Synopsis
Tô Thức (1037-1101), tự Tử Chiêm, hiệu Đông Pha cư sĩ, là nhà văn, nhà thư pháp, họa sĩ nổi tiếng thời Bắc Tống. Ông là một trong "Đường Tống bát đại gia", có thành tựu xuất sắc trong cả thơ, từ và tản văn.
Tổng quan
Tô Thức (1037-1101), tự Tử Chiêm, hiệu Đông Pha cư sĩ, người Mi Châu, Mi Sơn (nay là thành phố Mi Sơn, tỉnh Tứ Xuyên). Ông là một trong những nhà văn học kiệt xuất nhất thời Bắc Tống, cùng với cha là Tô Tuân và em trai Tô Triệt được gọi chung là Tam Tô, cả ba đều được liệt vào hàng Đường Tống bát đại gia.
Cuộc đời
Tô Thức sinh năm Cảnh Hựu thứ ba (1037) dưới thời Tống Nhân Tông, đỗ tiến sĩ năm Gia Hựu thứ hai (1057). Con đường hoạn lộ của ông nhiều gian truân, do phản đối cải cách của Vương An Thạch, năm Nguyên Phong thứ hai (1079) ông bị bắt giam trong vụ án thơ Ô Đài, sau đó bị giáng chức làm Đoàn luyện phó sứ Hoàng Châu. Trong thời gian ở Hoàng Châu, ông đã sáng tác một lượng lớn tác phẩm nổi tiếng, bao gồm "Niệm nô kiều - Xích Bích hoài cổ", "Tiền Xích Bích phú", "Hậu Xích Bích phú"...
Sau khi Tống Triết Tông lên ngôi, Tô Thức một thời được triệu hồi về kinh thành giữ chức Hàn lâm học sĩ. Nhưng sau đó lại vì tranh chấp phe phái mà bị biếm đến Huệ Châu, Đam Châu và các nơi khác. Năm Kiến Trung Tĩnh Quốc thứ nhất (1101) dưới thời Tống Huy Tông, Tô Thức lâm bệnh qua đời trên đường trở về phương Bắc tại Thường Châu, hưởng thọ 64 tuổi.
Tác phẩm chính
| Tác phẩm | Thể loại | Câu nổi tiếng |
|---|---|---|
| Niệm nô kiều - Xích Bích hoài cổ | Từ | Đại giang đông khứ, lãng đào tận, thiên cổ phong lưu nhân vật |
| Thủy điệu ca đầu - Minh nguyệt kỷ thời hữu | Từ | Đản nguyện nhân trường cửu, thiên lý cộng thuyền quyên |
| Tiền Xích Bích phú | Phú | Ký phù du vu thiên địa, diểu thương hải chi nhất túc |
| Đề Tây Lâm bích | Thơ | Bất thức Lư Sơn chân diện mục, chỉ duyên thân tại thử sơn trung |
Ảnh hưởng văn hóa
Tô Thức là một tài năng toàn diện hiếm có trong lịch sử văn hóa Trung Quốc, phong cách từ phóng khoáng của ông đã mở ra một phong cách mới cho Tống từ. Ông còn là một nhà thư pháp, họa sĩ nổi tiếng, thư pháp của ông được gọi là Tô thể. Món ăn kinh điển Trung Hoa Đông Pha nhục (thịt kho Đông Pha) cũng được đặt theo tên của ông.
Tài liệu tham khảo
- Thoát Thoát "Tống sử - Tô Thức truyện"
- Lâm Ngữ Đường "Tô Đông Pha truyện"
- Vương Thủy Chiếu "Tô Thức tuyển tập"
Comments (0)