Synopsis
Thiếu Lâm Tự tọa lạc ở hướng tây bắc thành phố Đăng Phong, tỉnh Hà Nam, nằm dưới chân núi phía nam Tung Sơn thuộc dãy Trung Nhạc, là nơi khởi nguồn của Thiền tông Phật giáo Trung Quốc và cái nôi của võ thuật Thiếu Lâm. Ngôi cổ tự nghìn năm tuổi này được xây dựng vào năm Thái Hòa thứ 19 thời Bắc Ngụy (năm 495 Công nguyên), mang trong mình nền tảng văn hóa lịch sử sâu dày, là biểu tượng quan trọng của nền văn minh Trung Hoa.
Vị trí địa lý và môi trường tự nhiên
Thiếu Lâm Tự tọa lạc dưới chân núi Thiếu Thất, cách thành phố Đăng Phong, tỉnh Hà Nam khoảng 13 km về phía tây bắc, tọa độ địa lý là 34°30′ vĩ độ Bắc, 112°56′ kinh độ Đông, độ cao khoảng 250 mét so với mực nước biển. Chùa dựa lưng vào dãy núi Thiếu Thất trùng điệp, phía trước là dòng sông Thiếu Lâm xanh biếc, xung quanh được bao bọc bởi núi non, cây cối xanh tươi, môi trường thanh u, dễ chịu. Khu vực núi Tung Sơn thuộc khí hậu ôn đới gió mùa, bốn mùa rõ rệt: mùa xuân trăm hoa đua nở, mùa hè mát mẻ tránh nóng, mùa thu rừng cây nhuộm sắc, mùa đông tuyết phủ trắng xóa, mỗi mùa đều mang một vẻ đẹp thiên nhiên khác nhau.
Lịch sử hình thành và phát triển
Việc xây dựng Thiếu Lâm Tự có thể truy nguyên về thời Bắc Ngụy Hiếu Văn Đế. Theo ghi chép lịch sử, vào năm Thái Hòa thứ 19 thời Bắc Ngụy (năm 495 Công nguyên), cao tăng Ấn Độ Bạt-đà (còn gọi là Phật-đà) đến Trung Quốc truyền giáo. Để bày tỏ sự kính trọng, Hiếu Văn Đế đã ra lệnh xây dựng Thiếu Lâm Tự ở núi Tung Sơn, cung cấp nơi ở và tu tập cho Bạt-đà cùng các đệ tử. Đây chính là nguồn gốc của Thiếu Lâm Tự.
Danh tiếng thực sự vang xa của Thiếu Lâm Tự có liên quan mật thiết đến một vị cao tăng Ấn Độ khác là Bồ-đề-đạt-ma. Vào thời Nam Bắc triều, khoảng năm 527 Công nguyên, Sơ tổ Thiền tông Bồ-đề-đạt-ma từ Ấn Độ vượt biển đến Trung Quốc, tại một hang động tự nhiên trên đỉnh Ngũ Nhũ phía sau Thiếu Lâm Tự, ngài đã ngồi thiền diện bích suốt chín năm, khai sáng ra Thiền tông Trung Quốc. Thiền pháp do Đạt-ma truyền lại sau này phát triển thành bảy tông phái lớn của Thiền tông, và Thiếu Lâm Tự cũng được tôn là Tổ đình của Thiền tông.
Quy mô kiến trúc
Các công trình kiến trúc hiện còn của Thiếu Lâm Tự chủ yếu được xây dựng vào thời Minh - Thanh. Bố cục tổng thể được xây dựng dựa theo địa thế núi, các công trình trên trục trung tâm lần lượt là:
| Tên công trình | Chức năng | Niên đại xây dựng |
|---|---|---|
| Sơn Môn | Cổng chính của chùa | Thời Thanh |
| Thiên Vương Điện | Thờ Tứ Đại Thiên Vương | Thời Thanh |
| Đại Hùng Bảo Điện | Điện chính, thờ Thích-ca Mâu-ni | Thời Thanh |
| Tàng Kinh Các | Lưu giữ kinh sách, điển tịch | Thời Minh |
| Phương Trượng Thất | Nơi ở của Trụ trì | Thời Thanh |
| Tháp Lâm | Quần thể tháp mộ của các cao tăng | Từ thời Đường đến Thanh |
Tổng diện tích khuôn viên chùa khoảng hơn 20.000 mét vuông, các công trình chính bao gồm Sơn Môn, Thiên Vương Điện, Đại Hùng Bảo Điện, Tàng Kinh Các, Phương Trượng Thất, Tháp Lâm, v.v. Trong đó, Tháp Lâm là quần thể tháp cổ lớn nhất Trung Quốc, hiện còn hơn 240 ngôi tháp mộ từ các triều đại Đường, Tống, Kim, Nguyên, Minh, Thanh, là tư liệu hiện vật quý giá để nghiên cứu nghệ thuật kiến trúc gạch đá cổ đại Trung Quốc.
Thiếu Lâm Công Phu
Điều khiến Thiếu Lâm Tự được biết đến rộng rãi nhất trên thế giới chính là Thiếu Lâm công phu độc bộ thiên hạ. Tương truyền, ngoài việc truyền pháp, Tổ sư Đạt-ma để tăng cường thể chất cho chúng tăng đã truyền thụ một bộ công pháp rèn luyện thân thể, đây chính là hình thái sơ khai của Thiếu Lâm công phu. Qua quá trình không ngừng phát triển và hoàn thiện của các tăng nhân qua các đời, Thiếu Lâm công phu dần hình thành một hệ thống kỹ thuật đồ sộ, bao gồm quyền pháp, đao pháp, thương pháp, côn pháp và nhiều loại binh khí cùng kỹ thuật chiến đấu tay không khác.
Thiếu Lâm công phu vốn có danh tiếng "Thiên hạ công phu xuất Thiếu Lâm", đặc điểm của nó chú trọng sự hợp nhất của Thiền và Võ, tu luyện cả nội ngoại, đường quyền phong phú, kết cấu chặt chẽ, động tác cương kiện hùng mạnh nhưng không kém phần nhu mỹ phiêu dật. Hiện nay, Thiếu Lâm công phu đã được liệt vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, và Thiếu Lâm Tự cũng trở thành một cửa sổ quan trọng để trưng bày văn hóa võ thuật truyền thống Trung Quốc.
Di sản Thế giới
Năm 2010, quần thể kiến trúc lịch sử "Thiên Địa Chi Trung" tại Đăng Phong, bao gồm Thiếu Lâm Tự, đã được UNESCO đưa vào Danh sách Di sản Thế giới. Ủy ban đánh giá cho rằng, Thiếu Lâm Tự đại diện cho thành tựu cao nhất của kiến trúc tôn giáo truyền thống Trung Quốc, là ví dụ điển hình về sự bản địa hóa của Phật giáo sau khi truyền vào Trung Quốc, có giá trị học thuật quan trọng đối với việc nghiên cứu lịch sử kiến trúc cổ đại và lịch sử tôn giáo Trung Quốc.
Thông tin du lịch
Là một khu du lịch cấp 5A quốc gia, Thiếu Lâm Tự hàng năm thu hút hàng triệu lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan. Trong khu thắng cảnh, ngoài các công trình chính của Thiếu Lâm Tự, còn có các điểm tham quan như Tam Hoàng Trại, Sơ Tổ Am, Đạt-ma Động, v.v. Du khách có thể xem các màn biểu diễn Thiếu Lâm công phu đặc sắc, cảm nhận sức hấp dẫn văn hóa của sự hợp nhất Thiền - Võ.
Thời gian tham quan tốt nhất là từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm, lúc này khí hậu dễ chịu, phong cảnh đẹp nhất. Đề nghị du khách dành ít nhất nửa ngày để có thể thưởng thức đầy đủ văn hóa lịch sử và phong cảnh thiên nhiên của Thiếu Lâm Tự.
Tài liệu tham khảo
- Ban biên soạn địa phương chí thành phố Đăng Phong. Đăng Phong Thị Chí. Nhà xuất bản Trung Châu Cổ Tịch, 2018.
- Thích Vĩnh Tín. Thiếu Lâm Tự. Nhà xuất bản Ngũ Châu Truyền Bá, 2020.
- Cục Di sản Văn hóa Quốc gia. Hồ sơ ghi chép các đơn vị bảo vệ di tích trọng điểm quốc gia. Nhà xuất bản Văn Vật, 2019.
Comments (0)