Lầu pháo đài Khai Bình
Synopsis
Tổng quan
Khải Bình Điều Lâu, tọa lạc tại thành phố Khải Bình thuộc địa cấp thị Giang Môn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, là một loại hình kiến trúc đặc biệt trong kiến trúc nông thôn Trung Quốc, kết hợp phòng thủ, cư trú và nghệ thuật kiến trúc Đông Tây. Nó không chỉ đơn thuần chỉ một tòa nhà cụ thể, mà là để chỉ 1833 tòa điều lâu (tính đến năm 2023...) hiện còn tồn tại trong các làng quê Khải Bình.
Tổng quan
Khải Bình Điều Lâu, tọa lạc tại thành phố Khải Bình thuộc địa cấp thị Giang Môn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc, là một loại hình kiến trúc nông thôn vô cùng đặc biệt, kết hợp giữa phòng thủ, cư trú và nghệ thuật kiến trúc Trung-Tây. Nó không chỉ đơn thuần chỉ một công trình riêng lẻ, mà là tên gọi chung cho 1833 tòa tháp phòng thủ (số liệu tính đến năm 2023) hiện còn tồn tại trong các làng quê Khải Bình. Những tòa tháp này chủ yếu được xây dựng từ đầu thế kỷ 20 đến những năm 30, do những kiều dân Khải Bình từng sang hải ngoại sinh sống trở về quê hương xây dựng. Chúng kết hợp kỹ thuật đất nện, gạch xanh truyền thống Trung Hoa với hàng cột kiểu Hy Lạp cổ đại, vòm cuốn La Mã cổ đại, cửa sổ vòm hình lá cây Hồi giáo và các yếu tố lâu đài thời Trung cổ châu Âu, tạo nên một cảnh quan độc đáo được mệnh danh là "cuộc triển lãm kiến trúc vạn quốc". Với giá trị lịch sử, nghệ thuật và khoa học xuất sắc, Khải Bình Điều Lâu và Làng mạc đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2007, trở thành di sản thế giới thứ 35 của Trung Quốc.
Lịch sử
Sự hưng thịnh của Khải Bình Điều Lâu gắn liền với môi trường địa lý, lịch sử và xã hội địa phương. Khải Bình nằm ở tây nam Châu thổ Châu Giang, lịch sử từng có nạn cướp hoành hành, cộng thêm địa hình trũng thấp, lũ lụt thường xuyên, người dân địa phương từ rất sớm đã có truyền thống xây dựng các công trình cao tầng để tránh họa. Vào cuối thế kỷ 19, một lượng lớn người Khải Bình vượt biển sang Bắc Mỹ, Úc và Đông Nam Á làm việc, buôn bán. Dù sống nơi đất khách, họ vẫn luôn hướng về quê hương, sau khi tích lũy được một số tài sản, đã mang theo những ý tưởng, bản vẽ và vật liệu xây dựng phương Tây về quê, xây dựng nên những tòa tháp vừa có thể phòng thủ cướp, vừa có thể sinh sống. Những tòa tháp này không chỉ là biểu tượng của sự giàu có và địa vị, mà còn là vật mang văn hóa kiều dân, chứng kiến lịch sử di cư cận đại Trung Quốc, lịch sử giao lưu văn hóa Trung - ngoại và lịch sử biến đổi xã hội nông thôn. Từ "Nghênh Long Lâu" sớm nhất (xây dựng vào thời Gia Tĩnh nhà Minh, là tòa tháp cổ nhất hiện còn) đến thời kỳ xây dựng cao trào thời Dân Quốc, những tòa tháp đã tạo nên đường chân trời độc đáo cho làng quê Khải Bình.
Điểm tham quan chính
Khải Bình Điều Lâu phân bố rộng rãi, chủ yếu tập trung ở các trấn Đường Khẩu, Bách Hợp, Hiển Cương, Xích Khảm. Du khách thường chọn một vài khu cảnh quan cốt lõi để tham quan:
- Quần thể Điều Lâu Tự Lực Thôn: Một trong những khu vực lõi của Di sản Thế giới, điểm tham quan nổi tiếng nhất. Trong thôn hiện còn 15 tòa tháp và "lư" (biệt thự kiểu Tây) với phong cách khác nhau, được bảo tồn nguyên vẹn, sừng sững giữa những cánh đồng lúa, ao sen và rừng trúc, tạo nên một bức tranh đồng quê tuyệt đẹp. Trong đó, Minh Thạch Lâu có nội thất sang trọng, đồ dùng sinh hoạt được bảo quản tốt, là cửa sổ tuyệt vời để tìm hiểu cuộc sống của kiều dân ngày xưa.
- Quần thể Điều Lâu Mã Giáng Long: Được mệnh danh là "một trong những ngôi làng đẹp nhất thế giới". Bao gồm năm thôn tự nhiên như Vĩnh An, Nam An, tựa lưng vào núi Bách Túc, đối diện sông Đàm Giang. 13 tòa tháp và "lư" ẩn mình trong rừng trúc rậm rạp, môi trường thanh u, thể hiện sự chung sống hài hòa giữa con người và thiên nhiên.
- Quần thể Điều Lâu Cẩm Giang Lý: Trong thôn có ba tòa tháp Thụy Thạch Lâu, Thăng Phong Lâu, Cẩm Giang Lâu đứng song song. Trong đó Thụy Thạch Lâu cao 9 tầng, là tòa tháp cao nhất và tráng lệ nhất hiện còn ở Khải Bình, thường được gọi là "Đệ nhất lâu Khải Bình". Kỹ thuật xây dựng tinh xảo, phong cách kết hợp Trung-Tây đặc biệt nổi bật.
- Lập Viên: Không phải là tháp phòng thủ theo nghĩa chặt chẽ, mà là khu vườn tư nhân được ông Tạ Duy Lập, một kiều dân ở Mỹ, xây dựng trong suốt mười năm. Nó khéo léo kết hợp hương vị vườn cảnh Trung Hoa với phong cách kiến trúc Tây phương, đình đài lầu các, cầu nhỏ dòng chảy mang nét riêng biệt, là tác phẩm tiêu biểu cho nghệ thuật vườn cảnh của kiều dân.
- Cổ trấn Kiều dân Xích Khảm: Sở hữu phố cổ nhà sàn dài khoảng 3km, khoảng 600 tòa nhà sàn trải dài dọc hai bên bờ sông Đàm, tràn đầy phong vị thời Dân Quốc và không khí Nam Dương. Đây là nơi tuyệt vời để trải nghiệm văn hóa chợ búa quê hương kiều dân Khải Bình, thưởng thức các món ăn địa phương như cơm lươn.
Thông tin thực tế
Thông tin dưới đây dựa trên thông báo chính thức của Khu Du lịch Văn hóa Khải Bình Điều Lâu, đề nghị xác nhận lại trước khi xuất hành.
| Hạng mục | Thông tin cụ thể |
|---|---|
| Vé vào cửa khu cảnh quan chính | Khu cảnh quan Tự Lực Thôn: 78 Nhân dân tệ Khu cảnh quan Mã Giáng Long: 60 Nhân dân tệ Khu cảnh quan Cẩm Giang Lý: 50 Nhân dân tệ Khu cảnh quan Lập Viên: 100 Nhân dân tệ Cổ trấn Kiều dân Xích Khảm: 60 Nhân dân tệ (khu phố cổ miễn phí, một số công trình lịch sử và triển lãm tính phí) Vé liên kết: Thường là 180 Nhân dân tệ (bao gồm vé vào Lập Viên, Tự Lực Thôn, Mã Giáng Long, Cẩm Giang Lý, Cổ trấn Xích Khảm), hiệu lực 2 ngày. Giá vé có thể điều chỉnh theo mùa. |
| Giờ mở cửa | Các khu cảnh quan hơi khác nhau, thông thường là 08:30 - 17:30 (giờ vào cửa muộn nhất khoảng 17:00). Khu phố Cổ trấn Xích Khảm mở cửa cả ngày, các địa điểm bên trong có giờ mở cửa cố định. |
| Thời gian tham quan đề xuất | 1-2 ngày. Nếu thời gian eo hẹp, có thể chọn kết hợp tham quan Tự Lực Thôn + Lập Viên + Cổ trấn Xích Khảm trong một ngày. |
| Phương thức di chuyển | Giao thông công cộng: Từ Quảng Châu, Giang Môn... có thể đi xe khách đường dài đến Bến xe Nghĩa Từ Khải Bình, sau đó chuyển xe bus đưa đón khu cảnh quan hoặc xe tuyến huyện trấn đến các điểm tham quan. Tự lái xe: Dẫn đường đến tên các khu cảnh quan, từ các thành phố chính Châu thổ Châu Giang có thể đi qua cao tốc Thẩm Hải (G15) hoặc Trung Khai, giữa các khu cảnh quan có đường du lịch kết nối, cơ sở bãi đỗ xe hoàn thiện. |
| Mùa tham quan tốt nhất | Hai mùa xuân thu (tháng 3-5, tháng 9-11), khí hậu dễ chịu. Mùa hè đồng lúa xanh mướt, sen nở, cảnh sắc độc đáo, nhưng cần chú ý phòng chống nắng nóng. |
| Hoạt động đặc sắc | Tham quan nội thất điều lâu, chụp ảnh (đặc biệt đề xuất lúc bình minh hoàng hôn), thưởng thức ẩm thực quê hương kiều dân (cơm lươn, góc đậu phụ, cháo vịt Xích Khảm...), ngồi thuyền chèo ở Cổ trấn Xích Khảm. |
| Điều cần lưu ý | Cầu thang một số điều lâu khá dốc, lên xuống cần chú ý an toàn; Vui lòng bảo vệ di sản văn hóa, không chạm vào, leo trèo các cấu kiện kiến trúc; Khu vực nông thôn chú ý phòng muỗi côn trùng. |
Tài liệu tham khảo
- Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO - Trang giới thiệu Khải Bình Điều Lâu và Làng mạc:
https://whc.unesco.org/en/list/1112/ - Trang web chính thức Khu Du lịch Văn hóa Khải Bình Điều Lâu (cung cấp thông tin vé, giao thông và hoạt động mới nhất):
http://www.kaipingdiaolou.com/ - Sở Văn hóa và Du lịch tỉnh Quảng Đông - Chuyên đề giới thiệu Khải Bình Điều Lâu và Làng mạc:
http://whly.gd.gov.cn/service_wwhychild/content/post_4013705.html
Comments (0)