Gele aarde

Synopsis

"Yellow Earth" is het regiedebuut van Chen Kaige uit 1984, met Zhang Yimou als cameraman. Het verhaal speelt zich af tijdens de oorlog tegen Japan en volgt een cultureel werker van het Achtste Routeleger die naar Noord-Shaanxi reist om volksliederen te verzamelen en daar de lokale boerendochter Cui Qiao ontmoet. Met zijn indrukwekkende beelden van het Loess-plateau en diepgaande menselijke betrokkenheid vestigde de film de esthetische stijl van de vijfde generatie Chinese filmmakers. Het heeft een score van 7.7 op Douban en heeft verschillende internationale prijzen gewonnen.

Overzicht

"Yellow Earth" is de filmdebuut uit 1984 geregisseerd door Chen Kaige, met Zhang Yimou als cinematograaf en He Qun als artdirector. Wang Xueqi en Xue Bai spelen de hoofdrollen. De film is geproduceerd door Guangxi Film Studio, werd in 1984 intern vertoond in China en ging in 1985 officieel in première. Het heeft een Douban-score van 7.7.

Deze film is het baanbrekende werk van de vijfde generatie Chinese filmmakers en brak met de traditionele narratieve modellen van Chinese cinema door een zeer impactvolle beeldtaal. Zhang Yimou's cinematografie portretteert het Loess-plateau van Noord-Shaanxi als een zwijgende reus – het landschap van duizenden ravijnen, de desolate, uitgestrekte hemel en de mensen die op deze arme grond leven, vormen samen een aangrijpend visueel epos. De film won verschillende internationale prijzen, waaronder de Zilveren Luipaard op het Internationaal filmfestival van Locarno, wat de eerste verschijning van de nieuwe Chinese cinema op het internationale toneel markeerde.

Plot

Het verhaal speelt zich af tijdens de periode van de Anti-Japanse Oorlog op het Loess-plateau in Noord-Shaanxi. Gu Qing (gespeeld door Wang Xueqi), een cultureel werker van het Achtste Route Leger, komt naar een afgelegen bergdorp om Noord-Shaanse volksliederen te verzamelen. Hij verblijft in het huis van de arme boerenfamilie van Cuiqiao (gespeeld door Xue Bai). Cuiqiao is een vriendelijk en eenvoudig boerenmeisje. Haar vader is een zwijgzame oude boer die zijn hele leven met de gele aarde heeft gewerkt. Cuiqiao's jongere broer, Hanhan, is een onschuldige jongen.

Gu Qing ervaart de gastvrijheid en oprechtheid van de mensen in Noord-Shaanxi in Cuiqiao's huis. Hij hoort Cuiqiao Xintianyou zingen, een hoog en ver dragend lied dat weerklinkt over het ravijnrijke Loess-plateau, vol verlangen naar vrijheid en geluk. Gu Qing is diep geraakt en probeert met de kracht van kunst en cultuur hoop te brengen in dit arme gezin.

Cuiqiao's lot is echter al gebonden door traditie en armoede. Haar vader heeft haar volgens lokale gewoonte uitgehuwelijkt aan een man die ze nog nooit heeft ontmoet. Cuiqiao verlangt innerlijk naar vrijheid, naar het volgen van Gu Qing naar Yan'an om een nieuw leven na te jagen, maar de zwaarte van de realiteit maakt haar droom uiterst ver weg lijken.

Aan het einde van de film vaart Cuiqiao alleen in een kleine boot over de Gele Rivier op haar huwelijksnacht, in een poging haar droom na te jagen. De golven van de Gele Rivier rollen, en Cuiqiao's figuur verdwijnt geleidelijk in de uitgestrekte wateren en lucht. Deze open einde is vol symboliek – een nieuwe generatie Chinese vrouwen worstelt zich los van de ketenen van traditie, maar de weg vooruit is nog lang en onbekend.

Cast

Culturele Impact

Het ontstaan van "Yellow Earth" was een revolutie in de Chinese filmgeschiedenis. Daarvoor volgde de Chinese cinema de Sovjet-stijl socialistisch-realistische traditie, met nadruk op narratief en thematische expressie. Met deze film creëerden Chen Kaige en Zhang Yimou een geheel nieuwe filmtaal – het gebruik van beeld zelf om emotie en gedachten over te brengen, in plaats van te vertrouwen op dialoog en plot.

Zhang Yimou's cinematografie is het grootste hoogtepunt van de film. Hij gebruikte veel vaste lange shots en extreme composities, waarbij hij personages in een hoek van het frame plaatste en het uitgestrekte Loess-plateau het grootste deel van het beeld liet innemen. Deze compositie drukt het overweldigende krachtverschil tussen mens en natuur uit – op deze oude, arme grond is de kracht van het individu nietig, maar de levenskracht van de mensen is zo massief en volhardend als de gele aarde zelf.

De Xintianyou in de film is een ander belangrijk element. Het lied dat Cuiqiao zingt is niet alleen een waardevol document van Noord-Shaanse volkskunst, maar ook de emotionele kern van de film. Die hoge, melancholieke zang dringt door de duizenden ravijnen heen en draagt het ongenoegen over het lot en het verlangen naar een beter leven van de mensen op dit land over.

Het internationale succes van "Yellow Earth" opende de deur voor de vijfde generatie Chinese filmmakers. Daarna wonnen werken zoals Zhang Yimou's "Red Sorghum" en Chen Kaige's "Farewell My Concubine" opeenvolgend internationale prijzen, wat een gouden tijdperk voor de Chinese cinema inluidde.

Referenties

1. Douban-film: https://movie.douban.com/subject/1291832/
2. Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/黄土地
3. Wikipedia: https://zh.wikipedia.org/zh-cn/黄土地_(电影)