Cung điện Potala
Synopsis
Tổng quan
Cung điện Potala, tọa lạc trên núi Hồng ở trung tâm thành phố Lhasa, Khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc, là một quần thể kiến trúc hùng vĩ cao nhất thế giới (độ cao khoảng 3.700 mét so với mực nước biển), kết hợp cung điện, pháo đài và tu viện. Nó không chỉ là đại diện xuất sắc của kiến trúc Tây Tạng, mà còn là biểu tượng của lịch sử chính trị và tôn giáo hợp nhất ở Tây Tạng, được...
Tổng quan
Cung điện Potala tọa lạc trên núi Hồng (Marpo Ri) ở trung tâm thành phố Lhasa, Khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc. Đây là quần thể kiến trúc đồ sộ ở độ cao lớn nhất thế giới (khoảng 3.700 mét so với mực nước biển), kết hợp cung điện, pháo đài và tu viện. Nó không chỉ là đại diện xuất sắc của kiến trúc Tây Tạng, mà còn là biểu tượng cho lịch sử chính trị - tôn giáo hợp nhất của Tây Tạng, được mệnh danh là "Viên ngọc trên nóc nhà thế giới". Cung điện Potala ban đầu được xây dựng bởi Tùng Cán Cán Bố (Songtsen Gampo), Tán Phổ (Tsanpo) của Đế quốc Thổ Phồn, để đón công chúa Văn Thành. Sau đó, nó được xây dựng lại và mở rộng nhiều lần, đặc biệt là cuộc tái thiết quy mô lớn dưới thời Đạt Lai Lạt Ma thứ 5 vào thế kỷ 17, tạo nên quy mô như ngày nay. Năm 1994, Cung điện Potala được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Nó không chỉ là thánh địa của Phật giáo Tây Tạng, mà còn là báu vật văn hóa thu hút vô số du khách và tín đồ. Kiến trúc tráng lệ, di vật quý giá và nội hàm tôn giáo sâu sắc của nó cùng nhau tạo nên một di sản văn hóa thế giới độc nhất vô nhị.
Lịch sử
Lịch sử Cung điện Potala có thể bắt nguồn từ thế kỷ thứ 7. Theo ghi chép lịch sử, Tùng Cán Cán Bố, Tán Phổ đời thứ 33 của Đế quốc Thổ Phồn, để củng cố chính quyền và tăng cường hôn nhân liên minh với nhà Đường, đã cho xây dựng cung điện ban đầu trên núi Hồng vào khoảng năm 631. Tuy nhiên, cung điện thời kỳ đầu này đã bị phá hủy bởi chiến tranh và sét đánh vào cuối thời kỳ Thổ Phồn, chỉ còn lại một số di tích như Pháp Vương Động (Chogyal Drupuk) và Thánh Quan Âm Điện (Phakpa Lhakhang).
Sự tái thiết rực rỡ của Cung điện Potala bắt đầu vào thế kỷ 17. Năm 1645, Đạt Lai Lạt Ma thứ 5 Ngawang Lobsang Gyatso, với sự hỗ trợ của thủ lĩnh người Mông Cổ Khoshut là Gushri Khan, để củng cố địa vị thống trị của phái Gelug (Hoàng giáo), đã ra lệnh xây dựng lại Bạch Cung trên nền cũ. Bạch Cung hoàn thành năm 1653, trở thành nơi ở và xử lý công việc chính trị - tôn giáo của các đời Đạt Lai Lạt Ma. Sau đó, sau khi Đạt Lai Lạt Ma thứ 5 viên tịch, nhiếp chính Desi Sangye Gyatso đã chủ trì xây dựng Hồng Cung vào năm 1690 để an vị linh tháp của ngài. Việc xây dựng Hồng Cung kéo dài ba năm, huy động nhiều nhân lực vật lực, bên trong thờ nhiều điện linh tháp của các Đạt Lai Lạt Ma cùng các điện Phật, kinh đường khác nhau. Sau đó, các đời Đạt Lai Lạt Ma tiếp theo đều tiến hành mở rộng và bảo trì Cung điện Potala ở các mức độ khác nhau, cuối cùng hình thành nên quần thể kiến trúc khổng lồ như ngày nay: dài hơn 360 mét từ đông sang tây, rộng khoảng 270 mét từ nam sang bắc, mặt ngoài tòa chính 13 tầng (thực tế bên trong 9 tầng), với hàng nghìn gian phòng, kết hợp hoàn hảo chức năng cung điện, pháo đài và tự viện.
Các điểm tham quan chính
Nội thất Cung điện Potala có cấu trúc phức tạp với nhiều điện đường, chủ yếu được chia thành Bạch Cung, Hồng Cung và các công trình phụ trợ.
- Bạch Cung: Được đặt tên theo bức tường ngoài màu trắng, là nơi Đạt Lai Lạt Ma xử lý chính vụ và sinh hoạt. Phần cốt lõi của nó là Đông Đại Điện (Tshomchen Shar), nơi tổ chức các nghi lễ tôn giáo và chính trị trọng đại (như lễ đăng quang của Đạt Lai Lạt Ma). Tầng cao nhất của Bạch Cung là Đông Nhật Quang Điện và Tây Nhật Quang Điện, là tẩm cung của Đạt Lai Lạt Ma, được đặt tên vì có ánh nắng suốt ngày.
- Hồng Cung: Nằm ở trung tâm Cung điện Potala, tường ngoài màu đỏ nâu, là khu vực trung tâm của các hoạt động tôn giáo. Công trình chính yếu bên trong là các điện linh tháp của các đời Đạt Lai Lạt Ma. Trong đó, Điện linh tháp Đạt Lai Lạt Ma thứ 5 (Serdongkhang) là tráng lệ nhất, tháp cao 14,85 mét, toàn thân được bọc vàng và khảm vô số châu báu, được mệnh danh là "đồ trang sức số một thế giới". Điện linh tháp Đạt Lai Lạt Ma thứ 13 cũng cực kỳ xa hoa. Ngoài ra, Thánh Quan Âm Điện (Phakpa Lhakhang) là một trong những kiến trúc sớm nhất của Cung điện Potala, bên trong thờ tượng Quan Âm Bồ Tát tự nhiên hình thành từ gỗ đàn hương, được coi là bảo vật trấn cung. Pháp Vương Động (Chogyal Drupuk) là động tu hành thời Tùng Cán Cán Bố, là kiến trúc cổ nhất còn tồn tại trong cung.
- Các phần quan trọng khác:
- Deyangshar (Sân Đông): Quảng trường rộng rãi phía trước Bạch Cung, là nơi tổ chức các hoạt động quy mô lớn như biểu diễn kịch Tây Tạng.
- Tường cung và bích họa: Bức tường "Pema" (cỏ Pema) bên ngoài Cung điện Potala có tác dụng giảm trọng lượng và trang trí. Bên trong cung bảo tồn một lượng lớn bích họa tinh xảo, ghi chép lịch sử Tây Tạng, câu chuyện tôn giáo và quá trình xây dựng, là kho báu nghệ thuật quý giá.
- Cụm đỉnh vàng: Nằm trên Hồng Cung, gồm nhiều mái đồng mạ vàng, lấp lánh dưới ánh mặt trời cao nguyên, là một trong những biểu tượng rực rỡ nhất của Cung điện Potala.
Thông tin thực tế
Tham quan Cung điện Potala cần lên kế hoạch trước, thông tin dưới đây để bạn tham khảo.
| Hạng mục | Thông tin cụ thể | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giá vé | Mùa cao điểm (1/5 - 31/10): Vé người lớn 200 NDT/người Mùa thấp điểm (1/11 - 30/4 năm sau): Vé người lớn 100 NDT/người |
1. Vé cần được đặt trước thông qua kênh chính thức với danh tính thực. 2. Chính sách vé ưu đãi (học sinh, người khuyết tật, quân nhân tại ngũ...) căn cứ theo thông báo mới nhất của cơ quan chính thức, cần mang theo giấy tờ hợp lệ. 3. Tham quan đỉnh vàng và nhà trưng bày bảo vật cần mua vé riêng (thường là 10 NDT). |
| Giờ mở cửa | Giờ tham quan: 09:00 - 16:00 (ngừng vào cung lúc 15:00) Giờ đặt vé: Cần đặt trước 1 ngày (trở lên) trên nền tảng chính thức. |
1. Giờ mở cửa có thể điều chỉnh theo mùa, thời tiết hoặc sự kiện đặc biệt, vui lòng xác nhận trước chuyến đi. 2. Toàn bộ chuyến tham quan mất khoảng 2-3 giờ, bên trong cung áp dụng lộ trình tham quan một chiều. |
| Phương tiện di chuyển | Xe buýt: Đi các tuyến 8, 13, 17, 24... xuống tại "Bạch Tháp" hoặc "Chợ Dược Vương Sơn" và đi bộ đến. Taxi/Xe gọi: Đi taxi trong nội thành Lhasa khá thuận tiện. Đi bộ: Đi bộ từ Bát Giác (Barkhor) hoặc Đại Chiêu Tự khoảng 20-30 phút. |
Cung điện Potala nằm ở trung tâm thành phố, giao thông thuận tiện. Lối vào tham quan ở phía đông nam, cần đi từ cổng chính (cổng nam) qua kiểm tra an ninh. |
| Cách thức đặt vé | Đặt trực tuyến: Đặt vé trước với danh tính thực qua ứng dụng WeChat "Hệ thống đặt vé Cung điện Potala" (bắt đầu phát hành vé cho ngày hôm sau lúc 7h sáng, trước 1 ngày). Trường hợp đặc biệt: Một số trung tâm dịch vụ du khách có thể hỗ trợ đặt vé tại chỗ, nhưng khuyến cáo mạnh mẽ nên thao tác trực tuyến trước. |
Khi đặt vé cần điền chính xác họ tên, số CMND/CCCD, khi tham quan bắt buộc mang theo bản gốc CMND/CCCD thế hệ 2 trùng khớp với thông tin đặt vé. |
| Lưu ý quan trọng | 1. Giới hạn người và thời gian: Số lượng khách tham quan hàng ngày bị giới hạn, và cần qua cổng thứ nhất (bia không chữ) trong khung giờ đã đặt, đồng thời mua vé tại cổng thứ hai (quầy bán vé). 2. Yêu cầu trang phục: Ăn mặc lịch sự, không được mặc váy ngắn, quần short, dép lê vào trong. 3. Điều cấm: Cấm chụp ảnh, quay phim bên trong cung (có thể chụp ở sân thượng và quảng trường ngoài trời), cấm chạm vào di vật, bích họa, cấm làm ồn. 4. Say độ cao: Bên trong cung cần leo nhiều bậc thang, vui lòng lượng sức theo tình trạng cơ thể, đi chậm, chuẩn bị thuốc chống say độ cao hoặc oxy. 5. Kiểm tra an ninh nghiêm ngặt: Cấm mang chất lỏng, bật lửa, dao... |
Vui lòng tuân thủ mọi quy định bên trong cung, tôn trọng tín ngưỡng và phong tục văn hóa. |
Tài liệu tham khảo
- Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO - Giới thiệu Quần thể kiến trúc lịch sử Cung điện Potala:
https://whc.unesco.org/en/list/707/ - Trang web chính thức Cung điện Potala (cung cấp thông báo chính thức, giới thiệu văn hóa lịch sử):
http://www.potalapalace.cn/ - Trang web Du lịch Tây Tạng Trung Quốc (trang web chính thức của Sở Phát triển Du lịch Khu tự trị Tây Tạng) - Giới thiệu khu thắng cảnh Cung điện Potala:
http://www.xizang.gov.cn/zwgk/zww/lyyou/202109/t20210926_264152.html
Comments (0)