Synopsis
"Trzyznakowe Sutry" to tradycyjny chiński podręcznik do nauki podstawowej, napisany w formie rymowanych wersów po trzy znaki, obejmujący historię, filozofię, edukację moralną i inne treści, uznawany za szczytowe osiągnięcie wczesnej edukacji.
Przegląd
"Trzyznakowa Klasyka" (San Zi Jing) jest jednym z najsłynniejszych chińskich podręczników do wczesnej edukacji, wraz z "Księgą Stu Nazwisk" (Bai Jia Xing) i "Tysiącznikiem" (Qian Zi Wen) tworząc tzw. "trzy, sto, tysiąc". Napisana w formie rymowanych wersów po trzy znaki, książka systematycznie przedstawia podstawowe wartości tradycyjnej kultury chińskiej, w tym znaczenie edukacji, moralność i relacje międzyludzkie, historię oraz opowieści o pilnej nauce.
Autor i historia
Autorem "Trzyznakowej Klasyki" powszechnie uważa się uczonego z Południowej Dynastii Song, Wang Yinglina. Istnieje również teoria przypisująca autorstwo Ou Shizi. Niezależnie od autora, dzieło to, po setkach lat przekazywania i rewizji, stało się klasycznym podręcznikiem tradycyjnej chińskiej edukacji.
W okresie dynastii Ming i Qing "Trzyznakowa Klasyka" była obowiązkową lekturą dla każdego dziecka rozpoczynającego naukę i była powszechnie używana w prywatnych szkołach. Jej wpływ sięgał daleko poza Chiny, obejmując kraje kręgu kultury chińskiej, takie jak Japonia, Korea i Wietnam.
Struktura treści
| Część | Zawartość | Przykład |
|---|---|---|
| Znaczenie edukacji | Początek podkreśla znaczenie edukacji | Rén zhī chū, xìng běn shàn. Xìng xiāng jìn, xí xiāng yuǎn. (Człowiek na początku, natura z natury dobra. Natury podobne, nawyki odległe.) |
| Etyka i moralność | Trzy moce, trzy światła, trzy więzi | Sān cái zhě, tiān dì rén. Sān guāng zhě, rì yuè xīng. (Trzy moce to: niebo, ziemia, człowiek. Trzy światła to: słońce, księżyc, gwiazdy.) |
| Edukacja ogólna | Cztery pory roku, pięć żywiołów, sześć zbóż | Yuē chūn xià, yuē qiū dōng. Cǐ sì shí, yùn bù qióng. (Mówi się: wiosna, lato, mówi się: jesień, zima. Te cztery pory, krążą bez końca.) |
| Kolejność nauki | Kolejność studiowania Czteroksięgu i Pięcioksięgu | Wéi xué zhě, bì yǒu chū. Xiǎo xué zhōng, zhì sì shū. (Ten, kto się uczy, musi mieć początek. Po zakończeniu Małej Nauki, dochodzi do Czteroksięgu.) |
| Przebieg historii | Od Trzech Czcigodnych i Pięciu Cesarzy do dynastii Qing | Zì xī nóng, zhì huáng dì. Hào sān huáng, jū shàng shì. (Od Fuxi i Shennonga, do Cesarza Żółtego. Nazywani Trzema Czcigodnymi, żyli w dawnych czasach.) |
| Opowieści o pilnej nauce | Historyczne przykłady pilnej nauki | Rú náng yíng, rú yìng xuě. Jiā suī pín, xué bù chuò. (Jak [Che Yin] z latarką-świetlikiem, jak [Sun Kang] przy odbitym śniegu. Dom choć biedny, nauka nie ustaje.) |
Klasyczne cytaty
Rén zhī chū, xìng běn shàn. Każdy człowiek rodzi się z dobrą naturą, to późniejsze środowisko i edukacja powodują różnice.
Yǎng bù jiào, fù zhī guò. Jiào bù yán, shī zhī duò. Wychowywać dzieci, a nie uczyć, to wina ojca. Uczyć, a nie być surowym, to lenistwo nauczyciela.
Yù bù zhuó, bù chéng qì. Rén bù xué, bù zhī yì. Jadeit nie oszlifowany nie stanie się naczyniem. Człowiek nie uczący się nie pozna zasad.
Wpływ i dziedzictwo
"Trzyznakowa Klasyka" została wybrana przez UNESCO do programu edukacji moralnej dzieci. W 2007 roku nowa wersja "Trzyznakowej Klasyki" została włączona do podręczników chińskich szkół podstawowych i średnich. Jako klasyka inicjacyjna kultury chińskiej, jest nadal szeroko recytowana w społecznościach chińskich na całym świecie.
Źródła
- Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/三字经
- Wikipedia: https://zh.wikipedia.org/wiki/三字经
- China News Service: Wartość kulturalna Trzyznakowej Klasyki
Comments (0)