Jedzenie, picie, mężczyźni, kobiety

Synopsis

Po przejściu na emeryturę tajwański mistrz kuchni chińskiej, Lao Zhu, co niedzielę z poświęceniem przygotowuje rodzinne uczty, lecz nie potrafi strawić indywidualnych trosk swoich trzech córek. Emocjonalne zawirowania między ojcem a córkami oraz różnorodność ludzkich losów rozgrywają się na tle kolejnych suto zastawionych stołów. Ostatnia część trylogii ojcostwa w reżyserii Anga Lee, ocena na Douban: 9.2.

Przegląd

"Jedz, módl się, kochaj" (ang. Eat Drink Man Woman) to tajwański rodzinny film dramatyczny z 1994 roku, wyreżyserowany przez Anga Lee, ze scenariuszem autorstwa Anga Lee, Hui-Ling Wang i Jamesa Schamusa. W głównych rolach wystąpili: Sihung Lung, Kuei-Mei Yang, Chien-lien Wu, Yu-Wen Wang i Sylvia Chang. Film jest ostatnią i najbardziej chwaloną częścią "Trylogii Ojca" Anga Lee ("Pushing Hands", "Uczta weselna", "Jedz, módl się, kochaj").

Film miał premierę na Tajwanie w sierpniu 1994 roku. Został wybrany do sekcji "Quinzaine des Réalisateurs" na 47. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes, a także otrzymał nominacje do Oscara w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny na 67. ceremonii oraz do Złotego Globu w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny na 52. ceremonii. Na portalu Douban ma ocenę aż 9.2, co czyni go najwyżej ocenianym filmem chińskojęzycznym Anga Lee.

Streszczenie fabuły

Pan Chu (Sihung Lung) jest jednym z ostatnich wielkich mistrzów kuchni chińskiej na Tajwanie, który przez dziesięciolecia był szefem kuchni w hotelu Grand Hotel. Na emeryturze co niedzielę przygotowuje dla swoich trzech córek wystawną ucztę. Jednak nawet najbardziej wyrafinowane umiejętności kulinarne nie są w stanie rozwiązać osobistych problemów członków tej rodziny.

Najstarsza córka, Jiajen (Kuei-Mei Yang), jest pobożną chrześcijanką, która skrycie kocha się w trenerze siatkówki z sąsiedztwa, ukrywając swoje pragnienia za lodowatą miną. Druga córka, Jiachien (Chien-lien Wu), jest najbardziej niezależna, pracuje jako menedżer w liniach lotniczych i ma najbardziej napięte stosunki z ojcem, ale to jedyna, która odziedziczyła po nim talent kulinarny. Najmłodsza córka, Jianing (Yu-Wen Wang), wydaje się grzeczna i posłuszna, ale potajemnie spotyka się z chłopakiem swojej koleżanki z pracy.

Jedna po drugiej córki ogłaszają, że opuszczają dom. Najstarsza nagle wychodzi za mąż, najmłodsza, będąc w ciąży, wyprowadza się, a w końcu nawet najbardziej buntownicza druga córka przygotowuje się do wyjazdu do Paryża. W pustym domu zostaje tylko stary Chu, samotnie stojący przed stołem, który niegdyś był pełen ludzi.

Jednak największa niespodzianka dopiero nadchodzi – Chu ogłasza, że ponownie się żeni, z dużo młodszą od siebie Jinrong (Sylvia Chang), która jest najlepszą przyjaciółką i sąsiadką Jiajen i Jiachien. Ta wiadomość jak bomba wyzwala długo tłumione emocje wszystkich.

Obsada główna

Produkcja

Scena gotowania na początku filmu jest uważana za jeden z najbardziej zapierających dech w piersiach pokazów kulinarnych w historii kina chińskojęzycznego. Aby ją nakręcić, Ang Lee zatrudnił jako konsultantów prawdziwych szefów kuchni bankietów państwowych. Sihung Lung przez kilka miesięcy przed zdjęciami uczył się technik gotowania kuchni chińskiej. Gotowanie na parze, krojenie mięsa, wyrabianie ciasta, rzeźbienie w warzywach – każda klatka tchnie zapachem jedzenia i ciepłem życia.

Ang Lee używa jedzenia jako metafory, by opowiedzieć historię o rodzinie, tradycji i zmianie. "Jedz, módl się, kochaj" – apetyt i pożądanie to najbardziej podstawowe ludzkie potrzeby, ale też najtrudniejsze do wypowiedzenia tajemnice. Każda potrawa, każdy posiłek w filmie niesie ze sobą niewypowiedzianą miłość charakterystyczną dla kultury chińskiej rodziny.

Nagrody i wyróżnienia

Znaczenie kulturowe

"Jedz, módl się, kochaj" to pełne uczucia spojrzenie Anga Lee wstecz na chińską kulturę kulinarną i etykę rodzinną. Niedzielne rodzinne uczty pokazane w filmie są odzwierciedleniem niezliczonych chińskich rodzin – wspólne siedzenie przy stole i jedzenie to dla Chińczyków najbardziej prosta, a zarazem najgłębsza forma wyrażania miłości.

Wielkość filmu polega na tym, że nie stara się on na siłę wzruszać ani moralizować. Poprzez kolejne posiłki pozwala, by zmiany czasów, konflikty pokoleniowe i więzi rodzinne wyłaniały się w naturalny sposób. Chu pod koniec traci zmysł smaku, ale w zupie ugotowanej przez córkę znów go odnajduje – to najczulsza metafora całego filmu: prawdziwy smak nigdy nie pochodzi z umiejętności kulinarnych, ale z miłości.

Źródła

1. Douban Movie: https://movie.douban.com/subject/1291818/
2. Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Eat_Drink_Man_Woman
3. IMDb: https://www.imdb.com/title/tt0111797/