Yesu - Wikipedia
Jump to content
Neet di̱ Wikipedia
Maba̱ta̱do
Ca̱crak
Fantswam
Gworog
Sholyia̱
Ta̱kad
Tuku
Á̱ lyuut ati̱kut wuni di̱n Tyap Maba̱ta̱do ja
Maba̱ta̱do
Yesu
human biblical figure
a̱tyubishyi
Sot mbyin
a̱sam
A̱byin mbyin
Herodian Kingdom of Judea
A̱lyoot da̱ a̱lyem mbyin
ישו
A̱lyoot nang á̱ ku tyia̱ nggu
Yeshua
A̱lyoot kyangbwak
no value
A̱lyoot tyok
King of Poland
A̱tuk mbyin
5 BCE
Birthday
unknown value
A̱keang mbyin
Ba̱italami
A̱tuk kwi
7 Zwat Nyaai 30 CE
3 Zwat Nyaai 33 CE
A̱keang kwi
Calvary
Tangka̱i kwi
capital punishment
Cause of death
crucifixion
A̱tyia̱
Joseph
God the Father
no value
A̱yang
Mary
A̱na̱nyiuk
unknown value
James the Just
A̱tyunswat
no value
A̱sak
unknown value
Nggwon
no value
A̱li
Holy Family
Davidic line
Incarnation of
God the Son
Logos
A̱lyem mbyin
Galilean dialect
Lilyem a̱ lyen lyiat, lyuut ku tyia̱ bwak ma̱ng a̱nhu a̱ni
Galilean dialect
Biblical Hebrew
Koine Greek
Aramaic
Convicted of
sedition
blasphemy
Penalty
capital punishment
Fam nta̱m
carpentry
Christian ministry
A̱kwok nta̱m
unknown value
Cuk ji a̱ ku ba̱ng a̱ni
prophet
A̱ ku nat fang hu ma̱
unknown value
no value
Mali a̱gwomna̱ti
A̱vwuonswat
Nazareth
Capernaum
Galilee
A̱vwuonta̱m
Galilee
Urusha̱lima
Lifestyle
asceticism
turning the other cheek
Golden Rule
Via, Veritas, Vita
Son of God
Nwap
A̱yahuda
Khwi ku nwuan-ta̱cya̱
Khwiyahuda
Feast day
Kisi̱mat
Ita
Feasts of the Lord Jesus Christ
Worshipped by
Khwikristi
Hair color
unknown value
black hair
A̱sa̱khwot a̱li
unknown value
brown
Medical condition
wound
wound
wound
Last words
אבא, סלח להם, כי לא ידעו מה הם עשים
אמן אמר אני לך כי היום תהיה עמדי בגן עדן
Had as last meal
bread
wine
vinegar
Magnum opus
miracles of Jesus
prayers of Jesus
parable of Jesus
A̱guguut
apocalypticism
Yet kap nsot
Holy Trinity
Based on
A̱ci̱t
Simon of Cyrene
Genre
parable
Influenced by
John the Baptist
Depicts
Christ
Á̱ fang ma̱
Christology
Hashtag
christ
Byia̱ za̱kwa
sinless
Nkhang
historicity of Jesus
Narrative role
protagonist
Byia̱ di̱dang mami
kingship of God
charity
Cat
faith
Manifestation of
dying-and-rising deity
Vak shyiat kurum
charity
Manner of inhumane treatment
flagellation
Item disputed by
Ci A̱gwaza
Not found in
Pauly–Wissowa
Yet a̱fi̱p
Antichrist
Yesu
lower-alpha 1
(c. 4 BC – AD 30 / 33), á̱ ka ngyei
Yesu Na̱za̱ra̱t
ku
Yesu Kristi
a̱ni, wa yet a̱tyu a̱ shyia̱ ma̱ka̱wa̱tyia̱
Khwikristi
ka, khwi ku byia̱ shi swak kuzang hu mi̱ swanta hu a̱mgba̱m a̱ni. A̱ ku yet a̱tyushei a̱lyiat A̱gwaza a̱son sa̱ncuri a̱ ka ngyet A̱tyuyahuda wa, a̱ si̱ ka ngyet a̱kwak a̱son khwi wa a̱ni.
Krista ma̱ a̱di̱di̱t nwuak a̱cucuk nyia̱ da̱ nggu, a̱ yet A̱gwaza Nggwon wu wa mi̱ vam ma̱ng
ma̱siya
(Kristi wu) nang á̱ ku neet swat nfwuong bai nggu hu, nang á̱ ku shei á̱zanson a̱kwonu A̱gwaza mi̱ Kpa̱m A̱lyiat A̱gwaza A̱biru hu a̱ni.
Kpa̱mkpaan ma̱ng a̱mgba̱m á̱nietbyia̱lyen tazwa ce-gbangbang, a̱zafwun, shim nyia̱ a̱tsak a̱lyiat wa nyia̱ Yesu ku shyia̱ mi̱ swanta hu gbangbang.
lower-alpha 2
Zop zuzop tazwa Yesu ji̱ shyia̱ nkhang na a̱ni ku tyia̱ á̱ si̱ ta̱taat nkyang jhyang na̱ tyei á̱ghyang á̱niet di̱ but mi̱ fwuo tazwa yet a̱cucuk nkyang jhyang mami A̱ka̱sham Nkhang na mat si̱sak nang Yesu nang á̱ lyuut tazwa nggu mami
La̱p A̱nu Fai
hu vwuon Yesu nkhang wu, ma̱nang a̱vwuonyiung nang á̱ maai á̱ nshyia̱ a̱yaarekwot tazwa shyicet Yesu ba shyia̱ ma̱
A̱ka̱sham Nkhang
ni̱nia ma̱nyin.
lower-alpha 3
Yesu ku yet A̱tyoyahuda Galili wa, a̱nyan wa Yoona a̱tyunyia̱ ba̱ptisman wu ku nyia̱ nggu ba̱ptisman, a̱ sii du ta̱bat ta̱m mbeang á̱nietkhwi nggu hu,
a̱wot á̱ si̱ ngyei nggu "rabi" (a̱tyutyiet) di̱n jen ma̱ a̱di̱di̱t.
12
Yesu ku ngya fwuang ma̱ng A̱yahuda ba tazwa si̱sak nang á̱ na nkhwi A̱gwaza ku na lan tyia̱ a̱ca̱caat a̱ni, a̱ si̱ coot á̱niet, a̱ si̱ ka ntyiet di̱ kídee a̱ si̱ ka ntung á̱nietkhwi.
13
14
A̱ si̱ ta̱bat gu a̱ si̱ faat nggu shi̱ri̱ya mbwak á̱nietba̱ngcet A̱yahuda ba,
15
á̱ si̱ tyia̱ nggu mbwak a̱gwomna̱ti A̱rom ba, á̱ si̱ kpaat nggu da̱ a̱team a̱khwu ca̱caat ma̱ng oda gwomna Bilatut Babunte, a̱kwak a̱son a̱si̱ Rom ma̱ a̱keang
Urusha̱lima
13
ma̱ng kwi nggu hu, á̱nietkhwi nggu ba si̱ nwuak a̱cucuk nyia̱ gu ta̱ngam ma̱ng swuan ma̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni, a̱wot sot á̱niet ba̱ ku tung a̱ni si̱ bwuak yet Sot á̱nietkhwi ntsa ji.
16
Di̱ ntsa hu, kwok a̱lyiat tyiet ma̱ng nkhang shyicet nggu ku swak neet ma̱ a̱bwonu nat a̱bwonu kya, a̱wot si̱ a̱hwa hwa si̱ yet a̱vwuo nang nkyang na̱ shyia̱ A̱ka̱sham Nkhang na nang á̱ lyuut a̱ma̱lyim sii du neet a̱ni.
17
Di̱ tyiet Krista, á̱ mbyia̱ nwuak a̱cucuk hu nyia̱ A̱za̱za̱rak Ntswa wu wa ku tyia̱ Yesu di̱n vak nggwoneam ka ka̱ nwai lyen a̱tyok a̱ni nang á̱ ngyei Ma̱ryamu a̱ni - a̱nyan wa si̱ byin nggu, nyia̱ nkyang a̱ri̱bi̱di, kpaat kuntyin Sot Á̱nietkhwi Krista hu, a̱ si̱ khwu di̱n vak kpaat da̱ a̱team a̱khwu nang za̱nang shyiat ci a̱ka̱tuk nyia̱, ta̱ngam ma̱ng swuan ma̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni, a̱wot a̱ si̱ nyeak a̱ nat Ma A̱gwaza tswazwa ka, neet a̱ja wa gu bu na bwuok a̱ bai a̱ka̱feang.[28] Ma̱ a̱di̱di̱t, Á̱nietkhwikristi ba nwuak a̱cucuk nyia̱ Yesu ni̱ ntyia̱ á̱niet ba̱ jhyi swat mba hu ma̱ng A̱gwaza. Tak Kpa̱sai Nice hu ntak nyia̱ Yesu na faat shi̱ri̱ya tazwa á̱niet nswuan ba ma̱ng mba ba̱ ka̱n kwi a̱ni[29] a̱zaghyi ku a̱ma̱lyim nang ba̱ nta̱ngam mi̱ vam neet mi̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni,[30][31][32] nyia̱ jhyiung nang á̱ dap á̱ sak ma̱ng Bwuok A̱ Bai A̱ka̱feang Yesu hu mi̱ Tat-a̱pyia̱ lyen jen ngaan Krista.[33] A̱di̱di̱t a̱di̱t Á̱nietkhwikristi ni̱ kyuak Yesu ntong nang A̱gwaza Nggwon wu mi̱ vam a̱tyubishyi, a̱tyofeang wu mi̱ A̱gwaza A̱tat mi̱ A̱tyonyiung wu. A̱wot susot Á̱nietkhwikristi a̱da̱dei ji̱ laai shi a̱ni si̱ lak a̱di̱dam A̱gwaza A̱tat mi̱ A̱tyonyiung wu, ku a̱jhyem ku di̱n kap, nang kyang ku naat ca̱caat ma̱ng A̱lyiat A̱gwaza na a̱ni bah. Á̱ ni̱ song a̱gwai a̱tuk mam byin Yesu na kuzang a̱lyia̱ ma̱ a̱tuk mam 25 mi̱ Zwat Swak ma̱ng Sweang.[j] Á̱ ni̱ cyin kpaat nggu hu da̱ a̱team a̱khwu ka ma̱ a̱tuk mam A̱sham A̱tuk Juma kikya a̱wot ta̱ngam nggu ka ma̱ng swuan ma̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni ma̱ a̱tuk mam A̱tuk Ladi Ita ka. Ka̱la̱nda ji nang á̱ swak nnyia̱ ma̱ng a̱nji—da̱nang a̱lyia̱ a̱fwun ka yet 2022 AD/CE a̱ni—byia̱ a̱tyin nji di̱ mam byin Yesu hu hwa nang á̱ ku tyan a̱ni gbangbang.[34][k]
Á̱ bu cyin Yesu mi̱ nkhwi nghyang. Mami
Khwikpaa̱pyia̱
, á̱ kyiak Yesu (nang á̱ ku ngyei ma̱ng a̱lyoot Kuran nggu ka ʿĪsā) nang a̱ta̱m a̱kwonu A̱gwaza a̱ ku bai a̱zanson a̱ngaan ka ma̱ng a̱tyusan wu.[l] Á̱kpaa̱pyia̱ ba nwuak a̱cucuk nyia̱ fi̱ng nggwoneam ka̱ ka̱n nwai lyen a̱tyok a̱ni hwa ku byin Yesu, a̱wot da̱ nggu, a̱ nwai yet A̱gwaza ku nggwon A̱gwaza.[41][42] Kuran ji ntak nyia̱ Yesu du tak nyia̱ nggu a̱ neet Ma A̱gwaza tswazwa kya a̱ni bah.[43] Á̱kpaa̱pyia̱ ma̱ a̱di̱di̱t nwai nwuak a̱cucuk nyia̱ á̱ ku hyat Yesu ku á̱ kpaat nggu da̱ a̱team a̱khwu, a̱wot A̱gwaza si̱ ta̱ngam nggu ma̱ng swuan ma̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni a̱ si̱ kin nat ma̱ng a̱nggu Tswazwa ma̱nang gu ni̱ nswuan a̱ni bah.[44] Da̱ a̱kwonu a̱kya,
Khwiyahuda
lak nwuak a̱cucuk hu nyia̱ Yesu wa ku yet a̱tyusan (ku ma̱siya) wu nang á̱ ku nfwuong bai nggu hu a̱ni, a̱wot ba̱ ya fwuang nyia̱ da̱ nggu, a̱ du nhyat shei mi̱ shei á̱zanson a̱tyusan hu bah, ba̱ si̱ kin mbeang nyia̱ da̱ nggu, a̱ ku neet Ma A̱gwaza tswazwa kya bah a̱wot da̱ nggu, a̱ ku ta̱ngam ma̱ng swuan ma̱ á̱niet ba̱ ka̱n kwi a̱ni bah.[45]
A̱lyoot
jhyuk
jhyuk a̱tyin ka
Nkhang njhyang:
Yesu (a̱lyoot)
A̱za̱za̱rak A̱lyoot Yesu
Lyulyoot ma̱ng lyulyoot ntyok Yesu mi̱ La̱p A̱nu Fai hu
, and
Lyulyoot A̱gwaza mi̱ Khwikristi
Di̱ nyia̱ fi̱p ma̱ng cong a̱gogo hu kyiak neet di̱ fam a̱za a̱zayak hu:
A̱biru
A̱ramik
Helen
Lati̱n
, ma̱ng
Nggi̱li̱t
bwan-lyuut a̱lyoot
Yesu
ka
A̱yaataada a̱lyoot
jhyuk
jhyuk a̱tyin ka
A̱tsak a̱tyu
A̱yahuda
di̱n jen Yesu ji
ku byia̱ a̱lyoot a̱nyiung kya ma̱nyin
, di̱n jen jhyang "a̱fai [a̱lyoot a̱tyia̱]" ni̱ ntung, ku a̱lyoot a̱keang a̱yin ka.
18
Mat a̱nia wa, mi̱ La̱p A̱nu Fai hu, á̱ ku yei Yesu da̱ a̱ka̱nyiung "Yesu a̱tyu
Na̱za̱ra̱t
" wa.
lower-alpha 4
Á̱kpa̱ndang swat Yesu ba mi̱ Na̱za̱ra̱t ku yei nggu "kapinta wu, a̱fai
Ma̱ryamu
ma̱ng a̱na̱nyiuk
Yakubu
ma̱ng
Isuu
ma̱ng
Yahuda
ma̱ng
Siman
", "a̱fai kapinta wu", ku "a̱fai
Isuu
"; Mami A̱sham Nkhang Yoona ka, nggwon ta̱m Yesu
Filibut
ku yorong nggu "Yesu a̱fai Isuu neet mi̱ Na̱za̱ra̱t".
A̱ya̱fang
jhyuk
jhyuk a̱tyin ka
1.0
1.1
Vermes 1981
, pp. 20, 26, 27, 29.
sfn error: no target: CITEREFVermes1981 (
help
Ehrman 2011
, p.
285
sfn error: no target: CITEREFEhrman2011 (
help
Burridge, Richard A.; Gould, Graham (2004).
Jesus Now and Then
. Wm. B. Eerdmans Publishing. p.
34
ISBN
978-0-8028-0977-3
Price, Robert M. (2009).
"Jesus at the Vanishing Point"
. In Beilby, James K.; Eddy, Paul R. (eds.).
The Historical Jesus: Five Views
. InterVarsity. pp. 55, 61.
ISBN
978-0-8308-7853-6
Archived
from the original on 7 September 2015
. Retrieved
14 August
2015
Sykes, Stephen W. (2007). "Paul's understanding of the death of Jesus".
Sacrifice and Redemption
. Cambridge University Press. pp. 35–36.
ISBN
978-0-521-04460-8
Grant, Michael (1977).
Jesus: An Historian's Review of the Gospels
. Scribner's. p.
200
ISBN
978-0-684-14889-2
Van Voorst 2000
, p. 16.
sfn error: no target: CITEREFVan_Voorst2000 (
help
Baden, Candida Moss (5 Zwat Swak 2014).
"So-Called 'Biblical Scholar' Says Jesus a Made-Up Myth"
The Daily Beast
Powell 1998
, pp. 168–73.
sfn error: no target: CITEREFPowell1998 (
help
Bart D. Ehrman.
Historical Jesus. 'Prophet of the New Millennium'
Archived
23 Zwat Jhyiung 2019 at the
Wayback Machine
Course handbook, p. 10 (Lecture Three. V. B.) The Teaching Company, 2000, Lecture 24
Sanders 1993
, p. 57.
sfn error: no target: CITEREFSanders1993 (
help
James Orr, ed. (1939).
"International Standard Bible Encyclopedia Online"
. Wm. B. Eerdmans Publishing Co. Archived from
the original
on 17 Zwat A̱ni̱nai 2016
. Retrieved 30 Zwat A̱natat 2016
13.0
13.1
Levine 2006
, p. 4.
sfn error: no target: CITEREFLevine2006 (
help
Charlesworth, James H. (2008).
The Historical Jesus: An Essential Guide
. p. 113.
ISBN
978-1-4267-2475-6
Archived
from the original on 8 Zwat Swak 2020
. Retrieved 29 Zwat Tsat 2017
Sanders 1993
, p. 11.
sfn error: no target: CITEREFSanders1993 (
help
Sanders 1993
, pp. 11, 14.
sfn error: no target: CITEREFSanders1993 (
help
Dunn, James D.G. (2013).
The Oral Gospel Tradition
. Wm. B. Eerdmans Publishing. pp. 290–91.
Ghyuap di̱n tyan: Invalid

tag; no text was provided for refs named
Britannica
Ghyuap di̱n tyan:

tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding

tag was found
Bwuok ndyo neet "
Si̱sa
Pages with script errors
Pages with reference errors
Harv and Sfn no-target errors
Webarchive template wayback links
Tyap (Maba̱ta̱do)
Articles using generic infobox
Pages using sfn with unknown parameters
Articles with hatnote templates targeting a nonexistent page
Yesu
Yesu
Mbeang a̱pyia̱ a̱lyiat