Yılbaşı pastası
Synopsis
Genel Bakış
Yılbaşı pastası, aynı zamanda "yıllık pasta" olarak da bilinir, Çin'in birçok geleneksel lezzeti arasında oldukça temsili bir türdür. Esas olarak yapışkan pirinç veya beyaz pirinçten yapılır ve ıslatma, öğütme, buharda pişirme, dövme gibi birçok işlemden geçirilerek hazırlanan bir pasta türüdür. Yumuşak, yapışkan ve elastik bir dokusu vardır, tatlı veya tuzlu ve lezzetli bir tadı bulunur. "Pasta" (糕) ile "yüksek" (高)...
Genel Bakış
Niangao, aynı zamanda "yıllık kek" olarak da bilinir, Çin'in birçok geleneksel lezzeti arasında oldukça temsili bir türdür. Esas olarak yapışkan pirinç veya beyaz pirinçten yapılan, ıslatma, öğütme, buharda pişirme ve dövme gibi çoklu işlemlerden geçirilerek hazırlanan bir kek türüdür. Yumuşak, yapışkan ve çiğnenebilir bir dokuya sahiptir, tatlı veya tuzlu-tatlı bir lezzeti vardır. "Kek" (糕 gāo) kelimesi "yüksek" (高 gāo) ile aynı telaffuza sahip olduğu için, "her yıl daha yükseğe çıkmak" anlamına gelir ve Çinliler, özellikle de Bahar Bayramı (Çin Yeni Yılı) döneminde vazgeçilmez bir şanslı yiyecektir. Niangao'nun tüketim yöntemleri son derece çeşitlidir; buharda pişirilebilir, haşlanabilir, kızartılabilir veya tavada kızartılabilir. Hem ana yemek olarak hem de yemek veya tatlıya dönüşebilir ve Çin'in her yerinde zengin ve çeşitli yerel özellikler geliştirmiştir.
Tarihsel Köken
Niangao'nun tarihi uzun ve köklüdür, kökenleri İlkbahar ve Sonbahar Dönemi ile Savaşan Devletler Dönemi'ne kadar uzanır. Han Hanedanı bilgini Yang Xiong'ın "Fangyan" (Lehçeler) adlı eserinde kaydettiği gibi: "饵谓之糕" ("Er'ye kek denir"), buradaki "饵" (er) erken dönem bir kek türüdür. Niangao'nun kökeni hakkında en yaygın yayılan halk hikayesi, Wu Devleti'nin devlet adamı Wu Zixu ile ilgilidir. Efsaneye göre, Wu ve Yue'nin mücadele ettiği dönemde, Wu Zixu, gelecekte başkentin kuşatılması ve erzak sıkıntısı yaşanması ihtimaline karşı, Suzhou şehir duvarını inşa ederken yapışkan pirinçten tuğlalar yapmış ve bunları yeraltına gömmüştür. Ölümünden sonra, Yue Devleti gerçekten de Wu'yu yok etmiş ve Suzhou kuşatılmış, halk kıtlık çekmiştir. İnsanlar Wu Zixu'nun vasiyetini hatırlayarak yapışkan pirinç tuğlaları çıkarmış ve zor zamanı atlatmışlardır. O zamandan beri, insanlar her yıl dönümünde Wu Zixu'yu anmak ve bol yiyecek, bol giyecek dilemek için benzer yiyecekler yapmışlar ve niangao geleneği yayılmaya başlamıştır.
Ming ve Qing hanedanlarına gelindiğinde, niangao ulusal bir mevsimsel yiyecek haline gelmiş, yapım teknikleri ve çeşitleri giderek olgunlaşmış ve çeşitlenmiştir. Qing Hanedanı'nın "Dijing Suishi Jisheng" (İmparatorluk Başkentinde Yıllık Gelenekler ve Festivaller) adlı eserinde, "Birinci ayın ilk günü, ... darı keki, niangao denir" kaydı bulunur, bu da onun Yeni Yıl geleneklerindeki önemli konumunu gösterir. Nüfus hareketleri ve kültürel alışverişlerle birlikte, niangao yapım teknikleri Çin'in her yanına ve hatta Doğu Asya ülkelerine yayılmış, yerel ürünler ve tat anlayışlarıyla birleşerek kendine özgü özelliklere sahip niangao kültürleri oluşturmuştur.
Malzemeler ve Yapılışı
Niangao'nun temel malzemeleri yapışkan pirinç veya beyaz pirinçtir. Farklı bölgelerdeki, farklı tatlardaki niangaolar farklı yardımcı malzemeler eklenerek yapılır. Kuzey Çin'deki niangaolar genellikle darı (黍子) veya yapışkan pirinç unundan yapılır ve sıklıkla kırmızı hurma, kırmızı fasulye eklenir. Güney Çin'deki, özellikle Jiangnan bölgesindeki "su değirmeni niangaosu" (水磨年糕) ise esas olarak belirli bir oranda karıştırılmış japon pirinci (粳米) ve yapışkan pirinçten yapılır, su değirmeni işleminden geçirilir ve dokusu özellikle ince, pürüzsüz ve esnektir.
Aşağıdaki tablo, birkaç temsili niangao türünün ana malzemelerini ve temel yapılışını listeler:
| Niangao Türü | Ana Malzemeler | Temel Yapılış ve Özellikler |
|---|---|---|
| Ningbo Su Değirmeni Niangaosu | Japon pirinci (粳米), Yapışkan pirinç (genellikle 7:3 veya 8:2 oranında) | Pirinç ıslatıldıktan sonra su değirmeninde öğütülerek un haline getirilir, sıkılarak suyu alınır ve "hamur topu" elde edilir, buharda pişirildikten sonra taş havanlarda pürüzsüz ve esnek olana kadar tekrar tekrar dövülür, son olarak çubuk şekli verilip dilimlenir. Bitmiş ürün yeşim gibi beyazdır, uzun süre kaynatılsa bile lapa olmaz. |
| Kuzey Darı Niangaosu | Darı unu (黍子), Kırmızı hurma, Kırmızı fasulye | Darı unu suyla karıştırılır, kırmızı hurma ve kırmızı fasulye ile katmanlar halinde buhar sepetine yerleştirilir ve yüksek ateşte buharda pişirilir. Bitmiş ürün altın sarısı rengindedir, yumuşak, yapışkan ve tatlı bir tada sahiptir. |
| Kanton Turp Keki (萝卜糕) | Yapışkan pirinç unu, Beyaz turp, Çin sucuğu (腊肠), Kurutulmuş karides vb. | Kavrulmuş Çin sucuğu, kurutulmuş karides vb. doğranmış turpla karıştırılır, yapışkan pirinç bulamacı eklenip iyice karıştırılır ve bir tepsiye dökülerek buharda pişirilir. Genellikle dilimlenip tavada kızartılarak yenir, tuzlu ve lezzetlidir. |
| Fujian Tatlı Patates Keki (芋头糕) | Yapışkan pirinç unu, Tatlı patates, Kurutulmuş shiitake mantarı, Kurutulmuş karides vb. | Turp kekine benzer şekilde, doğranmış tatlı patates kavrulduktan sonra yapışkan pirinç bulamacıyla karıştırılır ve buharda pişirilir. Unlu ve yapışkan bir dokusu, yoğun bir tatlı patates aroması vardır. |
| Esmer Şeker Niangaosu | Yapışkan pirinç unu, Esmer şeker, Yemeklik yağ | Esmer şeker suyu yapışkan pirinç unuyla bulamaç kıvamına getirilir, yemeklik yağ eklenip karıştırılır ve bir kalıba dökülerek birkaç saat buharda pişirilir. Bitmiş ürün koyu kahverengidir, tatlı, yapışkan ve yoğun bir dokuya sahiptir. |
Kültürel Anlam
Niangao, çoktan bir yiyecek olarak maddi özelliklerini aşmış, Çin'in halk kültürüne ve manevi beklentilerine derinden işlemiştir. Kültürel anlamı esas olarak şu birkaç yönden kendini gösterir:
İlk olarak, eskiyi uğurlayıp yeniyi karşılamanın şanslı bir sembolüdür. Çin Ay Takvimi Yeni Yılı (Bahar Bayramı) döneminde, her evde niangao hazırlamak, "yeni yıl atmosferi"nin önemli bir parçasıdır. Niangao yemek, yeni yılda yaşamın, kariyerin, eğitimin "adım adım yükselmesi" anlamına gelir ve insanların parlak bir gelecek için içten beklentilerini temsil eder.
İkinci olarak, aile birliğini ve atalara saygı geleneğini yansıtır. Birçok aile ev yapımı niangao geleneğini korur; un öğütmeden buharda pişirmeye ve dövmeye kadar genellikle tüm ailenin işbirliği gerektirir, bu süreç aile üyeleri arasındaki bağı güçlendirir. Aynı zamanda, niangao sıklıkla atalara ve tanrılara saygı ve iyi dilek sunmak için sunu olarak kullanılır.
Üçüncü olarak, bölgesel kültürün bir taşıyıcısıdır. Kuzey'in darı ve hurma kekinden Güney'in su değirmeni niangaosuna, tuzlu ve lezzetli Kanton usulü turp kekinden tatlı ve yapışkan Jiangnan tarzı osmanthus çiçekli şekerli niangaoya kadar, farklı şekil ve tatlardaki niangaolar, Çin'in "bin li'de farklı rüzgar, yüz li'de farklı adet" yemek kültürü çeşitliliğini canlı bir şekilde sergiler, yerel ürünlerin ve bilgeliğin bir kristalizasyonudur.
Son olarak, tarihsel hafızayla bağlantı kurar. İster Wu Zixu efsanesi olsun, ister antik dönemde önemli bir erzak rezervi olarak rolü olsun, niangao'ya derin bir tarihsel duygu yüklemiştir, insanların tadını çıkarırken aynı zamanda kültürel mirası ve devamlılığı da hissetmelerini sağlar.
Referanslar
- Çin Somut Olmayan Kültürel Miras Ağı - "Niangao Yapım Teknikleri" Genel Bakış
http://www.ihchina.cn/project_details/14303/ - Zhejiang Eyaleti Somut Olmayan Kültürel Miras Ağı - "Ningbo Su Değirmeni Niangaosu Yapım Teknikleri" Detaylı Tanıtım
http://www.zjfeiyi.cn/xiangmu/detail/1-295.html - Çin Sosyal Bilimler Akademisi Tarih Araştırmaları Enstitüsü - "'饵'den '糕'ya: Antik Çin Kek Türü Yiyeceklerin Gelişimine İlişkin Kısa İnceleme" (Akademik makale özeti)
http://www.historychina.net/qk/469007/2021/01/28/4053917.shtml
Comments (0)