Kaiping Diaolou

Synopsis

Gambaran Keseluruhan

Menara Diaolou Kaiping, terletak di bandar Kaiping di bawah bidang kuasa bandar Jiangmen, wilayah Guangdong, merupakan satu jenis yang sangat unik dalam seni bina vernakular China, menggabungkan fungsi pertahanan, kediaman, dan seni bina China-Barat. Ia bukan merujuk kepada satu bangunan tunggal, tetapi merujuk kepada keseluruhan 1833 buah menara diaolou yang masih wujud di kawasan luar bandar Kaiping (sehingga tahun 2023...

Gambaran Keseluruhan

Menara Diaolou Kaiping, terletak di dalam wilayah bandar Kaiping di bawah pentadbiran Jiangmen, wilayah Guangdong, merupakan satu jenis yang sangat unik dalam seni bina vernakular China, menggabungkan fungsi pertahanan, kediaman, dan seni bina China-Barat dalam satu entiti. Ia bukan merujuk kepada satu bangunan tunggal, tetapi merupakan sebutan kolektif untuk 1833 buah menara diaolou yang masih wujud di kawasan luar bandar Kaiping (data sehingga 2023). Kebanyakan menara diaolou ini dibina pada awal abad ke-20 hingga tahun 1930-an oleh warga Kaiping yang pernah merantau ke luar negara untuk mencari rezeki dan pulang ke kampung halaman. Mereka menggabungkan teknik tradisional China seperti tanah padat dan batu bata biru, dengan unsur-unsur seni bina seperti tiang lajur Yunani Purba, gerbang lengkung Rom Purba, tingkap gerbang berbentuk daun Islam, serta elemen istana Eropah Zaman Pertengahan, membentuk pemandangan unik "pameran seni bina pelbagai negara". Atas nilai sejarah, seni, dan saintifiknya yang cemerlang, Menara Diaolou dan Kampung Kaiping telah disenaraikan dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO pada tahun 2007, menjadi tapak Warisan Dunia ke-35 di China.

Sejarah

Kemunculan Menara Diaolou Kaiping berkait rapat dengan persekitaran geografi, sejarah, dan sosial tempatan. Kaiping terletak di barat daya Delta Sungai Pearl, yang pada masa lalu sering dilanda masalah perompak, ditambah dengan tanah rendah dan banjir yang kerap. Penduduk tempatan sejak lama mempunyai tradisi membina bangunan tinggi untuk mengelak malapetaka. Pada pertengahan hingga akhir abad ke-19, ramai penduduk Kaiping merantau ke seberang laut untuk bekerja dan berniaga di Amerika Utara, Australia, dan Asia Tenggara. Walaupun berada di tanah asing, hati mereka tetap tertumpu ke kampung halaman. Setelah mengumpul kekayaan, mereka membawa pulang konsep seni bina, pelan, dan bahan binaan Barat untuk mendirikan menara diaolou yang boleh berfungsi sebagai pertahanan terhadap perompak dan juga tempat tinggal. Menara-menara ini bukan sahaja simbol kekayaan dan status, malah merupakan pembawa budaya diaspora Cina, menyaksikan sejarah penghijrahan China moden, sejarah pertukaran budaya China-luar negara, serta sejarah perubahan masyarakat luar bandar. Dari "Yinglong Lou" yang terawal (dibina pada zaman Maharaja Jiajing dinasti Ming, merupakan menara diaolou tertua yang masih wujud) sehingga kemuncak pembinaan pada zaman Republik China, menara diaolou membentuk garis langit yang unik di kawasan luar bandar Kaiping.

Tarikan Utama

Menara Diaolou Kaiping tersebar luas, tertumpu terutamanya di pekan-pekan seperti Tangkou, Baihe, Xiangang, dan Chikan. Pelawat biasanya memilih beberapa kawasan tarikan teras untuk dilawati:

1. Kelompok Menara Diaolou Zilicun: Salah satu kawasan teras Tapak Warisan Dunia, tarikan paling terkenal. Di dalam kampung terdapat 15 buah menara diaolou dan "Lu" (vila gaya Barat) yang pelbagai gaya dan terpelihara dengan baik, berdiri tersusun di antara sawah padi, kolam teratai, dan buluh, membentuk pemandangan luar bandar yang indah. Antaranya, Mingshi Lou mempunyai hiasan dalaman yang mewah dan barangan keperluan harian yang terpelihara dengan baik, merupakan tingkap terbaik untuk memahami kehidupan diaspora pada masa itu.
2. Kelompok Menara Diaolou Majianglong: Digelar sebagai "salah satu kampung tercantik di dunia". Terdiri daripada lima kampung semula jadi seperti Yong'an dan Nan'an, membelakangi Gunung Baizu dan menghadap Sungai Tanjiang. 13 buah menara diaolou dan Lu tersembunyi di dalam buluh yang lebat, persekitarannya tenang, mencerminkan keharmonian bersama antara manusia dan alam semula jadi.
3. Kelompok Menara Diaolou Jinjiangli: Di kampung ini berdiri selari tiga menara diaolou: Ruishi Lou, Shengfeng Lou, dan Jinjiang Lou. Antaranya, Ruishi Lou setinggi 9 tingkat, merupakan menara diaolou tertinggi dan paling mewah yang masih wujud di Kaiping, sering digelar "Menara Pertama Kaiping". Kraf pembinaannya sangat halus, dengan gaya gabungan China-Barat yang amat menonjol.
4. Liyuan: Bukan menara diaolou dalam erti kata sebenar, tetapi taman peribadi yang dibina oleh Encik Xie Weili, seorang diaspora Cina di Amerika, selama sepuluh tahun. Ia menggabungkan dengan bijak daya tarikan taman Cina dengan gaya seni bina Barat, dengan pavilion, menara, jambatan, dan air mengalir yang unik, merupakan karya wakil untuk menikmati seni taman diaspora Cina.
5. Bandar Lama Diaspora Chikan: Mempunyai jalan lama dengan deretan rumah kedai ("qilou") sepanjang kira-kira 3 kilometer, dengan kira-kira 600 bangunan qilou terbentang di kedua-dua tebing Sungai Tanjiang, penuh dengan suasana zaman Republik China dan atmosfera Nanyang. Ini adalah tempat yang baik untuk mengalami budaya pasar bandar diaspora Kaiping dan menikmati makanan tempatan seperti nasi belut.

Maklumat Praktikal

Maklumat berikut berdasarkan pelepasan rasmi Kawasan Pelancongan Budaya Menara Diaolou Kaiping. Disarankan untuk mengesahkan semula sebelum perjalanan.

Rujukan

1. Pusat Warisan Dunia UNESCO - Halaman Pengenalan Menara Diaolou dan Kampung Kaiping:
   https://whc.unesco.org/en/list/1112/
2. Laman web rasmi Kawasan Pelancongan Budaya Menara Diaolou Kaiping (menyediakan maklumat terkini tentang tiket, pengangkutan dan aktiviti):
   http://www.kaipingdiaolou.com/
3. Jabatan Kebudayaan dan Pelancongan Wilayah Guangdong - Pengenalan Topikal Menara Diaolou dan Kampung Kaiping:
   http://whly.gd.gov.cn/service_wwhychild/content/post_4013705.html