Okres Walczących Królestw

Synopsis

Okres Walczących Królestw (475-221 p.n.e.) był epoką największej swobody myśli i największej aktywności talentów w historii Chin. Siedem potęg rywalizowało o hegemonię, sto szkół myśli ścierało się w sporach. Konfucjanizm, moizm, taoizm i legizm stanowiły cztery główne szkoły myśli, a Konfucjusz, Mencjusz, Laozi, Zhuangzi i Han Fei byli gigantami filozofii. Reformy Shang Yanga, taktyki sojuszy wertykalnych i horyzontalnych oraz oblężenie Wei dla ratowania Zhao to klasyczne opowieści. Okres Walczących Królestw jest źródłem chińskiej myśli – niemal wszystkie ważne idee późniejszych czasów można wywieść z tego okresu. Jednocześnie upowszechnienie narzędzi żelaznych przyspieszyło skokowy rozwój sił wytwórczych.

Przegląd

Okres Walczących Królestw (475-221 p.n.e.) to jedna z najbardziej burzliwych epok w historii Chin. Była to era, w której rodziło się wielu bohaterów, a potężni władcy rywalizowali o dominację – siedem potężnych państw feudalnych (Qi, Chu, Yan, Han, Zhao, Wei, Qin) toczyło przez 254 lata zażartą walkę o hegemonię pod niebiosami. Okres Walczących Królestw był także czasem wielkiego wybuchu myśli – sto szkół myśli rywalizowało o uwagę, pojawiły się szkoły takie jak konfucjanizm, moizm, taoizm, legizm, szkoła nazw, szkoła yin-yang, szkoła strategów politycznych (zongheng), szkoła militarna i szkoła agrarystów, tworząc najwspanialszą w historii chińskiej myśli sytuację „stu szkół spierających się”.

Okres Walczących Królestw nazywany jest chińską „epoką osiową” – niemal równocześnie z filozofią starożytnej Grecji i buddyzmem w starożytnych Indiach, Chiny również przeżyły głębokie przebudzenie intelektualne. Wielcy myśliciele tacy jak Konfucjusz, Mencjusz, Laozi, Zhuangzi, Mozi, Han Feizi i Sunzi urodzili się lub byli aktywni w tym okresie. Ich przemyślenia na temat natury ludzkiej, moralności, polityki, wojny i wszechświata do dziś głęboko wpływają na sposób myślenia i system wartości Chińczyków.

Siedem Potężnych Królestw Walczących

Spośród siedmiu królestw ostatecznie zwyciężyło Qin. Qin było początkowo uważane przez centralne królestwa za barbarzyńskie i pogardzane, ale po reformach Shang Yanga szybko się wzmocniło. Reformy Shang Yanga zniosły system dziedzicznych przywilejów arystokratycznych i ustanowiły nowy system nagradzania za zasługi wojskowe – zwykli ludzie mogli otrzymać tytuły szlacheckie i ziemię za czyny na polu bitwy. Ten system niezwykle pobudził bojowego ducha mieszkańców Qin, czyniąc z Qin najpotężniejsze państwo okresu Walczących Królestw.

Sto Szkół Myśli

Konfucjaniści opowiadali się za rządzeniem opartym na humanitarności, sprawiedliwości i moralności. Mencjusz wysunął ideę ludu jako fundamentu (minben), stwierdzając, że „lud jest najważniejszy, państwo następne, a władca najmniej ważny” – była to jedna z najbardziej postępowych koncepcji politycznych w starożytnych Chinach. Moizm głosił powszechną miłość i sprzeciw wobec agresji – wszyscy ludzie powinni się nawzajem kochać i sprzeciwiać się wojnie. Mozi był nie tylko myślicielem, ale także wybitnym inżynierem i rzemieślnikiem; wytwarzane przez niego machiny obronne były sławne w całych Walczących Królestwach.

Taoiści Laozi i Zhuangzi oferowali inną mądrość życiową. Laozi głosił rządzenie przez nieingerencję – najlepsze rządy to takie, które pozwalają ludziom funkcjonować samodzielnie, bez nadmiernej interwencji. Jego „Księga Drogi i Cnoty” (Daodejing) liczy tylko 5000 znaków, ale zawiera głęboką kosmologię i filozofię życia; jest to chińskie dzieło przetłumaczone na najwięcej języków. Zhuangzi dążył do wolności duchowej; jego historia o śnie, w którym stał się motylem – „Zhuang Zhou śni, że jest motylem” – do dziś pozostaje jedną z najpiękniejszych przypowieści chińskiej filozofii.

Klasyczne Opowieści

Osiągnięcia Kulturalne

Osiągnięcia kulturalne okresu Walczących Królestw były niezwykle bogate. Qu Yuan był pierwszym wielkim poetą w historii Chin, jego „Żale odepchniętego” (Lisao) to pionierskie dzieło chińskiej literatury romantycznej. Dzwony z grobowca markiza Yi z Zeng to najwspanialszy instrument muzyczny z okresu Walczących Królestw; komplet 65 dzwonów obejmuje zakres pięciu i pół oktawy i do dziś może wydobywać piękną muzykę. W okresie Walczących Królestw żelazo zaczęło być powszechnie używane na dużą skalę, napędzając ogromny rozwój rolnictwa i rzemiosła.

Źródła / Odnośniki

1. Baidu Baike: https://baike.baidu.com/item/战国
2. Wikipedia: https://zh.wikipedia.org/zh-cn/战国
3. Sto Szkół Myśli: https://baike.baidu.com/item/百家争鸣
4. Reformy Shang Yanga: https://baike.baidu.com/item/商鞅变法