llaqtap Lima llaqta suyupas uma llaqtanmi. Chaypiqa qanchis hunu runakunam kawsanku. Francisco Pizarro llaqtataqa 1535 watapim kamarirqan. 1687 watapiqa hatun pacha kuyuymi llaqtataqa waqllichirqan.
Akllasqa panq'a
Anta-Sitwa Killapi
black
Piruw Mamallaqtaqa
Ispañamanta
1821
wata
28
p'unchaypi
qispikusqa
. Chaymanta Piruwanu runakunapaq anchata yupaychasqa p'unchaymi kan.
Ayriwa Killapi
Artemis program
NASAqa
SpaceXta
Dyneticsta
akllachisqan
killa
chayananpaq.
Hukllachasqa Amirika Suyukunap
ch'usaq puriqnin
runakunaqa 2024 watapi ripukunqaku.
Anta-Sitwa Killapi
Asarsuyupa
awqaqninkuna
Hayasuyup
awqaqninkunawan
maqanakusqan
, kay maqasqankumanta
suqta chunka
runakunaqa wañukusqan.
Pawqar-Waray Killapi
Kurunawirus unquynin
Qullasuyup
Piruwpa
Ikwadurpa
umalliqkunaqa
runakunanman wasipi waqaychachun mañakusqan, ama kurunawirus unquyta hap’ichinanpaq.
Artemis
Antakillaqa
alistakuchkan purichinanpaq
Anta Sitwa
Chakra Yapuy
Tarpuy killa
Wiñay kawsay
Punku p'anqa
Yachay
Punku p'anqa
Allpa llamk'ay
Punku p'anqa
Kawsay saphi
Punku p'anqa
Allpa saywachi
Punku p'anqa
Kawsay yachay
Punku p'anqa
Kurku kallpanchay
Punku p'anqa
Taki kapchiy
Punku p'anqa
Llup'ina
Punku p'anqa
Hampi yachay
Punku p'anqa
Pachaykamay
Punku p'anqa
Kapchiy
Punku p'anqa
Iñiy
Punku p'anqa
Simi kapchiy
Punku p'anqa
Nuna yachay
Punku p'anqa
Yupana
Punku p'anqa
Chaqllisinchi
Punku p'anqa
Quyllur yachay
Punku p'anqa
Musiku
Punku p'anqa
Rimay
Punku p'anqa
Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin
Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin (kastilla simipi: Universidad Nacional Mayor de San Marcos, UNMSM; latin simimanta: Academia Sancti Marci Urbis Regum in Peruvia) nisqaqa Piruwpi qhapaq Yachay sunturmi, Lima llaqtapi. Aswan chaninchasqa, sut'inchasqa yachay wankurina Piruw mamallaqtapi kan, hinan kaspa Piruwpi, Awya Yalawpi ñawpaq yachay sunturnin kan. 1548 watapi, Santo Domingo kunwintupi pata yachaqkunamanta qallarisqaku. Fray Tomas de San Martín nispa, chiqanchasqa paqarirqaku, hinaqtin 1551 wata ayriwa killa 12 ñiqin Carlos I Ispañamanta Qhapaq kamaqillqanninwan chaynallata kawsarirkaku.
Qhichwa simi
Qhichwa simi icha Runasimi ñisqaqa Urin Awya Yalapi rimasqan rimaymi. Tawantinsuyup siminsi karqan. Kunanqa yaqa 14.000.000 runam kay simita rimanku, Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi, Ikwadurpi, Chilipi, Kulumbyapi kaytaqa riman. Lliw Awya Yala rimaykunamanta astawan rimaqniyuqmi. Qhichwa sutita churarqa runasimiman Fray Domingo de Santo Tomás, ñawpaq qillqaq kay simimanta.Simi yachaqkunaqa rimanakun, qhichwa simi hukllachu achkachu rimay. SIL International ñisqa tantanakuy ñinmi, 42 rimaymi, nispa. Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturtaq ñinmi, huklla simi, Qusqu llaqtap rimayninmi huklla allin qhichwa simi, ñispa. Ichataq Chanka rimaqqa manam Wanka rimayta hap'inchu, Wankataq manam Chanka rimaytachu.
Pacha q'uñichiy
Pacha q'uñichiy nisqaqa chimlasay, huk pacha q'uñichina nisqa wapsikunarayku wayra pachap q'uñiyninmi. Inti tiksi muyuta achkiy, k'uyu qhipa, huk illanchaykunawan illanchaspa q'uñichiptin, tiksi muyutaq puka ñawpa nisqatam hawa pachaman illanchan. Pacha q'uñichina wapsikuna chay achkiy, k'uyu qhipa illanchaykunata chimpachinmi, manataqmi puka ñawpatachu. Chay puka ñawpa illanchayta allpaman rirpuchaspa wayra pachapipas hark'aspa allpa pachatam wayra pachatapas q'uñichinmi
Qiwuña
Ñawpa pachas Punapi ancha achka qiwuña-qiwuñas karqan, kunan pachataq chaymanta chunka ch'iqtallamantas aswan pisillas puchuq kachkan. Tawantinsuyu pachapiqa Inkakuna ama sach'a muthuychu ñiqsi karqan. Ispañulkuna hamuptinqa achka sach'akunas michina ruranapaq muthusqa karqan. Kunan pacha mana chayllaña q'iru kaptinmi, runakuna qiwuñakunata yamt'apaq wasichanapaqpas muthunku. Llamakuna qiwuñap raphinkunatam mikhunku. Chaywan musuq qiwuña manañam wiñanchu. Lluqsiq qaranrayku qiwuña utqayllam rawran. Chayrayku achka qiwuñatañam kañarqanku.
Kusa qillqa
Kusa qillqa
Urin Qhichwa
Ayakuchu
Qusqu-Qullaw
Istiru
Hanan Qhichwa
Kichwa
Chachapuya
Lamas
Inga
Hanan Piruw Qhichwa
Kashamarka
Kañari
Inkawasi
Anqas Qhichwa
Waylas · Qunchuqu · Wamali
Yaru-Wanuku Qhichwa
Pasqu
· M-Y-L ·
Wallaqa
Wanka Qhichwa
Shawsha · Waylla
Yawyu Qhichwa
Yawyu
Chincha
Laraw
Lincha
Llamk'anakuna
Watapi lliw p'unchawninkunapaq
p'anqakunata qillqasunchik,
kaypi qhaway
Wikipidiya:Lliw Wikipidiyapaq qillqanakuna
suytiyuq
listap
rakinkunataqa
qhichwa simiman
t'ikrananchikraqmi atin. Manaraq mast'asqa riqsisqa qhichwa simipi rima kaptinqa,
qhichwapi musuq simip
kinrayninpi
kastilla simipi
rimatam kakuchinkiman. Kaypi achkaraq t'inkikunap imankunamanta musuq p'anqakunata qillqananchikmi atichkan.
Kunanqa
Chawpin uya
nisqa Wikipidiyap uyapuran qhichwa simiman t'ikrasqañam. Huk t'ikrasqakunaman ama niyta munaspaykiqa,
Wikipidiya:Uyapurata t'ikrana
p'anqap rimanakuyninpi willamuy.
Mama llaqtakunamanta
qillqakunata qhichwaman t'ikranaykipaq qhaway
Wikipidiya:Aknalla yanapay
Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa
nisqa p'anqata allinchay.
Mañasqa qillqakuna
Uyuni.
Hunt'a kalindaryu
hunt'asqam
:-) Ima tukusqakunata, yurisqakunata, wañusqakunata yapaychik!) · Anti hampina
; -
Quya pukllay
Rinasimintu
Amirika Tariy
Phransis Pachakutiy
Chiri Maqanakuy
Noam Chomsky
Barruku
Klasisismu
Rumantisismu
Rumantiku
English help
(translate from
Ayuda en castellano
) ·
Contribute effectively
(translate from
Contribuir efectivamente
) ·
AH1N1
Influenza
Qispikusqa
Mama llaqtap hawan
T'iqisqa kay
Runa llaqtap sutin
Ankichiy tuyru
ISO 3166-1
Sistema muscular
HDI
Gran Depresión
Gran Recesión
Hispanohablantes
Machu Pikchu.
La familia de lenguas quechuas es hablada por más de 10 millones de personas, principalmente en la zona andina de Sudamérica. Lamentablemente existe poca literatura en lenguas quechuas, tanto impresa como electrónica, por lo cual la mayoría utiliza estas lenguas únicamente para la comunicación oral. Es así que las 7 Wikipidiyas en lenguas quechuas resultan de gran importancia al ser las únicas enciclopedias para cada una de las lenguas y dialectos quechuas actualmente vivos.
Si hablas español y te gustaría ayudar aquí, en Wikipidiya en quechua sureño, ¡eres bienvenido! Tal vez sepas poco o nada de
quechua sureño
. Entonces, puedes informarte más en:
Hispanohablantes
Contribuir efectivamente
Frases útiles
Ayuda en castellano
English Speakers
If you speak English and would like to help here at Wikipidiya, you are welcome! Maybe you know little or nothing of Quechua. Then, you can find out more at information at
English speakers
Contribute effectively
Useful phrases
, and
Help in English
Llaqtakuna
Arhintina
(Punku p'anqa)
Rasil
(Punku p'anqa)
Chili
(Punku p'anqa)
Chinusuyu
(Punku p'anqa)
HAL
(Punku p'anqa)
Ikwatur
(Punku p'anqa)
Kulumya
(Punku p'anqa)
Mihiku
(Punku p'anqa)
Hapun
(Punku p'anqa)
Piruw
(Punku p'anqa)
Wuliwya
(Punku p'anqa)
Ransiya
(Punku p'anqa)
Wikipidiya
qa Wikimediap ruraykamayninmi. Kaymi huk qispi ruraykamaykuna:
Commons
Qispi multimidya
Wikiwillay
Qispi willaykuna
Wikisimitaqi
Qispi simitaqi
Wikinisqa
Nisqakuna (incubator)
Wikiliwrukuna
Liwrukuna
Wikipukyu
Pukyu qillqakuna
Wikirikchaq
Rikch'aqkuna
Wikisuntur
Yachay suntur
Meta-Wiki
Ruraykamay ayninakuy
" p'anqamanta chaskisqa (Wikipedia, Qhichwa / Quechua)
Katiguriyakuna
Wikipedia:Wiphalakunap Plantillankukuna
Wikipidiyap Panqakunan
346 idiomas
Аԥсшәа
Acèh
Адыгабзэ
Afrikaans
Alemannisch
Алтай тил
አማርኛ
Pangcah
Aragonés
Ænglisc
Obolo
अंगिका
العربية
ܐܪܡܝܐ
الدارجة
مصرى
অসমীয়া
Asturianu
Atikamekw
Авар
Kotava
अवधी
Aymar aru
Azərbaycanca
تۆرکجه
Башҡортса
Basa Bali
Boarisch
Žemaitėška
Batak Toba
Bikol Central
Bajau Sama
Беларуская (тарашкевіца)
Беларуская
Betawi
Български
भोजपुरी
Bislama
Banjar
ပအိုဝ်ႏဘာႏသာႏ
Bamanankan
বাংলা
བོད་ཡིག
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী
Brezhoneg
Bosanski
Batak Mandailing
Basa Ugi
Буряад
Català
Chavacano de Zamboanga
閩東語 / Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄
Нохчийн
Cebuano
Chamoru
ᏣᎳᎩ
Tsetsêhestâhese
کوردی
Corsu
Nēhiyawēwin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ
Qırımtatarca
Čeština
Kaszëbsczi
Словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ
Чӑвашла
Cymraeg
Dansk
Dagbanli
Dagaare
Thuɔŋjäŋ
Zazaki
Dolnoserbski
Kadazandusun
डोटेली
ދިވެހިބަސް
ཇོང་ཁ
Eʋegbe
Ελληνικά
Emiliàn e rumagnòl
Esperanto
Eesti
Euskara
Estremeñu
فارسی
Mfantse
Fulfulde
Suomi
Võro
Na Vosa Vakaviti
Føroyskt
Fɔ̀ngbè
Arpetan
Nordfriisk
Furlan
Frysk
Gaeilge
Gagauz
贛語
Kriyòl gwiyannen
Gàidhlig
Galego
گیلکی
Avañe'ẽ
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni
Bahasa Hulontalo
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺
Ghanaian Pidgin
ગુજરાતી
Wayuunaiki
Farefare
Gungbe
Gaelg
Hausa
客家語 / Hak-kâ-ngî
Hawaiʻi
עברית
हिन्दी
Fiji Hindi
Hrvatski
Hornjoserbsce
Kreyòl ayisyen
Magyar
Հայերեն
Արեւմտահայերէն
Interlingua
Jaku Iban
Bahasa Indonesia
Interlingue
Igbo
Igala
Iñupiatun
Ilokano
ГӀалгӀай
Ido
Íslenska
Italiano
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / inuktitut
Patois
La .lojban.
Jawa
ქართული
Qaraqalpaqsha
Taqbaylit
Karai-karai
Jju
Адыгэбзэ
Kabɩyɛ
Tyap
Kongo
Kumoring
Gĩkũyũ
Қазақша
Kalaallisut
ភាសាខ្មែរ
ಕನ್ನಡ
Yerwa Kanuri
한국어
Перем коми
Къарачай-малкъар
کٲشُر
Ripoarisch
Kurdî
Kʋsaal
Коми
Kernowek
Кыргызча
Latina
Ladino
Lëtzebuergesch
Лакку
Лезги
Lingua Franca Nova
Luganda
Limburgs
Ligure
Ladin
Lombard
Lingála
ລາວ
Lietuvių
Latgaļu
Latviešu
Madhurâ
मैथिली
Basa Banyumasan
Мокшень
Malagasy
Олык марий
Māori
Minangkabau
Македонски
മലയാളം
Монгол
ꯃꯤꯇꯩ ꯂꯣꯟ
ဘာသာမန်
Moore
मराठी
Кырык мары
Bahasa Melayu
Malti
Mirandés
မြန်မာဘာသာ
Эрзянь
مازِرونی
Nāhuatl
Napulitano
Nedersaksies
Plattdüütsch
नेपाली
नेपाल भाषा
Li Niha
Nederlands
Norsk nynorsk
Norsk bokmål
Novial
ߒߞߏ
IsiNdebele seSewula
Nouormand
Sesotho sa Leboa
Nupe
Diné bizaad
Chi-Chewa
Occitan
Livvinkarjala
Oromoo
ଓଡ଼ିଆ
Ирон
ਪੰਜਾਬੀ
Pangasinan
Kapampangan
Papiamentu
Picard
Naijá
Deitsch
Pälzisch
पालि
Polski
Piemontèis
پنجابی
Ποντιακά
Nawat
پښتو
Português
Pinayuanan
ရခိုင်
Rumantsch
Romani čhib
Ikirundi
Română
Armãneashti
Tarandíne
Руски
Русский
Русиньскый
Ikinyarwanda
संस्कृतम्
Саха тыла
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ
Sardu
Sicilianu
Scots
سنڌي
Davvisámegiella
Sängö
Srpskohrvatski / српскохрватски
Taclḥit
တႆး
සිංහල
Simple English
Slovenčina
سرائیکی
Slovenščina
Gagana Samoa
Anarâškielâ
ChiShona
Soomaaliga
Shqip
Српски / srpski
Sranantongo
SiSwati
Sesotho
Seeltersk
Sunda
Svenska
Kiswahili
ꠍꠤꠟꠐꠤ
Ślůnski
Sakizaya
தமிழ்
Tayal
ತುಳು
ᥖᥭᥰ ᥖᥬᥲ ᥑᥨᥒᥰ
తెలుగు
Tetun
Тоҷикӣ
ไทย
ትግርኛ
ትግሬ
Türkmençe
Tagalog
Tolışi
Setswana
Lea faka-Tonga
Toki pona
Tok Pisin
Türkçe
Seediq
Xitsonga
Татарча / tatarça
ChiTumbuka
Twi
Reo tahiti
Тыва дыл
Удмурт
ئۇيغۇرچە / Uyghurche
Українська
اردو
Oʻzbekcha / ўзбекча
Tshivenda
Vèneto
Vepsän kel’
Tiếng Việt
West-Vlams
Volapük
Walon
Winaray
Wolof
吴语
Хальмг
IsiXhosa
მარგალური
ייִדיש
Yorùbá
Vahcuengh
Zeêuws
ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ
文言
閩南語 / Bân-lâm-gí
粵語
中文
IsiZulu
T'inkikunata llamk'apuy
Qhapaq p'anqa
Allwiyta yapay